II SA/Gd 63/01

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Marek Gorski, Sędziowie: NSA Anna Orłowska, WSA Arkadiusz Despot-Mladanowicz (spr.), Protokolant Beata Kaczmar, po rozpoznaniu w dniu 15 stycznia 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi G. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 28 listopada 2000 r. Nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania I. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Burmistrza Miasta z dnia 20 października 2000 r. Nr [...] i zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącej kwotę 10 (dziesięć) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania; II. ustala, że zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Burmistrza Miasta z dnia 20 października 2000 r. Nr [...] nie mogą być wykonane. Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z dnia 28 listopada 2000 r. po rozpatrzeniu zażalenia G. W. utrzymało w mocy postanowienie Burmistrza Miasta z dnia 20 października 2000 r. zawieszające na podstawie art. 97 § 1 ust. 4 k.p.a. postępowanie administracyjne w sprawie wymeldowania J. W. z pobytu stałego w [...] ul. [...]. W uzasadnieniu Kolegium podało, że mocą zaskarżonego postanowienia Burmistrz Miasta na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 kpa zawiesił postępowanie administracyjne w sprawie wymeldowania p. J. W. z pobytu stałego przy ul. [...] w [...] , uznając iż takie działanie jest uzasadnione w związku z wniesionym pozwem do Sądu Rejonowego w [...] o podział majątku wspólnego przez p. G. W. ( częścią tego majątku jest mieszkanie spółdzielcze lokatorskie wraz z wkładem ) . W złożonym zażaleniu strona nie zgadza się na zawieszenie postępowania i stwierdza, iż " sprawa o podział majątku nie ma nic wspólnego ze sprawą wymeldowania ". W ocenie Kolegium w rozpatrywanym przypadku mamy do czynienia z kwestią ściśle proceduralną a nie merytorycznym rozstrzygnięciem sprawy. Organ I instancji uznał zasadnie konieczność zawieszenia postępowania administracyjnego w oczekiwaniu na stanowisko Sądu Rejonowego w [...], który na wniosek G. W. ma rozstrzygnąć kwestię podziału majątku wspólnego, w skład którego wchodzi także spółdzielcze mieszkanie lokatorskie, w użytkowanie którego weszli pp. G. i J. W. w dniu 7 kwietnia 1983 r. tj. jeszcze w okresie trwania związku małżeńskiego. Należy podkreślić, iż w dniu 26 maja 2000 r. Sąd Okręgowy w [...] rozwiązał małżeństwo wyżej wymienionych nie orzekając o sposobie korzystania z lokalu mieszkalnego. Z wniosku G. W. skierowanego do Sądu wynika, że wnioskodawczym zabiega o " przyznanie na wyłączną własność lokalu spółdzielczego ". Istnieje zatem kwestia uprawnień J. W. do przedmiotowego mieszkania stanowiącego wspólność majątkową, o których w taki czy inny sposób rozstrzygnie sąd powszechny. Mamy więc do czynienia z przypadkiem, o którym mowa w art. 97 § 1 pkt 4 kpa tzn. gdy rozpatrzenie sprawy zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia tzw. zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Dalej organ odwoławczy stwierdził, iż w sytuacji, gdy w postępowaniu admini- stracyjnym powstaje zagadnienie wstępne organ administracji obowiązany jest zawie- sić postępowanie. Pod pojęciem " zagadnienia wstępnego" należy rozumieć sytuację , w których wydanie orzeczenia merytorycznego w sprawie będącej przedmiotem po- stępowania przed właściwym organem uwarunkowane jest uprzednim rozstrzygnię- ciem wstępnego zagadnienia prawnego. Takim zagadnieniem prawnym w tej sprawie jest istnienie uprawnień J. W. do przedmiotowego lokalu. Związek przyczynowy rozstrzyganej sprawy będącej przedmiotem postępowania administracyjnego (wymeldowanie osoby z pobytu stałego), a zagadnieniem wstępnym jest więc w tej sytuacji oczywisty. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego G. W. podała, że J. W. w 1989 r. wyjechał do Niemiec na stałe i w związku z tym kwestia podziału majątku jest bez znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy, gdyż zgodnie z art 15 § 3 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych powinien zgłosić fakt wyjazdu na stałe za granicę właściwemu organowi. Organ meldunkowy powinien zaś kartę meldunkową J. W. przenieść do kartoteki byłych mieszkańców. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu. Stosownie do art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest zasadna. Stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270). Sąd rozstrzygając w granicach danej sprawy nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zgodnie z art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. organ administracji publicznej obligatoryjnie zawiesza postępowanie gdy rozstrzygnięcie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Przez zagadnienie wstępne rozumie się sytuacje, w których wydanie orzeczenia merytorycznego w sprawie będącej przedmiotem postępowania uwarunkowane jest uprzednim rozstrzygnięciem wstępnego zagadnienia prawnego, które jest zagadnieniem otwartym, to znaczy takim, które nie było przedtem prawomocnie przesądzone na właściwej drodze. W przedmiotowej sprawie nie budził wątpliwości fakt, że lokal spółdzielczy stanowi współwłasność skarżącej i jej byłego męża – J. W. Zatem bezsporne było ich uprawnienie do mieszkania wchodzącego do wspólności majątkowej. Natomiast kwestia komu przypadnie lokal mieszkalny po dokonaniu podziału majątku dorobkowego stron pozostawała bez znaczenia dla oceny uprawnień J. W. do niniejszego lokalu w chwili wystąpienia przez skarżącą z wnioskiem o jego wymeldowanie. W związku z tym w sprawie nie występowało zagadnienie wstępne, od rozstrzygnięcia którego zależało rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji. Rozstrzygając przedmiotową sprawę należało również zwrócić uwagę, iż Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z dnia 27 maja 2002 r. K 20/01 (OTK-A 2002/3/34) uznał, że art. 9 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2001 r. Nr 87, poz. 960 i Nr 110, poz. 1189), uzależniający możliwość zameldowania na pobyt stały lub czasowy trwający ponad 2 miesiące od posiadania uprawnienia do przebywania w lokalu, jest niezgodny z art. 52 ust. 1 i art. 83 w związku z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Do art. 9 ust. 2 cytowanej ustawy nawiązuje art. 15 ust. 2 niniejszej ustawy, który stanowi, że organ wydaje decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która utraciła uprawnienie wymienione w art. 9 ust. 2, a więc utraciła uprawnienia do przebywania w lokalu, i bez wymeldowania się opuściła dotychczasowe miejsce pobytu stałego. Z tego względu organy administracji w niniejszej sprawie uznały, że kwestia uprawnienia J. W. do przebywania w mieszkaniu wchodzącym do majątku wspólnego jego i G. W. stanowi zagadnienie wstępne. W ocenie Sądu niekonstytucyjność art. 9 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych powoduje, iż brak jest podstaw, aby stosować art. 15 ust. 2 w części odnoszącej się do art. 9 ust. 2. Utrata mocy obowiązującej przez art. 9 ust. 2 cytowanej ustawy skutkuje tym, że kwestia uprawnień do przebywania w lokalu i ich utrata nie stanowi podstawy decydującej o możliwości wymeldowania osoby z miejsca pobytu stałego. W przeciwnym razie w dalszym ciągu byłby faktycznie stosowany niezgodny z konstytucją przepis art. 9 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych jako jedna z podstaw prawnych decyzji. W związku z powyższym rozstrzygając przedmiotową sprawę należało uwzględnić fakt niekonstytucyjności art. 9 ust. 2 cytowanej wyżej ustawy. Zatem kwestia uprawnień do przebywania w lokalu nie może mieć znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy w przedmiocie wymeldowania z uwagi na jej niekonstytucyj-ność. Organ meldunkowy rozpatrując sprawę będzie miał na uwadze, że skutkiem utraty mocy obowiązującej przez art. 9 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, podstawę do wymeldowania z miejsca pobytu stałego w oparciu o art. 15 ust. 2 niniejszej ustawy stanowi sytuacja kiedy osoba bez wymeldowania się opuściła dotychczasowe miejsce pobytu stałego i nie przebywa w nim co najmniej przez okres 6 miesięcy, a nowego miejsca jej pobytu nie można ustalić. Zatem obowiązkiem organu będzie przeprowadzenie postępowania pod kątem występowania niniejszej podstawy wymeldowania. Mając powyższe na względzie Sąd na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) i art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) w związku z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) orzekł jak w sentencji wyroku. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 ustawy Prawo przed sądami administracyjnymi. Mając na względzie, że zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu I instancji dotyczą zawieszenia postępowania administracyjnego, co skutkuje tym, że postępowanie się nie toczy należało na podstawie art. 152 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi stwierdzić, że nie mogą one być wykonane.