II SA/Gd 614/08
WyrokWSA w Gdańsku2008-08-11
Skład orzekający: Dorota Jadwiszczok
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja odmawiająca przyznania zaliczki alimentacyjnej, wydana na podstawie przepisu uznanego następnie przez Trybunał Konstytucyjny za niezgodny z Konstytucją, podlega uchyleniu?Ratio decidendi
Decyzja administracyjna wydana na podstawie przepisu, który został następnie uznany za niezgodny z Konstytucją przez Trybunał Konstytucyjny, narusza prawo w stopniu uzasadniającym wznowienie postępowania administracyjnego. W takiej sytuacji, zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. b Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zaskarżona decyzja podlega uchyleniu, a na mocy art. 135 PPSA uchyleniu podlega również decyzja organu pierwszej instancji.Stan faktyczny
Skarżący L. M. został pozbawiony prawa do zaliczki alimentacyjnej decyzją Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej, a następnie decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego, z uwagi na fakt, że wychowywał nie tylko dzieci objęte wnioskiem, ale także inne dziecko wspólnie z jego matką. Skarżący podniósł w skardze, że zaskarżona decyzja jest niezgodna z prawem, ponieważ obowiązek utrzymania dzieci spoczywa na obojgu rodzicach. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił obie decyzje.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 11 sierpnia 2008 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Sędzia WSA Dorota Jadwiszczok po rozpoznaniu w dniu 11 sierpnia 2008 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi L. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 27 lutego 2006 r. r., sygn. akt [...] w przedmiocie zaliczki alimentacyjnej uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta z dnia 21 października 2005r. nr [...]
Kierownik Ośrodka Pomocy Społecznej, działający z upoważnienia Prezydenta Miasta, decyzją z dnia 21 października 2005 r., powołując się m.in. na art. 3 pkt 17 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych i art. 2 pkt 5 ustawy z dnia 22 kwietnia 2005 r. o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej, odmówił skarżącemu L. M. przyznania zaliczki alimentacyjnej na córkę S. M. i syna S. M.
Uzasadniając swoją decyzję organ stwierdził, że skarżący nie jest osobą samotnie wychowującą dziecko w rozumieniu art. 3 pkt 17 ustawy o świadczeniach rodzinnych, gdyż poza córką S. i synem S. ma jeszcze jedno dziecko, które wychowuje wraz z jego matką J. M.
Rozpoznając odwołanie Samorządowe Kolegium Odwoławcze, decyzją z dnia 27 lutego 2006 r., podzielając ustalenia i wnioski organu pierwszej instancji, utrzymało w mocy jego decyzję. Kolegium, oprócz art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., powołało obowiązujący w dacie załatwiania sprawy art. 2 pkt 5 lit. a ustawy o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej w związku z art. 3 pkt 17 a ustawy o świadczeniach rodzinnych.
W skardze do sądu administracyjnego skarżący podniósł, że w jego ocenie, zaskarżona decyzja jest niezgodna z prawem, bowiem obowiązek utrzymania dzieci dotyczy obojga rodziców.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Trybunał Konstytucyjny odpowiadając na postawione przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w sprawie II SA/Gd 374/06 pytanie prawne o zgodność z Konstytucją RP i umową międzynarodową art. 2 pkt 5 lit. a w zw. z art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 22 kwietnia 2005 r. o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej (Dz.U. nr 86, poz. 732 ze zm.) w zw. z art. 3 pkt 17a ustawy z 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. nr 139 z 2006 r., poz. 992 ze zm.) w zakresie, w jakim pozbawia prawa do zaliczki alimentacyjnej osoby, które są wychowywane przez panny, kawalerów, wdowy, wdowców, osoby pozostające w separacji orzeczonej prawomocnym wyrokiem sądu lub osoby rozwiedzione, wychowujące co najmniej jedno inne dziecko wspólnie z jego rodzicem, wyrokiem z dnia 23 czerwca 2008 r., w sprawie P 18/06, opublikowanym w Dzienniku Ustaw z dnia 7 lipca 2008 r., numer 119 pod pozycją 770 orzekł m. in., że art. 2 pkt 5 lit. a ustawy z dnia 22 kwietnia 2005 r. o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej w zw. z art. 3 pkt 17a ustawy z 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych w zakresie, w jakim pomija prawo osób wychowywanych przez osoby, które wspólnie wychowują co najmniej jedno dziecko z jego rodzicem, do zaliczki alimentacyjnej, jest niezgodny z art. 18, art. 32 ust. 1 i art. 71 ust. 1 Konstytucji RP.
Na skutek wskazanego wyroku Trybunału Konstytucyjnego odpadła jedyna podstawa prawna odmowy przyznania zaliczki alimentacyjnej skarżącemu - podstawa oparta na art. 2 pkt 5 lit. a ustawy o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych i zaliczce alimentacyjnej w zw. z art. 3 pkt 17a ustawy o świadczeniach rodzinnych i ustaleniu, że skarżący poza córką S. i synem S. ma jeszcze jedno dziecko, które wychowuje wraz z jego matką J. M.
W tej sytuacji zachodzi podstawa wznowienia postępowania administracyjnego wymieniona w art. 145a § 1 k.p.a., w którym stanowi się, że można żądać wznowienia postępowania w przypadku, gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją, umową międzynarodową lub z ustawą, na podstawie którego została wydana decyzja.
Skoro stwierdzono naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, to – stosownie do treści art. 145 § 1 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) – zaskarżona decyzja podlega uchyleniu. Skoro zaś to samo naruszenie prawa dotyczy decyzji organów obu instancji, to na mocy art. 135 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uchyleniu podlega także decyzja organu pierwszej instancji.
Mając powyższe na uwadze, Sąd na mocy powołanych przepisów uchylił zaskarżoną decyzję, oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji.
Uwzględnienie skargi powoduje, że sprawa zaliczki alimentacyjnej na dzieci S. i S. M. będzie ponownie rozpatrzona. Ponownie rozpatrując tą sprawę organy administracji uwzględnią zmianę stanu prawnego, wynikającą z wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 23 czerwca 2008 r. w sprawie P 18/06.
Wobec tego, że zaskarżona decyzja, oraz poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji były wydane z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, na mocy art. 119 pkt 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sprawę rozpoznano w trybie uproszczonym, czyli stosownie do treści art. 120 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi na posiedzeniu niejawnym w składzie jednego sędziego.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło