II SA/Gd 620/24
WyrokWSA w Gdańsku2024-12-18
Skład orzekający: Sędzia WSA Krzysztof Kaszubowski, Sędzia WSA Katarzyna Krzysztofowicz, Asesor WSA Justyna Dudek-Sienkiewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy utwardzenie części gruntu rolnego pod parking, które nastąpiło po wydaniu decyzji o warunkach zabudowy i pozwoleniu na budowę, stanowi wyłączenie gruntu z produkcji rolnej niezgodnie z przepisami ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych, skutkujące nałożeniem opłaty w podwójnej wysokości?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, uznając, że organy błędnie ustaliły, iż wyłączenie części gruntu z produkcji rolnej nastąpiło niezgodnie z przepisami. Sąd stwierdził, że dla działki, na której doszło do utwardzenia, wydano decyzję o warunkach zabudowy oraz pozwolenie na budowę, co oznacza, że wyłączenie z produkcji rolnej było zgodne z prawem. Natomiast w odniesieniu do drugiej działki, której część została utwardzona, sąd uznał, że organy powinny ograniczyć się do tej części, która faktycznie została wyłączona z produkcji rolnej.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła nałożenia na M. O. należności pieniężnej w podwójnej wysokości za wyłączenie gruntów rolnych z produkcji rolniczej bez uzyskania decyzji określającej warunki ich wyłączenia. Starosta Lęborski nałożył opłatę, uznając, że utwardzenie części gruntu pod parking przy dyskoncie spożywczym nastąpiło niezgodnie z przepisami. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Słupsku utrzymało decyzję w mocy. M. O. wniósł skargę, zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych, w tym błędną ocenę dowodów, przyjęcie niewłaściwej klasy gruntu i powierzchni, a także brak uwzględnienia wydanego pozwolenia na budowę.Rozstrzygnięcie
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Słupsku z dnia 25 stycznia 2024 r. oraz decyzję Starosty Lęborskiego z dnia 30 listopada 2023 r. i zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Słupsku na rzecz M. O. kwotę 4791 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Krzysztof Kaszubowski Sędziowie: Sędzia WSA Katarzyna Krzysztofowicz Asesor WSA Justyna Dudek-Sienkiewicz (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 18 grudnia 2024 r. sprawy ze skargi M. O. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Słupsku z dnia 25 stycznia 2024 r. nr SKO.462.1.2024 w przedmiocie nałożenia należności pieniężnej za wyłączenie gruntów z produkcji rolniczej 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Starosty Lęborskiego z dnia 30 listopada 2023 r. nr OŚ.6124.292.2021.PW; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Słupsku na rzecz M. O. kwotę 4791 zł (cztery tysiące siedemset dziewięćdziesiąt jeden złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Skarga M. O. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Słupsku z dnia 25 stycznia 2024 r. nr SKO.462.1.2024 wniesiona została w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych.
Decyzją z dnia 30 listopada 2023 r. nr OŚ.6124.292.2021.PW Starosta Lęborski nałożył na M. O. należność pieniężną w podwójnej wysokości za wyłączenie gruntów rolnych klasy Rllla o pow. 944 mkw - wytworzonych z gleb pochodzenia mineralnego, stanowiących część działek nr [...] oraz [...] poł. w obrębie W. gm. W. bez uzyskania decyzji określającej warunki ich wyłączenia z produkcji rolniczej (pkt 1); ustalił należność z tytułu wyłączenia z produkcji rolniczej gruntów klas RHIb w wysokości 39.116,52 zł (pkt 2); wskazał, że tak ustaloną należność należy uiścić w terminie 60 dni od daty uzyskania przez decyzję rygoru ostateczności (pkt 3).
W uzasadnieniu decyzji wskazano, że część gruntów chronionych o powierzchni 944 mkw, oznaczonych w ewidencji gruntów jako grunty orne klasy RIlla pochodzenia mineralnego, została utwardzona i od 2005 roku użytkowana jest jako dodatkowy parking przy dyskoncie spożywczym "[..]". Utwardzenie to uniemożliwiło rolnicze użytkowanie tego gruntu.
Zgodnie z art. 28 ust. 1 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych (Dz.U. z 2022r. poz. 2409 ze zm.), dalej też jako "ustawa", w razie stwierdzenia, iż grunty zostały wyłączone z produkcji niezgodnie z przepisami niniejszej ustawy, sprawcy wyłączenia ustala się opłatę w wysokości dwukrotnej należności. Bezsprzecznym jest zdaniem organu, że przedmiotowe utwardzenie terenu zostało wykonane przez M. O. Fakt dokonania zmian formalnych we własności działek nie ma znaczenia dla sprawy. Odnosząc się do klasy gruntu, Starosta kierował się informacjami zawartymi w zasobie geodezyjno-kartograficznym powiatowego zasobu geodezyjnego. Organ wskazał dalej, że przedmiotowe utwardzenie, zgodnie z ortofomapą wykonane zostało w 2005 r. Z informacji uzyskanych od Wójta Gminy W. wynika, iż na przedmiotowym terenie w roku 2005 nie obowiązywał miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, ani też dla przedmiotowych działek nie została wydana decyzja o warunkach zabudowy. Uzyskane w toku postępowania pozwolenie na budowę obejmuje swym zasięgiem nieruchomości gruntowe nr [...] oraz [...], dotyczące rozbudowy istniejącego obiektu gastronomicznego na obiekt handlowo-gastronomiczny, zlokalizowany na działkach nr [...] oraz [...]. Jednakże zgodnie z ewidencją gruntów i budynków, przedmiotowy obiekt zlokalizowany jest wyłącznie na działce nr [...]. Wobec powyższego stwierdzić należy, że przedmiotowe dokumenty nie dotyczą wykonanego dwa lata później utwardzenia terenu na części nieruchomości gruntowych nr [...] oraz [...]. W związku z powyższym, w przedmiotowej sprawie zastosowanie ma art. 28 ust 1 ustawy, tj. nielegalne wyłączenie gruntów w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, którego konsekwencją jest naliczenie opłaty karnej w wysokości dwukrotnej należności za wyłączenie gruntów z produkcji rolniczej. Ponieważ przedmiotowe wyłączenie nastąpiło w roku 2005, należność naliczona została na podstawie stawek oraz ustawy z dnia 3 lutego 1995r. o ochronie gruntów rolnych obowiązujących w roku 2005.
M. O. wniósł odwołanie od przedmiotowej decyzji, zarzucając w nim:
1) naruszenie art. 7 w zw. z art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. poprzez:
- dowolną ocenę zgromadzonego materiału dowodowego i przyjęcie wyższej klasy gruntu na nieruchomości gruntowej o nr ewidencyjnym [...] oraz [...] i brak przedstawienia dowodów na tę okoliczność przez organ, podczas gdy rzeczywista klasa gruntów na tym terenie jest niższa;
- brak wszechstronnego rozważenia materiału dowodowego i uznanie, że brak jest możliwości zbadania klasy gruntu, podczas gdy analiza materiału dowodowego prowadzi do wniosku, że obszar całych działek pozwala na taką ocenę;
- dowolną ocenę zgromadzonego materiału dowodowego i przyjęcie, że strona dopuściła się wyłączenia gruntów z produkcji rolnej, podczas gdy dowody zgromadzone w ramach postępowania nie dają podstaw do uznania, iż strona dopuściła się rzeczonego wyłączenia oraz że nie użytkuje przedmiotowych gruntów na cele rolnicze;
- dowolną ocenę zgromadzonego materiału dowodowego i przyjęcie, na podstawie operatu technicznego, że strona w dniu 5 listopada 2021 r. była właścicielem nieruchomości gruntowej o numerze ewidencyjnym [...], podczas gdy analiza księgi wieczystej rzeczonego gruntu wskazuje, iż w tym czasie stronie nie przysługiwało prawo własności tego gruntu;
- przyjęcie większej powierzchni gruntów branej pod uwagę przy wyliczeniu nienależnej opłaty, niż ta z postępowania przed przekazaniem sprawy do ponownego rozpatrzenia;
- dowolną ocenę zgromadzonego materiału dowodowego i brak wykazania sposobu wyliczenia utwardzonej części nieruchomości gruntowych i bezpodstawne naliczenie należnej opłaty;
- dowolną ocenę zgromadzonego materiału dowodowego i brak ustalenia w niniejszej sprawie, czy przedmiotowe grunty stanowią nieruchomość rolną czy budowlaną w oparciu o obowiązujący na tym terenie miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego;
2) naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 11 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych poprzez bezpodstawne przyjęcie, że nieruchomości gruntowe o numerze ewidencyjnym [...] oraz [...] zostały trwale wyłączone z produkcji rolniczej, podczas gdy utwardzona część działki stanowi miejsce parkowania samochodów prywatnych skarżącego, maszyn rolniczych oraz składowania płodów rolnych, co oznacza, iż w dalszym ciągu stanowi ona część działki o przeznaczeniu rolniczym, która nie została wyłączona z produkcji rolniczej i jest użytkowana na cele rolnicze;
naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 28 ust. 1 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych poprzez jego bezpodstawne zastosowanie i błędne przyjęcie, że skarżący dopuścił się wyłączenia z produkcji rolniczej części nieruchomości gruntowych o numerze ewidencyjnym [...] oraz [...] i w konsekwencji nałożenie na M. O. należności z tytułu wyłączenia z produkcji rolniczej w podwójnej wysokości;
naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 4 pkt 11 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych poprzez błędne przyjęcie, iż utwardzenie przez skarżącego terenu miało na celu rozpoczęcie innego, niż rolnicze użytkowania gruntów, podczas gdy z oświadczenia Skarżącego z dnia 22 grudnia 2022r. jasno wynika, iż rzeczony utwardzony teren wykorzystywany jest w celu parkowania prywatnych pojazdów skarżącego, maszyn rolniczych i składowanie płodów rolnych.
W uzasadnieniu odwołania wskazano m.in., że w dniu 29 sierpnia 2003r. wydana została przez Starostę Lęborskiego decyzja o nr 365/03 zatwierdzająca projekt budowlany i zezwalająca na rozbudowę istniejącego budynku gastronomicznego. W aktach postępowania znajduje się także kopia decyzji o warunkach zabudowy dla przedmiotowej inwestycji. Pozostała dokumentacja nie znajduje się ani w zasobach archiwum Starostwa Powiatowego w Lęborku ani w archiwum Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego. Decyzja o warunkach zabudowy ważna jest do momentu uchwalenia na danym terenie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. W skarżonej decyzji wskazane zostało, iż takie warunki zabudowy zostały wydane, zaś zgodnie z pismem Wójta Gminy Wicko z dnia 5 grudnia 2022r. w roku 2005 na działce o numerze ewidencyjnym [...] nie obowiązywał miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego oraz rzekomo nie została wydana decyzja o warunkach zabudowy, z czym nie sposób się zgodzić. Co istotne, nie sposób obciążać Skarżącego, zaniedbaniem organów.
Decyzją z dnia 25 stycznia 2024 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Słupsku utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.
W uzasadnieniu wskazało, że obowiązek uiszczenia należności i opłat rocznych z tytułu zmiany przeznaczenia gruntów został uregulowany w art. 11 ust. 1 ustawy, który stanowi, że wyłączenie z produkcji użytków rolnych wytworzonych z gleb pochodzenia mineralnego i organicznego, zaliczonych do klas I, II, III, IlIa, Illb, oraz użytków rolnych klas IV, IVa, IVb, V i VI wytworzonych z gleb pochodzenia organicznego, a także gruntów, o których mowa w art. 2 ust. 1 pkt 2-10, oraz gruntów leśnych, przeznaczonych na cele nierolnicze i nieleśne - może nastąpić po wydaniu decyzji zezwalających na takie wyłączenie.
Przepis art. 12 ust. 1 ustawy stanowi natomiast, że osoba, która uzyskała zezwolenie na wyłączenie gruntów z produkcji, jest obowiązana uiścić należność i opłaty roczne, a w odniesieniu do gruntów leśnych - także jednorazowe odszkodowanie w razie dokonania przedwczesnego wyrębu drzewostanu. Obowiązek taki powstaje od dnia faktycznego wyłączenia gruntów z produkcji. Zgodnie z art. 28 ust. 1 ustawy, w razie stwierdzenia, że grunty zostały wyłączone z produkcji niezgodnie z przepisami niniejszej ustawy, sprawcy wyłączenia ustala się opłatę w wysokości dwukrotnej należności.
Podejmując rozstrzygnięcie na podstawie art. 28 ust. 1 ustawy organ stwierdza, że grunty zostały wyłączone z produkcji niezgodnie z przepisami tej ustawy. Taka sytuacja ma miejsce zarówno, gdy dla danego terenu nie obowiązuje miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego i nie wydano decyzji o warunkach zabudowy, jak i w sytuacji, gdy obowiązujący miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego przewiduje inny sposób zagospodarowania danego terenu niż cel, pod jaki nastąpiło wyłączenie.
W przedmiotowej sprawie nie jest przedmiotem sporu, że na części nieruchomości sklasyfikowanej jako rolna zlokalizowano parking wykonany z kostki brukowej. W ocenie Kolegium nie jest także dyskusyjna kwestia wielkości zajętej powierzchni. Przedmiotowe utwardzenie wykonane zostało w 2005 r., kiedy to na ww. terenie nie obowiązywał miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, jak również nie została wydana decyzja o warunkach zabudowy. Kluczowe dla niniejszej sprawy jest ustalenie, czy przedmiotowa część gruntu wyłączona została na cel nierolniczy. Kolegium nie dało wiary twierdzeniom strony, że grunt został zajęty na cel gromadzenia płodów rolnych i parkowania pojazdów na prywatne pojazdy strony wykorzystywane do prowadzenia gospodarstwa rolnego. Utwardzona powierzchnia wykorzystywana była do parkowania pojazdów klientów sklepu zlokalizowanego na nieruchomości sąsiedniej.
Zdaniem Kolegium, należność pieniężna obliczona została w prawidłowy sposób.
Skargę na powyższą decyzję wniósł M. O., zarzucając Kolegium:
naruszenie art. 7 w zw. z art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. poprzez dowolną ocenę zgromadzonego materiału dowodowego i bezpodstawne przyjęcie innej powierzchni gruntu, którego skarżący jest właścicielem, co skutkowało naliczeniem wyższej (niezasadnej w ocenie skarżącego) należności za wyłączenie gruntów z produkcji rolnej, podczas gdy prawidłowa analiza materiału dowodowego winna prowadzić do przyjęcia innej, całkowitej powierzchni posiadanych nieruchomości gruntowych;
naruszenie art. 7 w zw. z art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. poprzez dowolną ocenę zgromadzonego materiału dowodowego i niewzięcie pod uwagę okoliczności, na które powołuje się zarówno organ, jak i Kolegium, iż dokumentacja skarżącego dotycząca wydanego pozwolenia na budowę została zagubiona albo w Starostwie albo w Powiatowym Inspektoracie Nadzoru Budowlanego, a która ma fundamentalne znaczenie dla sprawy i oparcie się jedynie na części dokumentów, jakie zostały odnalezione i dostarczone przez Powiatowy Inspektorat Nadzoru Budowlanego, podczas gdy skarżący nie może ponosić negatywnych konsekwencji zaniedbań organów;
naruszenie przepisów prawa procesowego, tj. art. 7 w zw. z art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. poprzez dowolną ocenę zgromadzonego materiału dowodowego i brak wzięcia pod uwagę faktu, iż w niniejszej sprawie zostało wydane pozwolenie na budowę, co oznacza, iż grunty zostały wyłączone z produkcji rolnej w sposób nienaruszający przepisów ustawy, a związany z wydanym pozwoleniem;
naruszenie przepisów prawa procesowego, tj. art. 7 w zw. z art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. poprzez dowolną ocenę zgromadzonego materiału dowodowego i bezpodstawne uznanie, że utwardzony teren stanowi parking dla klientów marketu "[...]" podczas gdy prawidłowa analiza sprawy winna prowadzić do uznania, iż na utwardzonym terenie składowane są pojazdy i maszyny rolnicze, a parkowanie przez osoby postronne na utwardzonej powierzchni odbywa się bez zgody skarżącego, przez osoby trzecie w sposób nielegalny, a skarżący nie posiada żadnej umowy z dyskontem na chociażby dzierżawę gruntu pod rzeczony parking;
naruszenie przepisów prawa procesowego, tj. art. 8 k.p.a. poprzez naruszenie wyrażonej w tym przepisie zasady pogłębionego zaufania obywateli do organów państwa, polegające na obciążeniu strony konsekwencjami błędów organizacyjnych organów administracji publicznej, wyrażające się w zagubionej dokumentacji skarżącego, podczas gdy prawidłowa analiza dokumentacji doprowadziłaby do prawidłowego rozstrzygnięcia w sprawie;
naruszenie przepisów prawa procesowego, tj. art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. poprzez nieuwzględnienie wszystkich okoliczności faktycznych mających istotny wpływ na jej wynik, a w szczególności nieuwzględnienie zawinienia ze strony organów administracji publicznej;
naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 4 pkt 11 ustawy o ochronie grantów rolnych i leśnych poprzez błędne przyjęcie, iż utwardzenie przez skarżącego terenu miało na celu rozpoczęcie innego niż rolnicze użytkowania gruntów, podczas gdy z oświadczenia skarżącego z dnia 22 grudnia 2022r. jasno wynika, iż rzeczony utwardzony teren wykorzystywany jest w celu parkowania prywatnych pojazdów, maszyn rolniczych i składowanie płodów rolnych, a Skarżący uiszcza stosowny podatek w tym zakresie;
naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 11 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych poprzez bezpodstawne przyjęcie, że nieruchomości gruntowe o numerze ewidencyjnym [...] oraz [...] zostały trwale wyłączone z produkcji rolniczej, podczas gdy utwardzona część działki stanowi miejsce parkowania samochodów prywatnych, maszyn rolniczych oraz składowania płodów rolnych skarżącego, co oznacza, iż w dalszym ciągu stanowi ona część działki o przeznaczeniu rolniczym, która nie została wyłączona z produkcji rolniczej i jest użytkowana na cele rolnicze;
naruszenie przepisów prawa procesowego, tj. art. 7 w zw. z art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. poprzez dowolną ocenę zgromadzonego materiału dowodowego i przyjęcie wyższej klasy grantu na nieruchomości gruntowej o nr ewidencyjnym [...] oraz [...] i brak przedstawienia dowodów na tę okoliczność przez organ, podczas gdy rzeczywista klasa grantów na tym terenie jest niższa;
naruszenie przepisów prawa procesowego, tj. art. 7 w zw. z art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. poprzez brak wszechstronnego rozważenia materiału dowodowego i uznanie, iż brak jest możliwości zbadania klasy gruntu, podczas gdy analiza materiału dowodowego prowadzi do wniosku, iż obszar całych działek pozwala na taką ocenę.
Mając na względzie powyższe zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i umorzenie postępowania ewentualnie, z daleko posuniętej ostrożności procesowej o przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie na rzecz Skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego.
W odpowiedzi na skargę, organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasowe stanowisko prezentowane w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga jest zasadna, choć nie wszystkie podniesione w niej zarzuty zasługują na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935) – zwanej dalej p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, stosując środki określone w ustawie. Kontrola sądu polega na zbadaniu, czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa dającego podstawę do stwierdzenia jego nieważności, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, naruszenia prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy oraz naruszenia przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a.). Zakres kontroli sądu wyznacza przepis art. 134 § 1 p.p.s.a. stanowiący, że sąd orzeka w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem dotyczącym art. 57a (który nie znajduje zastosowania w rozpatrywanej sprawie).
Przedmiotem kontrolowanego postępowania administracyjnego, uregulowanym w art. 28 ust.1 ustawy, było wymierzenie sprawcy wyłączenia gruntu rolnego z produkcji, dokonanego niezgodnie z przepisami ustawy, opłaty w wysokości dwukrotnej należności.
W ocenie Sądu prawidłowo oceniony materiał sprawy nie pozwala na wniosek, że wyłączenie działki nr [...] z produkcji rolnej, do którego co do zasady doszło, należy istotnie uznać za dokonane z naruszeniem przepisów ustawy, co powoduje konieczność wyeliminowania zaskarżonych decyzji z obrotu prawnego.
Zgodnie z art. 28 ust. 1 ustawy, w razie stwierdzenia, że grunty zostały wyłączone z produkcji niezgodnie z przepisami ustawy, sprawcy wyłączenia ustala się opłatę w wysokości dwukrotnej należności.
Jak trafnie podkreśla się w piśmiennictwie (por. Radecki Wojciech "Ustawa o ochronie gruntów rolnych i leśnych. Komentarz" LexisNexis 2012): "W art. 28 ust. 1 ustawy została przewidziana sytuacja wyłączenia gruntów (rolnych lub leśnych) z produkcji niezgodnie z przepisami ustawy. Przez wyłączenie gruntów z produkcji należy rozumieć - jak nakazuje art. 4 pkt 11 komentowanej ustawy - rozpoczęcie innego niż rolnicze lub leśne użytkowania gruntów. Niezgodność z przepisami ustawy oznacza wyłączenie gruntów nie w ramach miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, a także mimo braku decyzji zezwalającej, jeżeli taka jest wymagana zgodnie z art. 7 ustawy. Nie jest niezgodnością z przepisami ustawy w rozumieniu art. 28 ust. 1 ustawy sam brak decyzji o wyłączeniu (art. 11 ust. 1 i 2), gdyż o tym traktuje kolejny ust. 2 w art. 28 komentowanej ustawy.
Sankcją za wyłączenie gruntów z produkcji niezgodnie z przepisami ustawy jest opłata w wysokości dwukrotnej należności obliczonej według stawek określonych w art. 12 ustawy. Opłatę taką wymierza się sprawcy wyłączenia, czyli osobie (tj. osobie fizycznej, osobie prawnej lub jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej - definicja z art. 4 pkt 3 ustawy), która rozpoczęła inne niż rolnicze lub leśne użytkowanie gruntów.".
Powyższe uwagi wskazują na niezasadność argumentacji skarżącego odwołującej się do daty nabycia przez niego udziału w prawie własności działki [...], pozostaje to bowiem bez znaczenia wobec ustalenia, że to on jest sprawcą wyłączenia gruntów z produkcji rolnej także i na tej działce. Utwardzona część działki [...] bezpośrednio przylega do działki [...], na której realizowana była przez skarżącego inwestycja w postaci utwardzenia służącego obsłudze budynku na działce [...], na podstawie decyzji z dnia 29 sierpnia 2003 r. nr 365/03 zatwierdzającej projekt budowlany i wydającej pozwolenie na budowę (vide: decyzja i projekt budowlany w aktach sprawy, brak numeracji kart). Żaden dowód w sprawie nie wskazuje, aby utwardzenie na działce [...] wykonane było przez innego inwestora i dla innych celów, aniżeli utwardzenie na działce [...].
Nie ma też podstaw do kwestionowania ustaleń organów co do klasy gruntów poczynionych na podstawie danych z powiatowego zasobu geodezyjnego. Skarżący nie przedstawił żadnego kontrdowodu, który ustalenia te by podważał.
Materiał dowodowy sprawy nie pozostawia wątpliwości co do tego, że część działek [...] i [...] jest gruntem rolnym i że grunt ten został wyłączony z produkcji rolnej. Zasadnie organy nie dały wiary wyjaśnieniom skarżącego, że grunt ten został zajęty na cel gromadzenia płodów rolnych i parkowania prywatnych pojazdów skarżącego wykorzystywanych do prowadzenia gospodarstwa rolnego. Żaden dowód w sprawie twierdzeń tych nie potwierdza. Natomiast z materiału dowodowego wynika, że grunt ów wykorzystywany jest jako parking służący obsłudze komunikacyjnej dla marketu "[...]". Potwierdzają to oględziny przeprowadzone w sprawie wraz z dokumentacją zdjęciową, jak również potwierdza to projekt budowlany z maja 2003 r. dotyczący rozbudowy budynku gastronomicznego na budynek handlowo-gastronomiczny (inwestor: M. O.), na działkach [...] i [...], z którego wynika, że działka [...] przeznaczona została na dojścia i dojazdy utwardzone (nr rys. S-1) w ramach tej inwestycji.
Uznać natomiast należy, iż w sprawie organy błędnie przyjęły, iż przedmiotowe wyłączenie gruntów z produkcji rolnej – przynajmniej w odniesieniu do działki [...] - należy uznać za dokonane niezgodnie z przepisami ustawy w rozumieniu art. 28 tej ustawy. Stanowisko to oparte zostało na wybiorczej ocenie dowodów, pomijających fakt, że dla działki nr [...] wydana została decyzja z dnia 18 czerwca 2001 r. nr 35/2001 ustalająca warunki zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji polegającej na rozbudowie istniejącego obiektu gastronomicznego/restauracja [...] na działce nr [...] i [...] w miejscowości W. gmina W. oraz decyzja z dnia 29 sierpnia 2003 r. nr 365/02 o zatwierdzeniu projektu budowlanego i wydaniu pozwolenia na budowę rozbudowy istniejącego obiektu gastronomicznego na obiekt handlowo-gastronomiczny zlokalizowanego w W. na działkach nr [...] i [...]. W sprawie doszło tym samym do naruszenia zasady prawdy obiektywnej wynikającej z art. 7 k.p.a., czy przepisów odnoszących się do postępowania dowodowego: art. 77 § 1 k.p.a. (zasady wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego) i art. 80 k.p.a. (zasady swobodnej oceny dowodów).
Słusznie zauważyło Kolegium, że podejmując rozstrzygnięcie na podstawie art. 28 ust. 1 ustawy organ stwierdza, że grunty zostały wyłączone z produkcji niezgodnie z przepisami tej ustawy. Taka sytuacja ma miejsce zarówno, gdy dla danego terenu nie obowiązuje miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego i nie wydano decyzji o warunkach zabudowy, jak i w sytuacji, gdy obowiązujący miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego przewiduje inny sposób zagospodarowania danego terenu niż cel, pod jaki nastąpiło wyłączenie.
Sąd stanowisko to podziela, stwierdzając jednocześnie, że organy błędnie przyjęły, iż w czasie wykonania przedmiotowego utwardzenia (w 2005 r.), dla ww. terenu nie została wydana decyzja o warunkach zabudowy. Ustalenie to oparte zostało na informacji udzielonej przez Wójta Gminy Wicko pismem z dnia 1 grudnia 2022 r. nr WZ.6724.39.2022.PJ, która jednak sprzeczna jest ze znajdującą się w aktach sprawy dokumentacją, tj. powołaną wyżej decyzją z dnia 18 czerwca 2001 r. nr 35/2001 ustalającą warunki zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji polegającej na rozbudowie istniejącego obiektu gastronomicznego/restauracja [...] na działce nr [...] i [...] w miejscowości W. gmina W. oraz decyzją z dnia 29 sierpnia 2003 r. nr 365/02 o zatwierdzeniu projektu budowlanego i wydaniu pozwolenia na budowę rozbudowy istniejącego obiektu gastronomicznego na obiekt handlowo-gastronomiczny zlokalizowanego w W. na działkach nr [...] i [...]. Z decyzji tych wynika, że obie wydane zostały m.in. dla działki [...]. W szczególności z decyzji z dnia 29 sierpnia 2003 r. nr 365/02 wynika, że działka [...] stanowiła teren inwestycji i przeznaczona została na dojścia i dojazdy utwardzone (nr rys. S-1, PZT). tak też jest do dnia dzisiejszego wykorzystywana. Pominięcie tych dowodów stanowiło naruszenie art. 80 k.p.a., który stanowi, że organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona i skutkowało błędnym ustaleniem istotnej dla rozstrzygnięcia okoliczności faktycznej. W tej sytuacji nie można podzielić wniosku organów, że działka [...] została wyłączona z produkcji rolnej niezgodnie z przepisami ustawy.
Odmiennie natomiast kształtuje się sytuacja działki [...]. Działka ta w jej części utwardzonej została wyłączona z produkcji rolnej i żaden znajdujący się w aktach sprawy dowód nie wskazuje, aby dla działki tej obowiązywał miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego i lub wydana została decyzja o warunkach zabudowy. Ponownie zatem rozpatrując sprawę organ ograniczy się do tej części działki [...], która została wyłączona z produkcji rolnej, pomijając działkę [...].
Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a., uchylił obie wydane w sprawie decyzje.
O kosztach postępowania Sąd orzekał na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. oraz § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a w zw. z § 2 pkt 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz.U. z 2023 r., poz. 1964).
Sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 119 pkt 2 p.p.s.a. w związku z wnioskiem strony skarżącej.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło