II SA/Gd 635/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Stanisław Nowakowski (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Dorota Jadwiszczok Asesor WSA Katarzyna Krzysztofowicz Protokolant Sekretarz sądowy Agnieszka Dobroń po rozpoznaniu w dniu 14 lutego 2007 r. na rozprawie sprawy ze skargi J. Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 28 września 2006 r., nr [...] w przedmiocie zasiłku okresowego uchyla zaskarżoną decyzję. Kierownik Dzielnicowego Ośrodka Pomocy Społecznej działając z upoważnienia Prezydenta Miasta decyzją z dnia 27 września 2004 r. powołując się na art. 7 pkt 4, art. 8 ust. 1, art. 17 ust. 1 pkt 4, art. 38 ust. 1 pkt 1, ust. 2 pkt 1, ust. 4 i ust. 5, art. 98, art. 102 ust. 1, art. 104 ust. 1, art. 106 ust. 1, 3, 4, art. 109, art. 147 ust. 1 pkt 1, art. 159 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. nr 64 poz. 593 ze zm.) w związku z rozporządzeniem Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 10 marca 1997 r. w sprawie szczegółowych zasad przyznawania zasiłku okresowego (Dz. U. nr 26 poz. 140) i art. 104 k.p.a. przyznał J. Z. zasiłek okresowy na okres od 1 września 2004 r. do 31 grudnia 2004 r. Uzasadniając organ stwierdził, że skarżący spełnia ustawowe warunki przyznania zasiłku okresowego. Skarżący wniósł od tej decyzji odwołanie. Decyzją z 29 listopada 2004 r. Prezydent Miasta uchylił z dniem 1 grudnia 2004 r. decyzję z dnia 27 września 2004 r. – decyzja ta pozostała zatem w obrocie prawnym na okres od 1 września 2004 r. do 30 listopada 2004 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze rozpatrując odwołanie skarżącego od decyzji z dnia 27 września 2004 r. decyzją z 25 lutego 2005 r. umorzyło postępowanie odwoławcze twierdząc, że decyzja z 27 września 2004 r. została uchylona. Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 7 czerwca 2006 r. uchylił decyzję SKO wskazując, że odwołanie skarżącego od decyzji z dnia 27 września 2004 r. powinno być przez SKO rozpatrzone merytorycznie, ponieważ decyzja ta pozostaje w obiegu prawnym na okres od dnia 1 września do 30 listopada 2004 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze zaskarżoną decyzją z dnia 28 września 2006 r. nr [...] powołując się na art. 38 ust. 1 pkt 1, ust. 2 pkt 1 i ust. 3 oraz art. 147 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2004 r. nr 63 poz. 593) i art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. rozpoznając odwołanie od decyzji z dnia 27 września 2004 r. utrzymało ją w mocy. W skardze skarżący podniósł, że przyznana pomoc nie wystarczy na przeżycie oraz że Gminę Miasta stać na większą niż udzielona pomoc. Skarżący zarzucił również, że zasiłek powinien mu być przyznany od maja 2004, a nie od września 2004 r. W odpowiedzi na skargę wniesiono o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga jest zasadna, aczkolwiek nie z powodów w niej wskazanych. Stosownie do art. 8 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. nr 64 poz. 593 ze zm.) prawo do świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej przysługuje m.in. osobie samotnie gospodarującej, której dochód nie przekracza kwoty 461 zł (tzw. kryterium dochodowe osoby samotnie gospodarującej). Zgodnie z art. 38 ust. 1 ustawy jedną z okoliczności uzasadniających przyznanie zasiłku okresowego osobie samotnie gospodarującej, której dochód jest niższy od kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej, jest bezrobocie. Stosownie do art. 38 ust. 2 pkt 1 ustawy zasiłek okresowy ustala się w przypadku osoby samotnie gospodarującej do wysokości różnicy między kryterium dochodowym osoby samotnie gospodarującej a dochodem tej osoby, z tym że kwota zasiłku nie może być wyższa niż 418 zł miesięcznie. W 2004 r. minimalna wysokość zasiłku okresowego – zgodnie z art. 147 ust. 1 – wynosiła w przypadku osoby samotnie gospodarującej 20 % różnicy między kryterium dochodowym osoby samotnie gospodarującej a dochodem tej osoby, nie mniej niż 20 zł miesięcznie (art. 38 ust. 4). Jak wynika z akt sprawy, J. Z.i w okresie, w jakim obowiązywała decyzja z dnia 27 września 2004 r. był osobą bezrobotną, samotnie gospodarującą, o dochodzie niższym niż kryterium dochodowe dla takich podmiotów. Spełniał zatem ustawowe przesłanki udzielenia mu zasiłku okresowego z tytułu bezrobocia. Stan faktyczny został zatem ustalony przez organy administracji prawidłowo. Powodem uchylenia zaskarżonej decyzji jest brak uzasadnienia przez organy administracji powodu, dla którego przyznano skarżącemu zasiłek w minimalnej wysokości, która w jego przypadku wynosiła 92, 20 zł. Ustawa o pomocy społecznej, jak wynika z przytoczonych wyżej przepisów, ustala granicę dolną, którą w 2004 r. było 20 % różnicy między kryterium dochodowym osoby samotnie gospodarującej a dochodem tej osoby, nie mniej jednak niż 20 zł miesięcznie - i górną, którą jest 418 zł - wysokości zasiłku. O wysokości zasiłku organ decyduje uznaniowo, ograniczony jedynie ustawowym minimum i maksimum wysokości zasiłku. Uznaniowość ta nie może prowadzić do dowolności rozstrzygnięć. Rozstrzygnięcie sprawy winno się opierać na wszechstronnym i wnikliwym wyjaśnieniu i rozważeniu wszystkich okoliczności sprawy, zaś decyzja powinna być wyczerpująco uzasadniona. Działanie organu w granicach uznania administracyjnego wymaga bowiem szerszego uzasadnienia, gdyż jego treść powinna wskazywać dlaczego to, a nie inne rozwiązanie zostało wybrane. Organ powinien w taki sposób uzasadnić decyzję, m.in. poprzez wskazanie, jakimi środkami na tego rodzaju świadczenia dysponował oraz podanie ilości osób ubiegających się o zasiłki okresowe, aby możliwe było dokonanie oceny, że prawidłowo zastosowano w tej sprawie przepis art. 3 ust 1 i 4 ustawy. Przepis ten stanowi, że pomoc społeczna wspiera osoby i rodziny w wysiłkach zmierzających do zaspokojenia niezbędnych potrzeb i umożliwia im życie w warunkach odpowiadających godności człowieka oraz że potrzeby osób i rodzin korzystających z pomocy powinny zostać uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom i mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej. Zasadą jest zatem przyznawanie osobom i rodzinom korzystającym z pomocy społecznej, które spełniają określone kryteria dotyczące otrzymania zasiłku okresowego świadczeń w takiej wysokości, aby osoby korzystające z niej miały zapewnione co najmniej tak zwane minimum egzystencji. W orzecznictwie jednolicie przyjmuje się, że ograniczenie świadczeń z powołaniem się na zbyt małe środki na zaspokojenie potrzeb wszystkich ubiegających się o pomoc społeczną wymaga dokładnego wskazania, jakimi środkami w konkretnym miesiącu dysponował organ, ilu podmiotom przyznał zasiłki okresowe oraz wykazania, że nie miał możliwości przyznania świadczeń pieniężnych w innej wysokości lub innych świadczeń dla zabezpieczenia potrzeb rodziny. Wymaga tego przepis art. 107 § 3 k.p.a., określający jakim warunkom powinno odpowiadać uzasadnienie faktyczne i prawne decyzji. Wniosek taki zasadny jest tym bardziej w sytuacji, w której, jak to ma miejsce w sprawie, organ w ogóle nie uzasadnił, dlaczego przyznał skarżącemu zasiłek w minimalnej ustawowej wysokości. W dalszym toku postępowania organ powinien ponownie rozpatrzyć wniosek skarżącego o przyznanie zasiłku okresowego, odpowiednio uzasadniając wysokość przyznanego świadczenia. Wskazane naruszenie przez organ przepisów k.p.a. uzasadniało uchylenie zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153 poz. 1270 ze zm.)