II SA/Gd 635/09

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Diana Trzcińska po rozpoznaniu w dniu 5 lutego 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku S. B. o przyznanie prawa pomocy w sprawie z jego skargi na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 26 sierpnia 2009 r., Nr [...] w przedmiocie obowiązku dostarczenia ekspertyzy stanu technicznego obiektu budowlanego postanawia odmówić S.B. przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym przez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. S. B. zwrócił się o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. Zgodnie ze złożonym oświadczeniem, wnioskodawca prowadzi dwuosobowe gospodarstwo domowe, nie mając nikogo na utrzymaniu. Źródłem dochodów małżonków są ich emerytury w łącznej wysokości 3 500 zł miesięcznie. Wnioskodawca jest osobą w podeszłym wieku. Oboje z żoną są osobami schorowanymi, duże kwoty wydatkują na leki i sanatoria. Wedle oświadczenia, brakuje im pieniędzy na opłaty. Oceniając stan swego majątku wnioskodawca podał, że jest właścicielami mieszkania o powierzchni 60 m2, wymagającego gruntownego remontu oraz 100 metrowego domu na R., który wymaga wykończenia. Poza powyższymi składnikami majątku, żadnych oszczędności, nieruchomości i wartościowych przedmiotów nie posiada. Zgodnie z brzmieniem art. 245 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.), prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Stosownie zaś do treści art. 246 § 3 ustawy – ustanowienie dla strony adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego wymaga nadto złożenia przez wnioskodawcę osobistego oświadczenia o niezatrudnianianiu lub niepozostawaniu w innym stosunku prawnym z tymże pełnomocnikiem. W myśl art. 246 § 1 pkt 1 powołanej ustawy przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Wskazane przepisy stanowią wyjątek o zasady, wynikającej z treści art. 199 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zgodnie z którą na stronie ciąży obowiązek pokrycia kosztów postępowania wywołanych jej udziałem w sprawie. Zatem, rzeczą wnioskodawcy, jako zainteresowanego, jest wykazanie, iż jego sytuacja materialna jest na tyle trudna, że uzasadnia wyjątkowe traktowanie, o którym mowa w przytoczonych przepisach. W niniejszej sprawie uznać należy, że skarżący nie wykazał, że spełnia ustawowe przesłanki przyznania mu prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Stałe źródło utrzymania wnioskodawcy i jego żony (emerytury w łącznej kwocie 3 500 zł miesięcznie), w połączeniu z okolicznością, iż posiada on znaczny majątek w postaci domu i mieszkania, nie uzasadniają twierdzenia o niemożności poniesienia przez skarżącego kosztów postępowania w niniejszej sprawie. W ocenie referendarza, sytuacja majątkowa skarżącego nie może być tak zła, jak oświadcza, skoro stać go na takie inwestycje, jak budowa domu. Poza tym, posiadając dwie nieruchomości, jedną można spieniężyć lub wynająć w celu pozyskania dodatkowych środków pieniężnych. Przypomnieć w tym miejscu należy, o czym mowa już była powyżej, iż instytucja prawa pomocy, stanowiąc rodzaj ulgi w obowiązku uiszczenia daniny publicznej z tytułu prowadzenia postępowania przed sądem, ustanowiona została z myślą o osobach ubogich, których trudna sytuacja materialna uniemożliwia dostęp do sądu. W ocenie referendarza zaś, skarżący – posiadając majątek w postaci mieszkania i domu, uzyskując też wraz z żoną stałe i regularne dochody co miesiąc, do grona osób ubogich nie należy. Wskazać przy tym należy, iż udzielenie prawa pomocy oznacza przerzucenie kosztów postępowania sądowego ze skarżących na innych obywateli – z ich danin pochodzą bowiem dochody budżetu państwa, z których pokrywanie są wydatki budżetowe. Dlatego też, może mieć miejsce w przypadku osób, których stan majątkowy i dochody są niskie, lecz taka sytuacja nie ma miejsca odniesieniu do skarżącego (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 grudnia 2004 r., sygn. akt FZ 507/04, nie publikowane). Z tych względów, na podstawie przepisu art. 246 § 1 pkt 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji postanowienia.