II SA/Gd 635/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Krzysztof Ziółkowski (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Barbara Skrzycka-Pilch, Sędzia WSA Janina Guść, , Protokolant Katarzyna Gross, po rozpoznaniu w dniu 12 maja 2005 r. na rozprawie sprawy ze skargi S. R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 30 kwietnia 2004r., nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego oddala skargę. Decyzją z dnia 24 listopada 2003 r. nr [...] Dyrektor Ośrodka Pomocy Społecznej, na podstawie art. 4 ust. 1, art. 32 ust. 1 i 2 oraz art. 43 ust. 1 ustawy z dnia 29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 1998 r. Nr 64, poz. 414 ze zm.), przyznał S. R. zasiłek celowy w łącznej kwocie 155 zł, z czego 40 zł z przeznaczeniem na zakup obuwia zimowego, 100 zł - na zakup niezbędnej odzieży, 15 zł - na zakup środków czystości. W uzasadnieniu wskazał, że sytuacja materialna (brak dochodu), rodzinna i bezdomność ubiegającego się o pomoc uzasadniają udzielenie tego rodzaju pomocy. Wysokość świadczenia ustalona została z uwzględnieniem możliwości finansowych gminy. S. R. wniósł odwołanie od powyższej decyzji, w którym zakwestionował wysokość przyznanego świadczenia jako niewystarczającą na realizację celów, na jakie zostało przyznane. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 30 kwietnia 2004 r. nr [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. Odnosząc się do zarzutów odwołania kolegium wskazało, że przyznana pomoc może wydawać się odwołującemu niewystarczająca na pokrycie wskazanych w zaskarżonej decyzji potrzeb, jednakże na uwadze należy mieć to, że zasiłek celowy jest świadczeniem o charakterze uznaniowym, którego wysokość uzależniona jest nie tylko od sytuacji wnioskodawcy i celu, na jaki jest przyznawany, ale także od wielkości i jakości potrzeb wszystkich osób oczekujących pomocy na danym terenie i od wielkości środków, jakimi ośrodek dysponuje na zaspokojenie tych potrzeb i nie musi ona pokrywać całości kosztów związanych z wnioskowaną pomocą. W toku postępowania organ odwoławczy ustalił, że odwołujący się objęty jest pomocą społeczną od stycznia 1994 r. Korzystał z pomocy w formie schronienia i trzech posiłków w Schronisku dla Bezdomnych A, której koszt w okresie od 01 stycznia 2003 r. do 31 grudnia 2003 r. wyniosła 8.139,50 zł oraz był objęty pomocą w postaci realizacji recept, która w okresie od 01 stycznia 2003 r. do 30 listopada 2003 r. wyniosła 1.276,63 zł. Odwołującemu się także wielokrotnie proponowano korzystanie z pomocy sekcji charytatywnych, wydających odzież, obuwie i środki czystości, jednakże każdorazowo odmawiał przyjęcia skierowania twierdząc, że musi otrzymać wszystko nowe. Organ, powołując się na treść szczegółowego raportu dotyczącego pomocy społecznej udzielonej stronie, podkreślił, iż S. R. nie podejmuje jakichkolwiek działań zmierzających do poprawy własnej sytuacji socjalno-bytowej, jego postawa jest roszczeniowa - ignoruje plan pomocy, przygotowany przez pracownika socjalnego (pkt II wywiadu środowiskowego), odmawia jakiejkolwiek współpracy w zakresie proponowanych przez nich działań mających na celu poprawienie jego trudnej sytuacji życiowej, wobec pracowników socjalnych wykazuje wrogą postawę. Zwrócił uwagę, że brak współpracy osoby lub rodziny z pracownikiem socjalnym w rozwiązywaniu trudnej sytuacji, mogą stanowić podstawę do odmowy przyznania, zaprzestania lub wstrzymania świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej. W tym stanie sprawy kolegium stwierdziło, iż zaskarżona decyzja jest prawidłowa, a argumentacja zawarta w odwołaniu nie stanowiła podstawy do jej uchylenia. S. R. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na powyższą decyzję, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko. Wniósł o uwzględnienie przy rozpoznawaniu niniejszej sprawy wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego sygn. akt IISA/Gd 2776/02. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna, gdyż zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Sąd administracyjny, kontrolując działalność administracji publicznej, kieruje się jedynie kryterium zgodności z prawem (art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych; Dz. U. Nr 153, poz. 1269). Dlatego też podstawą uwzględnienia skargi nie może być ocena działania organu administracyjnego pod względem efektywności, bądź ocena polityki prowadzonej przez organy władzy państwowej. Skarżący zasadnie może zarzucać organom właściwym w zakresie pomocy społecznej, iż nie spełniają jego wszystkich uzasadnionych potrzeb. Jednakże stan ten - w wypadku zasiłków celowych, stanowiących zadania własne gminy – jest spowodowany nie naruszeniem prawa, a sytuacją finansową gminy. Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji, którą utrzymano w mocy decyzję organu I instancji, i w której szczegółowo wyjaśniono motywy podjętego rozstrzygnięcia wynika, że organ pomocy społecznej przyznał skarżącemu pomoc na cel i w wysokości odpowiedniej do okoliczności uzasadniających jej udzielenie, w granicach możliwości finansowych ośrodka. Podkreślenia wymaga to, iż skarżący znajduje się pod stałą opieką organów pomocy społecznej. Skarżącemu od roku 1994 udzielana jest podstawowa, niezbędna pomoc. Skarżący jako osoba bezdomna objęty jest pomocą w formie schronienia i posiłków, której koszt w roku 2003 wyniósł 8.139,50 zł. Nadto, ze względu na stan zdrowia przyznano mu w okresie od 1 stycznia 2003 r. do 30 listopada 2003 r. pomoc w postaci realizacji recept w łącznej kwocie 1.276,63 zł. Istotnym jest również, na co zwrócił uwagę organ odwoławczy, brak współdziałania skarżącego w rozwiązywaniu jego trudnej sytuacji życiowej, jak również jego postawa roszczeniowa. Z akt administracyjnych wynika bowiem, że stronie wielokrotnie proponowano pomoc, w tym podpisanie indywidualnego programu wychodzenia z bezdomności, skierowanie do PCK oraz Komisji Charytatywnej A celem uzyskania pomocy w postaci odzieży, obuwia, środków czystości, zarejestrowanie się w powiatowym urzędzie pracy jako osoba bezrobotna celem objęcia ubezpieczeniem zdrowotnym, złożenie wniosku o ustalenie stopnia niepełnosprawności, niezbędnego do nabycia uprawnień do zasiłku stałego wyrównawczego i ubezpieczenia zdrowotnego, przyznania środków pieniężnych (50 zł) z funduszu pomocy postpenitencjarnej na zakup obuwia, której przyjęcia stanowczo odmawiał. Wskazać należy skarżącemu, że podstawową zasadą wynikającą z obowiązującej w dacie wydania zaskarżonej decyzji ustawy z dnia 29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej (Dz. U. Nr 64 z 1998 r., poz. 414 ze zm.) było umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężanie trudnych sytuacji życiowych, których - wykorzystując własne środki, możliwości i uprawnienia - nie są one w stanie pokonać. Spełnianiu tych celów służą świadczenia przewidziane w powołanej ustawie, które, zgodnie z art. 1 ust. 3, powinny być odpowiednie do okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy. Wyjaśnić przy tym trzeba, że organy pomocy społecznej działają w oparciu o środki finansowe, których wysokość jest ściśle określona i w tak wyznaczonych granicach realizować muszą swe ustawowe cele (art. 2 ust. 4 cyt. ustawy). Wymaga to realistycznej oceny możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych osób uprawnionych do świadczeń. Racjonalne gospodarowanie posiadanymi środkami finansowymi wymaga określenia, które z potrzeb muszą być zaspokojone niezbędnie i w jaki sposób. Sąd nie dopatrzył się naruszenia art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Organy administracji publicznej, rozstrzygając sprawę ponownie po wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodka Zamiejscowego w Gdańsku z dnia 5 listopada 2003 r. sygn. akt II SA/Gd 2776/02, którym uchylono decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 21 października 2002 r. Nr [...] oraz poprzedzającą ją decyzję Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej z dnia 15 lip[ca 2002 r. nr [...] w przedmiocie przyznania skarżącemu zasiłku celowego na zakup żywności i środków czystości w łącznej kwocie 50 zł, uwzględniły zawartą w nim wykładnię przepisów oraz wskazania co do dalszego postępowania. Mając zatem na uwadze wyżej wskazane względy, nie dopatrując się naruszenia prawa, Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oddalił skargę.