II SA/Gd 627/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Bogusław Szumacher Sędziowie: NSA Małgorzata Gorzeń WSA Alina Dominiak (spr.) Protokolant Hanna Tarnawska po rozpoznaniu w dniu 23 września 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi Cz. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 30 stycznia 2002 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania w sprawie uchylenia rejestracji samochodu 1. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającąją decyzję Prezydenta Miasta z dnia 12 grudnia 2001 r. nr [...]; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego kwotę 20,00 zł (dwadzieścia złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Decyzją z dnia 12.12.2001 r. nr [...] Prezydent na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 , 4, 8 i art. 149 § 3 kpa odmówił wznowienia postępowania w sprawie samochodu osobowego marki Volkswagen o nr rej. [...] zakończonej decyzją ostateczną Prezydenta Miasta z dnia 15 października 2001 r. nr [...]. W uzasadnieniu podano, że wniosek o wznowienie postępowania złożył Cz. P.. Ustalono, że w dniu 24 kwietnia 1992 r. A. Z. złożył wniosek o przerejestrowanie pojazdu Volkswagen z poprzedniego właściciela załączając wymagane dokumenty wraz z dowodem rejestracyjnym. W dniu 11 listopada 2000 r. Burmistrz wydał decyzję nr [...] uchylającą decyzję z dnia 6 stycznia 1992 r. o rejestracji przedmiotowego pojazdu unieważniającą jego dowód rejestracyjny i nakazującą zwrot tablic rejestracyjnych z uwagi na przedstawienie fałszywych dokumentów do pierwszej rejestracji w ich organie. W świetle tej decyzji Prezydent Miasta wznowił ( postępowania i wydał decyzję uchylającą rejestrację na mieszkańców p. A. Z. i M. Sz., unieważniając wydane dowody rejestracyjne oraz nakazując zwrot tablic rejestracyjnych. Rejestracja pojazdu następuje na wniosek strony, która przedstawia wymagane dokumenty. Postępowanie o rejestrację może się zakończyć bądź wydaniem decyzji pozytywnej dla stron bądź odmową rejestracji. W przedmiotowej sprawie okazało się, że dokumenty, na podstawie których zarejestrowano pojazd okazały się fałszywe, co zostało potwierdzone prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego w sygn. akt III K 845/88 z dnia 14 maja 1999 r., co doprowadziło do wznowienia postępowań i wydania decyzji uchylających rejestrację. Wnioskujący o wznowienie postępowania nie wykazał interesu prawnego. Co prawda kolejni nabywcy pojazdu mogą być zainteresowani rozstrzygnięciem organu administracji wydającego decyzję uchylającą rejestrację, to nie można im przyznać charakteru strony konkretnego postępowania z uwagi na to, że mogą oni mieć jedynie interes faktyczny a nie interes prawny. Jest to stan, w którym obywatel jest wprawdzie bezpośrednio zainteresowany rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej , nie może jednak tego zainteresowania poprzeć przepisami prawa powszechnie obowiązującego, mającymi stanowić podstawę skutecznego żądania stosownych czynności organu administracji. W tym stanie sprawy brak jest podstaw prawnych do ustalania kolejnych nabywców pojazdu. Decyzją z dnia 30 stycznia 2002 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze , powołując się na art. 149 § 3 i art. 138 § 1 pkt 1 kpa, utrzymało w mocy powyższą decyzję. W uzasadnieniu stwierdzono, że legitymowanym do żądania wznowienia postępowania w każdej sprawie administracyjnej są strony uczestniczące w rozpatrzeniu sprawy w I i II instancji administracyjnej, a także strony, które bez własnej winy w tym postępowaniu nie brały udziału. Krąg osób uprawnionych do żądania wznowienia postępowania jest zamknięty i może być tylko powiększony o wynikające z kpa uprawnienia innych organów państwa. Istnieje zasadnicza różnica w pojęciu interesu prawnego , który posiadają strony postępowania, a pojęciem interesu faktycznego innych osób fizycznych i prawnych, które są tylko zainteresowane rozstrzygnięciem toczącego się postępowania. Wynika to wprost z art. 28 kpa, który stanowi, że stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Interes prawny musi być ściśle związany z przedmiotem prowadzonego postępowania. Mieć interes prawny w postępowaniu administracyjnym to ustalić przepis prawa materialnego, na podstawie którego można skutecznie żądać czynności organu, np. z zamiarem zaspokojenia jakiejś potrzeby. Od tak pojmowanego interesu prawnego należy odróżnić interes faktyczny, kiedy podmiot wprawdzie jest zainteresowany bezpośrednio rozstrzygnięciem sprawy, jednak nie może żądać czynności organu administracyjnego. W tym przypadku podmiotowi temu nie przysługują atrybuty strony. Skargę na powyższą decyzję wniósł Cz. P., zarzucając jej naruszenie przepisów art. 28, 7, 10 § 1, 81, 61 §4, 145§ 1 pkt 4 kpa. Wskazał, że nie sposób się zgodzić ze stanowiskiem organu, iż skarżący nie ma interesu prawnego do skutecznego żądania czynności organu jako strona. Jest właścicielem samochodu osobowego marki Volkswagen nr rej. [...], który nabył w kwietniu 2001 r. od pana M. Sz. i zarejestrował go m. in. na podstawie dowodu rejestracyjnego poprzedniego właściciela. Z postanowienia Starosty z dnia 6 listopada 2001 r. skarżący dowiedział się o decyzji Prezydenta Miasta w sprawie uchylenia rejestracji przedmiotowego samochodu na M. Sz., poprzedniego właściciela samochodu, co w konsekwencji spowodowało unieważnienie rejestracji samochodu na jego rzecz. W związku z tym, że skarżący jest właścicielem samochodu i możliwość jego zarejestrowania wywodzi z art. 72 ust. 1 ustawy prawo o ruchu drogowym oraz z § 2 ust. 1 pkt. 2 rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 19 czerwca 1999 r. w sprawie rejestracji i oznaczania pojazdów - z dowodu rejestracyjnego poprzedniego właściciela - uważa, że ma tym samym niezaprzeczalny interes prawny do bycia stroną postępowania o unieważnienie tegoż dowodu rejestracyjnego. Stwierdził, że na podstawie dowodu rejestracyjnego M. Sz. dokonano rejestracji samochodu na niego, wywodząc skutki prawne w stosunku do jego osoby, a następnie przedmiotowe rozstrzygnięcie uchylono i na tej podstawie unieważniono również jego dowód rejestracyjny, czyli wywiedziono z postępowania o jego uchylenie skutki prawne wobec osoby skarżącego. Tym samym uznano, że zakres praw i obowiązków skarżącego jest związany z przedmiotem postępowania o uchylenie dowodu rejestracyjnego poprzedniemu właścicielowi. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie popierając wywody z uzasadnienia zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zaskarżoną decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu I instancji uznając, że skarżący nie należy do kręgu osób uprawnionych do żądania wznowienia postępowania, bowiem nie ma on interesu prawnego, a jedynie faktyczny. Sam skarżący wskazywał, że domaga się wznowienia postępowania, bowiem bez własnej winy nie brał udziału w postępowaniu (art. 145 § 1 pkt.4 kpa). Zgodnie z art. 147 kpa, wznowienie postępowania następuje z urzędu lub na żądanie strony. Wznowienie postępowania z przyczyny określonej wart. 145 § 1 pkt 4 kpa następuje tylko na żądanie strony. Definicję strony zawiera art. 28 kpa : stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. O tym, czy określonemu podmiotowi służy prawo strony w konkretnym postępowaniu administracyjnym, decyduje norma prawna, z której dla tego podmiotu wynikają wprost określone prawa lub obowiązki ( tak Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 1.08.2001 r. I SA 72/00 LEX nr 54200). W dacie wydania decyzji nr [...] przez Prezydenta Miasta , skierowanej do M. Sz., którą z urzędu uchylono decyzję z dnia 5.07.1995 r. dotyczącą zarejestrowania na niego samochodu osobowego marki Volkswagen Santana i orzeczono o odmowie wydania decyzji o zarejestrowaniu pojazdu, unieważnieniu dowodu rejestracyjnego serii [...], zwrocie tablic rejestracyjnych, czyli w dniu 15 października 2001 r., skarżący Cz. P. był właścicielem tego samochodu, który nabył od M. Sz. w dniu 20.04.2000 r. W celu zarejestrowania przedmiotowego samochodu przedłożył m.in. dowód rejestracyjny serii [...], który otrzymał od M. Sz. . Okoliczności te są znane Sądowi z urzędu ze sprawy 3 II SA/Gd.626/02 tutejszego Sądu. Zgodnie z treścią przepisu art. 72 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. prawo o ruchu drogowym( Dz. U. Nr 98, poz. 602 ze zm.) w brzmieniu obowiązującym w dacie zakupu i rejestracji pojazdu przez skarżącego, rejestracji dokonuje się na podstawie: 1) dowodu własności pojazdu, 2) karty pojazdu, jeżeli była wydana, 3) wyciągu ze świadectwa homologacji albo odpisu decyzji zwalniającej pojazd z homologacji lub zaświadczenia o pozytywnym wyniku badania technicznego pojazdu, jeżeli są wymagane, 4) dowodu rejestracyjnego, jeżeli pojazd był zarejestrowany, 5) dowodu odprawy celnej przywozowej, jeżeli pojazd został sprowadzony z zagranicy i jest rejestrowany po raz pierwszy. Obecnie przepis art. 72 ust. 1 tej ustawy ( tekst jednolity Dz.U. z 2003 r. Nr 58, poz.515 ze zm.) stanowi, że rejestracji dokonuje się na podstawie: 1. dowodu własności pojazdu lub dokumentu potwierdzającego powierzenie pojazdu, o którym mowa w art. 73 ust. 5; 2. karty pojazdu, jeżeli była wydana; 3. wyciągu ze świadectwa homologacji albo odpisu decyzji zwalniającej pojazd z homologacji, jeżeli są wymagane; 4. zaświadczenia o pozytywnym wyniku badania technicznego pojazdu, jeżeli jest wymagane; 5. dowodu rejestracyjnego, jeżeli pojazd był zarejestrowany; 6. dowodu odprawy celnej przywozowej, jeżeli pojazd został sprowadzony z terytorium państwa trzeciego i jest rejestrowany po raz pierwszy; 6a) dokumentu potwierdzającego zapłatę akcyzy na terytorium kraju, jeżeli samochód osobowy został sprowadzony z terytorium państwa członkowskiego i jest rejestrowany po raz pierwszy; 7. (uchylony), 8. zaświadczenia wydanego przez właściwy organ potwierdzający: a) uiszczenie podatku od towarów i usług od pojazdów sprowadzanych z państw członkowskich Unii Europejskiej lub b) brak obowiązku, o którym mowa w lit. a - jeżeli sprowadzany pojazd jest rejestrowany po raz pierwszy, z zastrzeżeniem ust. 1a. Ponadto art. 78 ust. 1 ustawy prawo o ruchu- drogowym stanowi, że w razie przeniesienia na inną osobę własności pojazdu zarejestrowanego, dotychczasowy właściciel przekazuje nowemu właścicielowi dowód rejestracyjny i kartę pojazdu, jeżeli była wydana. Wynika z powyższego, że i w dacie zakupu samochodu przez skarżącego, i obecnie, rejestracja pojazdu wymaga przedłożenia dowodu rejestracyjnego, który dotychczasowy właściciel ma właścicielowi pojazdu. Dowód rejestracyjny serii [...], który skarżący otrzymał od M. Sz. i następnie przedłożył w celu zarejestrowania samochodu stanowiącego jego własność został unieważniony decyzją Prezydenta Miasta nr [...] z dnia 15 października 2001 r. Skarżący domaga się wznowienia postępowania zakończonego właśnie tą decyzją. W tej sytuacji nie można podzielić poglądu wyrażonego w zaskarżonej decyzji, że skarżący nie spełnia wymogów określonych wart. 28 kpa, bowiem skarżący żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny wyrażający się w statusie właściciela samochodu oraz w tym, że przepisy prawa wymagają do rejestracji pojazdu przedłożenia dowodu rejestracyjnego, przekazanego przez właściciela dotychczasowego. Wobec powyższego, w ocenie Sądu, zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem przepisów art. 28 i 147 kpa oraz wyżej przywołanych przepisów ustawy Prawo o ruchu drogowym. Mając na uwadze powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję na mocy art. 145 § 1 pkt. 1a i c oraz art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz.1270) . Rzeczą organów administracji będzie ponowne rozpatrzenie sprawy z uwzględnieniem powyższych wywodów. Ze względu na rodzaj zaskarżonej decyzji (dotyczącej odmowy wznowienia postępowania) Sąd nie dokonywał w myśl art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi określenia, czy i w jakim zakresie zaskarżona decyzja nie może być wykonana. O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.