II SA/Gd 632/02
WyrokWSA w Gdańsku2005-03-02
Skład orzekający: Sędzia NSA Zdzisław Kostka, Sędzia WSA Janina Guść, Asesor WSA Krzysztof Retyk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ odwoławczy, uchylając decyzję organu pierwszej instancji, naruszył przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, w szczególności art. 138 § 1 i § 2, poprzez zaniechanie merytorycznego rozpatrzenia sprawy i przekazanie jej do ponownego rozpatrzenia, mimo posiadania wystarczającego materiału dowodowego?Ratio decidendi
Organ odwoławczy naruszył przepisy art. 138 § 1 i § 2 k.p.a., uchylając decyzję organu pierwszej instancji i przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia, mimo że dysponował całym materiałem dowodowym i mógł samodzielnie rozstrzygnąć sprawę. Zastosowanie art. 138 § 2 k.p.a. jest dopuszczalne tylko wtedy, gdy rozstrzygnięcie wymaga przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części, co nie miało miejsca w tej sprawie.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła nakazu rozbiórki płyty betonowej i przyłączy technicznych, wydanego przez organ pierwszej instancji. Organ odwoławczy uchylił tę decyzję, uznając, że należy ją oprzeć na nowym planie zagospodarowania przestrzennego. Skarżąca twierdziła, że jedynie odbudowała domek letniskowy na płycie betonowej. Sąd administracyjny uznał, że organ odwoławczy nie rozpoznał sprawy merytorycznie, naruszając przepisy k.p.a.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego i określił, że uchylona decyzja nie może być wykonywana.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zdzisław Kostka Sędziowie: Sędzia WSA Janina Guść Asesor WSA Krzysztof Retyk (spr.) Protokolant Katarzyna Gross po rozpoznaniu w dniu 2 marca 2005 r. na rozprawie sprawy ze skargi A. N. – K. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 28 listopada 2001 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. określa, iż wyżej wymieniona decyzja nie może być wykonywana.
Decyzją z dnia 27 września 2001 r. nr [...], Inspektor Nadzoru Budowlanego nakazał A. N. – K. rozbiórkę płyty betonowej stanowiącej fundament domku letniskowego położonego w miejscowości B. na części działku nr {...] oraz przyłącza energetycznego, przyłącza wodociągowego i dwóch zbiorników na ścieki.
Inspektor Nadzoru Budowlanego ustalił, iż A. N. – K. samowolnie wybudowała domek letniskowy w 1982 r. i dwa zbiorniki na ścieki, do którego w 1988 r. samowolnie doprowadzono przyłącze energetyczne zaś w 1989 r. doprowadzono samowolnie przyłącze wodociągowe. Domek ten ze względu na zły stan techniczny został rozebrany w 2001 r.
Organ ustalił, iż po rozebranym obiekcie pozostała płyta betonowa, która stała się fundamentem wybudowanego w 2001 r. bez pozwolenia nowego domku letniskowego w stosunku do którego wydano odrębną decyzję nakazującą rozbiórkę.
Przedmiotem odrębnym zaskarżonej decyzji zaś stała się płyta betonowa i dwa zbiorniki na ścieki oraz samowolnie doprowadzone przyłącze energetyczne i doprowadzone samowolnie przyłącze wodociągowe. Organ wskazał, iż usytuowanie przedmiotowych obiektów budowlanych narusza ustalenia miejscowego ogólnego planu zagospodarowania przestrzennego gminy, zatwierdzonego uchwałą Rady Gminy Nr [...] z dnia 19 grudnia 1991 r. oraz uchwałą nr [...] z dnia 18 października 1999 r., zgodnie z którym część działku nr [...] w B. przeznaczona jest pod uprawy rolne. Przy tych ustaleniach organ I instancji zastosował do rozstrzygnięcia sprawy przepisy art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane z dnia 24 października 1974 r. w związku z art. 103 ust. 2 ustawy Prawo budowlane z dnia 7 lipca 1994 r.
Na skutek wniesionego przez skarżącą odwołania, Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, decyzją z dnia 28 listopada 2001 r. nr [....] uchylił decyzję Inspektora Nadzoru Budowlanego. Organ odwoławczy podzielił ustalenia organu I instancji co do tego, że A. N. – K. samowolnie wybudowała domek letniskowy w 1982r. i dwa zbiorniki na ścieki, do którego w 1988 r. samowolnie doprowadzono przyłącze energetyczne zaś w 1989 r. doprowadzono samowolnie przyłącze wodociągowe.
Domek ze względu na zły stan techniczny został rozebrany w 2001 r. Po rozebranym obiekcie pozostała płyta betonowa, która stała się fundamentem wybudowanego w 2001 r. bez pozwolenia nowego domku letniskowego.
Organ odwoławczy podzielił również stanowisko organu I instancji, iż do rozstrzygnięcia sprawy ma zastosowanie przepisy art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane z dnia 24 października 1974 r. w związku z art. 103 ust. 2 ustawy Prawo budowlane z dnia 7 lipca 1994 r. Jednakże organ odwoławczy uznał, iż w zaskarżonej decyzji nakazującej na podstawie art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane z dnia 24 października 1974 r. rozbiórkę przedmiotowych urządzeń technicznych i płyty betonowej organ I instancji przywołał ustalenia planu zagospodarowania przestrzennego z 1991 r., które zostały zastąpione uchwałą nr [...] z dnia 18 października 1999 r. ważną w dniu wydawania zaskarżonej decyzji. Dlatego też zdaniem organu odwoławczego ponowne rozstrzygnięcie sprawy powinno być oparte na podstawie ustaleń nowego planu z dnia 18 października 1999r.
Organ odwoławczy nie podzielił zarzutów odwołującej się, iż umowa dzierżawy jest dokumentem uprawniającym do dysponowania nieruchomością. Organ wskazał, iż powyższej umowy nie można utożsamić z decyzją administracyjną o pozwoleniu na budowę obiektu. Jak również wykonanie przyłącza energetycznego oraz wodociągowego nie jest równoznaczne z takim pozwoleniem.
W skardze wywiedzionej do NSA skarżąca stwierdziła, iż na przedmiotowej płycie betonowej tylko odbudowała domek letniskowy, tym samym nie uchybiła przepisom prawa.
Postanowieniem z dnia 23 września 2004 r. WSA wstrzymał wykonanie zaskarżonej decyzji.
W odpowiedzi na skargę Organ II instancji wniósł o jej oddalenie oraz podtrzymał swoje stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271, ze.zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, ze.zm.) Prawo o ustroju sądów administracyjnych, sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, która sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2).
Skarga jest zasadna jednakże z innych względów niż te, które wskazuje skarżąca. Sąd wychodząc poza granice skargi stwierdził, iż organ odwoławczy uchylając się od merytorycznego rozpatrzenia sprawy naruszył art. 138 § 1 i art. 138 § 2 k.p.a., zgodnie z którymi organ odwoławczy rozpatrując odwołanie ponownie rozstrzyga sprawę administracyjną w jej całokształcie. Powołany jako podstawa prawna zaskarżonej decyzji przepis art. 138 § 2 k.p.a. daje możliwość organowi odwoławczemu uchylenia zaskarżonej decyzji i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia tylko wówczas, gdy rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części. W przedmiotowej sprawie nie zachodziła wyżej wymieniona przesłanka albowiem organ odwoławczy rozpoznając sprawę dysponował całym zebranym materiałem dowodowym w tym również wskazaną w uzasadnieniu decyzji uchwałą nr [...] z dnia 18 października 1999 r. (karta 48 – akt administracyjnych) a zatem sam mógł ocenić czy przedmiotowa płyta betonowa wraz z urządzeniami znajduje się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym jest przeznaczony pod zabudowę.
Wskazać należy również, iż błędnie w uzasadnieniu organ II instancji stwierdził, iż organ I instancji przywołał tylko i wyłącznie ustalenia planu zagospodarowania przestrzennego z 1991 r. albowiem organ I instancji wskazał, iż usytuowanie przedmiotowych obiektów budowlanych narusza ustalenia miejscowego ogólnego planu zagospodarowania przestrzennego gminy, zatwierdzonego uchwałą Rady Gminy Nr [...] z dnia 19 grudnia 1991 r. oraz uchwałą nr [...] z dnia 18 października 1999 r., zgodnie z którym część działki nr [...] w B. przeznaczona jest pod uprawy rolne.
Sąd nie podziela zarzutów skarżącej, iż na przedmiotowej płycie betonowej tylko odbudowała domek letniskowy a tym samym nie uchybiła przepisom prawa.
Definicję budowy podaje art. 3 pkt 6 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r Prawo budowlane. Przez budowę należy rozumieć wykonywanie obiektu budowlanego w określonym miejscu, a także odbudowę, rozbudowę, nadbudowę obiektu budowlanego.
Odbudowa to z reguły odtworzenie obiektu budowlanego po jego znacznym zniszczeniu, obejmującym często niemal całość, a rezultatem takich robót budowlanych jest nowy obiekt budowlany, zawierający elementy wykorzystane z poprzedniego obiektu.
Jeśli zatem tak jak w przedmiotowej sprawie roboty budowlane polegają na wykonaniu faktycznie nowego obiektu budowlanego, choć z wykorzystaniem elementów konstrukcyjnych pozostałych po innym obiekcie budowlanym, to wówczas inwestor dokonuje odbudowy, która zalicza się do budowy ze wszystkimi tego konsekwencjami, w tym z obowiązkiem uzyskania pozwolenia na budowę, jak również ze skutkami prawnymi niedopełnienia wymaganych formalności (samowola budowlana).
Mając powyższe na względzie Sąd uwzględnił skargę na podstawie art. 145 § 1 pkt 1) ppkt c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, z póź.zm.) w związku z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271, z póź. zm.).
Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organ odwoławczy powinien sam ją merytorycznie rozstrzygnąć z uwzględnieniem uchwały nr [...] z dnia 18 października 1999 r.
Na podstawie art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd określił, iż uchylona decyzja nie może być wykonywana.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło