II SA/Gd 603/07

WyrokWSA w Gdańsku2007-12-05

Skład orzekający: Wanda Antończyk, Jolanta Górska, Janina Guść

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy w postępowaniu dotyczącym samowolnie wykonanych robót budowlanych, które nie doprowadziły do powstania obiektu budowlanego lub jego części, organ nadzoru budowlanego ma obowiązek badać prawo inwestora do dysponowania nieruchomością na cele budowlane?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że nawet w przypadku robót budowlanych wykonanych bez pozwolenia lub zgłoszenia, które nie doprowadziły do powstania obiektu budowlanego lub jego części, organ nadzoru budowlanego ma obowiązek badać prawo inwestora do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Brak takiego prawa stanowi przeszkodę do legalizacji samowoli budowlanej. Ponadto, organ odwoławczy nie wyjaśnił należycie kwestii zgodności wykonanych robót ze sztuką budowlaną.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła samowolnie wykonanych robót budowlanych polegających na rozbiórce muru podokiennego i wstawieniu stolarki drzwiowej w budynku mieszkalnym. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego odmówił wydania nakazu wykonania robót w celu doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił tę decyzję, uznając, że roboty te stanowią przebudowę wymagającą pozwolenia na budowę, ale orzekł o braku podstaw do wydania nakazu wykonania określonych czynności. Skarżąca E.G. kwestionowała brak badania prawa do dysponowania nieruchomością oraz brak zgody właściciela. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił obie decyzje organów nadzoru budowlanego.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 26 czerwca 2007 r. oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 7 grudnia 2006 r.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wanda Antończyk Sędziowie Sędzia WSA Jolanta Górska (spr.) Sędzia WSA Janina Guść Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Katarzyna Gross po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 grudnia 2007 r. sprawy ze skargi E. G. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 26 czerwca 2007 r., nr [...] w przedmiocie wykonania robót budowlanych uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 7 grudnia 2006 r., nr [...]. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia 7 grudnia 2006r. nr [...] wydaną na podstawie przepisu art. 80 ust. 2 pkt 1, art. 81 ust.1 pkt 2, art. 83 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tj. Dz. U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 ze zm.) oraz art. 104 Kpa odmówił wydania nakazu wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem samowolnie wykonanych robót budowlanych polegających na rozbiórce muru podokiennego i wstawienia stolarki drzwiowej w powstałym otworze w budynku mieszkalnym jednorodzinnym zlokalizowanym w P.G. przy ul. Kochanowskiego 14 na działce nr [...]. Organ ustalił, że w czerwcu 2006r. w budynku mieszkalnym jednorodzinnym zostały wykonane, bez pozwolenia na budowę, roboty budowlane polegające na rozbiórce muru podokiennego. Inwestorami tych robót byli J.G. i S.G. Otwór okienny miał szerokość 1,0m i wysokość 1,5m, natomiast wykonany otwór drzwiowy szerokość 1,0m i wysokość 2,2m. Organ wskazał nadto, że nie wykonano nowego nadproża. W czasie kontroli nie stwierdzono również, by przedmiotowe roboty zostały wykonane w sposób niezgodny z warunkami technicznymi bądź sztuką budowlaną. Odwołanie od powyższej decyzji wniosła E.G. wskazując, że brak jest podstaw do stwierdzenia zgodności przedmiotowych robót budowlanych ze sztuką budowlaną, jeżeli w aktach sprawy nie ma ekspertyzy wykonanej przez osobę uprawnioną, jak również nie zażądano zgody właściciela nieruchomości na wykonanie powyższych robót i na zmianę sposobu zagospodarowania działki. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, decyzją z dnia 26 czerwca 2007 r.[...], uchylił zaskarżoną decyzję w całości i orzekł o braku podstaw prawnych do wydania w trybie art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane nakazu wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w sprawie samowolnie wykonanych robót budowlanych polegających na rozbiórce muru podokiennego i wstawieniu stolarki drzwiowej w powstałym otworze w budynku mieszkalnym jednorodzinnym zlokalizowanym na działce nr [...] przy ul. Kochanowskiego 14 w P.G. W uzasadnieniu tej decyzji organ II instancji wskazał, iż wykonane roboty budowlane zgodnie z art. 3 pkt 7a ustawy Prawo budowlane stanowią przebudowę, która zgodnie z przepisami art. 28 ust. 1 wyżej cytowanej ustawy wymaga pozwolenia na budowę. Wobec stwierdzenia samowolnie wykonanych robót budowlanych wymagających pozwolenia na budowę, organ I instancji zastosował procedurę wynikającą z przepisów art. 51 Prawa budowlanego. Na etapie wydawania określonej decyzji przewidzianej w punkcie 1 lub 2 tego przepisu organ musi, na podstawie zebranego w sprawie materiału dowodowego, ustalić czy wykonane przez inwestora prace są zgodne z przepisami czy też nie. W niniejszej sprawie organ nie stwierdził, żeby powyższe roboty budowlane były wykonane niezgodnie z warunkami technicznymi bądź sztuką budowlaną. Postępowanie wszczęte zostało na wniosek strony, jednakże nie zawarła ona jednoznacznego żądania wydania nakazu wykonania określonych czynności lub robót, co w przypadku braku takich przesłanek uzasadniałoby odmowę wydania takiego nakazu. Dlatego mając na uwadze zebrany materiał dowodowy nie wymagający przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w trybie art.136 Kodeksu postępowania administracyjnego organ odwoławczy w oparciu o art.138 § 1 pkt 2 uchylił zaskarżoną decyzję i orzekł o braku podstaw prawnych do wydania nakazu w trybie art.51 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w sprawie samowolnie wykonanych robót budowlanych polegających na rozbiórce muru podokiennego i wstawienia stolarki drzwiowej w powstałym otworze w budynku mieszkalnym jednorodzinnym zlokalizowanym na działce nr [...] przy ul. Kochanowskiego 14 w P.G. Odnosząc się do argumentów podnoszonych w odwołaniu organ odwoławczy stwierdził, że zgoda właściciela budynku wymagana byłaby w sytuacji, gdyby inwestor wystąpił do właściwego organu z wnioskiem o wydanie pozwolenia na budowę, bowiem tylko wówczas J.G. i S.G. musieliby wykazać się prawem do dysponowania nieruchomością na cele budowlane w rozumieniu art.32 ust.4 pkt 2 ustawy Prawo budowlane. W aktualnym stanie sprawy - z uwagi na fakt, iż roboty budowlane zostały wykonane - kwestie naruszenia własności przedmiotowej nieruchomości mogą być rozstrzygane jedynie przed sądem cywilnym w ramach wniesionego powództwa. Nadto wskazał, że w razie powstania uzasadnionych wątpliwości co do jakości wyrobów budowlanych lub robót budowlanych organ nadzoru budowlanego może nałożyć w drodze postanowienia obowiązek dostarczenia w określonym terminie odpowiednich ocen technicznych lub ekspertyz. W przedmiotowej sprawie organ nadzoru budowlanego na wizji nie stwierdził, żeby powyższe roboty budowlane były wykonane niezgodnie z warunkami technicznymi bądź ze sztuką budowlaną. Zatem nie ma podstaw do nakazania opracowania ekspertyzy technicznej. Skargę na powyższą decyzję wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku E.G. powtarzając zarzuty podniesione w odwołaniu. W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta co do zasady sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Organ administracji wszczynając na wniosek skarżącej postępowanie w sprawie samowoli budowlanej polegającej na rozbiórce muru podokiennego i wstawienia stolarki drzwiowej w powstałym otworze ustalił, iż wykonane roboty w świetle art. 28 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2006 r. Nr 156 poz. 1118 ze zm.) wymagały pozwolenia na budowę, wykonane prace nie doprowadziły do powstania obiektu budowlanego ani jego części, w związku z czym w sprawie znajdowały zastosowanie przepisy art. 51 ustawy. Zarzuty skargi sformułowane jako zarzuty naruszenia art. 51 ust. 1 ustawy poprzez zalegalizowanie prac pomimo braku tytułu prawnego do nieruchomości oraz wobec braku zgody właścicielki nieruchomości na przebudowę, sprowadzają się do zakwestionowania stanowiska organów orzekających w sprawie, że działając w trybie art. 51 ustawy organ administracji nie bada tytułu prawnego do dysponowania przez inwestora nieruchomością. Organ odwoławczy wskazał, że kwestia ta podlegałaby badaniu jedynie w postępowaniu o udzielenie pozwolenia na budowę, w którym inwestor zgodnie z art. 32 ust. 4 pkt 2 ustawy winien złożyć oświadczenie o prawie dysponowania nieruchomością na cele budowlane, natomiast po wykonaniu robót, kwestie naruszenia własności nieruchomości mogą zostać rozstrzygnięte jedynie przed sądem cywilnym. Stanowisko takie zostało wyrażone w orzecznictwie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W wyrokach z dnia 11 sierpnia 2005 r. sygn. akt. VII SA/Wa 1682/04 ( LEX nr 190760) oraz 9 marca 2005 r. sygn. akt IV SA 5200/03 (LEX nr 189015) Sąd ten stwierdził, że żądanie przedłożenia dokumentu stwierdzającego prawo do dysponowania nieruchomością w trybie art. 51 prawa budowlanego jest niezasadne, a wykorzystanie do celów budowlanych cudzej nieruchomości w sytuacji przewidzianej w tym przepisie może rodzić jedynie roszczenia właściciela do inwestora o charakterze cywilnoprawnym. W ocenie Sądu, zasadny jest zarzut skargi dotyczący naruszenia prawa materialnego. Ustawodawca nie sformułował w treści przepisu art. 51 ustawy w sposób bezpośredni obowiązku badania przez organ nadzoru budowlanego prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Zdaniem Sądu, systemowa i celowościowa wykładnia normy zawartej w tym przepisie prowadzi jednak do wniosku, iż w sytuacji gdy postępowanie prowadzone na podstawie art. 51 ustawy dotyczy robót budowlanych wykonywanych bez wymaganego pozwolenia lub zgłoszenia (art. 50 ust. 1 pkt 1 ustawy) inwestor winien wykazać prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Obowiązek taki wynika nadto z konieczności badania przez organ administracji zaistnienia przesłanek art. 51 ust. 1 pkt 1-3 ustawy i podjęcia decyzji odnośnie zastosowania trybu przewidzianego w art. 51 ust. 1 pkt 1 bądź trybu przewidzianego w punkcie 2 albo 3 tego przepisu i konstrukcji tego przepisu, który nie zawiera pełnej regulacji w zakresie przesłanek zastosowania poszczególnych trybów. Przepisy prawa budowlanego w rozdziale 4 zatytułowanym "Postępowanie poprzedzające rozpoczęcie robót budowlanych" regulują tryb uzyskiwania pozwolenia na budowę oraz tryb zgłoszenia organowi zamiaru wykonanie określonych robót budowlanych. Z art. 32 ust. 4 pkt 2 ustawy wynika, że pozwolenia na budowę może być wydane wyłącznie temu, kto złożył oświadczenie pod rygorem odpowiedzialności karnej, o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. W art. 33 ust. 2 pkt 2 ustawy określając wymogi formalne wniosku o pozwolenie na budowę, ustawodawca wskazał, że do wniosku tego należy dołączyć oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Podobnie w art. 30 ust. 2 ustawy określającym wymogi zgłoszenia, wprowadzono wymóg dołączenia takiego oświadczenia. Z przepisów powyższych wynika, iż ustawodawca nałożył na inwestora, zamierzającego zrealizować roboty budowlane, pozostające w sferze zainteresowania organów administracji, obowiązek wykazania się prawem do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Badanie przez organy nadzoru budowlanego tytułu prawnego do nieruchomości wynika z konieczności respektowania wyrażonej w art. 21 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej zasady ochrony własności, znajdującej konkretyzację w przepisach art. 222-231 kodeksu cywilnego oraz konieczności zapewnienia spójności systemu prawa – rozwiązań przyjętych w prawie administracyjnym i prawie cywilnym. Rozwiązanie takie sprzyja poczuciu bezpieczeństwa prawnego i kształtowaniu zaufania obywateli do opartych na przepisach prawa działań organów władzy, w tym przypadku organów administracji oraz sądów powszechnych, których rozstrzygnięcia nie powinny być ze sobą sprzeczne. Zaniechanie badania przez organy administracji tytułu prawnego do nieruchomości na etapie postępowania poprzedzającego rozpoczęcie robót budowlanych, prowadziłoby do wydania pozwolenia na budowę, której legalność w istotnej kwestii zgodności z przepisami prawa cywilnego dotyczącymi ochrony własności, nie byłaby przez organ administracji oceniana. Mogłoby to często prowadzić do wydania przez sąd cywilny na podstawie przepisów o ochronie własności, nakazu rozbiórki obiektu wybudowanego legalnie w świetle przepisów prawa budowlanego na podstawie pozwolenia na budowę, bądź nakazu rozbiórki obiektu, odnośnie którego organ nadzoru budowlanego orzekł o legalizacji samowoli budowlanej. Zasada badania tytułu prawnego do nieruchomości konsekwentnie została przez ustawodawcę przyjęta także w toku postępowania przewidzianego w art. 48-49b ustawy, dotyczącego samowoli budowlanej, które ma na celu ocenę czy obiekty lub ich części wybudowane bez pozwolenia na budowę lub zgłoszenia mogą zostać zalegalizowane, czy też winny podlegać rozbiórce. Z art. 48 ust. 3 pkt 2 i ust. 4 w związku z art. 33 ust. 2 pkt 2 ustawy wynika, iż w przypadku wybudowania obiektu budowlanego lub jego części bez pozwolenia na budowę, organ w postanowieniu o wstrzymaniu robót budowlanych nakłada obowiązek przedstawienia oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, a niespełnienie tego obowiązku skutkuje wydaniem nakazu rozbiórki. Podobnie w art. 49 b ust. 2 pkt 1 i ust. 3 ustawy przewidziano nałożenie na inwestora obowiązku przedłożenia dokumentów, o których jest mowa w art. 30 ust. 2, w tym oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane i sankcję rozbiórki w przypadku niezrealizowania tego wymogu. Analiza powyższych unormowań prowadzi zatem do wniosku, iż na gruncie przepisów prawa budowlanego przyjęto zasadę, zgodnie z którą organy mają obowiązek badania tytułu prawnego do nieruchomości, na której realizowane są roboty budowlane wymagające pozwolenia lub podlegające zgłoszeniu, a brak takiego tytułu uniemożliwia zarówno uzyskanie pozwolenia na budowę i skutecznego zgłoszenia, jak i zalegalizowanie budowy obiektu lub jego części wykonanego bez pozwolenia lub zgłoszenia. W ocenie Sądu brak jest uzasadnionych podstaw do odstąpienia od tej zasady w przypadku wykonania bez pozwolenia lub zgłoszenia, innych niż przewidziane w art. 48 ust. 1 i art. 49 b ust. 1 robót budowlanych, które nie doprowadziły do powstania obiektu budowlanego lub jego części, a wolą ustawodawcy nie było przyjęcie takiego rozwiązania. Prowadzenie postępowania odnośnie takiej samowoli budowlanej odbywa się na podstawie art. 50-51 ustawy. Art. 50 ust. 1 ustawy stanowi, iż w przypadkach innych niż określone w art. 48 ust. 1 i art. 49 b ust. 1, właściwy organ wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych wykonywanych 1) bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia lub 2) w sposób mogący spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia bądź zagrożenie środowiska, lub 3) na podstawie zgłoszenia z naruszeniem art. 30 ust. 1, lub 4) w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę bądź w przepisach. Zgodnie z art. 51 ust. 1 ustawy, przed upływem 2 miesięcy od dnia wydania postanowienia, o którym mowa w art. 50 ust. 1, właściwy organ w drodze decyzji 1) nakazuje zaniechanie dalszych robót budowlanych bądź rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego albo 2) nakłada obowiązek wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, określając termin ich wykonania, albo 3) w przypadku istotnego odstąpienia od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę - nakłada, określając termin wykonania, obowiązek sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego, uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych oraz - w razie potrzeby - wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem; przepisy dotyczące projektu budowlanego stosuje się odpowiednio do zakresu tych zmian. Zdaniem Sądu w przypadku przewidzianym w art. 50 ust. 1 pkt 1 ustawy tj. wykonywania robót budowlanych bez pozwolenia na budowę lub zgłoszenia istnieje konieczność badania tytułu prawnego do nieruchomości inwestora, tak jak to ma miejsce w pozostałych, przewidzianych ustawą, przypadkach realizacji robót budowlanych bez pozwolenia na budowę lub zgłoszenia. Wniosek taki wynika z celu tego uregulowania tożsamego z celem art. 48 i 49 b ustawy i wykładni systemowej, zakładającej spójność i racjonalność uregulowań aktu prawnego. Wskazać należy, iż w przypadku wykonania robót budowlanych bez pozwolenia lub zgłoszenia, postępowanie dotyczące samowoli budowlanej ma na celu sprawdzenie zaistnienia zasadniczych warunków jakie inwestor musiałby spełnić przy uzyskaniu pozwolenia lub dokonując zgłoszenia. Do wymogów takich należą m. in. zgodność inwestycji z planem zagospodarowania przestrzennego bądź ustaleniami decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, zgodność inwestycji z przepisami w tym techniczno–budowlanymi oraz posiadanie prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Wszystkie te kwestie zostały przez ustawodawcę bezpośrednio uregulowane w treści art. 48 ust. 2 pkt 1 i 4 i art. 49 b ust. 1 i 3 ustawy, które to przepisy wyraźnie precyzują, iż w przypadku niespełnienia tych wymogów organ ma obowiązek wydać decyzję o nakazie rozbiórki. Przepisy art. 48 i 49 b ustawy formułują zatem przesłanki orzeczenia nakazu rozbiórki. Konstrukcja art. 51 ust. 1 ustawy jest inna. W treści art. 51 ust. 1 pkt 1 ustawy wskazano jedynie, iż organ winien nakazać zaniechanie dalszych robót budowlanych bądź rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego. Niewątpliwie zastosowanie przez organ nadzoru budowlanego dyspozycji art. 51 ust. 1 pkt 1 ustawy wymaga dokonania oceny, czy w sprawie znajdzie zastosowanie ta norma przewidująca sankcję rozbiórki, czy też organ winien nałożyć na stronę obowiązki przewidziane w art. 51 ust. 1 pkt 2 i 3 ustawy. Art. 51 ust. 1 pkt 1 ustawy nie wskazuje w ogóle przesłanek orzeczenia przewidzianego w nim nakazu rozbiórki. Prowadzi to do wniosku, iż przepis ten nie stanowi samoistnej, wyczerpującej regulacji w zakresie w nim wskazanym. Zastosowanie tego przepisu wymaga zatem interpretowania jego treści w powiązaniu z innymi normami prawnymi określającymi wymogi, jakie winny być spełnione, aby zalegalizowanie robót wykonanych bez pozwolenia lub zgłoszenia było możliwe. Wymogi te wynikają z przepisów regulujących uzyskanie pozwolenia na budowę i dokonanie zgłoszenia i określających kiedy zezwolenie na budowę nie może być wydane, bądź kiedy organ wnosi sprzeciw od zgłoszenia. Przepis art. 32 ust. 4 pkt 2 ustawy wskazuje, iż pozwolenie na budowę może być wydane wyłącznie temu kto złożył oświadczenie pod rygorem odpowiedzialności karnej o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, a z przepisu art. 30 ust. 2 ustawy wynika, iż organ wnosi sprzeciw w razie nie przedłożenia w zakreślonym terminie takiego oświadczenia. W ocenie Sądu, brak jest uzasadnionych podstaw do uznania, iż w toku postępowania prowadzonego w sprawie samowolnie wykonanych robót budowlanych, które nie doprowadziły do powstania obiektu budowlanego lub jego części, organ może nakazać ich rozbiórkę jedynie w sytuacji gdy naruszają one przepisy techniczno-budowlane w stopniu uniemożliwiającym ich doprowadzenie do stanu zgodnego z prawem, winien natomiast zalegalizować roboty naruszające prawo własności nieruchomości, bądź, co z uwagi na charakter robót zaistnieć może wyjątkowo, naruszające ustalenia planu zagospodarowania przestrzennego. Ograniczenie takie nie wynika z treści przepisu art. 51 ust. 1 ustawy i brak jest podstaw do jego wprowadzenia w oparciu o inne normy ustawy. Przeciwnie, z jej uregulowań wynika konieczność badania tych kwestii, jako warunkujących zalegalizowanie samowolnie wykonanych robót budowlanych. Podkreślić należy, iż przeciwna interpretacja treści art. 51 ustawy, prowadziłaby do sytuacji, w której osoba dokonująca samowoli budowlanej pozostawałaby w sytuacji korzystniejszej od osoby ubiegającej się zgodnie z prawem o wydanie pozwolenia lub dokonującej zgłoszenia, z uwagi na możliwość legalizacji robót mimo braku prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, pozostających w sprzeczności z ustaleniami planu zagospodarowania przestrzennego. Takie rozwiązanie przynosiłoby nieuzasadnioną korzyść osobie łamiącej przepisy prawa i zachęcało obywateli do nierespektowania jego nakazów prawa, co naruszałoby wartość jaką jest umacnianie poszanowania prawa. W ocenie Sądu, organ nadzoru budowlanego stosując art. 51 ust. 1 ustawy winien dokonać ustalenia okoliczności istotnych dla zastosowania tego przepisu, w tym prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, w ramach wynikającego z art. 7 i 77 Kpa obowiązku wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. Dopiero dokonanie takich ustaleń umożliwi podjęcie przez organ nadzoru budowlanego decyzji o możliwości legalizacji robót lub nakazu ich rozbiórki. Reasumując wskazać należy, że wykonanie przedmiotowych robót budowlanych wbrew stanowisku orzekających organów wymagało zgody skarżącej. Nadto wskazać należy, że w sprawie nie została w sposób należyty wyjaśniona kwestia prawidłowości wykonania przedmiotowych robót budowlanych. Skarżąca zakwestionowała bowiem w odwołaniu stwierdzenie zgodności przedmiotowych robót budowlanych ze sztuką budowlaną, podnosząc, że w aktach sprawy brak jest ekspertyzy wykonanej przez osobę uprawnioną. Organ odwoławczy ograniczył się do wskazania, że organ pierwszej instancji podczas wizji nie stwierdził, żeby powyższe roboty budowlane były wykonane niezgodnie z warunkami technicznymi bądź ze sztuką budowlaną. Uchybia to przepisom art. 7 i 77 Kpa, jak również art. 107 § 3 Kpa. W uzasadnieniu powinna być bowiem dokonana ocena całokształtu materiału dowodowego, tak aby była możliwa kontrola jego zasadności. Brak należytego uzasadnienia powoduje niemożność dokonania przez Sąd oceny prawidłowości zaskarżonej decyzji. Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c w zw. z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Z uwagi na uwzględnienie skargi sprawa będzie ponownie rozpoznawana przez organ I instancji, który winien uwzględnić powyższe uwagi przy podejmowaniu rozstrzygnięcia. Zgodnie bowiem z treścią art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło