II SA/Gd 606/06
PostanowienieWSA w Gdańsku2009-02-25
Skład orzekający: Sędzia NSA Zdzisław Kostka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy, złożony po prawomocnym odmówieniu przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, może zostać uwzględniony, jeśli sytuacja majątkowa i rodzinna wnioskodawcy nie uległa istotnej zmianie?Ratio decidendi
Sąd odmówił przyznania prawa pomocy, ponieważ sytuacja majątkowa i rodzinna wnioskodawcy nie uległa istotnej zmianie od czasu wydania prawomocnego postanowienia o odmowie przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym. Niewielkie różnice w dochodach i wydatkach nie uzasadniały ponownego przyznania zwolnienia od kosztów sądowych, gdyż wnioskodawca nadal był w stanie uiścić należne koszty bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.Stan faktyczny
Skarżący H. H. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, wskazując na swoje dochody z emerytury, posiadany majątek (dom, nieruchomość rolna) i oszczędności. Referendarz sądowy odmówił przyznania prawa pomocy, co skarżący zaskarżył sprzeciwem, argumentując, że sprawa podlega przepisom obowiązującym przed 1 stycznia 2004 r. Sąd rozpoznał sprawę na skutek sprzeciwu, stwierdzając, że wnioskodawca o prawo pomocy wnosi po raz drugi, a jego sytuacja majątkowa i rodzinna nie uległa istotnej zmianie od czasu poprzedniego prawomocnego postanowienia odmawiającego przyznania prawa pomocy.Rozstrzygnięcie
Odmówiono skarżącemu H. H. przyznania prawa pomocy, polegającego na zwolnieniu od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Zdzisław Kostka po rozpoznaniu w dniu 25 lutego 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku skarżącego H. H. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi H. H., S. W. i S. B. na uchwałę Rady Miasta z dnia 12 czerwca 2002 roku, Nr [...] w przedmiocie uchwalenia studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy postanawia: odmówić skarżącemu H. H. przyznania prawa pomocy, polegającego na zwolnieniu od kosztów sądowych.
Skarżący H. H. pismem z dnia 29 grudnia 2008 r. wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie go od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych wskazując, że osiąga miesięcznie dochód z tytułu emerytury w wysokości 3050 zł oraz prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną. Oświadczył również, że jest właścicielem domu jednorodzinnego o powierzchni 110 m2 oraz nieruchomości rolnej o powierzchni 3,61 ha, jak również posiada oszczędności w kwocie 863 zł. Poza tym nie posiada żadnego innego majątku. Przedstawił ponadto wykaz miesięcznych wydatków związanych z kosztami utrzymania.
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku - postanowieniem z dnia 5 lutego 2009 r., na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) odmówił wnioskodawcy przyznania prawa pomocy przez zwolnienie od kosztów sądowych.
W sprzeciwie od powyższego postanowienia, wniesionym w ustawowym terminie, skarżący H. H. wniósł o uchylenie powyższego postanowienia w całości. W uzasadnieniu sprzeciwu podniósł, że zaskarżone postanowienie narusza przepisy art. 97 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów powszechnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.), zgodnie z którymi w sprawach, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, stosuje się dotychczasowe przepisy o wpisie i innych kosztach sądowych. W związku z tym, że w przedmiotowej sprawie skarga została złożona przed datą 1 stycznia 2004 r., a postępowanie nie zostało zakończone do dnia dzisiejszego, brak było podstaw do żądania wpisu sądowego od tej samej skargi po raz drugi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny, rozpoznając sprawę na skutek wniesionego sprzeciwu, zważył co następuje:
Wnioskodawca o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych wnosi po raz drugi. Po raz pierwszy wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym pismem z dnia 20 czerwca 2007 r., uzupełnionym poprzez złożenie w dniu 2 lipca 2007 r. wniosku na formularzu PPF. Prawomocnym postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 10 sierpnia 2007 r. odmówiono wnioskodawcy przyznania prawa pomocy.
Zgodnie z art. 164 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) postanowienie wydane na posiedzeniu niejawnym wiąże od chwili, w której zostało podpisane wraz z uzasadnieniem, a stosownie do art. 165 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanowienia niekończące postępowania w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne. Odstąpienie od oceny przyjętej we wcześniejszym postanowieniu możliwe jest jedynie wówczas, gdy okoliczności stanowiące przesłankę danego rozstrzygnięcia uległy zmianie.
Z porównania treści obu wyżej wskazanych wniosków H. H. o przyznanie prawa pomocy wynika, że sytuacja rodzinna i majątkowa wnioskodawcy nie zmieniła się. W rozpatrywanym obecnie wniosku wnioskodawca wskazał na podobne okoliczności faktyczne, jak we wniosku poprzednim. Niewielkie różnice w wysokości dochodów wnioskodawcy oraz jego żony z tytułu emerytury, w wysokości posiadanych oszczędności, jak również w wysokości niektórych wydatków, nie uzasadniały w ocenie Sądu przyjęcia, że nastąpiła istotna zmiana okoliczności faktycznych dotyczących zasadności wniosku o przyznanie wnioskodawcy prawa pomocy. Nadal bowiem wnioskodawca, wraz z pozostającą z nim we wspólnym gospodarstwie domowym żoną, osiąga dochody z tytułu emerytury w wysokości około 3000 zł, pozostaje nadal właścicielem domu jednorodzinnego oraz nieruchomości rolnej, jak również posiada oszczędności w podobnej wysokości. Wysokość miesięcznych wydatków ponoszonych przez wnioskodawcę uległa zwiększeniu, jak np. koszty dostawy energii elektrycznej, czy też koszty połączeń telefonicznych, jednak kwota tego zwiększenia jest nieznaczna, zaś konieczność ich ponoszenia była aktualna również w dacie składania poprzedniego wniosku. Skoro zatem sytuacja rodzinna i majątkowa wnioskodawcy, od momentu wydania poprzedniego rozstrzygnięcia, nie uległa zmianie w stopniu pozwalającym na odstąpienie od uprzednio zapadłego rozstrzygnięcia, Sąd uznał, że wnioskodawca w dalszym ciągu jest w stanie uiścić należne koszty sądowe bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Odnosząc się do stanowiska zawartego w uzasadnienia sprzeciwu, w którym wnioskodawca twierdził, że w niniejszej sprawie stosuje się przepisy o wpisie obowiązujące przed dniem wejścia w życie ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, co w ocenie wnioskodawcy uzasadniało odstąpienie od obciążania go kosztami wpisu w niniejszej sprawie, Sąd zważył, że w orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się (np. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 marca 2004 r., w sprawie o sygn. akt GZ 1/04, Lex nr 308425), że art. 97 § 2 ustawy – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów powszechnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) ma zastosowanie tylko do tych czynności procesowych, które przed dniem 1 stycznia 2004 r. podlegały opłacie sądowej. Nie ma on więc zastosowania do wpisu od zażalenia, gdyż przepisy o postępowaniu przed sądem administracyjnym zażalenia do dnia 1 stycznia 2004 r. nie przewidywały. Stanowisko takie tutejszy Sąd przyjął już w uzasadnieniu wydanego w niniejszej sprawie postanowienia z dnia 15 grudnia 2008 r. o odrzuceniu zażalenia skarżącego S. W. oraz uczestniczki postępowania D. U., które to postanowienie, zgodnie z powołanym wyżej art. 164 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, wiąże Sąd.
Z tych też przyczyn Sąd, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło