II SA/Gd 601/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Tamara Dziełakowska Sędziowie: Sędzia WSA Dorota Jadwiszczok Sędzia NSA Krzysztof Ziółkowski (spr.) Protokolant Małgorzata Kuba po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 czerwca 2006 r. sprawy ze skargi K. F. i S. F. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 19 lipca 2004 r. nr [...] w przedmiocie użytkowania kotłowni węglowej 1. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzająca ją decyzję Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 11 maja 2004 r., nr [...], 2. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżących kwotę 490 (czterysta dziewięćdziesiąt) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania. Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia 11 maja 2004 r., na podstawie art. 104 k.p.a. w związku z art. 66 oraz art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (t.j. Dz.U. z 2000 r., nr 106, poz. 1126 ze zm.) i art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o zmianie ustawy – Prawo budowlane oraz o zmianie niektórych ustaw, po ponownym rozpoznaniu, stwierdził brak podstaw do wydania decyzji w oparciu o art. 66 ustawy Prawo budowlane z dnia 7 lipca 1994 r. dotyczącej użytkowanej kotłowni węglowej zlokalizowanej w piwnicy budynku mieszkalnego wielorodzinnego nr [...], położonego na działce nr [...] w miejscowości J. gmina S. W uzasadnieniu organ wskazał, iż zgodnie z art. 66 ust. 1 Prawa budowlanego w przypadku stwierdzenia, że obiekt budowlany jest w nieodpowiednim stanie technicznym albo jest użytkowany w sposób zagrażający życiu lub zdrowiu ludzi, środowisku lub bezpieczeństwu mienia, albo powoduje swym wyglądem oszpecenie otoczenia właściwy organ nakazuje, w drodze decyzji, usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości, określając termin wykonania obowiązku. W decyzji, o której mowa w ust. 1 pkt 1 i 2, właściwy organ może zakazać użytkowania obiektu budowlanego lub jego części do czasu usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości (art. 66 ust. 2). Organ na podstawie zebranego w sprawie materiału dowodowego stwierdził, iż przedmiotowa kotłownia nie zagraża życiu, ani zdrowiu ludzi. W związku z tym za niezasadne uznał zastosowanie przepisu art. 66 Prawa budowlanego w niniejszej sprawie. Odwołanie od powyższej decyzji wnieśli K. i S. F. żądając uchylenia zaskarżonej decyzji oraz przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji z wyłączeniem Inspektora Nadzoru Budowlanego. Skarżący zarzucili: 1. rażące naruszenie art. 66, art. 48 ust. 1, art. 49b ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawa budowlanego (t.j.Dz.U. z 2000 r. Nr 106, poz. 1126 ze zm.), przez błędne ustalenie, że kotłownia spełnia wymagania w przedmiocie stanu technicznego, stanu bezpieczeństwa użytkowania i nadaje się do dalszej eksploatacji oraz nie zagraża życiu i zdrowiu wnioskodawców oraz mieszkańców budynku w związku z przepisami rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie: § 133, § 135, § 140 poprzez brak zezwolenia budowlanego na funkcjonowanie kotłowni oraz możliwości funkcjonowania kotłowni wg planu zagospodarowania przestrzennego; 2. rażące naruszenie art. 107 § 3 kpa polegające na błędnym uzasadnieniu faktycznym decyzji, braku oceny dowodów przedstawionych przez wnioskodawców, pominięcie wniosku o dopuszczenie dowodu z opinii rzeczoznawcy lub biegłego sądowego na okoliczność stanu technicznego kotłowni oraz możliwości jej funkcjonowania w budynku mieszkalnym na potrzeby trzech wielorodzinnych budynków przy popękanym kominie wnioskodawców i tylko u wnioskodawców popękanej posadzki w pokoju nad kotłownią 3. rażące naruszenie art. 75 k.p.a., art. 76 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a. poprzez uchybienie obowiązkowi zebrania w sposób wyczerpujący materiału dowodowego w sprawie i jego rozpatrzenia; Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia 19 lipca 2004 r., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., art. 80 ust. 2 pkt 2 i art. 83 ust. 2 w związku z art. 66 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (t.j. Dz.U. z 2000 r., nr 106, poz. 1126 ze zm.) i art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o zmianie ustawy – Prawo budowlane oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz.U. nr 80, poz. 718) utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Organ odwoławczy po rozpatrzeniu środka zaskarżenia podzielił stanowisko organu pierwszej instancji uznając ponadto, że obejmująca kotłownię cześć mieszkalna budynku użytkowana jest zgodnie z przeznaczeniem. Organ przyznał, że umiejscowienie takiej kotłowni w budynku mieszkalnym może być przyczyną dyskomfortu mieszkańców, jednakże nie ma podstaw prawnych do uwzględnienia wniosku K. i S. F. Organ odwoławczy podzielił stanowisko organu I instancji, który podkreślił, że skarżący nie przedstawili własnych dowodów przeciwko treści zapisów dokonanych w książce obiektu i protokole okresowego przeglądu kominiarskiego, potwierdzających należyty stan techniczny kotłowni. Skargę na powyższą decyzję wnieśli K. i S. P. żądając jej uchylenia, ewentualnie stwierdzenia jej nieważności. Skarżący ponowili argumentację faktyczną i prawna zawartą w uzasadnieniu odwołania. Ponadto wskazali na rażące naruszenie art. 32, art. 66, art. 48 ust. 1, art. 49b ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawa budowlanego (t.j.Dz.U. z 2000 r. Nr 106, poz. 1126 ze zm.) w związku z rozporządzeniem z dnia 12 kwietnia 2002 r. Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. nr 75, poz. 690 ze zm.) § 1 ust. 2 pkt 2, 3, 4, 5, § 3 pkt 12, 16 § 10, §11 ust. 1 pkt 2, od § 132 do § 139, od § 140 do § 146, od § 207 do § 235, od § 309 do § 312, § 323 do § 327, poprzez niekontrolowane funkcjonowanie kotłowni w warunkach samowoli budowlanej ze względu na brak zezwolenia budowlanego na funkcjonowanie kotłowni (niezgodnie planem zagospodarowania przestrzennego) oraz poprzez stwarzanie zagrożenia życia i zdrowia skarżących, niekontrolowane zagrożenie pożarowe, zagrożenie środowiska, niekontrolowaną emisję zanieczyszczeń oraz hałasu i drgań odczuwalnych przez skarżących. W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Sądy administracyjne sprawując wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta co do zasady sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych - Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.). Skarga jest zasadna, albowiem zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja naruszają przepisy prawa. Zgodnie z zasadami praworządności (art. 6 k.p.a.) i prawdy obiektywnej (art.7 k.p.a.) organy administracji publicznej stoją na straży praworządności i zobowiązane są do podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy w sposób uwzględniający interes społeczny i słuszny interes obywateli, tak by pogłębiać zaufanie obywateli do organów Państwa (art. 8). W tym celu organy powinny przede wszystkim w oparciu o art.75§1 i art. 77§1 k.p.a. zebrać cały możliwy do uzyskania materiał dowodowy, po czym rozpatrzyć go tak jak tego wymaga przepis art. 80 k.p.a. Organ nie mógł w niniejszej sprawie poprzestać na bezkrytycznym przyjęciu za wiarygodne zapisów widniejących w książce obiektu budowlanego i protokole okresowej kontroli przewodów kominowych. Oględziny przeprowadzono w sierpniu, tj w czasie gdy kotłownia nie działała. Z zawartego w protokole oświadczenia skarżących wynikało, że w czasie eksploatacji kotłowni dochodzi do przenikania czadu do mieszkania. Do tego zarzutu organ się nie ustosunkował i nie zbadał w czasie jej działania. Wskazać tu trzeba, że w protokole z okresowej kontroli przewodów kominowych z dnia 12 września 2002r. , mimo dopuszczenia kotłowni do eksploatacji znajduje się zapis o braku nawiewu w pomieszczeniu kotłowni. Trzeba w tym miejscu podkreślić, że ciężar dowodu nie spoczywa na skarżących lecz na organach. Zgodnie bowiem z przepisem art. 75§1 k.p.a. jako dowód należy dopuścić wszystko, co nie jest sprzeczne z prawem, a może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, zaś art. 77§1 k.p.a. stanowi, że dowody takie organ administracji publicznej jest obowiązany zebrać w sposób wyczerpujący. Dopiero tak zebrany materiał dowodowy organ ma obowiązek rozpatrzyć zgodnie z art. 80 k.p.a. i dać temu wyraz w uzasadnieniu decyzji (art. 107§3 k.p.a.). Temu zadaniu organy w niniejszej sprawie nie sprostały. Potwierdzeniem tego jest przedłożona przed sądem administracyjnym przez stronę skarżącą, opinia techniczna rzeczoznawcy budowlanego z dnia 13 sierpnia 2006r. wykonana na zlecenie organów ścigania. W opinii biegły stwierdził pęknięcia komina oraz stropu nad kotłownią, a także wskazał, że do lokalu skarżących przedostawał się tlenek węgla. Także z opinii mistrza kominiarskiego z dnia 21 lutego 2006r. wynika, że w mieszkaniu nr [...] wyczuwalny jest czad. Świadczy to o tym, że już w przeszłości mogły występować nieprawidłowości w utrzymaniu budynku i samej kotłowni oraz zagrożenia na jakie wskazywali organom nadzoru budowlanego skarżące. Nie ma wątpliwości, że gdyby organy właściwie przeprowadziły postępowanie przez przesłuchanie skarżących i dokonanie szczegółowej i wnikliwej wizji lokalnej (oględzin), ewentualnie dopuszczenie dowodu z opinii biegłego, a nie poprzestały na przyjęciu za wiarygodne i wystarczające zapisów w książce obiektu, doszłoby do podobnych do zawartych w wyżej wskazanej opinii technicznej z dnia 13 maja 2006r. ustaleń. Nie ma zatem wątpliwości, że organy obu instancji naruszyły przepisy art. art. 75§1, 77§1, 80 i 107§3 k.p.a. w sposób mogący mieć wpływ na wynik sprawy. Mając na uwadze wyżej wskazane względy Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art.145§1pkt1lit.c w zw. z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). W ponownym postępowaniu organy nadzoru budowlanego obowiązane będą zebrać wszystkie dostępne dowody (oględziny, przesłuchanie stron i świadków, dokumenty takie jak w/w opinia techniczna i opinia kominiarska i.t.p.) po czym dokonać ich wszechstronnej i wnikliwej oceny, zgodnej z art. 80 k.p.a. W aktach sprawy sądowej znajduje się złożona przez skarżących kserokopia zaświadczenia z dnia 15 października 2003r. skierowanego do Sądu Rejonowego przez Zarządcę Wspólnoty Mieszkaniowej w J., z którego wynika, iż wspólnota ta podjęła uchwałę o likwidacji kotłowni. Być może, że kotłownia już została zlikwidowana i dalsze postępowanie w tej sprawie będzie bezprzedmiotowe. Zarządzenie: 1. odnotować w repertorium, 2. odpis wyroku z uzasadnieniem doręczyć stronom i uczestnikom postępowania z pouczeniem o sposobie i terminie wniesienia kasacji, 3. przedłożyć z wpływem lub po 44 dniach.