II SA/Gd 602/25
WyrokWSA w Gdańsku2026-02-04
Skład orzekający: Dariusz Kurkiewicz, Krzysztof Kaszubowski, Wojciech Wycichowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy uchwała rady gminy w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, która dopuszcza zabudowę wielorodzinną o większej wysokości i innej formie dachu w sąsiedztwie zabudowy jednorodzinnej, narusza interes prawny właścicieli nieruchomości sąsiednich?Ratio decidendi
Sąd uznał, że interes prawny skarżących nie został naruszony, ponieważ dopuszczenie zabudowy mieszkaniowej wielorodzinnej o większej wysokości i innej formie dachu w sąsiedztwie zabudowy jednorodzinnej mieści się w granicach władztwa planistycznego gminy. Zmiany te nie naruszają ładu przestrzennego ani zrównoważonego rozwoju, a także są zgodne z ustaleniami studium gminnego. Sąd podkreślił, że różnica wysokości zabudowy (5 m) nie jest znacząca, a nowe inwestycje muszą być zgodne z przepisami budowlanymi i planistycznymi.Stan faktyczny
Skarżący, właściciel lokalu mieszkalnego i wspólnota mieszkaniowa, zaskarżyli uchwałę Rady Miasta Gdańska w części dotyczącej miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Uchwała ta dopuściła zabudowę mieszkaniową wielorodzinną o wysokości do 16 m i płaskich dachach na działkach sąsiadujących z nieruchomością skarżących, która jest zabudowana budynkami jednorodzinnymi o wysokości do 11 m i stromych dachach. Skarżący zarzucili naruszenie prawa materialnego, w tym przepisów o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz Kodeksu cywilnego, wskazując na naruszenie ładu przestrzennego, ochrony środowiska oraz interesu prawnego właścicieli.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Dariusz Kurkiewicz (spr.) Sędzia WSA Krzysztof Kaszubowski Asesor WSA Wojciech Wycichowski po rozpoznaniu w Gdańsku w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 4 lutego 2026 r. sprawy ze skargi W. R. oraz W. w G. na uchwałę Nr LXX/1800/23 Rady Miasta Gdańska z dnia 30 listopada 2023 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Szadółki rejon ulicy Nowej Jabłonowej w mieście Gdańsku oddala skargę.
W. R. i Wspólnota Mieszkaniowa "[...], reprezentowani przez radcę prawnego, wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na uchwałę nr LXX/1800/23 Rady Miasta Gdańska z dnia 30 listopada 2023 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Szadółki rejon ulicy Nowej Jabłoniowej w Gdańsku (Dz. Urz. Woj. Pom. z 2023 r. poz. 6098) w części, tj. w zakresie: § 10 ust. 3, § 10 ust. 7 pkt 5 lit. a) tiret drugie, § 10 ust. 7 pkt 8 lit. b), zawierających ustalenia szczegółowe dla karty terenu oznaczonego symbolem 02-M23 - w zakresie dotyczącym obszaru stanowiącego aktualnie działki nr [...]-[...] z obrębu ewidencyjnego nr [...].
Zaskarżonej uchwale zarzucono naruszenie prawa materialnego, w postaci art. 1 ust. 2 pkt 1, 3 i 7 oraz ust. 3 w zw. z art. 15 ust. 2 pkt 1 i 6 w zw. z art. 6 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (dalej jako u.p.z.p.) w zw. z art. 140 i art. 144 Kodeksu cywilnego w zw. z art. 31 ust. 3 i art. 64 ust. 3 Konstytucji RP, polegające na zmianie dotychczasowego przeznaczenia przedmiotowego obszaru poprzez dopuszczenie na nim realizacji zabudowy mieszkaniowej wielorodzinnej o wysokości do 16 m (o dachach płaskich) w bezpośrednim sąsiedztwie terenów już zagospodarowanych pod zabudowę mieszkaniową jednorodzinną o wysokości nieprzekraczającej 11 m (o dachach stromych), pomimo że nie tylko nie znajdowało to wystarczającego uzasadnienia w prawnie chronionych wartościach uwzględnianych w planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, ale wręcz stanowiło naruszenie wymagań ładu przestrzennego i ochrony środowiska, co w konsekwencji skutkowało brakiem należytego wyważenia w tym zakresie interesu publicznego i interesu prywatnego, w tym właścicieli nieruchomości bezpośrednio sąsiadujących z terenem objętym przedmiotowymi ustaleniami, oraz nadmierną, nieproporcjonalną ingerencją w prawo własności tych osób.
Skarżący wnieśli o stwierdzenie nieważności uchwały w zaskarżonej części oraz zasądzenie kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw, w tym kosztów zastępstwa procesowego.
W uzasadnieniu wyjaśniono, że W. R. jest właścicielem wyodrębnionego lokalu mieszkalnego przy ul. P. [...] w G., znajdującego się w jednym z 7 budynków jednorodzinnych w zabudowie bliźniaczej, zlokalizowanych na działce nr [...] z obrębu ewidencyjnego nr [...]. Z własnością tego lokalu związany jest także odpowiedni udział w prawie własności działki nr [...]. Dla lokalu tego Sąd Rejonowy Gdańsk - Północ w Gdańsku prowadzi księgę wieczystą nr [...]. Jednocześnie ww. Skarżący współtworzy - wraz z właścicielami pozostałych lokali wyodrębnionych w budynkach zlokalizowanych na działce nr [...] - wspólnotę mieszkaniową, o której mowa w art. 6 ustawy z dnia 24 czerwca 1994 roku o własności lokali (dalej jako u.w.l.). Wspólnota Mieszkaniowa "[...] sprawuje zarząd nieruchomością wspólną, którą w tym przypadku stanowi przede wszystkim grunt działki nr [...] wraz ze znajdującą się na nim drogą dojazdową do poszczególnych budynków. Działka nr [...] objęta jest księgą wieczystą nr [...]. Działka nr [...] zabudowana jest wyłącznie budynkami jednorodzinnymi (w liczbie 7) w zabudowie bliźniaczej, o wysokości nieprzekraczającej 11 m, co potwierdzają fotografie zamieszczone w dalszej części skargi. W podobny sposób zagospodarowano również sąsiednie działki położone w pasie terenu biegnącym w kierunku południowo-zachodnim, zlokalizowanym pomiędzy północną stroną ul. S. a zachodnią stroną ul. P. Znajdujące się tam działki nr [...]-[...], których obszaru dotyczy skarga, pozostają jak dotąd niezabudowane.
Następnie Skarżący wyjaśnili, że wyżej opisany faktyczny sposób zagospodarowania przedmiotowego terenu jest zgodny z dotychczas obowiązującym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego przyjętym uchwałą nr VIII/139/07 Rady Miasta Gdańska z dnia 29 marca 2007 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Szadółki - ulica tzw. "Nowa Stężycka" w mieście Gdańsku. W planie tym zarówno teren działki nr [...], jak i działek nr [...]-[..] był oznaczony symbolem 008-22 i przeznaczony pod zabudowę mieszkaniową ekstensywną - tj. pod "domy mieszkalne do 4 mieszkań dostępnych z jednej klatki schodowej", o maksymalnej wysokości zabudowy do 11 m i dachach stromych. Jednakże przeznaczenie przedmiotowego terenu uległo zmianie z dniem wejścia w życie aktualnie obowiązującej uchwały. Zaskarżony plan miejscowy umożliwił bowiem zagospodarowanie omawianego obszaru - w tym działek nr [...]-[..] - w sposób znacząco odmienny od dotychczas dopuszczonego. Otóż aktualnie obszar ten znajduje się w strefie oznaczonej symbolem 02-M23, przeznaczonej pod wszystkie rodzaje zabudowy mieszkaniowej (a zatem również zabudowę wielorodzinną), z dopuszczeniem usług spełniających określone warunki oraz wybranych budynków zamieszkania zbiorowego, niekolizyjnych z funkcją mieszkaniową (§ 10 ust. 3 zaskarżonej uchwały). Co istotne, w obszarze wyznaczonym liniami podziału wewnętrznego i oznaczonym literą "c" (obejmującym wyżej wymienione działki) dopuszczalna maksymalna wysokość zabudowy została - w porównaniu ze stanem wcześniejszym - podwyższona do 16 m, co umożliwi zrealizowanie zabudowy mieszkaniowej wielorodzinnej o wysokości nawet do 5 kondygnacji (§ 10 ust. 7 pkt 5 lit. a tiret drugie zaskarżonej uchwały). Zmianom tym odpowiada także postanowienie zawarte w § 10 ust. 7 pkt 8 lit. b zaskarżonej uchwały przewidujące dla omawianego obszaru obowiązek wykonywania dachów o kształcie płaskim (zamiast jak dotychczas - stromym).
W dalszej kolejności, w kontekście wykazania naruszenia interesu prawnego Skarżący podnieśli, iż skarżący W. R. jest właścicielem lokalu mieszkalnego znajdującego się na działce nr [...], objętej ustaleniami zaskarżonej uchwały. Wprawdzie ustaleń tych Skarżący nie kwestionuje w odniesieniu do obszaru tej działki, lecz w zakresie dotyczącym terenu bezpośrednio sąsiadujących z nią działek nr [...]-[...] - nie stanowi to jednak samo w sobie przeszkody do uznania, że przedmiotowa uchwała może naruszać jego interes prawny. W orzecznictwie zauważono bowiem, że nawet mimo położenia nieruchomości poza obszarem objętym planem miejscowym, czy też jego zmianą, ale w sąsiedztwie tego obszaru, może dojść do naruszenia interesu prawnego właściciela takiej nieruchomości. Również bowiem w takim przypadku ustalenia planu miejscowego mogą wpływać na sytuację prawną sąsiednich nieruchomości. W szczególności, naruszeniem interesu prawnego może być takie przeznaczenie nieruchomości sąsiadujących z działkami stanowiącymi własność wnoszących skargę, które udaremni bądź utrudni zabudowę ich nieruchomości lub też spowoduje uciążliwości i ograniczenia w swobodnym użytkowaniu nieruchomości i rozporządzaniu prawem własności. Działka nr [...] zabudowana jest wyłącznie budynkami jednorodzinnymi (w liczbie 7) w zabudowie bliźniaczej, o wysokości nieprzekraczającej 11 m. Tymczasem bezpośrednio obok, na sąsiadujących działkach, dopuszcza się budowę budynków wielorodzinnych o wysokości nawet do 16 m. Nie ulega zatem wątpliwości, że tego rodzaju zabudowa może w istotny sposób oddziaływać na Skarżącego jako właściciela lokalu znajdującego się na działce nr [...], m.in. znacząco przesłaniając widok od strony północnej oraz powodując naruszenie jego prywatności (z najwyższych kondygnacji budynku, jaki potencjalnie może stanąć na działce nr [...], bez przeszkód będzie można dostrzec ogródki zlokalizowane na tyłach budynków znajdujących się na działce nr [...]). Powstanie nowej, intensywnej zabudowy może też powodować dodatkowe uciążliwości, np. w postaci zwiększonego natężenia ruchu pojazdów (i wynikającej stąd zwiększonej emisji hałasu) na wspólnej drodze dojazdowej do nieruchomości, która nie jest do tego przystosowana, czy też braku wystarczającej liczby miejsc postojowych. Nie do przecenienia są również względy natury estetycznej - aktualnie na tym terenie (tj. w pasie obejmującym m.in. działki nr [...] – [...], biegnącym z północnego-wschodu w kierunku południowo-zachodnim) występuje wyłącznie niska, jednorodzinna zabudowa, co ulegnie zmianie w przypadku realizacji przedmiotowej inwestycji i doprowadzi do zaburzenia istniejącego ładu przestrzennego. Uzasadnione są także obawy o przepustowość istniejącej na tym terenie infrastruktury technicznej, w szczególności deszczowej i sanitarnej, która to infrastruktura - aktualnie zaspokajająca jedynie potrzeby mieszkańców domów jednorodzinnych - musiałaby dodatkowo obsługiwać zabudowę wielorodzinną zlokalizowaną w bezpośrednim sąsiedztwie, w efekcie czego mogłaby się stać niewydolna. Dodatkowo, przedmiotowy obszar stanowi teren podmokły, aktualnie biologicznie czynny i chłonny, z którego nadmiar wody jest odprowadzany do rowu melioracyjnego o małej przepustowości (brak jest kanalizacji deszczowej w pasie drogowym ul. P.). Realizacja intensywnej, wielorodzinnej zabudowy w bezpośrednim sąsiedztwie znacząco zwiększy zatem ryzyko zalewania obszaru działki nr [...].
Jeżeli natomiast chodzi o interes prawny Wspólnoty Mieszkaniowej, to jego naruszenie w niniejszej sprawie również wynika z opisanych wyżej okoliczności, tyle że z uwzględnieniem specyficznej sytuacji prawnej tego Skarżącego. Otóż Wspólnota wprawdzie nie legitymuje się tytułem prawnorzeczowym do działki nr [...], jednakże niewątpliwie - działając na podstawie przepisów u.w.l. - przysługują jej stosowne uprawnienia i obowiązki związane z zarządem częściami wspólnymi tej nieruchomości. Tymczasem przywołane wyżej, zaskarżone postanowienia uchwały mogą zakłócić lub utrudnić Wspólnocie wykonywanie tych uprawnień lub obowiązków. W szczególności, w konsekwencji zrealizowania intensywnej zabudowy na działkach sąsiednich Wspólnota będzie musiała zadbać o zabezpieczenie działki nr [...] przed nadmiernym hałasem od strony sąsiednich budynków lub od strony wspólnej drogi dojazdowej, uniemożliwić wjazd na teren działki nr [...] pojazdom należącym do mieszkańców budynków zlokalizowanych na działkach nr [...]-[...] lub ich gości, dla których nie wystarczy miejsc parkingowych na działkach sąsiednich, jak również podjąć wzmożone starania o zachowanie należytej przepustowości infrastruktury technicznej obsługującej poszczególne lokale oraz o ochronę obszaru działki nr [...] przed zalewaniem. O tym, że wynikający z powyższych okoliczności interes prawny Skarżących ma charakter bezpośredni i realny, a nie jedynie hipotetyczny, może dodatkowo świadczyć fakt, że w dniu 6 czerwca 2025 r. E. S.A. złożył do Prezydenta Miasta Gdańska wniosek o wydanie pozwolenia na budowę budynku wielorodzinnego z garażem podziemnym wraz z niezbędną infrastrukturą techniczna na działce nr [...] z obrębu ewidencyjnego nr [...] - czyli w odniesieniu do właśnie tego obszaru, którego dotyczy niniejsza skarga.
Prawo własności jest chronione konstytucyjnie (art. 21 ust. 1 Konstytucji RP) i znajduje także ochronę w przepisach Europejskiej Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności (w szczególności w art. 1 Protokołu nr 1 do Konwencji). Doznaje wprawdzie w określonych sytuacjach ograniczeń, które dopuszcza Konstytucja RP w art. 64 ust. 3. Nie sposób zaprzeczyć, że wynikające z ustaleń zaskarżonej uchwały przeznaczenie sąsiednich działek nr [...]-[...] jako terenów zabudowy mieszkaniowej wielorodzinnej o wysokości do 16 m, może znacząco wpływać na sposób korzystania z prawa własności przez Skarżącego W. R., jak również na sposób wykonywania zarządu nieruchomością wspólną przez Wspólnotę Mieszkaniową - a wiąże się to chociażby z koniecznością znoszenia uciążliwości wynikających z sąsiedztwa intensywnej zabudowy i stosownego reagowania na nie.
Skarżący wyjaśnili, że niezależnie od opisanej wyżej legitymacji skargowej, dla uwzględnienia skargi na miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego przez sąd administracyjny należy również wykazać, że omówione wyżej naruszenie interesu prawnego lub uprawnienia było związane z jednoczesnym naruszeniem obiektywnego porządku prawnego (np. z przekroczeniem granic przysługującego gminie tzw. władztwa planistycznego - o czym dalej). Art. 1 ust. 2 u.p.z.p. nakazuje uwzględnienie w planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym wskazanych w nim wartości prawnie chronionych. Wartości te nie są przy tym określone enumeratywnie, lecz jedynie przykładowo z dodaniem wskazania, że podane przykłady określonych wartości powinny być uwzględniane "zwłaszcza", czyli w istocie przed innymi, nie wymienionymi z nazwy. Wartości te mają charakter zarówno regulacji prawnych (norm celowych ograniczających zakres swobody planistycznej), jak i utożsamiają interes publiczny. Zdaniem Skarżących, zaskarżone postanowienia uchwały ograniczając prawo własności Skarżących (o czym już była mowa powyżej) nie tylko nie znajdują wystarczającego uzasadnienia w wartościach określonych w art. 1 ust 2 u.p.z.p., ale wręcz pozostają z tymi wartościami w sprzeczności. Zasadniczym elementem ładu przestrzennego jest dbałość o to, aby przestrzeń kształtowana przez akt planistyczny stanowiła harmonijną całość. Tymczasem z uzasadnienia zaskarżonej uchwały wynika, że uwzględniając wymagania ładu przestrzennego Rada Miasta Gdańska miała na uwadze przede wszystkim inne względy. W uzasadnieniu zaskarżonej uchwały nie ma w ogóle mowy o zapewnieniu, aby planowana nowa zabudowa stanowiła harmonijną całość z dotychczasowym sposobem zagospodarowania objętego planem terenu. Wręcz przeciwnie, prawodawca lokalny wprost powołuje się na cel w postaci umożliwienia realizacji intensywnej zabudowy mieszkaniowo-usługowej, zupełnie nie bacząc na to, że dotychczas ten sam teren przeznaczony był pod zabudowę ekstensywną i tak też był zagospodarowywany. Efektem tego ostatniego procesu było powstanie na omawianym terenie licznych budynków jednorodzinnych, o wysokości do 11 m i stromych dachach - w tym również w bezpośrednim sąsiedztwie obszaru działek nr [...]-[...], których dotyczy niniejsza skarga. Tymczasem zaskarżona uchwała dopuściła realizację na tym obszarze znacząco innego rodzaju zabudowy - wprawdzie o zbliżonej funkcji (mieszkaniowej), ale o całkowicie odmiennych gabarytach, parametrach i uciążliwości. Uzasadniona wydaje się zatem teza już nawet nie tyle o tym, że powyższy zabieg nie znajdował wystarczającego usprawiedliwienia w wymaganiach ładu przestrzennego, lecz wręcz o pozostawaniu przez uchwałę (w zaskarżonym zakresie) w jaskrawej sprzeczności z tymi wymaganiami. Co w tym kontekście szczególnie istotne, pomiędzy terenem już zabudowanym w sposób ekstensywny (czyli m.in. na należącej do Skarżących działce nr [...], ale i na położonej dalej w kierunku północno-zachodnim działce nr [...]) a terenem działek nr [...]-[...], na których dopuszczona została wysoka zabudowa mieszkaniowa wielorodzinna, brak jest jakiegokolwiek naturalnego i namacalnego buforu, który w harmonijny sposób oddzielałby od siebie te obie strefy (i np. chroniłby tę pierwszą przed immisjami ze strony drugiej lub przynajmniej zmniejszał intensywność tychże immisji). Jest to zasadnicza różnica w porównaniu z wysoką zabudową już teraz istniejącą od wschodniej strony ul. P., wyraźnie oddzieloną od niskiej zabudowy właśnie przedmiotową drogą, pasem zieleni urządzonej oraz parkingiem. Na dowód do skargi załączono fotografie, na których dobrze widać, że zabudowa mieszkaniowa wielorodzinna o wysokości do 16 m i płaskich dachach została dopuszczona zaskarżoną uchwałą w obszarze bezpośrednio graniczącym z już istniejącą zabudową mieszkaniową jednorodzinną, o znacznie niższej wysokości i stromych dachach; oba ta rodzaje zabudowy w żaden sposób ze sobą nie harmonizują, wobec czego potencjalna realizacja wysokiej zabudowy na działkach nr [...]-[...] wpłynie negatywnie na istniejący na analizowanym obszarze ład przestrzenny; pomiędzy obszarem działek nr [...]-[...] a działkami sąsiednimi brak jest jakiejkolwiek naturalnej bariery, która pozwoliłaby zneutralizować różnice w zabudowie i ograniczyć zakres immisji. Powyższe nieuchronnie prowadzi zatem do konkluzji, że dopuszczenie zabudowy mieszkaniowej wielorodzinnej o wysokości do 16 m (o dachach płaskich) w bezpośrednim sąsiedztwie terenów już zagospodarowanych pod zabudowę mieszkaniową jednorodzinną o wysokości nieprzekraczającej 11 m (o dachach stromych) doprowadziło do naruszenia wymagań ładu przestrzennego (w tym urbanistyki i architektury) i jednocześnie nastąpiło bez należytego wyważenia interesu publicznego i interesu prywatnego, w tym interesów właścicieli działek sąsiednich (m.in. Skarżących).
Niezależnie od powyższego, innym czynnikiem branym pod uwagę w planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, zgodnie z art. 1 ust. 2 pkt 3 u.p.z.p., są wymagania ochrony środowiska. Także i w tym zakresie trudno oprzeć się wrażeniu, że zaskarżone postanowienia uchwały pozornie motywowane dążeniem do spełnienia przedmiotowych wymagań, w rzeczywistości prowadzą do skutków dokładnie przeciwnych. Jak bowiem wynika z uzasadnienia zaskarżonej uchwały (ale też i z jej części graficznej), na terenie oznaczonym symbolem 02-M23 znajduje się cenny przyrodniczo obszar podmokły (turzycowisko - tzw. "[...]"), stanowiący siedlisko dla ptaków, aktywny biologicznie i podlegający ochronie jako zieleń do utrzymania. Jednakże, pomimo istnienia powyższych uwarunkowań związanych z ochroną środowiska, zaskarżone postanowienia uchwały równolegle dopuszczają lokalizację - w bezpośrednim sąsiedztwie wskazanego obszaru cennego przyrodniczo - intensywnej, wysokiej zabudowy mieszkaniowej wielorodzinnej, której realizacja niewątpliwie wiązać się będzie ze zwiększeniem natężenia ruchu pieszych i pojazdów, podwyższeniem poziomu hałasu oraz nasileniem działania innych czynników niekorzystnych dla środowiska, immanentnie związanych z bytnością człowieka.
Nie bez znaczenia w tym względzie pozostaje też potencjalny wpływ realizacji ewentualnej zabudowy mieszkaniowej wielorodzinnej na lokalne stosunki wodne. Jak już bowiem zasygnalizowano wyżej, wobec braku istnienia na przedmiotowym obszarze wystarczającej infrastruktury technicznej, w szczególności kanalizacji deszczowej w pasie drogowym ul. P., nadmiar wody z tego obszaru jest odprowadzany do rowu melioracyjnego o małej przepustowości. Realizacja intensywnej, wielorodzinnej zabudowy w bezpośrednim sąsiedztwie znacząco zwiększy zatem ryzyko zalewania położonych obok działek, w tym należącej do skarżących działki nr [...].
W odpowiedzi na skargę Rada Miasta Gdańsk, reprezentowana przez radcę prawnego, wniosła o odrzucenie skargi z uwagi na brak interesu prawnego po stronie Skarżących, a w przypadku nieuwzględnienia powyższego wniosku o oddalenie skargi.
W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że w przedmiotowej sprawie w wyniku uchwalenia zaskarżonego planu miejscowego nie został naruszony interes prawny ani uprawnienia Skarżących. Ustalenia zaskarżonego planu w żaden sposób nie wpływają na możliwości wykorzystywania przez nich nieruchomości stanowiących ich własność (działka nr [...] obręb [...]). Kwestionowane przyszłe sąsiedztwo nie wpłynie na możliwość korzystania z ich nieruchomości w sposób dotychczasowy. Dopuszczona w obowiązującym planie nr [...] zabudowa nie udaremni ani nie utrudni zabudowy lub zagospodarowania działki Skarżących (również w sposób zgodny z wcześniej obowiązującym mpzp nr [...]), a także w żaden sposób nie ograniczy swobodnego użytkowania nieruchomości czy prawa własności Skarżących. Nowa zabudowa na działkach nr [...]-[...] obręb [...] będzie musiała być zrealizowana zgodnie z prawem lokalnym oraz wymaganymi przepisami budowlanymi, które w wielu aspektach mają za zadanie chronić sąsiednie nieruchomości przed potencjalnymi uciążliwościami. Należy dodać, że niektóre przywołane w skardze "uciążliwości" takie jak zasłanianie widoku, naruszanie prywatności przez potencjalny wgląd w ogródki nie są przedmiotem prawnej ochrony w płaszczyźnie administracyjnoprawnej, a względy natury estetycznej są ocenne. Skarżący nie zostali pozbawieni możliwości rozporządzania nieruchomościami stanowiącymi ich własność, mogą z nich korzystać tak, jak dotychczas.
Ponadto, w ocenie organu nie zasługują na uwzględnienie zarzuty skargi wskazujące na naruszenie prawa materialnego. Naruszenia przywołanych norm prawnych Skarżący upatrują w dopuszczeniu do realizacji zabudowy mieszkaniowej wielorodzinnej o wysokości do 16 m (o dachach płaskich) w bezpośrednim sąsiedztwie terenów już zagospodarowanych pod zabudowę mieszkaniową jednorodzinną o wysokości nieprzekraczającej 11 m (o dachach stromych), co stanowi naruszenie wymagań ładu przestrzennego i ochrony środowiska. W przekonaniu Skarżących organ nie dołożył należytej staranności ważąc interes publiczny i prywatny, co skutkowało ingerencją w prawo własności skarżących. Wbrew przekonaniu Skarżących organ dokonując zmiany planu brał pod uwagę konieczność ochrony środowiska, uwzględniał dynamikę rozwoju tej części miasta, harmonizował dopuszczalną zabudowę z istniejącą i planowaną zabudową od strony wschodniej oraz zachodniej (po północnej stronie planowanej ulicy tzw. N.), a także uwzględniał powiązanie z istniejącym i planowanym przeznaczeniem usługowym. Takie działanie jest uzasadnione, w żaden sposób nie narusza interesu prawnego Skarżących, a działania Gminy mieszczą się w granicach władztwa planistycznego.
Następnie organ wskazał, że przedstawiony w skardze "faktyczny" sposób zagospodarowania przedmiotowego terenu nie uwzględnia docelowego zagospodarowania i stanu planistycznego (zarówno zgodnego z obecnie obowiązującym mpzp nr 2353, jak i z poprzednio obowiązującym mpzp nr 2314). Przywołane bezpośrednie sąsiedztwo istniejącej zabudowy jednorodzinnej na południowy zachód od nieruchomości Skarżących jest oddzielone od działek nr [...] oraz [...]-[...] obręb [...] rezerwą pod ulicę zbiorczą tzw. N. (teren 016-82). Ulica klasy zbiorczej, o szerokości w liniach rozgraniczających 22 m, będzie dzielić ten rejon na dwa obszary o odmiennym charakterze. Na południe od planowanej ulicy tzw. N. dominuje już istniejąca zabudowa jednorodzinna lub wielorodzinna (domy mieszkalne do 4 mieszkań dostępnych z jednej klatki schodowej). Po północnej stronie ulicy tzw. N. dominuje intensywniejsza zabudowa wielorodzinna, również powyżej 4 mieszkań. Od wschodu, w sąsiedztwie działek nr [...]-[...] obręb [...], po drugiej stronie ulicy P., znajdują się wielorodzinne osiedla Z. i P., złożone z pięciokondygnacyjnych budynków wielorodzinnych z dachami płaskimi. Należy zauważyć, że ulica P., (w klasie ulicy dojazdowej, o szerokości w liniach rozgraniczających 12 m) nie rozdziela struktury urbanistycznej w takim stopniu jak zbiorcza ulica tzw. N. Od strony zachodniej najbliższa zabudowa to osiedle "O." również z pięciokondygnacyjnymi budynkami wielorodzinnymi o dachach płaskich. Co więcej, w ramach osiedla "O." powstał osiedlowy ośrodek usługowy. W uzasadnieniu do zaskarżonej uchwały wskazano, iż "jednym z głównych założeń planistycznych, realizujących wymagania ładu przestrzennego na tym obszarze, było uwzględnienie osiedlowych ośrodków usługowych: nowoprojektowanego i istniejącego w bezpośrednim sąsiedztwie planu (na osiedlu O.). W związku z powyższym zintensyfikowano parametry zabudowy terenów inwestycyjnych stosując zasadę - im bliżej centrów tym intensywniej, zmieniając przeznaczenie na zabudowę wielorodzinną mieszkaniowo-usługową" (str. 2 uzasadnienia). Niezabudowane dotychczas tereny położone pomiędzy osiedlami "O.", a osiedlami "D." i "Z." znajdują się w odległości pozwalającej na dogodne dojście piesze do ośrodków usługowych (istniejącego na osiedlu "O." i planowanego na wschód od osiedla "D."). Działki nr [...]-[...] obręb [...] położone są w odległości ok. 300-400 m od tych ośrodków. Mając to na uwadze na terenach tych (w tym na działkach nr [...]-[...] obręb [...]) dopuszczono możliwości lokalizacji zabudowy wielorodzinnej o wysokości pozwalającej na realizację budynków do 5 kondygnacji z dachami płaskimi (jak na sąsiednich osiedlach). Na działkach nr [...]-[...] obręb [...] (teren 02-M23) ustalono przeznaczenie pod wszystkie rodzaje zabudowy mieszkaniowej, co daje również prawo do realizacji zabudowy zgodnej z ustaleniami wcześniej obowiązującego planu nr 2314 czyli zabudowy mieszkaniowej ekstensywnej - wielorodzinnej (domy mieszkalne do 4 mieszkań) lub jednorodzinnej.
Istotną przesłanką do zmiany ustaleń planistycznych na działkach nr [..]-[...] obręb [...] była konieczność ochrony walorów przyrodniczych planowanego użytku ekologicznego, tzw. T. T. w opracowaniu "Perspektywy ochrony proponowanych użytków ekologicznych i zespołów przyrodniczo-krajobrazowych na terenie Gdańska" (Mateusz Ciechanowski, Zuzanna Wikar) wykonanym przez Polskie Towarzystwo Ochrony Przyrody "Salamandra" w 2022 r. została opisana jako "podłużne, podmokłe zagłębienie wypełnione torfami niskimi, z dobrze wykształconym szuwarem wielkoturzycowym, stanowiącym najcenniejsze siedlisko przyrodnicze obiektu. Wysoki poziom wody w centralnym rowie odwadniającym. Pojedyncze kępy wierzb Salix sp., licznie występuje mlecz błotny Sonchus palustris, krwawnica pospolita Lythrum salicaria, miejscami pałka Typha sp. i sit rozpierzchły jego walorów przyrodniczych może wymagać przywrócenia ekstensywnego koszenia lub wypasu (Ciechanowski 2014)" (str. 24 opracowania).
Dalej organ wyjaśnił, że obowiązujący poprzednio mpzp nr 2314 Szadółki - ulica tzw. "Nowa Stężycka" w mieście Gdańsku z 2007 r., na podstawie którego zrealizowano m.in. budynki mieszkalne na działce nr [...] obręb [...], w żaden sposób nie chronił tzw. T. - pozwalał na lokalizację zabudowy na całości działek w tym rejonie - uwzględniając tylko korytarz techniczny na przebieg rowu melioracyjnego. Kontynuacja na działkach nr [...]-[...] obręb [...] (zgodnie z ustaleniami mpzp 2314) zabudowy analogicznej do realizowanej na działce nr [...] obręb [...], spowodowałaby bezpowrotną utratę cennych wartości ekologicznych tego obszaru. W rejonie obszaru tzw. "T. ", w trakcie procedowania planu nr 2353, doszło do działań inwestycyjnych (np. realizacja zabudowy na dz. nr [...] obręb [...] czy też wydane w sierpniu 2022 r. pozwolenie na budowę na działce nr [...] obręb [...]), dlatego priorytetem działań planistycznych była ochrona tego cennego przyrodniczo terenu poprzez wyłączenie go spod zabudowy, w zakresie w jakim pozwalało na to ówczesne zainwestowanie. W obowiązującym mpzp nr 2353 ustalono ochronę planowanego użytku ekologicznego, wykluczając tam zabudowę. W uzasadnieniu do planu wskazano, że "obszar cenny przyrodniczo - cześć turzycowiska, tzw. "T. " w terenie 02-M23 podlega ochronie jako zieleń do utrzymania" (str. 3 uzasadnienia). W obowiązującym planie, w zasadach ochrony środowiska, przyrody i krajobrazu ustalono zieleń do utrzymania (fragment turzycowiska), z minimalnym udziałem 80% powierzchni biologicznie czynnej i obowiązkiem zapewnienia warunków rozwoju roślinności hydrogenicznej (§ 10 ust. 11 pkt 4). Ustalenia te spowodowały istotne ograniczenia w zakresie lokalizacji zabudowy na działkach nr: [...]-[...] obręb [...]. Około 50% powierzchni niektórych działek jest przeznaczona pod zieleń do utrzymania, jednocześnie niektóre z nich zostały rozcięte przez ww. zieleń do utrzymania na mniejsze obszary, co dodatkowo zmniejszyło ich potencjał inwestycyjny. Powyższe ograniczenia związane z ochroną tzw. "T. " miały wpływ na kształtowanie parametrów urbanistycznych w obowiązującym planie nr 2353, które w miarę możliwości nie powinny ograniczać dotychczasowych możliwości inwestycyjnych (w celu m. in. uniknięcia skutków finansowych). Ustalając przeznaczenie terenu lub określając potencjalny sposób zagospodarowania i korzystania z terenu, organ waży interes publiczny i interesy prywatne. Analizy aspektów ekonomicznych i środowiskowych wykazały zasadność zwiększenia parametrów zabudowy przy jednoczesnym wprowadzeniu ochrony walorów przyrodniczych turzycowiska. Docelowo zieleń ta będzie sąsiadować z zabudową mieszkaniową, co korzystnie wpłynie na komfort mieszkania i nie byłoby możliwe przy zapisach poprzedniego planu.
Następnie organ wskazał, że wcześniej obowiązujący mpzp nr 2314 w terenie 008-22 pozwalał na realizację zabudowy jednorodzinnej lub wielorodzinnej do 4 mieszkań (teren obejmującym, in. działki nr [...]-[...] obręb [...]). Na działce nr [...] obręb [...] zrealizowano zabudowę jednorodzinną, częściowo tylko wykorzystując możliwości inwestycyjne ww. planu miejscowego. Nie powinno to jednak wywoływać skutków dla właścicieli sąsiednich działek, którzy mają prawo zagospodarować swoje nieruchomości zgodnie z obecnie obowiązującym, zaskarżonym planem nr 2353, który został sporządzony z uwzględnieniem wszystkich zasad i wymagań określonych w ustawie o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Sąsiedztwo różnych rodzajów zabudowy (w tym zabudowy jednorodzinnej i wielorodzinnej) jest powszechne w strukturze urbanistycznej miasta. Różnica pomiędzy maksymalną wysokością zabudowy 11 m, ustaloną we wcześniejszym planie (nr 2314, teren 008-22), a maksymalną wysokością zabudowy 16 m, wynikającą z zapisów obowiązującego planu (nr 2353, teren 02-M23) nie jest znacząca - wynosi 5 m. Jednocześnie koresponduje ona z wysokością istniejących w bliskim sąsiedztwie (po północnej stronie ulicy tzw. N.) pięciokondygnacyjnych budynków. Ze względów architektonicznych i krajobrazowych po północnej stronie planowanej ulicy tzw. N. ustalono obowiązek realizacji dachów płaskich, tak by nowe budynki, na terenach dotychczas niezabudowanych, dobrze wpisywały się w dominujący charakter istniejącej w tym rejonie zabudowy. Ustalone dla terenu 02-M23 przeznaczenie i parametry zabudowy pozwolą na harmonijne kształtowanie przestrzeni miejskiej.
Odnosząc się do przytoczonych przez Skarżących uciążliwości organ podkreślił, że nowa zabudowa na działkach nr [...]-[...] obręb [...] będzie musiała powstać zgodnie z obowiązującymi przepisami. Przepisy budowlane regulują m.in. usytuowanie budynków na sąsiedniej działce w kontekście przesłaniania, nasłonecznienia oraz odległości (między budynkami i od granic działki). Takie wartości jak widok z okna czy potencjalny wgląd w ogródki nie są przedmiotem ochrony prawnej. Należy jednak wspomnieć, że nowe inwestycje mieszkaniowe w sąsiedztwie działki nr [...] obręb [...] będą zlokalizowane za jej północną granicą, co ma bardzo korzystny wpływ na nasłonecznienie przedmiotowej nieruchomości. Dodatkowo wymóg zieleni do utrzymania (obejmujący teren cenny przyrodniczo tzw. "T. ") wyklucza częściowo zabudowę na działkach nr [...]-[...] obręb [...], dzięki czemu powstanie duże otwarcie widokowe poprzez te działki. Dostęp do drogi publicznej dla działek nr [...]-[...] obręb [...] i sąsiedniej istniejącej zabudowy mieszkaniowej jest realizowany poprzez drogę dojazdową (ul. P.). Analizy sporządzone na etapie planu wykazały, że ruch na tej ulicy, po realizacji zabudowy zgodnej z planem, nie spowoduje przekroczenia dopuszczonych poziomów hałasu w środowisku określonych dla terenów zabudowy jednorodzinnej - 64 dB (Prognoza oddziaływania na środowisko str. 41-44). Główną uciążliwością w tym rejonie związaną z natężeniem ruchu pojazdów i generowanym przez niego hałasem będzie zaplanowana droga zbiorcza - tzw. N., której rezerwa drogowa znajduje się w sąsiedztwie działki nr [..] obręb [..], po stronie południowej.
Zgodnie ze Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego miasta Gdańska (przyjętego uchwałą nr LI/1506/18 Rady Miasta Gdańska 23 kwietnia 2018 r.) obszar planu nr 2353 znajduje się w strefie nieograniczonego parkowania C, w której ustalono wskaźniki do obliczania zapotrzebowania na miejsca do parkowania dla każdego rodzaju funkcji. Wskaźniki zawarte w Studium zostały ustalone w § 5 uchwały mpzp nr 2353. Ponieważ wskaźniki te określają jedynie wartości minimalne, inwestor może zrealizować większą liczbę miejsc do parkowania dla samochodów osobowych na działce budowlanej objętej inwestycją niż wartość minimalna określona w planie. Zgodnie z politykę parkingową miasta każdy z właścicieli terenów już zagospodarowanych i tych, które podlegać dopiero będą zagospodarowaniu, ma obowiązek zabezpieczenia potrzeb parkingowych obecnych i przyszłych użytkowników na swojej nieruchomości.
Nowe inwestycje mieszkaniowe w tym rejonie będą wymagały uzgodnień z pomiotami odpowiedzialnymi za sieć kanalizacyjną, politykę wodną czy bezpieczeństwo przeciwpowodziowe. Uzgodnienia te są niezbędne w celu uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę i jej realizacji. Takiej samej procedurze podlegała budowa domów jednorodzinnych w zabudowie bliźniaczej na działce nr [...] obręb [...] która została zrealizowana w bezpośrednim sąsiedztwie tzw. "T. " - na terenie biologicznie czynnym i chłonnym, w zlewni rowu melioracyjnego.
Wbrew przekonaniu Skarżących w toku prac planistycznych zadbano, by planowane zagospodarowanie terenu tworzyło harmonijną całość. Skarżący błędnie rozumieją ten wymóg jako dostosowanie planowanego zagospodarowania do zabudowy istniejącej na działce sąsiedniej. Wymagania ładu przestrzennego w tym rejonie są spełnione m. in. poprzez zaprojektowanie w planie miejscowym nr 2353 terenów jednorodnie przeznaczonych pod zabudowę mieszkaniową bez występowania funkcji uciążliwych (np. infrastruktura czy przemysł). Uwzględniono sąsiedztwo osiedlowych ośrodków usługowych. Zadbano o stopniowanie wysokości zabudowy mieszkaniowej jednocześnie uwalniając spod inwestycji obszar cenny przyrodniczo, który ma potencjał rekreacyjny dla okolicznych mieszkańców. Poza ustaleniem zapisów umożliwiających realizację w centralnej części planu nr 2353 placów ogólnodostępnych, z terenem mieszkaniowo-usługowym (08-M/U32) z dużym udziałem usług, zapisy planu pozwalają na harmonijne współistnienie i relacje pomiędzy terenami o indywidualnym charakterze. W porównaniu z poprzednim planem (nr 2314) doprecyzowano i objęto ochroną tereny cenne przyrodniczo i rekreacyjnie (tzw. "T. " czy Z.). Dzięki takim działaniom powstały obszary wolne od zabudowy atrakcyjne dla mieszkańców. Zapewniono przebieg połączeń pieszych pozwalających na przemieszczanie się mieszkańców pomiędzy poszczególnymi częściami obszaru planu. Dodatkowo w planie pojawiły się zapisy o usługach prospołecznych mających na celu integrację mieszkańców.
Reasumując, organ wskazał, że wieloaspektowe analizy sporządzane na etapie procedowania planu nr 2353 uwzględniające m.in. wymagania ładu przestrzennego, walory architektoniczne i krajobrazowe, wymagania ochrony środowiska, walory ekonomiczne przestrzeni, prawo własności oraz potrzeby interesu publicznego wykazały zasadność ustalenia dla terenu 02-M23 przeznaczenia pod wszystkie rodzaje zabudowy (w tym wielorodzinną), ustalenia dachów płaskich i parametrów zabudowy analogicznie do kształtów dachów i parametrów istniejącej i planowanej wielorodzinnej zabudowy położonej w sąsiedztwie, po północnej stronie planowanej ulicy tzw. N. Powyższe dowodzi, iż nie można zgodzić się z postawionym w skardze zarzutem przekroczenia przez organy gminy granic władztwa planistycznego.
Dodatkowo, mimo, iż przepisy prawne (art. 6 u.p.z.p.) zezwalają na wprowadzenie ograniczeń w wykonywaniu prawa własności poprzez ustalanie w akcie prawa miejscowego przeznaczenia i zasad zagospodarowania terenu oraz przeznaczanie określonych terenów na realizację przyjętych przez nią celów służących m.in. rozwojowi gospodarczemu gminy, czy też ochronie określonych terenów przed zainwestowaniem to w niniejszym przypadku nie doszło do ograniczenia uprawnień właścicielskich skarżących, co szerzej wyjaśniono wykazując brak interesu prawnego skarżących. Zatem zarzut naruszenia art. 6 u.p.z.p.
Pismem z 13 listopada 2025 r. pełnomocnik Skarżących doprecyzował indywidualny, własny interes prawny W. R. oraz ustosunkował się do argumentacji przedstawionej przez organ w odpowiedzi na skargę.
W piśmie z 2 lutego 2026 r. organ ustosunkował się do argumentów Skarżących przedstawionych w piśmie z 13 listopada 2025 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Stosownie do art. 3 § 2 pkt 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143), dalej jako p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej. W wyniku takiej kontroli sąd uwzględniając skargę na uchwałę lub akt, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6, stwierdza nieważność tej uchwały lub aktu w całości lub w części albo stwierdza, że zostały wydane z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie ich nieważności (art. 147 § 1 p.p.s.a.).
Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest uchwała nr LXX/1800/23 Rady Miasta Gdańska z dnia 30 listopada 2023 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Szadółki rejon ulicy Nowej Jabłoniowej w Gdańsku (Dz. Urz. Woj. Pom. z 2023 r. poz. 6098) – zaskarżona w części, tj. w zakresie: § 10 ust. 3, § 10 ust. 7 pkt 5 lit. a) tiret drugie, § 10 ust. 7 pkt 8 lit. b), zawierających ustalenia szczegółowe dla karty terenu oznaczonego symbolem 02-M23 - w zakresie dotyczącym obszaru stanowiącego aktualnie działki nr [...]-[...] z obrębu ewidencyjnego nr [...].
Podstawę prawną wniesienia skargi na zaskarżoną uchwałę stanowi art. 101 ust. 1 ustawy z 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t.j. Dz. U. z 2025 r. poz. 1153 z późn. zm., dalej jako u.s.g.), zgodnie z którym każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem, podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może zaskarżyć uchwałę lub zarządzenie do sądu administracyjnego.
Powołany przepis determinuje legitymację skargową, a także zakres rozpoznania i orzekania sądu administracyjnego, bowiem wiąże prawo do skargi z naruszeniem interesu prawnego lub uprawnienia. Kwestionując uchwałę organu gminy na podstawie art. 101 ust. 1 u.s.g. skarżący musi wykazać istnienie bezpośredniego związku między zaskarżonym aktem a jego konkretną, zindywidualizowaną sytuacją prawną. Dla uwzględnienia skargi na uchwałę organu przez sąd administracyjny należy wykazać, że po stronie organu uchwałodawczego doszło do naruszenia konkretnego przepisu prawa materialnego, wpływającego negatywnie na sytuację prawną strony. Innymi słowy, strona skarżąca jest obowiązana wykazać, że dany akt naruszając prawo jednocześnie rodzi negatywne skutki dla jej sfery prawnomaterialnej (wynikającej z konkretnie wskazanego przepisu prawa materialnego), pozbawia ją pewnych uprawnień albo uniemożliwia ich realizację. Natomiast przesłanką uwzględniania skargi nie będzie sytuacja, gdy wprawdzie zostaje naruszony interes prawny lub uprawnienie strony, ale następuje to w zgodzie z obowiązującym prawem, w granicach przysługującego gminie tzw. władztwa planistycznego, w ramach którego rada gminy ustala przeznaczenie i zasady zagospodarowania terenów położonych na obszarze gminy (zob. wyrok NSA z 12 maja 2011 r. sygn. akt II OSK 355/11, orzeczenia.nsa.gov.pl).
Tym samym skargę w trybie art. 101 ust. 1 u.s.g. może wnieść ten kto wykaże, że istnieje związek pomiędzy jego własną – prawnie gwarantowaną (a nie wyłącznie faktyczną) – sytuacją a zaskarżoną uchwałą, polegający na tym, że uchwała ta narusza (czyli pozbawia lub ogranicza) jego prawa, tj. wywołuje dla niego negatywne konsekwencje prawne, np. zniesienia, ograniczenia, czy uniemożliwienia realizacji jego uprawnienia, interesu prawnego. Dla skutecznego wniesienia skargi konieczne jest zatem wykazanie, że właśnie wskutek podjęcia zaskarżonego aktu został naruszony konkretny interes prawny lub uprawnienie skarżącego przez ograniczenie lub pozbawienie go uprawnień wynikających z przysługującego mu prawa. O naruszeniu interesu prawnego w rozumieniu komentowanego przepisu rozstrzyga zatem zmiana w sytuacji prawnej wnoszącego skargę.
Rozważając w niniejszej sprawie kwestię legitymacji skargowej wnoszących skargę należy przypomnieć, że W. R. jest właścicielem wyodrębnionego lokalu mieszkalnego przy ul. P. [...] w G., znajdującego się w jednym z 7 budynków jednorodzinnych w zabudowie bliźniaczej, zlokalizowanych na działce nr [...] (a zatem na działce sąsiadującej z objętymi skargą działkami nr [...]-[...]). Z kolei Wspólnotę Mieszkaniową "[...] stanowi ogół właścicieli, których lokale wchodzą w jej skład, tj. właściciele lokali w 7 budynkach jednorodzinnych w zabudowie bliźniaczej, zlokalizowanych na działce nr [...]. Wspólnota ta sprawuje zarząd nieruchomością wspólną, którą w tym przypadku stanowi przede wszystkim grunt działki nr [...] wraz ze znajdującą się na nim drogą dojazdową do poszczególnych budynków.
W przypadku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego zasadniczo podmiotami legitymowanymi do jego zaskarżenia na podstawie art. 101 ust. 1 u.s.g. są właściciele nieruchomości położonych na terenie objętym planem. Zgodnie bowiem z treścią art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1130 z późn. zm., dalej jako u.p.z.p.), ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego kształtują, wraz z innymi przepisami, sposób wykonywania prawa własności nieruchomości. Przyjmowane więc w planie miejscowym ustalenia co do przeznaczenia i warunków zabudowy konkretnych nieruchomości oraz sposobu zagospodarowania określonego terenu pozostają w bezpośrednim związku z uprawnieniami i obowiązkami właścicieli nieruchomości. Jednakże w niniejszej sprawie, choć działka nr [...], której współwłaściciele tworzą skarżącą Wspólnotę, jest objęta zaskarżonym planem, to Skarżący kwestionują te postanowienia planu, które odnoszą się do cudzych działek, tj. działek nr [...]-[...], z uwagi na skutki dla potencjalnej zabudowy, która powstanie na ww. działkach w oparciu o zaskarżone przepisy planu.
W orzecznictwie wskazuje się, że właściciel nieruchomości sąsiedniej ma prawo kwestionować postanowienia planu miejscowego, jeżeli planowana zabudowa będzie związana z uciążliwościami dla jego nieruchomości. Chodzi przede wszystkim o to, czy przyjęty w uchwalonym planie sposób zagospodarowania oznaczonego terenu powoduje pogorszenie warunków korzystania z nieruchomości sąsiednich (zob. wyrok NSA z 14 grudnia 2016 r. sygn. akt II OSK 743/15, orzeczenia.nsa.gov.pl). Naruszeniem interesu prawnego może być również takie przeznaczenie nieruchomości sąsiadujących z działką stanowiącą własność osób wnoszących skargę w trybie art. 101 ust. 1 u.s.g., które udaremni bądź utrudni zabudowę ich nieruchomości lub też spowoduje uciążliwości i ograniczenia w swobodnym użytkowaniu nieruchomości i rozporządzaniu prawem własności (zob. postanowienie NSA z 30 sierpnia 2017 r. sygn. akt II OSK 1402/17, orzeczenia.nsa.gov.pl). Interes prawny właściciela nieruchomości sąsiedniej do zaskarżenia uchwał w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego jest zatem wywodzony przede wszystkim z przepisów prawa cywilnego określających treść prawa własności, zwłaszcza z art. 144 k.c., zgodnie z którym właściciel nieruchomości powinien przy wykonywaniu swego prawa powstrzymywać się od działań, które by zakłócały korzystanie z nieruchomości sąsiednich ponad przeciętną miarę, wynikającą ze społeczno-gospodarczego przeznaczenia nieruchomości i stosunków miejscowych.
Sąd uznał, że istnieje związek pomiędzy zaskarżoną uchwałą a indywidualną sytuacją prawną Skarżących, co uprawniało Sąd do merytorycznego rozpoznania zarzutów skargi. W ocenie Sądu, Skarżącym przysługuje tak rozumiany interes prawny w zaskarżeniu ustaleń planistycznych dla działek [...]-[...]. Przeznaczenie tych działek, odmienne od przeznaczenia ich działki nr [...], wprowadzające nową funkcję zabudowy, jak i ustalone parametry jej zabudowy (wysokość zabudowy, kształt dachów) mogą bowiem wywoływać uciążliwości i ograniczenia w swobodnym użytkowaniu nieruchomości i rozporządzaniu ich prawem własności, skoro znajduje się ona w bezpośrednim sąsiedztwie ich nieruchomości
Na wstępie rozważań merytorycznych należy zauważyć, że Skarżący nie podnieśli żadnych zarzutów dotyczących procedury podejmowania uchwały. Również Sąd nie dopatrzył się z urzędu wad proceduralnych w podejmowaniu zaskarżonej uchwały, które wskazywałyby na istotne naruszenie trybu sporządzania planu miejscowego w rozumieniu art. 28 ust. 1 u.p.z.p., a które powodowałyby nieważność uchwały w całości i uzasadniały jej wyeliminowanie z porządku prawnego.
Główny zarzut skargi dotyczy zmiany w kwestii: rodzaju zabudowy, jej maksymalnej wysokości i kształtu dachu. W zaskarżonym planie zmieniono przepisy regulujące wskazane kwestie na: Przeznaczenie terenu M23 – teren zabudowy mieszkaniowej - wszystkie rodzaje z dopuszczeniem usług (§ 10 ust. 3); w obszarze wyznaczonym liniami podziału wewnętrznego i oznaczonym literą "c", jak na rysunku planu, maksymalna wysokość 16 m (§ 10 ust. 7 pkt 5 lit. a tiret drugie); w obszarach wyznaczonych liniami podziału wewnętrznego i oznaczonych literami "b" i "c", jak na rysunku planu, kształt dachu płaski (§ 10 ust. 7 pkt 8 lit. b). Natomiast w poprzednio obowiązującym planie miejscowym z 2007 r. kwestie te uregulowano w Karcie terenu nr 008 w następujący sposób: zabudowa mieszkaniowa ekstensywna (domy mieszkalne do 4 mieszkań dostępnych z jednej klatki schodowej), maksymalna wysokość zabudowy - 11 m; kształt dachu - dachy strome. W ocenie Skarżących, nowa zabudowa ukształtowana zgodnie z postanowieniami zaskarżonego planu nie będzie stanowiła harmonijnej całości, bowiem obecnie istniejąca wysoka zabudowa znajduje się po wschodniej stronie ul. P. i jest oddzielona od przedmiotowych działek drogą.
W ocenie składu orzekającego, interes prawny Skarżących nie został naruszony stosownie do wymagań określonych w art. 101 ust. 1 u.s.g.
Sąd uznał, że strona skarżąca nie wykazała, aby w okolicznościach niniejszej sprawy dopuszczenie w przedmiotowej jednostce planistycznej zabudowy mieszkaniowej - wszystkie rodzaje z dopuszczeniem usług, podniesienie maksymalnej wysokości zabudowy o 5 m i zmiana kształtu dachów naruszały jej ład przestrzenny i zrównoważony rozwój.
Należy przypomnieć, że planowanie przestrzenne w gminie następuje w oparciu o przyznane jej, w sferze jej zadań własnych, "władztwo planistyczne" (art. 3 ust. 1 u.p.z.p.). Do 23 września 2023 r. instrumentem kształtowania i prowadzenia polityki przestrzennej na terenie gminy było studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy. Określało ono politykę przestrzenną, w tym lokalne zasady zagospodarowania przestrzennego. Zwrócenie uwagi na charakter studium, jako instrumentu polityki przestrzennej w sferze zadań własnych jest istotne, bowiem należy mieć świadomość, że planowanie przestrzenne to nie tyle prosty proces stosowania prawa w określonych przez nie granicach, ale też proces realizacji wspomnianej polityki przestrzennej, co w ostatecznym rozrachunku przekładało się na treść stanowionego na szczeblu gminnym prawa miejscowego (planów miejscowych).
Skład orzekający podziela pogląd prezentowany w orzecznictwie, w myśl którego kształtując politykę przestrzenną gmina ma prawo zakładać wprowadzenie na wybranych przez siebie terenach ograniczenia w zabudowie, a nawet zakazu zabudowy, i nie ma obowiązku udowadniania, że takie rozwiązanie w każdym danym przypadku jest bezwzględnie konieczne. Studia i plany miejscowe powinny znajdować umocowanie w realnych i racjonalnych potrzebach. Dlatego taki nacisk kładzie się na wymóg wyważenia celów, którym planowanie przestrzenne służy i naruszeń, które powoduje, zwłaszcza sferze prawa własności (zob. wyrok NSA z 1 października 2025 r. sygn. akt II OSK 2733/24, orzeczenia.nsa.gov.pl). W każdym wypadku przy podejmowaniu inicjatywy planistycznej organ powinien mieć na uwadze zasadę proporcjonalności. Działając w ramach określonych przez granice prawa i stosując tę zasadę, organy gminy mogą w tworzonym planie zagospodarowania przestrzennego ograniczać uprawnienia właścicieli w celu pełniejszej realizacji innych wartości, które uznały za ważniejsze. Ograniczenia te nie mogą naruszać istoty wolności i praw. Ingerencja w sferę własności musi zatem pozostawać w racjonalnej, odpowiedniej proporcji do wskazanych celów.
Odnosząc się do postanowień obowiązującego Studium należy zauważyć, że na s. 217 in fine wskazano, że "Dzielnica Południe jest nadal największym inwestycyjnym obszarem mieszkaniowym w Gdańsku. [...] 814 ha znajduje się w zwartej, w pełni wykształconej strukturze funkcjonalno-przestrzennej [...]. Powierzchnia 719 ha jest objęta obowiązującymi planami miejscowymi lub stanowi podtrzymanie kierunku wyznaczonego w [Studium] z 2007 roku, co umożliwia powstanie 3,1 mln m2 powierzchni użytkowej mieszkań." Z kolei na s. 304 stwierdzono: "strefa ekstensywnej zabudowy (por. rozdział 18) jest przewidziana na terenach peryferyjnych, oddalonych od usług, głównie w częściach: zachodniej (niezabudowane tereny na południe od al. Armii Krajowej, w rejonach ulic Stężyckiej i Źródlanej) i południowej [...]" (podkreślenie własne Sądu). A zatem należy uznać, że postanowienia zaskarżonej uchwały są zgodne z obowiązującym Studium z 2018 r.
Ponadto, w ocenie Sądu, zaskarżone ustalenia planistyczne dla działek [...]-[...] nie naruszają ładu przestrzennego ani zrównoważonego rozwoju. Stosownie do art. 1 ust. 1 u.p.z.p. podstawą planowania przestrzennego jest ład przestrzenny i zrównoważony rozwój. Zarówno "ład przestrzenny" jak i "zrównoważony rozwój" to wartości nadrzędne, wymienione expressis verbis w u.p.z.p. Zgodnie z art. 3 pkt 50 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska przez zrównoważony rozwój rozumie się taki rozwój społeczno-gospodarczy, w którym następuje proces integrowania działań politycznych, gospodarczych i społecznych, z zachowaniem równowagi przyrodniczej oraz trwałości podstawowych procesów przyrodniczych, w celu zagwarantowania możliwości zaspokajania podstawowych potrzeb poszczególnych społeczności lub obywateli zarówno współczesnego pokolenia, jak i przyszłych pokoleń. Pojęcie ładu przestrzennego definiowane jest w ustawie jako takie kształtowanie przestrzeni, które tworzy harmonijną całość oraz uwzględnia w uporządkowanych relacjach uwarunkowania i wymagania funkcjonalne, społeczno-gospodarcze, środowiskowe, kulturalne oraz kompozycyjno-estetyczne (por. art. 2 u.p.z.p.). Zdaniem Sądu, strona skarżąca nie wykazała, aby w okolicznościach tej sprawy dopuszczenie wszystkich rodzajów zabudowy mieszkaniowej z dopuszczeniem usług o wysokości zabudowy do 16 m i o płaskich dachach naruszało ład przestrzenny i zrównoważony rozwój.
W odniesieniu do zarzutu Skarżących dotyczącego tego, że na terenie oznaczonym symbolem 02-M23 znajduje się obszar podmokły "T." – aktywne biologicznie siedlisko ptaków, które podlega ochronie, należy zauważyć, że faktycznie, w piśmie z 28 października 2022 r. Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w Gdańsku negatywnie zaopiniował projekt planu miejscowego z uwagami, gdzie w punkcie 1 wskazał: "Plan w obecnym kształcie nie gwarantuje zachowania istniejącego turzycowiska (karta terenu 02-M23). Zapisy projektu planu, dopuszczają zabudowę na części turzycowiska, która bezpośrednio przyczyni się do jej zniszczenia i fragmentacji. [...]" W znajdującej się w aktach sprawy Prognozie oddziaływania na środowisko z 30 sierpnia 2023 r. na s. 31 in fine wskazano: "Teren objęty projektem planu nie został włączony do obszarów chronionych na podstawie przepisów Ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody. [...] W północno-zachodniej części obszaru objętego projektem planu znajduje się rozległa, częściowo przekształcona podmokłość (turzycowisko) z rowami odwadniającymi i bogatą roślinnością hydrofilną, uznana w 2014 roku za cenną pod względem przyrodniczym." Na s. 33-35 znajduje się opis walorów turzycowiska, a na s. 37 in fine i następnej wskazano: "W procedowanym projekcie planu na terenie 02-M23 tylko część opisywanej podmokłości została przeznaczona pod zieleń do utrzymania, ponieważ w południowej części turzycowiska oraz w jej fragmencie północnym, zaprojektowana została zabudowa, zgodnie z ustaleniami obowiązującego planu miejscowego z 2007 roku i będzie ona wkrótce realizowana." W uzasadnieniu do zaskarżonego planu wskazano zaś w punkcie II.2., że "Plan wprowadza różnego rodzaju formy ochrony istniejącej zieleni oraz naturalnego ukształtowania. [...] Obszar cenny przyrodniczo – część turzycowiska, tzw. "T." w terenie 02-M23 [...] [podlega] ochronie jako zieleń do utrzymania.
Powyższe uwagi zostały uwzględnione w § 10 ust. 11 pkt 4 planu, gdzie wskazano: Zasady ochrony środowiska, przyrody i krajobrazu: zieleń do utrzymania (fragment turzycowiska), jak na rysunku planu (z minimalnym udziałem 80% powierzchni biologicznie czynnej) oraz określono obowiązek zapewnienia warunków rozwoju roślinności hydrogenicznej. A zatem Sąd nie dopatrzył się naruszenia obszaru turzycowiska przepisami zaskarżonego planu.
Odnosząc się do zarzutu dotyczącego braku infrastruktury technicznej, tj. kanalizacji deszczowej w ul. P., co będzie miało wpływ na stosunki wodne, a w szczególności na ryzyko zalewania działek sąsiednich, należy zauważyć, że kwestie te będą badane na etapie ewentualnego wniosku o pozwolenie na budowę, a nie na etapie planowania przestrzennego. Natomiast kwestia podmokłości w rejonie ul. P. została opisana w cytowanej powyżej Prognozie oddziaływania na środowisko z 30 sierpnia 2023 r. na s. 38.
Reasumując, w ocenie Sądu, ustalenia zaskarżonego planu miejscowego w kontekście naruszenia interesu prawnego i uprawnień Skarżących, w rozumieniu art. 101 ust. 1 u.s.g., pozostawały w granicach władztwa planistycznego gminy, a co za tym idzie, w granicach dozwolonej ingerencji organów gminy w prawo własności nieruchomości. Ustalenia planu nastąpiły po przeprowadzeniu pełnej procedury planistycznej i są zgodne z zasadami ładu przestrzennego i zrównoważonego rozwoju, uwzględniając także założenia studium gminnego. Plan miejscowy został sporządzony w granicach przysługującego gminie władztwa planistycznego. Rozpoznając skargę sąd nie stwierdził istotnego naruszenia trybu, jak również istotnego naruszenia zasad sporządzania miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, ani też naruszenia ustaleń studium. W konsekwencji, zarzuty Skarżących nie mogły podważyć legalności zaskarżonej uchwały.
Biorąc pod uwagę powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Sprawę rozpoznano w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 119 pkt 2 p.p.s.a. zgodnie z wnioskiem pełnomocnika Skarżących zawartym w piśmie z 13 listopada 2025 r. oraz wobec braku żądania przeprowadzenia rozprawy przez organ.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło