II SA/Gd 635/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Sędzia NSA Zdzisław Kostka po rozpoznaniu w dniu 24 czerwca 2005 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi S. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 26 marca 2003 r. sygn. akt [[...]] w przedmiocie specjalnego zasiłku okresowego oddala skargę. Skarżący S. M. pismem z dnia 26 września 2002 r., powołując się na art. 31a ustawy z dnia 29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej, zwrócił się do Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej o przyznanie zasiłku okresowego. W piśmie tym twierdził, że "jako osoba bezrobotna nie z własnej woli, bez środków do utrzymania, nie spełniająca kryterium dochodowe określone w art. 4 ust. 1 ustawy" o pomocy społecznej ma prawo do bezzwrotnego specjalnego zasiłku okresowego. Decyzją z dnia 14 października 2002 r. Kierownik Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej odmówił przyznania skarżącemu pomocy w formie specjalnego zasiłku okresowego. Uzasadniając swoją decyzję organ administracji stwierdził, powołując się m.in. na wywiad środowiskowy przeprowadzony w dniu 9 sierpnia 2002 r., że skarżący jest bezrobotny i bezdomny oraz że nie posiada żadnego źródła dochodu, w związku z czym Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej udziela mu "wszechstronnej pomocy społecznej adekwatnej do (...) sytuacji osobistej oraz możliwości finansowych ośrodka". W szczególności wskazano, że decyzją z dnia 28 czerwca 2002 r. udzielono skarżącemu pomocy poprzez udzielenie schronienia i jednego posiłku dziennie przez okres od 30 czerwca 2002 r. do 28 grudnia 2002 r., że decyzjami z dnia 1 lipca 2002 r. oraz z dnia 23 lipca 2002 r. przyznano mu zasiłki celowe w kwotach 50 zł oraz 310 zł, że decyzją z dnia 30 sierpnia 2002 r. przyznano mu na wrzesień i październik zasiłek okresowy w wysokości po 150 zł miesięcznie. Następnie przytoczono treść art. 31 a ustawy o pomocy społecznej i stwierdzono, że skarżący nie spełnia przesłanek przyznania specjalnego zasiłku okresowego, ponieważ świadczenie to przysługuje osobom posiadającym dochód, który przekracza kryterium dochodowe określone w art. 4 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej. W odwołaniu od wskazanej decyzji skarżący wskazał, że w art. 31 a ustawy o pomocy społecznej mówi się o osobie nie spełniającej kryterium dochodowego, natomiast w uzasadnieniu decyzji organ administracji stwierdził, iż świadczenie, o którym mowa w tym przepisie, przysługuje osobom posiadającym dochód, który przekracza kryterium dochodowe. Dostrzeżoną różnicę skarżący uznał za, jak to określił, "fałsz intelektualny". Ponadto skarżący zarzucił, że decyzję oparto na wywiadzie środowiskowym, który przeprowadzono w związku z podjęciem innej decyzji. Rozpoznając odwołanie skarżącego Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 26 marca 2003 r. utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Organ odwoławczy podzielił ustalenia i wnioski organu pierwszej instancji oraz nadto wyjaśnił, że nie spełnienie kryterium dochodowego polega na osiąganiu dochodu, który jest wyższy od kwot wskazanych w art. 4 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej oraz, że skarżący spełnia kryterium dochodowe określone w tym przepisie, gdyż nie posiada żadnego dochodu. Wskazano też, że wywiad środowiskowy przeprowadzony w dniu 9 sierpnia 2002 r. nie wymagał aktualizacji. W skardze skarżący zarzucił naruszenie art. 31 ust. 3, art. 45 ust. 1, art. 67 ust. 2 i art. 77 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, art. 328 § 2 k.p.c., art. 6 ust. 1 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności oraz art. 14 ust. 1 Międzynarodowego Paktu Praw Obywatelskich i Politycznych. Podtrzymał też zarzut "fałszu intelektualnego". W odpowiedzi na skargę wniesiono o jej oddalenie. Skarga jest niezasadna, gdyż zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem. Skarżący domagał się ściśle przez siebie określonego świadczenia. Określając rodzaj świadczenia m.in. powołał się na konkretny przepis ustawy. W tej sytuacji organ administracji był zobowiązany rozpoznać tak określone żądanie skarżącego. Rozpoznając to żądanie organ administracji nie naruszył prawa. Z art. 31a ustawy z dnia 29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej w brzmieniu obowiązującym w chwili podjęcia zaskarżonej decyzji (Dz.U. nr 64 z 1998 r., poz. 414 ze zm.) wynika, że świadczenie, o którym mowa w tym przepisie, może być przyznane osobie lub rodzinie nie spełniającej kryterium dochodowego określonego w art. 4 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej. Z kolei powołany art. 4 ust. 1 stanowi, że prawo do świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej przysługuje osobom i rodzinom, których dochód na osobę w rodzinie nie przekracza określonych w tym przepisie kwot. Nie spełnianie kryterium dochodowego oznacza zatem osiąganie dochodu na osobę w rodzinie, który przekracza wskazane w art. 4 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej kwoty. Z powyższego wynika, że skarżący nie mógł otrzymać świadczenia na podstawie art. 31 a ustawy o pomocy społecznej, gdyż jako osoba nieposiadająca żadnego dochodu niewątpliwie spełniał kryterium dochodowe określone w art. 4 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej, co zresztą było jedną z przyczyn przyznawania mu wskazanych w uzasadnieniu decyzji organu administracji świadczeń pieniężnych. Jeżeli chodzi o zarzut wykorzystania w sprawie wywiadu środowiskowego sporządzonego w dniu 9 sierpnia 2002 r., to wskazać należy, że z przepisu art. 43 ust. 3 ustawy o pomocy społecznej wynika, iż decyzja w sprawie pomocy społecznej może się opierać na wywiadzie środowiskowym sporządzonym na potrzeby wydania innej wcześniejszej decyzji pod warunkiem, że wywiad ten nie był przeprowadzony wcześniej niż przed sześciu miesiącami. Zarzut naruszenia wskazanych w skardze przepisów Konstytucji i umów międzynarodowych nie jest zasadny, gdyż powołane przepisy, z wyjątkiem art. 67 ust. 2 i art. 31 ust. 3 Konstytucji, dotyczą prawa do sądu, czego skarżący zaskarżoną decyzją nie został pozbawiony. Jeżeli zaś chodzi o art. 67 ust. 2 i art. 31 ust. 3 Konstytucji, to należy wskazać, że określone w pierwszym ze wskazanych przepisów prawo konstytucyjne podlega szczegółowemu uregulowaniu w ustawach i skarżący na podstawie jednej z takich ustaw otrzymuje świadczenia, zaś zastosowanie drugiego ze wskazanych przepisów nie zostało bliżej przez skarżącego wyjaśnione. Z tych wszystkich względów Sąd uznał, że skarga skarżącego jest niezasadna i z tego powodu na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) oddalił ją. Wobec tego, że skarżący wniósł o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym, a organ administracji w zakreślonym terminie nie zażądał przeprowadzenia rozprawy, Sąd rozpoznał sprawę w trybie uproszczonym, czyli na posiedzeniu niejawnym w składzie jednego sędziego (art. 119 pkt 1 i art. 120 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Rozpoznając niniejszą sprawę Sąd miał na uwadze, że zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów powszechnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1271 ze zm.) sprawy, w których skargi został) wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem l stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.