II SA/Gd 627/16

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Diana Trzcińska po rozpoznaniu w dniu 8 czerwca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. D. o przyznanie prawa pomocy w sprawie z jej skargi na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 24 sierpnia 2016 r., nr [...] w przedmiocie wszczęcia postępowania w sprawie nieważności decyzji zatwierdzającej projekt podziału nieruchomości postanawia odmówić M. D. przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym przez zwolnienie od kosztów sądowych. We wniosku z 27 grudnia 2016 r. (data wpływu do sądu: 30 grudnia 2016 r.) M. D. zwróciła się o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym przez zwolnienie od kosztów sądowych. Zgodnie ze złożonym wówczas oświadczeniem, wnioskodawczyni prowadzi czteroosobowe gospodarstwo domowe wraz z mężem i dwójką dzieci. Małżonkowie utrzymują się z dochodów z umów o pracę – wedle oświadczenia – w wysokości 1950 zł miesięcznie netto (wnioskodawczyni) oraz 2650 zł miesięcznie netto (jej mąż). Jak napisała wnioskodawczyni, jest ona właścicielką domu o powierzchni około 150 m2 usytuowanego na działce o powierzchni 973 m2 oraz udziału 19/288 w zabudowanym gospodarstwie rolnym o powierzchni 6,38 ha (budynek mieszkalny, chlewnia, stodoła, garaż, budynek gospodarczy, drewutnia, szopa), co do którego toczy się postępowanie o dział spadku. Nie posiada żadnego innego majątku, ani oszczędności. Wnioskodawczyni wyliczyła, że miesięcznie na niezbędne koszty utrzymania siebie i rodziny wydaje około 1600 zł, w tym: ubezpieczenie – 150 zł, OC – 80 zł, energia elektryczna – 150 zł, gaz – 121,50, podatek od nieruchomości – 32 zł, woda – 33,50 zł, wywóz śmieci – 43 zł, ścieki – 100 zł, internet – 55 zł, bilety dojazdu na uczelnię – 150 zł, paliwo – 400 zł, przegląd pojazdów – 15 zł, ogrzewanie – 230 zł). Na wezwanie referendarza wnioskodawczyni nadesłała wyciągi z osobistego konta bankowego, na które wpływają obie pensje małżonków, a także oświadczenie, że posiada dwa samochody osobowe: [...] z 1996 r. i [...] z 1998 r., których wartość nie przekracza 1000 zł. Z wyciągów wynika, że wynagrodzenie miesięczne małżonków w kwotach netto wynosi około 3100 zł i 2100 zł (średnio). Postanowieniem z 17 lutego 2017 r., w następstwie rozpoznania powyższego wniosku, referendarz sądowy WSA odmówił wnioskodawczyni przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym. W następstwie zgłoszonego od tego postanowienia sprzeciwu Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w postanowieniu z 5 kwietnia 2017 r. powyższe postanowienie referendarza utrzymał w mocy. W piśmie z 1 maja 2017 r. M. D. wniosła ponownie o udzielenie jej prawa pomocy, wskazując że nowe okoliczności zmieniły jej sytuację. W odpowiedzi na powyższe, referendarz sądowy w zarządzeniu z 12 maja 2017 r. wezwał wnioskodawczynię do sformułowania wniosku na urzędowym formularzu PPF w terminie 7 dni pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania, a także wezwał ją do opisania i udokumentowania nowych okoliczności, które spowodowały zmianę sytuacji wnioskodawczyni – w terminie 7 dni. W odpowiedzi na powyższe wnioskodawczyni nadesłała w zakreślonym terminie wypełniony formularz PPF, w którego treści wskazała, że wnosi o zwolnienie jej z kosztów sądowych. Oświadczyła, że prowadzi czteroosobowe gospodarstwo domowe wraz z mężem i dwójką dzieci. Małżonkowie utrzymują się z dochodów z umów o pracę – wedle oświadczenia – w wysokości 2200 zł miesięcznie netto (wnioskodawczyni) oraz 3200 zł miesięcznie netto (jej mąż). Jak napisała wnioskodawczyni, jest ona właścicielką domu o powierzchni około 150 m2 usytuowanego na działce o powierzchni 973 m2 oraz udziału 19/288 w zabudowanym gospodarstwie rolnym o powierzchni 6,38 ha (budynek mieszkalny, chlewnia, stodoła, garaż, budynek gospodarczy, drewutnia, szopa), co do którego toczy się postępowanie o dział spadku. Nie posiada żadnego innego majątku, ani oszczędności. Dzieci studiują i nie osiągają dochodów, nie posiadają też żadnego majątku. Wnioskodawczyni wyliczyła, że miesięcznie na niezbędne koszty utrzymania siebie i rodziny wydaje około 1600 zł, w tym: ubezpieczenie – 150 zł, OC – 80 zł, energia elektryczna – 150 zł, gaz – 121,50, podatek od nieruchomości – 32 zł, woda – 33,50 zł, wywóz śmieci – 43 zł, ścieki – 100 zł, internet – 55 zł, bilety dojazdu na uczelnię – 150 zł, paliwo – 400 zł, przegląd pojazdów – 15 zł, ogrzewanie – 230 zł). Ponadto, na naprawy samochodów średnio wydaje 95,55 zł miesięcznie oraz na bieżące i konieczne modernizacje domu – fundusz remontowy – 280 zł. Z uwagi na ujawnioną usterkę w instalacji wodociągowej konieczny będzie wydatek na jej usunięcie – kilka tysięcy złotych. Konieczna jest też wymiana opierzeń dachowych, zabezpieczenia termoizolacji warstwą zaprawy z siatką, co również pochłonie "niemałe wydatki". Podkreśliła, że suma wpisów w związku z koniecznością obrony ustawowych praw stanowi koszt ponad możliwości finansowe jej rodziny. Mając zatem na uwadze fakt, że wnioskodawczyni po raz kolejny zwróciła się z wnioskiem o przyznanie jej prawa pomocy (obecnie - wnioskiem z 1 czerwca 2017 r.), a pierwszy jej wniosek został prawomocnie rozstrzygnięty ww. postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z 5 kwietnia 2017 r. utrzymującym w mocy postanowienie referendarza sądowego z 17 lutego 2017 r. o odmowie przyznania wnioskodawczyni prawa pomocy w zakresie częściowym - należało dokonać porównania jej sytuacji majątkowej i możliwości zarobkowych istniejących w dacie złożenia pierwszego wniosku z sytuacją przedstawioną w niniejszym wniosku. Zgodnie bowiem z treścią art. 165 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 - tekst jednolity ze zm.) postanowienia niekończące postępowania w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne. Analiza ta winna być zatem dokonana pod kątem przytoczenia przez wnioskodawców nowych okoliczności faktycznych, nieznanych referendarzowi w chwili rozpoznawania pierwszego wniosku, które uzasadniałyby odmienną ocenę ich sytuacji i w konsekwencji - przyznanie prawa pomocy. Weryfikacja danych ujawnionych przez wnioskodawczynię w uzasadnieniu jej wniosku oraz jej oświadczeniu dotyczącym majątku i dochodów, wskazuje, że nie uległy istotnej zmianie okoliczności faktyczne, które były podstawą wydania postanowienia w dniu 17 lutego 2017 r. Zarówno wówczas jak i obecnie dochody gospodarstwa domowego wnioskodawczyni są na tym samym poziomie. Taki sam jest majątek skarżącej a i obciążenia finansowe – w zasadzie nie zwiększyły się. Wprawdzie wnioskodawczyni, jako nową okoliczność, podaje ujawnioną usterkę w instalacji, która wymusza wydatek na jej usunięcie rzędu kilku tysięcy złotych. Należy jednak podkreślić, że po pierwsze – wnioskodawczyni w żaden sposób nie dokumentuje faktu poniesienia tego wydatku, po drugie zaś – na obecnym etapie jest to wydatek wyłącznie hipotetyczny. Z oświadczenia wnioskodawczyni nie wynika, że go poniosła. Podobnie rzecz się ma w odniesieniu do deklarowanych wydatków na remont dachu. Rozpoznając wniosek w przedmiocie prawa pomocy referendarz ocenia faktyczne wydatki na niezbędne koszty utrzymania rodziny i muszą to być wydatki rzeczywiste. Plany wnioskodawców w zakresie wydatkowania ich dochodów, czy hipotetyczne okoliczności, które mogą spowodować zmiany w strukturze ich finansów nie mogą stanowić podstawy do objęcia wnioskodawczyni prawem pomocy we wnioskowanym zakresie, bowiem nie są w żaden sposób weryfikowalne. W konsekwencji, uznać należy, że nie uległy zmianie zasoby dochodowe i majątkowe wnioskodawczyni i jej rodziny, ani też jej sytuacja zdrowotna, które uzasadniałyby odmienną ocenę jej wniosku w przedmiocie prawa pomocy w stosunku do zacytowanej powyżej, wynikającej z postanowienia z 17 lutego 2017 r. Należy też podkreślić, że referendarz w celu ustalenia, czy zaszły jakiekolwiek okoliczności w okresie po 17 lutego 2017 r., które mogłyby skutkować odmienną oceną sytuacji wnioskodawczyni w kontekście jej wniosku o przyznanie prawa pomocy referendarz zwrócił się do niej – w piśmie z 12 maja 2017 r. – o wskazanie tych nowych okoliczności – w terminie 7 dni. W odpowiedzi na to wezwanie wnioskodawczyni przedłożyła wniosek na formularzu z 1 czerwca 2017 r. Biorąc pod uwagę wszystkie wyżej wskazane okoliczności, brak jest podstaw do uwzględnienia wniosku skarżącej, bowiem nie zaoferowała ona nowych istotnych i rzeczywistych okoliczności, które mogłyby skutkować odmienną oceną jej sytuacji materialnej i rodzinnej w kontekście istnienia przesłanek przyznania prawa pomocy, określonych w treści art. 246 § 1 pkt 2 ustawy. Zarówno wówczas jak i obecnie brak jest podstaw, by uwzględnić wniosek skarżącej, gdyż posiada ona w swojej rodzinie stałe dochody, ponadto dysponuje majątkiem, co powinno pozwolić na partycypowanie w kosztach postępowania w sprawie. Kwestia wielości spraw inicjowanych przez skarżącą również nie może stanowić podstawy do przyznania jej prawa pomocy, a wydatki skarżącej, które nie są konieczne do jej utrzymania nie mogą mieć pierwszeństwa przed obowiązkiem ponoszenia ustawowych kosztów sądowych w inicjowanych przez siebie sprawach. Wobec powyższego, Referendarz na mocy przepisu art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 165 cytowanej wyżej ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji postanowienia.