II SA/Gd 620/18
PostanowienieWSA w Gdańsku2019-01-07
Skład orzekający: Agnieszka Dusza-Kasprzyk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżący wykazał, że jego sytuacja materialna uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata?Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ skarżący nie wykazał w sposób należyty swojej trudnej sytuacji materialnej. Pomimo wezwania do uzupełnienia wniosku, nie przedłożył wszystkich wymaganych dokumentów, a przedstawione dowody budzą wątpliwości co do rzeczywistego stanu majątkowego i dochodów.Stan faktyczny
Skarżący P. H. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata w związku ze skargą na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Wnioskodawca wskazał na posiadanie mieszkania i działki, dochód małżonki oraz kredyt i bieżące opłaty. Referendarz sądowy wezwał go do uzupełnienia wniosku o szereg dokumentów, jednak skarżący nie przedłożył wszystkich wymaganych dowodów, a jedynie część dokumentów i oświadczeń, które nie rozwiały wątpliwości co do jego sytuacji majątkowej.Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania skarżącemu prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata.Pełny tekst orzeczenia
Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Agnieszka Dusza-Kasprzyk po rozpoznaniu w dniu 7 stycznia 2019 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku P. H. o przyznanie prawa pomocy w sprawie z jego skargi na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 23 sierpnia 2018 r., nr [...] w przedmiocie rozbiórki obiektu budowlanego postanawia: odmówić wnioskodawcy przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata.
Wnioskiem z 3 grudnia 2018 r., P. H. wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata.
W złożonym formularzu PPF skarżący wskazał, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z małżonką. Posiada mieszkanie o pow. 40 m2 i wartości 300 tys. zł oraz działkę rolną o pow. 300 m2. W rubryce dochody wskazał wnioskujący na wynagrodzenie za pracę małżonki w wysokości 1530 zł. W pozycji zobowiązania wpisany został kredyt w wysokości 9 tys. zł, czynsz 600 zł, prąd 134 zł, gaz 50 zł oraz telefon 70 zł.
Mając na uwadze, że oświadczenia zawarte w formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy były niewystarczające dla oceny sytuacji majątkowej i możliwości płatniczych skarżącego, w wykonaniu zarządzenia referendarza sądowego z 13 grudnia 2018 r., skarżący został wezwany do uzupełnienia w terminie 14 dni wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez przedłożenie szeregu dokumentów i oświadczeń, w tym wyciągów z rachunków bankowych, odpisów zeznań podatkowych za rok 2017 własnego i żony, wskazania i udokumentowania kosztów utrzymania, przedłożenia nakazów podatkowych posiadanych nieruchomości, oświadczenia w przedmiocie posiadanych pojazdów mechanicznych, dokumentu potwierdzającego pozostawanie przez wnioskodawcę osobą bezrobotną.
W zakreślonym terminie wnioskodawca nadesłał pismo, w którym oświadczył, że nie pracuje od wielu lat z powodu choroby, zaś zeznania podatkowego za 2018 rok przedstawić nie może, gdyż jeszcze go nie złożył. Oświadczył również, że kredyt zaciągnął na leczenie. Do pisma załączone zostało wezwanie do zapłaty na kwotę 125 zł z tytułu parkowania pojazdu na parkingu bez dowodu uiszczenia opłaty parkingowej, rachunek za energię elektryczną na kwotę 222,27 zł, wezwanie do zapłaty czynszu, z którego wynika, że zaległość wynosi ponad 3 tys. zł, blankiet płatności ubezpieczenia komunikacyjnego na kwotę 901 zł za pojazd Audi 1.8T rok prod. 1997 (wedle oświadczenia), zawiadomienie o zajęciu wierzytelności wystawione w oparciu o tytuł wykonawczy PINB w K. na kwotę 3841,17 zł, elektroniczne zestawienie operacji na rachunku bankowym należącym do wnioskującego oraz jego żony w mBanku za okres 3 miesięcy, zeznanie podatkowe małżonki wnioskodawcy za rok 2017, z którego wynika, że osiągnęła dochód w wysokości 23 560 zł.
Referendarz sądowy zważył, co następuje:
Przed przystąpieniem do oceny złożonego wniosku należy przypomnieć, że skarżący wnioskował o przyznanie im prawa pomocy w zakresie całkowitym. Wniosek w tym zakresie zasługuje na uwzględnienie, jeśli wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów w myśl art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz.U. z 2018 r., poz. 1302, powoływanej dalej również jako "p.p.s.a."). W związku z powyższym staje się oczywistym, że to na osobie ubiegającej się o przyznanie prawa pomocy ciąży obowiązek należytego przedstawienia swojej sytuacji materialnej, a zatem posiadanego majątku, uzyskiwanych dochodów oraz wydatków.
Udzielenie stronie prawa pomocy dotyczy wyłącznie osób na tyle ubogich, że ich rzeczywiste zdolności płatnicze uniemożliwiają wywiązanie się z obowiązku partycypowania w kosztach postępowania sądowoadministracyjnego. Jest to forma dofinansowania z budżetu państwa i przez to sprowadzać się winno do przypadków, w których zdobycie środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście obiektywnie niemożliwe. Zasadą jest, że strony ponoszą koszty postępowania, związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej (art. 199 p.p.s.a.). Na wnioskodawcy ciąży obowiązek wykazania, że znajduje się w sytuacji materialnej uprawniającej do przyznania prawa pomocy. Przytoczone we wniosku okoliczności, jak również przedstawione dokumenty winny wskazywać na okoliczności uzasadniające przyznanie prawa pomocy. Rozstrzygnięcie w tej kwestii zależy od tego, co zostanie przez stronę udowodnione.
W ocenie referendarza skarżący nie wykazał, że należy do osób ubogich. Przede wszystkim brak jest rzetelnych informacji o stanie majątkowym wnioskodawcy. Niedostarczenie zaświadczenia o pozostawaniu osobą bezrobotną powoduje, że niewiarygodne jest oświadczenie skarżącego o pozostawaniu bez pracy. Brak zaświadczenia od pracodawcy małżonki powoduje, że nie jest znany poziom otrzymywanego przez nią wynagrodzenia. Analiza wyciągów z rachunków bankowych obrazuje, że na rachunek wnioskodawcy, jak i jego małżonki dokonywane są wpłaty gotówkowe, co może być postrzegane jako osiąganie niewykazanych dochodów. Poza zaległościami w opłacie czynszu nie wykazano żadnych innych zaległości w opłatach. Tym samym złożone w formularzu oświadczenia skarżącego o trudnej sytuacji majątkowej nie znalazły potwierdzenia w przedłożonych dokumentach.
Natomiast same oświadczenia wnioskodawcy nie mogą stanowić podstawy do przyznania prawa pomocy w sytuacji, gdy sytuacja majątkowa strony wnioskującej nasuwa liczne wątpliwości co do rzeczywistego stanu. Ubiegając się o pomoc ze strony Państwa należy mieć świadomość, że tylko rzetelne przedstawienie swojej sytuacji może skutkować udzieleniem tej pomocy.
Brak dokumentów objętych wystosowanym wezwaniem powoduje, że wątpliwości co do faktycznej sytuacji majątkowej skarżącego pozostały. A to powoduje, że brak jest podstaw do pozytywnego rozpoznania wniosku.
Mając na względzie powyższe, działając na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 i art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. należało orzec jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło