II SA/Gd 611/12

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Agnieszka Dusza-Kasprzyk po rozpoznaniu w dniu 10 grudnia 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku I. D. J. o przyznanie prawa pomocy w sprawie z jej skargi na decyzję Wojewody z dnia 16 sierpnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę postanawia: odmówić wnioskodawczyni przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego . Strona skarżąca w niniejszej sprawie decyzje Wojewody zwróciła się o przyznanie jej prawa pomocy w całości. Wskazała w złożonym formularzu, że sytuacja finansowa nie pozwala na ponoszenie żadnych kosztów postępowania, a tym bardziej korzystanie z pomocy profesjonalnego pełnomocnika procesowego. Bardzo skomplikowana materia sprawy oraz wielość podnoszonych zarzutów uzasadnia ustanowienie dla skarżącej pełnomocnika z urzędu. Skarżąca prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z 27 letnim synem. Posiada szereg nieruchomości: dom w S. przy C. o pow. 240 m2, mieszkanie 45 m2, 3 ha gruntów rolnych oraz połowę domu w G. przy ul. D. 86. Skarżąca wskazała, że nie posiada oszczędności, spłaca dwa kredyty wzięte na budowę domu w S., łączna miesięczna rata tych kredytów wynosi 2420 zł. Syn skarżącej jest bezrobotny. Zaś na dochód rodziny składa się emerytura w wysokości 1020 zł netto, dochód z dzierżawy 2400 netto i dochód z działalności 600 zł. Łącznie miesięczny dochód wynosi 4020 zł. Mając na uwadze powyższe zważono, co następuje: Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), dalej P.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1). W powyższym przepisie mowa jest wyłącznie o wykazaniu takiej wyjątkowej sytuacji, potwierdzonej stosownymi dokumentami, w której wnioskodawca ze względu na okoliczności życiowe jest pozbawiony całkowicie środków do życia bądź środki te są bardzo ograniczone i zaspokajają tylko podstawowe potrzeby życiowe. Sytuacja bytowa jest zachwiana w taki sposób, iż nie jest w stanie zapewnić sobie samodzielnie lub z pomocą innych osób, lub instytucji, w żaden sposób minimum warunków socjalnych. Ciężar dowodu powyższych okoliczności spoczywa jednak na stronie, która ubiega się o przyznanie prawa pomocy. Świadczy o tym użycie w przepisie art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a. zwrotu: "gdy wykaże". Należy przy tym podkreślić, że cytowany przepis stanowi odstępstwo od zasady ustanowionej w art. 199 P.p.s.a., zgodnie z którą strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Przytoczone we wniosku okoliczności, jak również ewentualnie przedstawione dokumenty, powinny zatem uzasadniać wyjątkowe traktowanie, o jakim mowa jest w powołanym wyżej przepisie. Nadto, prawo pomocy wywodzi swą genezę z tzw. prawa ubogich, określanego też prawem ubóstwa lub nawet prawem wspierania ubogich, przez co niejednokrotnie osoby ubiegające się o przyznanie prawa pomocy korzystają ze wsparcia udzielanego z opieki społecznej. Oceniając sytuację majątkową wnioskodawczyni należy wskazać, że stanem posiadania i wartością posiadanego majątku zdecydowanie wyróżnia się pośród polskiego społeczeństwa i z pewnością nie można jej zaliczyć do osób ubogich. Podjęcie przez skarżącą decyzji o budowie domu i pozyskanie w tym celu środków na kredyt świadczy, że skarżącą stać na wybudowanie domu i jego późniejsze utrzymanie. Tymczasem celem prawa pomocy nie jest umożliwienie obywatelom terminowego spłacania kredytów czy budowania domów. Zatem w sytuacji skarżącej nie może być mowy o przyznaniu prawa pomocy ani w całości ani też w części. Wspomnieć wymaga, że stan zawiłości sprawy nie ma żadnego wpływu na przyznanie profesjonalnego pełnomocnika, gdyż w postępowaniu przed sądem administracyjnym zaskarżona decyzja zostanie skontrolowana pod względem legalności bez względu na ilość i rodzaj zarzutów podniesionych w skardze. W świetle powyższego stwierdzić należy, iż złożone przez wnioskodawczynię oświadczenia nie mogą stanowić przekonującej podstawy do przyznania prawa pomocy. Prawo pomocy jest bowiem instytucją wyjątkową i jako taka powinno być stosowane tylko w stosunku do osób, które w sposób nie budzący wątpliwości wykazały, że spełniają przesłanki do jego otrzymania, czego w warunkach niniejszej sprawy wnioskodawczyni nie uczyniła. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a., należało orzec jak w sentencji.