II SA/Gd 621/17

WyrokWSA w Gdańsku2017-12-21

Skład orzekający: Dariusz Kurkiewicz, Magdalena Dobek-Rak, Mariola Jaroszewska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ odwoławczy, uchylając decyzję organu pierwszej instancji w części dotyczącej rygoru natychmiastowej wykonalności, może jednocześnie uchylić tę decyzję w całości i odmówić zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę, mimo że pozostała część decyzji nie została zaskarżona?
Ratio decidendi
Organ odwoławczy, rozpoznając odwołanie od decyzji organu pierwszej instancji, jest związany zakresem zaskarżenia wyznaczonym przez stronę w odwołaniu. Jeśli odwołanie dotyczy tylko części decyzji (np. rygoru natychmiastowej wykonalności), organ odwoławczy nie może wykroczyć poza ten zakres i uchylić decyzji w całości lub orzekać merytorycznie w części nieobjętej odwołaniem, gdyż byłoby to orzekanie z urzędu, co stanowi naruszenie zasady skargowości w postępowaniu odwoławczym (art. 127 § 1 k.p.a.).
Stan faktyczny
Spółka A wniosła skargę na decyzję Wojewody, która uchyliła w całości decyzję Prezydenta Miasta o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę sieci elektroenergetycznej, odmawiając jednocześnie zatwierdzenia projektu i udzielenia pozwolenia. Decyzja Prezydenta Miasta nadawała również rygor natychmiastowej wykonalności. Odwołanie od decyzji Prezydenta Miasta zostało złożone przez inne podmioty i dotyczyło wyłącznie części dotyczącej nadania rygoru natychmiastowej wykonalności. Wojewoda, rozpatrując odwołanie, uchylił decyzję Prezydenta Miasta w całości i odmówił zatwierdzenia projektu oraz udzielenia pozwolenia, uznając projekt za niekompletny z powodu braku aktualnych uzgodnień z gestorami sieci.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody i zasądził od Wojewody na rzecz A Spółki Akcyjnej zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Dariusz Kurkiewicz Sędziowie: Asesor WSA Magdalena Dobek-Rak (spr.) Sędzia WSA Mariola Jaroszewska Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Diana Wojtowicz po rozpoznaniu w dniu 21 grudnia 2017 r. w Gdańsku na rozprawie sprawy ze skargi A Spółki Akcyjnej z siedzibą w G. na decyzję Wojewody z dnia 12 lipca 2017 r., nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę 1/ uchyla zaskarżoną decyzję, 2/ zasądza od Wojewody na rzecz A Spółki Akcyjnej z siedzibą w G. kwotę 980 zł (dziewięćset osiemdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. A. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na decyzję Wojewody z dnia 12 lipca 2017r., nr [..], uchylającą w całości decyzję Prezydenta Miasta z dnia 20 grudnia 2016r. i odmawiającą zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę dla inwestycji polegającej na budowie sieci elektroenergetycznej – odcinka "linii kablowej WN-100 kV wraz z technologicznie związaną z nią linią światłowodową relacji [..] w rejonie ulicy [..]. (teren postoczniowy). Zaskarżoną decyzję podjęto w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych: Decyzją z dnia 20 grudnia 2016r., nr [..], Prezydent Miasta zatwierdził projekt budowlany i udzielił pozwolenia na budowę sieci elektroenergetycznej - odcinka linii kablowej WN-110 kV wraz z technologicznie związaną z nią linią światłowodową relacji [..], w rejonie ul. [..], na terenie działek nr [..]-[..] - w obrębie [..] i działki nr [.] - w obrębie [..], w G., jednocześnie nadając powyższej decyzji rygor natychmiastowej wykonalności ze względu na wyjątkowo ważny interes inwestora. Od powyższej decyzji odwołały się: B. i C., składając tożsame w treści odwołania. W odwołaniach zaskarżono decyzję Prezydenta Miasta w części odnoszącej się do rygoru natychmiastowej wykonalności. Organowi zarzucono naruszenie art. 108 k.p.a. poprzez uznanie, że natychmiastowe wydanie pozwolenia na budowę uzasadnia ważny interes inwestora, a także naruszenie art. 77 § 2 i art. 80 k.p.a. poprzez rozstrzygnięcie sprawy z pominięciem okoliczności korzystnych dla odwołujących się i nieuwzględnieniem okoliczności, że inwestro nie miał zamiaru niezwłocznego wykonania planowanej linii kablowej. Odwołujące się Spółki wniosły o uchylenie decyzji Prezydenta Miasta w części związanej z nadaniem jej rygoru natychmiastowej wykonalności, ewentualnie o wstrzymanie natychmiastowego wykonania tej decyzji. W toku postępowania odwoławczego Wojewoda wezwał pełnomocnika inwestora do uzupełnienia dokumentacji o aktualne uzgodnienia projektu budowlanego z Wojewódzkim Konserwatorem Zabytków, D. oraz E., w terminie dwóch miesięcy od otrzymania tego wezwania. W dniu 10 kwietnia 2017r. pełnomocnik F. poinformował o połączeniu spółek handlowych B. - dotychczasowej strony postępowania - z F., w wyniku którego cały majątek B. został przeniesiony na F., a B. została rozwiązana bez przeprowadzenia likwidacji. Pismem z dnia 19 maja 2017r. pełnomocnik inwestora zwrócił się do Wojewody z wnioskiem o przedłużenie terminu uzupełnienia dokumentacji o uzgodnienia z gestorami sieci telekomunikacyjnej G. (dawniej D.) oraz ciepłowniczej (E.), przedkładając jednocześnie aktualne uzgodnienie z Miejskim Konserwatorem Zabytków. Pismem z dnia 8 czerwca 2017r. Wojewoda ponownie wezwał pełnomocnika inwestora do dostarczenia brakujących uzgodnień w terminie 7 dni od dnia otrzymania wezwania. W odpowiedzi na powyższe pełnomocnik inwestora wyjaśnił, że ze względu na "fizyczne wykonanie robót budowlanych w terenie" nie ma możliwości uzyskania ww. uzgodnień projektu budowlanego pzgłoszonej inwestycji. Rozpoznając odwołanie Wojewoda decyzją z dnia 12 lipca 2017r., na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., uchylił zaskarżoną decyzję w całości oraz odmówił zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę dla przedmiotowej inwestycji. W uzasadnieniu organ odwoławczy, opierając się na przepisach ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (tj.: Dz.U. z 2017r., poz. 1332), wyjaśnił, że konstrukcja przepisów art. 35 wskazuje, że decyzja w sprawie pozwolenia na budowę nie ma charakteru uznaniowego, przeciwnie - jest decyzją związaną. Oznacza to, że jeżeli inwestor nie spełnił określonych prawem wymogów, nie może zostać wydane rozstrzygnięcie uwzględniające jego wniosek o pozwolenie na budowę, natomiast jeśli spełnił wszystkie warunki określone w art. 35 ust. 1 i art. 32 ust. 4, to - zgodnie z treścią art. 35 ust. 4 Prawa budowlanego, organ administracji architektoniczno-budowlanej ma obowiązek wydać decyzję o zatwierdzeniu projektu i udzieleniu pozwolenia na budowę. Podkreślono, że wniosek o wydanie pozwolenia na budowę powinien być kompletny, przy czym kompletność projektu budowlanego badana jest przez organ architektoniczno-budowlany na dzień wydania decyzji, albowiem organ administracji orzeka uwzględniając stan faktyczny i prawny istniejący w dacie podejmowania rozstrzygnięcia (art. 6 k.p.a.). Zgodnie z art. 35 ust. 1 Prawa budowlanego przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę lub odrębnej decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego właściwy organ sprawdza w szczególności kompletność projektu budowlanego i posiadanie wymaganych opinii, uzgodnień i pozwoleń. Opierając się na orzecznictwie sądowoadministracyjnym Wojewoda wskazał, że jeżeli w dacie orzekania jakiekolwiek opinie czy uzgodnienia do projektu budowlanego nie będą aktualne, to organ winien postanowieniem wydanym na podstawie art. 35 ust. 3 Prawa budowlanego nałożyć na inwestora obowiązek ich aktualizacji. Konieczność taka zajdzie nawet, gdy tylko jedno uzgodnienie utraci ważność. W tej sytuacji Wojewoda uznał, że jeśli w dacie orzekania jakiekolwiek opinie czy uzgodnienia do projektu budowlanego były nieaktualne, to winien był zobowiązać inwestora do ich aktualizacji, co teź uczynił. Wobec nieuzupełnienia wniosku przez inwestora Wojewoda stwierdził, że inwestor nie spełnił określonych prawem wymogów i nie może zostać wydane rozstrzygnięcie uwzględniające jego wniosek o pozwolenie na budowę. W skardze A. zaskarżył w całości decyzję Wojewody wnosząc o jej uchylenie w całości i tym samym podtrzymanie w mocy decyzji Prezydenta Miasta z dnia 20 grudnia 2016r. W uzasadnieniu skargi wyjaśniono ponownie, że nie ma możliwości uzyskania uaktualnienia uzgodnień ze względu na fizyczne wykonanie robót budowlanych, poprzedzone zgłoszeniami do ww. gestorów sieci. Zgłaszanie zamiaru wykonania robót poszczególnym gestorom sieci odbywa się na prośbę lub zgodnie z zaleceniami zawartymi w uzgodnieniach uzyskiwanych na etapie wykonywania dokumentacji projektowej. Zgodnie z zapisami zawartymi w uzyskanych uzgodnieniach od G. oraz E. firmy te zostały z odpowiednim wyprzedzeniem poinformowane o zamiarze wykonywania robót. Gestorzy sieci wymagają, jako załączników do zgłoszeń, kserokopii uzgodnień uzyskanych na etapie wykonywania prac projektowych, weryfikując jednocześnie potrzebę ich uaktualnienia. Przyjmując zgłoszenia o zamiarze wykonywania robót żaden ze wskazanych gestorów sieci nie wniósł zastrzeżeń co do aktualności uzgodnień. Wyjaśniono, że cała inwestycja budowy linii kablowej WN-110kV wraz z technologicznie związaną z nią linią światłowodową relacji [..] ma długość ok. 3676 m. Trasa projektowanej linii kablowej przebiegała przez tereny, dla których władny w kwestii wydawania decyzji pozwolenia na budowę był Prezydent Miasta (tereny miejskie) oraz Wojewoda (tereny będące własnością H.). Dokumentacja składana celem uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę odpowiadała poszczególnym etapom realizacji inwestycji. Jednym z etapów byty tereny postoczniowe, dla których została wydana decyzja będąca przedmiotem sprawy. W trakcie prac projektowych uzgadniano oraz opiniowano dokumentację zawierającą cały zakres robót, bez podziału na etapy. Co za tym idzie, wykonano zbiorcze uzgodnienie dokumentacji projektowej usytuowania urządzeń inżynierskich podziemnych i nadziemnych (w skrócie uzgodnienie ZUD). Przed złożeniem dokumentacji do Zespołu Uzgadniania Dokumentacji dokonano zbiorczych uzgodnień z gestorami sieci, obejmujących cały zakres projektowanej inwestycji, bez podziału na etapy. Toteż uzgodnienia z gestorami sieci obejmowały wszystkie arkusze map dla inwestycji, bez względu na to, czy na danym terenie znajdowały się sieci danego gestora, czy też nie oraz bez względu na to, czy na danym obszarze należało uzgadniać dokumentację z danym gestorem, czy też nie. Etap objęty decyzją pozwolenia na budowę będącą przedmiotem niniejszej sprawy został zatem wydzielony z kompletnej dokumentacji. Przedkładając dokumentację wraz z wnioskiem o wydanie pozwolenia na budowę zamieszczono w niej wszystkie uzgodnienia ze wszystkimi gestorami sieci, będące załącznikami do opinii Zespołu Uzgadniania Dokumentacji z dnia 8 kwietnia 2014r. Nie wszystkie z zamieszczonych uzgodnień były jednak wymagane na terenie objętym wnioskiem, jednakże ze względu na to, że stanowiły spójną całość z ww. opinią, zostały załączone do dokumentacji. Gestorzy sieci, przyjmując zgłoszenie o zamiarze wykonywania robót, nie wnieśli o uaktualnienie uzgodnień. Sytuacja ta wynika z faktu, iż przedmiotowa inwestycja, w zakresie objętym wnioskiem o wydanie decyzji pozwolenia na budowę z dnia 20 grudnia 2016r., nie zawiera w swoim zakresie infrastruktury, która wymagałaby wykonania uzgodnienia z gestorami sieci G. oraz E. Dla potwierdzenia powyższego wraz ze skargą przedłożono projekt zagospodarowania terenu przedstawiający trasę projektowanej sieci elektroenergetycznej odcinka linii kablowej WN-110kV wraz z technologicznie związaną z nią linią światłowodową relacji [..], w rejonie ul. [..], na terenie działek nr [..]-[..] - w obrębie [..] i działki nr [..] -w obrębie [..], w G. (teren postoczniowy) opieczętowany przez G. oraz E. wraz z adnotacją, iż na obszarze inwestycji nie zachodziła oraz nie zachodzi konieczność uzyskiwania uzgodnienia projektowanej inwestycji, datowany na 10 sierpnia 2017r. Przeczy to tezie postawionej przez Wojewodę, że dokumentacja projektowa przedłożona wraz z wnioskiem o wydanie pozwolenia na budowę nie spełnia określonych prawem wymogów ze względu na brak aktualnych, na dzień rozpatrywania dokumentacji, uzgodnień projektowanej infrastruktury z gestorami sieci - G. oraz E. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację sformułowaną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. W piśmie procesowym złożonym na rozprawie w dniu 21 grudnia 2017r. pełnomocnik skarżącej Spółki podtrzymał jej dotychczasowe stanowisko w sprawie uzupełniająco wskazując na naruszenie w zaskarżonej decyzji art. 35 ustawy Prawo budowlane poprzez błędne jego zastosowanie przez Wojewodę na etapie postępowania odwoławczego oraz art. 136 k.p.a. poprzez brak przeprowadzenia uzupełniającego postępowania dowodowego w celu zweryfikowania ważności posiadanych przez inwestora uzgodnień i opinii. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj.: Dz.U. z 2017r. poz. 1369 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, stosując środki określone w ustawie. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania. Uwzględnienie skargi następuje zatem w przypadkach naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a.), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a.) oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.). Poza tym w przypadkach, gdy zachodzą przyczyny określone w art. 156 k.p.a. sąd stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.), natomiast jeżeli zachodzą przyczyny określone w innych przepisach, sąd stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa. Kontrola legalności przeprowadzona w niniejszej sprawie z uwzględnieniem wyżej wskazanych zasad doprowadziła do uznania, że organ administracji podejmując kwestionowane rozstrzygnięcie dopuścił się naruszenia przepisów postępowania w stopniu uzasadniającym uwzględnienie skargi. Przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie jest decyzja Wojewody z dnia 12 lipca 2017r., wydana na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., mocą której uchylono w całości decyzję Prezydenta Miasta z dnia 20 grudnia 2016r. i odmówiono zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę inwestycji polegającej na budowie sieci elektroenergetycznej – odcinka "linii kablowej WN-100 kV wraz z technologicznie związaną z nią linią światłowodową relacji [..]" w rejonie ulicy [..] (teren postoczniowy). Organ odwoławczy uznał, że przedłożony projekt budowlany wraz z dokumentacją nie był kompletny, albowiem w dacie wydawania decyzji inwestor nie przedłożył aktualnych uzgodnień z gestorami sieci znajdujących się na terenie objętym inwestycją, a mianowicie uzgodnień z E. oraz D. Organ wskazał, że wniosek o pozwolenie na budowę powinien być kompletny na dzień wydania decyzji. W konsekwencji nieuzupełnienia stwierdzonych braków wniosku przez inwestora nie było podstaw do udzielenia pozwolenia na budowę. Sąd uwzględnił skargę z powodu uchybień, których nie dostrzeżono w jej treści, do czego uprawniony był na podstawie art. 134 § 1 p.p.s.a., który stanowi, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Oznacza to, że sąd bada w pełnym zakresie treść zaskarżonego aktu albo czynności lub też bezczynności organu administracji publicznej pod względem ich zgodności z prawem. Sąd ma prawo, a nawet obowiązek dokonać oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet gdy dany zarzut nie został podniesiony w skardze, nie będąc jednocześnie związany sposobem sformułowania skargi, użytymi argumentami, a także podniesionymi wnioskami, zarzutami i żądaniami (por. wyrok NSA z dnia 24 maja 2016r., I GSK 1555/14, Legalis; wyrok NSA z dnia 9 czerwca 2015r., I GSK 444/15, Legalis; wyrok NSA z dnia 22 września 2011r., II OSK 1390/10, Legalis). Z taką sytuacją mamy do czynienia w rozpoznawanej sprawie. Sąd zweryfikował bowiem zgodność z prawem całego toku postępowania administracyjnego poprzedzającego wydanie zaskarżonej decyzji i uznał, że doszło do naruszenia art. 127 § 1 k.p.a., które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Przepis art. 127 § 1 k.p.a. stanowi, że od decyzji wydanej w pierwszej instancji służy stronie odwołanie tylko do jednej instancji. Z powyższego przepisu w doktrynie i orzecznictwie wywodzi się pogląd, że postępowanie odwoławcze może być wszczęte wyłącznie wskutek wniesienia środka zaskarżenia (odwołania) przez podmiot legitymowany, nigdy zaś z urzędu. Postępowanie odwoławcze nie może być wszczęte z urzędu (zob. wyr. NSA z 17.11.1998 r., IV SA 2006/98, niepubl.; wyr. NSA z 10.6.1998 r., IV SA 1260/96, niepubl.; wyr. NSA z 25.6.2010 r., II FSK 311/09, Legalis; wyr. NSA z 19.5.2010 r., II FSK 37/09, Legalis; wyr. NSA z 6.9.2007 r., I OSK 675/07, Legalis). W konsekwencji przyjąć należy, że przepis art. 127 § 1 k.p.a. statuuje jedną z głównych zasad postępowania administracyjnego, a mianowicie zasadę skargowości w postępowaniu odwoławczym. Oznacza ona, że postępowanie odwoławcze może być uruchomione tylko w wyniku podjęcia przez uprawniony podmiot czynności procesowej jaką jest wniesienie odwołania i nie może być prowadzone z urzędu. Tym samym dopiero czynność strony, którą jest wniesienie odwołania powoduje, że organ drugiej instancji może prowadzić postępowanie odwoławcze (o ile odwołanie wniesiono w terminie i nie zawiera braków formalnych wymagających uzupełnienia), co więcej ma obowiązek ponownie rozstrzygnąć sprawę. Organ odwoławczy może jednak orzekać tylko w granicach sprawy objętej odwołaniem, nie może natomiast orzekać w sprawie, która nie jest objęta zaskarżeniem. Organ odwoławczy nie jest związany uzasadnieniem wniesionego środka zaskarżenia, może, a nawet powinien, skontrolować postępowanie i decyzję pierwszoinstancyjną z punktu widzenia legalności, niezależnie od tego, czy zarzuty w tym zakresie zostały podniesione, czy też nie przez odwołującego, lecz jest związany zakresem zaskarżenia. Odwołanie powoduje wszczęcie postępowania odwoławczego oraz określa jego zakres. W przypadku, gdy strona jednoznacznie w odwołaniu wskazuje, że zaskarża decyzję pierwszoinstancyjną w określonej części, to organ drugiej instancji nie może wykroczyć poza wyznaczone w ten sposób granice zaskarżenia. W konsekwencji organ drugiej instancji nie może poddać kontroli niezaskarżonej części decyzji organu pierwszej instancji i ponownie rozpatrzyć sprawę także w zakresie rozstrzygniętym niezaskarżoną częścią orzeczenia. Pomimo braku w k.p.a. przepisu, który wyraźnie dopuszczałby możliwość wniesienia odwołania tylko od części decyzji pierwszoinstancyjnej, dopuszczalność taką przyjmuje się w orzecznictwie i w doktrynie. Dopuszczalność zaskarżenia oraz wzruszenia decyzji jedynie w części zachodzi w sytuacji, gdy pozostałe zawarte w takiej decyzji rozstrzygnięcia mogą samodzielnie funkcjonować w obrocie prawnym (por. wyrok NSA z dnia 21 maja 2007r., I OSK 556/06, wyrok NSA z dnia 21 listopada 2012r., I OSK 912/12, dostępne na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl, wyrok NSA z dnia 21 grudnia 1987r., IV SA 907/87, Legalis). W postępowaniu odwoławczym nie jest zatem wyłączona zasada rozporządzalności. Od woli strony zależy bowiem wszczęcie tego postępowania oraz jego zakres. Jeżeli odwołujący jednoznacznie nie ogranicza swego żądania, to należy przyjąć, że zaskarża on decyzję pierwszoinstancyjną w całości. Wówczas organ odwoławczy powinien ponownie rozpatrzyć całą sprawę administracyjną, która stanowiła przedmiot rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji. Natomiast w przypadku, gdy strona jednoznacznie w odwołaniu wskazuje, że zaskarża decyzję pierwszoinstancyjną w określonej części, a wydzielone w ten sposób części decyzji mogą samodzielnie funkcjonować w obrocie prawnym, to organ drugiej instancji nie może wykroczyć poza tak wyznaczone granice zaskarżenia. Oznaczałoby to bowiem działanie organu odwoławczego w tym zakresie ex officio, bez wniesionego w tej części odwołania, narażając organ na zarzut nieważności postępowania zgodnie z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Decyzja organu pierwszej instancji w zakresie niezaskarżonym przez stronę staje się ostateczna z chwilą upływu terminu do wniesienia odwołania (art. 16 k.p.a.). Z tego też względu nie może zostać poddana kontroli w postępowaniu odwoławczym przez organ drugiej instancji. Ustalenie zatem w sposób precyzyjny zakresu odwołania ma istotne znaczenie, gdyż określa granice orzekania przez organ drugiej instancji. Powyższe rozważania mają istotne znaczenie dla oceny sytuacji procesowej zaistniałej w rozpoznawanej sprawie. Decyzja Prezydenta Miasta z dnia 20 grudnia 2016r., oprócz zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę dla zgłoszonej inwestycji, nadała jej jednocześnie rygor natychmiastowej wykonalności na podstawie art. 108 k.p.a., ze względu na wyjątkowo ważny interes inwestora. Z treści odwołań od decyzji Prezydenta Miasta złożonych w toku postępowania przez dwa podmioty – B. (obecnie F.) oraz C, wynika, że odwołujący zaskarżyli decyzję organu pierwszej instancji w części, tj. w zakresie nadanego jej rygoru natychmiastowej. Zarówno sformułowane w odwołaniach zarzuty, jak ich uzasadnienie powołuje się na uchybienia w zastosowaniu przepisu art. 108 k.p.a,. będącego podstawą rozstrzygnięcia o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności. Konsekwentnie we wnioskach odwołujący wnieśli o uchylenie decyzji w części, tj. w zakresie nadanego jej rygoru natychmiastowej wykonalności. W związku z powyższym, skoro strony odwołujące się jednoznacznie wskazały że żądają uchylenia decyzji w części, tj. w zakresie nadanego jej rygoru natychmiastowej wykonalności, a zakres zaskarżenia nie budzi wątpliwości w kontekście argumentacji zawartej w odwołaniach, to w pozostałym zakresie decyzja o pozwoleniu na budowę stała się ostateczna. Strony odwołujące nie kwestionowały w odwołaniach warunków związanych z zatwierdzeniem projektu budowlanego i udzieleniem pozwolenia na budowę, co prowadzi do wniosku, że rozstrzygnięcie zawarte w decyzji Prezydenta Miasta z dnia 20 grudnia 2016r. w tym zakresie nie zostało objęte odwołaniami i w dacie orzekania przez organ odwoławczy było rozstrzygnięciem ostatecznym. Nie budzi wątpliwości sądu dopuszczalność zaskarżenia w niniejszej sprawie wyłącznie części decyzji z dnia 20 grudnia 2016r., obejmującej rozstrzygnięcie o rygorze natychmiastowej wykonalności. Przepis art. 108 § 1 k.p.a. stanowi, że decyzji, od której służy odwołanie, może być nadany rygor natychmiastowej wykonalności, gdy jest to niezbędne ze względu na ochronę zdrowia lub życia ludzkiego albo dla zabezpieczenia gospodarstwa narodowego przed ciężkimi stratami bądź też ze względu na inny interes społeczny lub wyjątkowo ważny interes strony. W tym ostatnim przypadku organ administracji publicznej może w drodze postanowienia zażądać od strony stosownego zabezpieczenia. W myśl natomiast art. 108 § 2 k.p.a. rygor natychmiastowej wykonalności może być nadany decyzji również po jej wydaniu. W tym przypadku organ wydaje postanowienie, na które służy stronie zażalenie. Z przywołanych przepisów wynika, że przejaw woli organu administracji publicznej związany z nadaniem decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności może być różnorodnie umiejscowiony w czasie. Może on się dokonać w ramach kreowania treści rozstrzygnięcia w sferze prawa materialnego, czyli być związany z wydaniem aktu administracyjnego. Wtedy element ten powinien pojawić się w treści decyzji administracyjnej. Jeżeli jednak organ administracji publicznej prowadzący postępowanie zaobserwuje spełnienie się przesłanek nadania decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności już po jej wydaniu, może zastosować ten mechanizm poprzez wydanie postanowienia (por. M. Dyl, [w:] R. Hauser, M. Wierzybowski (red.) Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2017r., s. 826). Wzruszenie rygoru natychmiastowej wykonalności dokonuje się w różny sposób w zależności od tego, czy rygor natychmiastowej wykonalności jest częścią decyzji administracyjnej, czy też wynika z odrębnego postanowienia, na które służy zażalenie. W sytuacji, gdy nadanie rygoru jest elementem składowym decyzji administracyjnej będzie zaskarżalny odwołaniem, tak jak w rozpoznawanej sprawie, zaś w przypadku odrębnego postanowienia – zażaleniem. W tej sytuacji nie ma wątpliwości co do dopuszczalności zaskarżenia w niniejszej sprawie decyzji organu pierwszej instancji wyłącznie w zakresie nadanego jej rygoru natychmiastowej wykonalności. Częściowe zaskarżenie bowiem tej decyzji nie pozbawiło pozostałych zawartych w niej rozstrzygnięć samodzielności prawnej. Wobec powyższego rozstrzygnięcie zawarte w zaskarżonej decyzji Wojewody uchylające decyzję Prezydenta Miasta w całości i orzekające merytorycznie o odmowie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę, a więc uchylające decyzję z dnia 20 grudnia 2016r. w całości, zarówno w części zaskarżonej, jak i w części nie objętej odwołaniami, należało uznać za nieprawidłowe rozpoznanie odwołania i orzeczenie w części z urzędu. Procedując i rozstrzygając w ten sposób organ odwoławczy nie zidentyfikował prawidłowo istoty i granic wniesionych odwołań. W ocenie sądu dostrzeżone uchybienie uzasadniało uchylenie zaskarżonej decyzji, albowiem organ odwoławczy rozpatrując sprawę naruszył art. 127 § 1 k.p.a. w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż nie rozpoznał prawidłowo zakresu odwołań złożonych przez strony. Charakter dostrzeżonej wadliwości uzasadniał odstąpienie przez sąd od rozpatrzenia zarzutów skargi. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję. Ponownie rozpoznając sprawę organ odwoławczy zobowiązany będzie, zgodnie z dyspozycją art. 153 p.p.s.a., uwzględnić ocenę prawną sformułowaną w uzasadnieniu niniejszego wyroku i ponownie rozpoznać odwołania stron zgodnie ze wskazanym w nich zakresem zaskarżenia. O kosztach postępowania sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. oraz § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) i § 15 ust. 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. z 2015r., poz. 1804 ze zm.), zasądzając na rzecz skarżącej A. kwotę 980 zł, na którą składa się zwrot uiszczonego wpisu od skargi w wysokości 500 zł oraz wynagrodzenie radcy prawnego w wysokości 480 zł.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło