II SA/Gd 620/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Wanda Antończyk Sędziowie: Sędzia WSA Dorota Jadwiszczok (spr.) Sędzia WSA Jolanta Górska Protokolant Referent Dorota Kotlarek po rozpoznaniu w dniu 26 listopada 2008 r. na rozprawie sprawy ze skargi K. B. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w z dnia 2 czerwca 2008 r., nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektów budowlanych oddala skargę. Inspektor Nadzoru Budowlanego, decyzją z dnia 12 marca 2008 r., na podstawie art. 104 k.p.a., oraz art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (j.t. Dz. U. z 2003r. Nr 207, poz. 2016 ze zm.), w związku z art. 37 ust. 1 pkt. 1 ustawy z dnia 24 października 1974 r. - Prawo budowlane (Dz. U. Nr 38, poz. 229 ze zm.), nakazał K. B. rozbiórkę obiektów budowlanych znajdujących się na działce nr [...] przy ul. [...] w G., położonych wzdłuż granicy z działką nr [...], w tym budynku o konstrukcji stalowej ze ścianami z gazobetonu, przykrytego dachem dwuspadowym, wiaty o konstrukcji stalowej wygrodzonej siatką stalową i przykrytej dachem dwuspadowym, budynku o konstrukcji stalowej ze ścianami z blachy stalowej, przykrytego dachem dwuspadowym, budynku o konstrukcji stalowej obudowanego blachą i przykrytego dachem jednospadowym, budynku o konstrukcji drewnianej, oraz budynku o konstrukcji stalowej ocieplonego wełną mineralną, obudowanego blachą stalową i przykrytego dwuspadowym dachem, położonego przy wschodniej granicy działki, a także budynku o konstrukcji stalowej obudowanego blachą i przykrytego dachem dwuspadowym, położonego przy zachodniej granicy działki nr [...] graniczącej z pasem drogowym ul. S. Rozpoznając sprawę organ przeprowadził oględziny działki nr [...] przy ul. [...]w G., w wyniku których stwierdził istnienie na niej licznych obiektów budowlanych wykorzystywanych do celów prowadzonej przez K. B. firmy budowlanej. Ustalono, że właścicielami działki byli nie żyjący już – F. i P. N., zarządcą terenu od 1979 r. jest A. Teren ten był dzierżawiony przez K. B. Nie stwierdzono wydania jakiegokolwiek pozwolenia na budowę dla przedmiotowej działki. Inspektor Nadzoru Budowlanego w dniu 28 kwietnia 2005 r. przeprowadził kolejną wizję, w trakcie której dokonano szczegółowych pomiarów budynków usytuowanych na działce nr [...], jednocześnie opisano ich konstrukcję według szkicu stanowiącego załącznik do protokółu, przy czym wyróżniono 7 obiektów budowlanych. Stosując się do zaleceń Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego organ ustalił, że przedmiotowy teren objęty został obowiązującym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, zatwierdzonym uchwałą Rady Miasta nr [...] z dnia 31 maja 2007 r. (Dziennik Urzędowy Woj. nr [...], poz. [...] z dnia 17 sierpnia 2007 r.). Według wypisu i wyrysu z niniejszego planu przedmiotowa działka nr [...] położona jest w strefach 005-M/U31 i 010-M23, stanowiących odpowiednio teren zabudowy mieszkaniowo-usługowej i teren zabudowy mieszkaniowej. Niemniej fragment działki, na której położonych jest 7 samowolnie wybudowanych obiektów, znajduje się w strefie zabudowy mieszkaniowej 010-M23, na której dopuszczalne są jedynie usługi spełniające określone warunki, takie jak: a) brak kolizji z funkcją mieszkaniową, b) mieszczące się w lokalach użytkowych do 100 m2 powierzchni użytkowej, c) dysponujących odrębnym wejściem z zewnątrz lub wejściem z zewnątrz wspólnym z najwyżej jednym mieszkaniem. Mając na względzie powyższe ustalenia organ uznał, że istniejące zabudowania pełniące funkcje magazynowe i garażowe związane z prowadzoną przez K. B. firmą budowlaną pozostają w kolizji z funkcją dopuszczoną na przedmiotowym terenie, a więc są niezgodne z aktualnym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Organ podkreślił, że również plan obowiązujący w dacie budowy przedmiotowych obiektów tj. w roku 1991 i 1992 także nie dopuszczał na przedmiotowej działce funkcji magazynowej i garażowej. Zgodnie z zapisami miejscowego planu szczegółowego zagospodarowania przestrzennego zatwierdzonego uchwałą [...] z dnia 1 marca 1990 r. - na działce nr [...] przy ul. [...] w części zabudowanej przedmiotowymi obiektami obowiązywała funkcja "tereny upraw rolnych", a wcześniejszy plan obowiązujący do czasu uchwalenia powyższego zakładał funkcje "terenu parków i zieleni". Organ uznał, że w sprawie zastosowanie ma przepis art. 103 ust. 2 ustawy Prawo budowlane z dnia 7 lipca 1994r., który stanowi, że w przypadku samowoli budowlanej zaistniałej przed dniem 1 stycznia 1995 r. stosuje się przepisy dotychczasowe. Przepisem takim jest z art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane (Dz. U. Nr 38 , poz. 229 ze zm.), zgodnie z którym obiekty budowlane lub ich części, będące w budowie lub wybudowane niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie budowy, podlegają przymusowej rozbiórce albo przejęciu na własność Państwa bez odszkodowania i w stanie wolnym od obciążeń, gdy organ nadzoru budowlanego stwierdzi, że obiekt budowlany lub jego część znajduje się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę albo przeznaczony jest pod innego rodzaju zabudowę. Odwołanie od powyższej decyzji wniósł K. B. żądając jej uchylenia. Odwołujący się zarzucił, że w decyzji nie wskazano, co stanowiło podstawę ustalenia, że siedem budynków wzniesionych na działce [...] przy ul. [...] zostało wybudowanych w okresie sprzed wejścia w życie obecnie obowiązującej ustawy. W konsekwencji nie wiadomo, czy zasadne jest stosowanie przepisów art. 37 ustawy Prawo budowlane z 1974 r. do wszystkich siedmiu obiektów. Ponadto podkreślono, że sporne obiekty znajdują się w części działki położonej w strefie 010-M23, na której dopuszcza się usługi, które nie kolidują z funkcją mieszkaniową, prowadzone w lokalach do 100 m² powierzchni użytkowej, oraz posiadających odrębne wejście z zewnątrz w stosunku do zabudowy mieszkaniowej. W ocenie odwołującego się budynki wskazane w decyzji spełniają te wymogi. Odwołujący się podkreślił, że na działce nr [...] nie wykonuje żadnych usług, ani nie prowadzi handlu materiałami budowlanymi. Na terenie działki przechowuje jedynie samochód oraz materiały, które służą mu do wykonywania usług u klientów. Taka forma korzystania z działki, w ocenie K. B., nie może być uznana za wykonywanie usług. W ocenie odwołującego się, skoro w przedmiotowej strefie dozwolone jest usytuowanie lokalu usługowego w budynku mieszkalnym, to tym bardziej dopuszczalne jest korzystanie na cele usługowe z obiektów, które nie są połączone w żaden sposób z lokalami mieszkalnymi, jak również nie znajdują się w budynkach mieszkalnych. W treści odwołania zwrócono również uwagę, że na działce nr [...] miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego przewiduje dwie różne strefy, tj. 010-M23 (strefa mieszkaniowa, na której znajdują się sporne budynki) oraz 005-M/U31 (strefa, na której przewidziane są usługi komercyjne i publiczne). W ocenie skarżącego, skoro działka jest najmniejszą jednostką ewidencyjną, to jej przeznaczenie powinno zostać ustalone w sposób jednolity, zwłaszcza, że sporna działka jest niewielkich rozmiarów. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia 2 czerwca 2008 r., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 103 ust. 2, ustawy z dnia 7 lipca 1994 r.- Prawo budowlane (j.t. Dz. U. z 2003r. Nr 207, poz. 2016 ze zm.) w związku z art. 37 ust. 1 pkt. 1 ustawy z dnia 24 października 1974r.- Prawo budowlane (Dz. U. Nr 38, poz. 229 ze zm.) utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Organ odwoławczy uznał za uzasadnione zastosowanie w sprawie przepisu art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy - Prawo budowlane. Wskazano, że organ pierwszej instancji poprawnie ustalił daty wybudowania wszystkich siedmiu budynków. Prawidłowe ustalenia co do ilości budynków i ich usytuowania odzwierciedla załącznik do protokołu sporządzonego w dniu 28 kwietnia 2005 r. Organ drugiej instancji potwierdził ustalenia PINB, że obowiązujący w okresie budowy miejscowy plan szczegółowy zagospodarowania przestrzennego (zatwierdzony uchwałą MRN w G. Nr [...] z dnia 1 marca 1990 r. który utracił ważność), przeznaczał teren przedmiotowej działki pod "tereny upraw rolnych", a wcześniejszy plan obowiązujący do 1990r. przeznaczał działkę pod "tereny parków i zieleni". Obecnie obowiązujący miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego włącza teren przedmiotowej działki w obszar zabudowy mieszkaniowo-usługowej (symbol na planie 005-M/U31 i 010-M23). Natomiast fragment działki, na której znajdują się przedmiotowe obiekty znajduje się w strefie 010-M23, w której dopuszcza się jedynie niektóre usługi, ściśle związane z zabudową mieszkaniową. Natomiast funkcji magazynowo-garażowych, które występują w samowolnie wybudowanych przez K. B. obiektach na działce nr [...], nie można w żaden sposób zaliczyć do usług związanych z funkcjonowaniem zabudowy mieszkaniowej, takich jak fryzjer, krawiec, szewc itp. Skoro zatem obiekty zostały zrealizowane bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę na terenie nie przeznaczonym na ten cel w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego obowiązującym w okresie budowy i obowiązującym obecnie organ za zasadne uznał wydanie nakazu rozbiórki na podstawie art. 37 ust.1 pkt. 1 Prawa budowlanego z 1974 r. Wskazano, że zarzut dotyczący braku ustaleń dotyczących okresu budowy przedmiotowych obiektów jest bezpodstawny, ponieważ skarżący sam sporządził szkic sytuacyjny i podał rok budowy poszczególnych obiektów. Wskazany wcześniej okres budowy skarżący potwierdził również w odwołaniu z dnia 20 listopada 2005 r., od decyzji organu pierwszej instancji z dnia 28 października 2005 r. Skargę na powyższą decyzję wniósł K. B., żądając jej uchylenia. Skarżący zarzucił naruszenie art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy - Prawo budowlane z 24 października 1974 r. w związku z uchwałą Rady Miasta [...] z dnia 31 maja 2007 r. o ustaleniu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, oraz przepisami ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym poprzez jego błędne zastosowanie. Ponadto w uzasadnieniu ponowił argumentację faktyczną i prawną zawartą w odwołaniu. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. 153 poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. W przedmiotowej sprawie skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. Organy administracji nie naruszył przepisów prawa, a podniesione w skardze okoliczności nie mają znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy. Organy administracji, zgodnie z twierdzeniem skarżącego ustaliły, że przedmiotowe obiekty budowlane zostały wybudowane w latach 1991-1992, w czasie obowiązywania ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane (Dz.U. Nr 38 poz. 299 ze zm.). Zgodnie z art.103 ust. 2 obowiązującej aktualnie ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. Nr 89, poz. 414 ze zm.) przepisu art. 48 tej ustawy, dotyczącego rozbiórki obiektu budowlanego wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę lub zgłoszenia, nie stosuje się do obiektów, których budowa została zakończona przed dniem jej wejścia w życie. Do takich obiektów stosuje się przepisy dotychczasowe – przepisy ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane (Dz.U. Nr 38 poz. 299 ze zm.). Przepis art. 37 ust. 1 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane stanowi, że obiekty budowlane lub ich części, będące w budowie lub wybudowane niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie ich budowy podlegają przymusowej rozbiórce albo przejęciu na własność Państwa bez odszkodowania i w stanie wolnym od obciążeń, gdy terenowy organ administracji państwowej stopnia powiatowego stwierdzi, że obiekt budowlany lub jego część znajduje się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę albo przeznaczony jest pod innego rodzaju zabudowę. W przypadku stwierdzenia przesłanek rozbiórki obiektu budowlanego organ nadzoru obowiązany jest do wydania decyzji nakazującej rozbiórkę tego obiektu. Mając na uwadze materiał zebrany w sprawie, w szczególności oświadczenie K. B. (por. karta nr 50, 51 akt administracyjnych organu I instancji), w którym wymienił i opisał budynki wzniesione na działce nr [...], Sąd stwierdził, że prawidłowe są dokonane przez organy obu instancji ustalenia, że w latach 1991-1992 na przedmiotowej działce zostało posadowionych przez K. B. siedem obiektów budowlanych wykorzystywanych do celów prowadzonej firmy budowlanej. Z akt sprawy jednoznacznie wynika, że wszystkie budynki znajdujące się na działce nr [...] powstały w latach 1991 – 1992. W chwili powstania spornych obiektów teren działki [...] objęty był obowiązującym wówczas miejscowym planem szczegółowym zagospodarowania przestrzennego (zatwierdzony uchwałą MRN w G. Nr [...] z dnia 1 marca 1990 r. który utracił ważność), który przewidywał na przedmiotowej działce uprawy rolne. Wcześniejszy zaś plan obowiązujący do 1990 r. przeznaczał tę działkę na tereny parków i zieleni. Natomiast obecnie obowiązujący miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego włącza teren działki nr [...] w obszar zabudowy mieszkaniowo-usługowej. Fragment działki, na której znajdują się przedmiotowe obiekty, znajduje się w strefie 010-M23 w której dopuszcza się jedynie usługi ściśle związane z zabudową mieszkaniową. Funkcji magazynowo-garażowych, która występuje w samowolnie wybudowanych przez K. B. obiektach na działce nr [...], nie można zaś w żaden sposób zaliczyć do usług związanych z funkcjonowaniem zabudowy mieszkaniowej. Mając na względzie powyższe rozważania, należy podkreślić, że przy ocenie przesłanek z art. 37 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego należy badać zgodność obiektu z planem obowiązującym w dacie jego budowy. W wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 maja 1999 r., sygn. IV SA 196/96 (LEX nr 47287) stwierdzono, że z uwagi na zapis zawarty w przepisie art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy - Prawo budowlane z 1974 r., istotnym dla rozstrzygnięcia sprawy jest okoliczność, jaki plan obowiązywał w dacie budowy przedmiotowego obiektu, a nie to jaki plan będzie obowiązywał w przyszłości. Zastosowanie przepisu art. 37 ust. 1 pkt 1 w niniejszej sprawie i orzeczenie przymusowej rozbiórki obiektów budowlanych w zakresie wskazanym w zaskarżonej decyzji, było zasadne, albowiem spełnione zostały dwie przesłanki, to jest: wybudowano obiekty budowlane bez wymaganego prawem zezwolenia, oraz wbrew zapisom planu zagospodarowania przestrzennego obowiązującego w czasie budowy. Należy podkreślić, że także aktualnie obowiązujący plan nie daje możliwości legalizacji nielegalnej zabudowy. Natomiast przekonanie skarżącego, ze świadczone przez niego usługi uzupełniają zabudowę mieszkaniową, wobec jednoznacznego zapisu planu jest błędne, należy także przypomnieć, że do wydania przedmiotowego nakazu rozbiórki doszło wskutek wieloletnich interwencji właścicieli sąsiednich domówi, którym prowadzona przez skarżącego działalność znacznie utrudnia spokojne korzystanie ze swoich nieruchomości. W związku z powyższym, Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.