II SA/Gd 626/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Mariola Jaroszewska po rozpoznaniu w dniu 21 maja 2018 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. C. i K. C. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 23 sierpnia 2018 r., nr [...] w przedmiocie wstrzymania robót budowlanych i nałożenia określonych obowiązków postanawia wstrzymać wykonanie zaskarżonego postanowienia. Zaskarżone postanowienie uchyliło postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 4 lipca 2018 r. w części dotyczącej terminu wykonania nałożonego obowiązku, wyznaczyło nowy termin do dnia 31 grudnia 2018 r. i utrzymało w mocy to postanowienie w zakresie dotyczącym nałożenia na M. C. i K. C. obowiązku: przedstawienia zaświadczenia Wójta Gminy o zgodności budowy – rozbudowy budynku usługowego na działce nr [..] w S. z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, czterech egzemplarzy projektu budowlanego i oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Postanowienie podjęte zostało na podstawie art. 48 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz. U. z 2018 r., poz. 1202 ze zm.). M. C. i K. C. reprezentowani przez zawodowego pełnomocnika procesowego wnieśli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, a w piśmie procesowym z dnia 18 października 2018 r. skierowali do sądu wniosek o jego wstrzymanie. Jak wynika z uzasadnienie wniosku skarżący powołują się na obie przesłanki wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu określone w art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302), zwanej dalej p.p.s.a. Wskazują, że złożenie dokumentacji projektowej z góry naraża stronę na poniesienie kosztów związanych z wykonaniem projektu budowlanego, szacowanego według złożonej oferty na kwotę ok. 10.000 zł brutto. W przypadku pozytywnego rozstrzygnięcia skargi będzie to szkoda wynikająca z konieczności poniesienia nieuzasadnionych kosztów. Dalej skarżący twierdzą, że poniesienie wszystkich kosztów postępowania legalizacyjnego zapoczątkowanego zaskarżonym postanowieniem narazi ich na szkodę w postaci 375.000 zł opłaty legalizacyjnej, bądź w razie orzeczenia rozbiórki powstaną koszty w wysokości szacowanej na kwotę 42.000 zł, przy czym ponowne wykonanie spornych zadaszeń w razie pozytywnych wyroków sądu wojewódzkiego lub NSA wywoła dodatkowe koszty szacunkowo w kwocie 39.500 zł. Zdaniem skarżącego wszystkie te koszty – wyliczone ogółem na kwotę 81.500 zł stanowią o możliwości powstania po stronie skarżącej znacznej szkody. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje. Zgodnie z art. 61 § 3 p.p.s.a., po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Celem instytucji wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu jest zapewnienie stronie skarżącej ochrony tymczasowej w toku sądowej kontroli tego aktu, przed następstwami wadliwych aktów lub czynności organów administracji publicznej, których wykonanie może doprowadzić do wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. Z tego wynika, że wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu jest odstępstwem od zasady, a w konsekwencji przesłanki uzasadniające wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu nie powinny być interpretowane rozszerzająco. Pozostawienie przez ustawodawcę uznaniu sądu zasadności wstrzymania aktu wiąże się zatem z koniecznością szczególnie wnikliwego i przekonującego uzasadnienia przez skarżącego wniosku wykazującego potrzebę wstrzymania wykonania skarżonego aktu, zwłaszcza, że na tym etapie postępowania sąd nie bada merytorycznej zasadności skargi. Oceniając zatem argumentację wniosku sąd uznaje, że jedynie niewątpliwie w wyniku wykonania zaskarżonego postanowienia, a tylko ono jest przedmiotem kontroli sądu, dojdzie do poniesienia kosztów związanych z koniecznością sporządzenia dokumentacji projektowej, ponieważ pozostałe obowiązki (złożenie zaświadczenia Wójta Gminy i oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane) de facto kosztów nie generują, a w każdym razie skarżący takich nie podali. Tym samym zdaniem sądu można byłoby mówić jedynie o możliwości powstania szkody szacowanej przez wnioskodawców na kwotę ok. 10.000 zł za sporządzenie projektu budowlanego, co do której w żaden sposób nie zostało uprawdopodobnione, że jest ona znaczna dla skarżących prowadzących działalność gospodarczą w formie spółki cywilnej (ta okoliczność wynika z akt sprawy). Przeciwnie, z uzasadnienia wniosku wynika jedynie, że taka kwotę skarżący określają jako "nieuzasadniony koszt". Przesłanka powstania znacznej szkody wskutek wykonania zaskarżonego postanowienia nie została zatem uprawdopodobniona. Zaskarżone postanowienie nie wywołuje aktualnie nieodwracalnych skutków. Takie ewentualnie mogą nastąpić, tak jak i może powstać znaczna szkoda w majątku skarżących, ale dopiero w następstwie wydania dalszych rozstrzygnięć w trybie art. 48 ustawy - Prawo budowlane. Niemniej skutki przyszłe i niepewne stanowią jedynie spekulację, a nie uzasadnienie dla wniosku o wstrzymanie zaskarżonego postanowienia. Z przedstawionych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku na podstawie art. 61 § 3 i § 5 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.