II SA/Gd 630/09
PostanowienieWSA w Gdańsku2009-12-23
Skład orzekający: Referendarz sądowy Agnieszka Dusza-Kasprzyk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżący spełniają przesłanki do przyznania prawa pomocy przez zwolnienie od kosztów sądowych, biorąc pod uwagę ich sytuację materialną i przedstawione dokumenty?Ratio decidendi
Sąd odmówił przyznania prawa pomocy, ponieważ skarżący nie wykazali w sposób wystarczający swojej trudnej sytuacji materialnej i nie przedstawili wszystkich wymaganych dokumentów. Twierdzenia o niskich dochodach nie znalazły potwierdzenia w złożonych dokumentach, a posiadanie rachunków bankowych zostało zatajone. Ciężar dowodu w zakresie wykazania zasadności wniosku o prawo pomocy spoczywa na wnioskodawcy.Stan faktyczny
Skarżący złożyli wniosek o przyznanie prawa pomocy, powołując się na trudną sytuację materialną wynikającą z niskich dochodów, kosztów leczenia i zajęcia kont bankowych w związku z działalnością gospodarczą. Sąd zobowiązał ich do przedłożenia szeregu dokumentów, w tym wyciągów z rachunków bankowych i zeznań podatkowych. Skarżący nie przedstawili wszystkich wymaganych dokumentów, a złożone zeznania podatkowe sugerowały wyższe dochody niż deklarowane.Rozstrzygnięcie
Odmówiono skarżącym przyznania prawa pomocy.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Agnieszka Dusza-Kasprzyk po rozpoznaniu w dniu 23 grudnia 2009r.na posiedzeniu niejawnym wniosku C. i S. W. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 31 lipca 2009r., nr [...] w przedmiocie usunięcia odpadów postanawia odmówić skarżącym przyznania prawa pomocy
W dniu 23 listopada 2009r. wpłynął wniosek C. i S. W. o przyznanie prawa pomocy przez zwolnienie od kosztów sądowych. Strona wskazała, iż jej sytuacja materialna nie pozwala na uiszczenie wpisu od skargi. Skarżący prowadzą dwuosobowe gospodarstwo domowe. S. W. otrzymuje rentę w wysokości 515 zł. Z renty tej musi zakupić niezbędne leki związane z chorobą wieńcową oraz cukrzycą. Miesięczny koszt leków to kwota około 350 zł. C. W. prowadzi działalność gospodarczą pod firmą [...] w Kościerzynie. W wyniku licznych kontroli podatkowych zajęte zostały konta bankowe oraz nieruchomości. W wyniku egzekucji sprzedane zostały składniki majątku ruchomego będącego własnością firmy i osobistego C. W. Prowadzona działalność nie przynosi wymiernych dochodów, które pozwoliłyby na ponoszenie jakichkolwiek dodatkowych kosztów poza niezbędnymi do podstawowej egzystencji. Samodzielnie opłacają skarżący energię elektryczną oraz ogrzewanie mieszkania, w którym posiadają służebność. Nieruchomość w której mieszkają należy do syna. Skarżący wskazali jakie posiadają nieruchomości z zaznaczeniem, iż są one obciążone hipoteką. Wskazali, iż dochód C. W. wynosi 1000 zł miesięcznie.
W związku z powziętymi wątpliwościami co do możliwości płatniczych wnioskodawców, Sąd, pismem z dnia 27 listopada 2009 r. (doręczonym w dniu 2 grudnia 2009 r.), zobowiązał ich do przedłożenia szeregu dokumentów źródłowych, które uznał za niezbędne do ustalenia rzeczywistej sytuacji materialno-bytowej wnioskodawców. M.in. zażądano wyciągów z rachunków bankowych – w odpowiedzi skarżący złożyli oświadczenie, iż nie posiadają lokat bankowych ani kont i lokat dewizowych. Przedłożyli kserokopie zeznań podatkowych za 2008r. Z zeznania skarżącej wynika, iż z tytułu prowadzonej działalności osiągnęła dochód w wysokości 61.956,25 zł.
Skarżący wskazali, iż zamieszkują w domu syna w Z. tylko we dwoje i koszty utrzymania domu ponoszą we własnym zakresie. Koszt utrzymania domu to kwota około 2 tys. zł miesięcznie. Syn prowadzi własną działalność gospodarczą, lecz nie znają jego dochodów. Nie łoży na utrzymanie domu i nie prowadzi wspólnego gospodarstwa domowego. Przedstawione zostały rachunki na zakup oleju opałowego do ogrzewania oraz na energię elektryczną.
Skarżący nie przedstawili kserokopii decyzji o wymiarze podatków lokalnych na posiadane nieruchomości oraz nie wskazali kwoty łącznego zadłużenia jakie na nich ciąży. Oświadczyli, iż w lokalu mieszkalnym w Gdańsku zamieszkuje córka S. W., która we własnym zakresie ponosi koszty jego utrzymania. Działka w M., gm.Karsin zabudowana jest budynkiem hali produkcyjnej, pomieszczeniami socjalnymi oraz pomieszczeniami biurowo-mieszkalnymi. Na chwile obecną pomieszczenia biurowo-mieszkalne zostały przerobione na mieszkalne i zamieszkuje w nich rodzina z 9-rgiem dzieci. Zamieszkuje nieodpłatnie w zamian za nadzór nad obiektem. Dom w Starogardzie Gdańskim nie jest zamieszkały ze względu na jego zły stan techniczny po dwóch pożarach. Oświadczyli, iż nie posiadają pojazdów mechanicznych.
Referendarz sądowy analizując powyższą sytuację uznaje, iż wnioskodawcy nie odnieśli się do kwestii posiadania rachunków bankowych i ich nie przedstawili. A bezwątpienia posiadają rachunki bankowe, skoro we wniosku podali, iż w wyniku prowadzonej egzekucji mają zajęte rachunki. Ponadto oświadczają, iż koszty utrzymania domu wynoszą miesięcznie około 2 tys. zł, ponoszą je sami, zaś wykazują, iż miesięcznie uzyskują dochód w wysokości 1.842 zł brutto. Z samego zestawienia wydatków i dochodów przypuszczać można, iż skarżący nie podają prawdziwej wysokości osiąganych dochodów.
Nie zostały także przedstawione nakazy płatnicze posiadanych nieruchomości, jak również nie wykazano, aby faktycznie wobec skarżących toczyła się jakakolwiek egzekucja. Nie zostały przedstawione na tą okoliczność żadne dokumenty, ani nie podana została kwota zadłużenia.
Okolicznością bezsporną w niniejszej sprawie jest, iż skarżący nie wykonali w całości zarządzenia referendarza. Twierdzenia skarżących o trudnej sytuacji materialnej nie znalazły potwierdzenia w złożonych dokumentach. Natomiast wyciągi z posiadanych konta bankowych nie zostały w ogóle złożone, ich posiadanie zostało przemilczane. Samo twierdzenie, iż dane zawarte we wniosku są prawdziwe nie jest wystarczające, skoro niektóre okoliczności sprawy jasno wskazują, iż skarżący zatają fakty, które mogłyby spowodować odmowę przyznania prawa pomocy. Z tych właśnie względów przyznanie skarżącym prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych byłoby niezasadne, albowiem intencją ustawodawcy było, aby z prawa pomocy korzystały tylko osoby, które wykazują się niskim dochodami i wyjątkową sytuacją życiową. Przyznanie stronie prawa pomocy wiąże się z wykazaniem przez nią braku możliwości partycypowania w pełnych bądź jakichkolwiek kosztach postępowania. Sąd nie jest zobowiązany do prowadzenia jakichkolwiek dochodzeń w sytuacji, gdy przedstawione przez stronę dane uniemożliwiają pełną ocenę jej stanu majątkowego, albo gdy nie są one do końca jasne bądź poddają w wątpliwość twierdzenia skarżących o ich ubóstwie. To sprawą zainteresowanego jest wykazanie zasadności złożonego wniosku w świetle ustawowych przesłanek przyznania prawa pomocy, ponieważ to na nim spoczywa w tym zakresie ciężar dowodu. Rozstrzygnięcie Sądu w tej kwestii zależy wyłącznie od tego, co zostanie przez stronę przedstawione, tym bardziej, że ma ona przedstawić Sądowi argumentację, która potwierdzałaby jej niezdolność do wygospodarowania środków na pokrycie określonych kosztów postępowania.
Wobec tego na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono, jak we wstępie.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło