II SA/Gd 635/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Dorota Jadwiszczok (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Wanda Antończyk Sędzia WSA Jolanta Górska Protokolant: Starszy Sekretarz Sądowy Agnieszka Szczepkowska po rozpoznaniu w dniu 6 lutego 2013 r. w Gdańsku na rozprawie sprawy ze skargi A. K. na decyzję Prokuratora z dnia 4 października 2012 r., nr [...] w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej 1. oddala skargę, 2. przyznaje radcy prawnemu D. R. ze Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku kwotę 442,80 zł (czterysta czterdzieści dwa złote osiemdziesiąt groszy) tytułem kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu, w tym kwotę 82,80 zł (osiemdziesiąt dwa złote osiemdziesiąt groszy) tytułem podatku od towarów i usług. Wnioskiem z 23 lipca 2012 r. A. K. wystąpił do Prokuratury Rejonowej o udostępnienie w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej wykazu numerów katalogowych spraw, w których figurował pokrzywdzony P. K., syn C. Decyzją z 13 sierpnia 2012 r. Prokurator Rejonowy na podstawie art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. Nr 112, poz. 1198 ze zm.) odmówił udostępnienia informacji. Organ wskazał, że żądanie dotyczy informacji publicznej, jednak jej udzielenie nie jest możliwe ze względu na konieczność ochrony prywatności osoby fizycznej P. K. stosownie do art. 5 ust. 2 ustawy. Odwołanie wniósł A. K. podnosząc, że wykaz numerów spraw nie stanowi informacji poufnej bądź naruszenia prywatności osoby P. K. Decyzją z 4 października 2012 r. Prokurator Okręgowy utrzymał rozstrzygnięcie pierwszoinstancyjne w mocy. W przekonaniu organu odwoławczego status pokrzywdzonego w postępowaniu karnym – bez względu na wynik tego postępowania –należy do sfery prywatności osoby fizycznej, tak z punktu widzenia rodzaju pokrzywdzenia, jak i ich ilości spraw. Zgodnie z art. 6 ust. 2 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych (tj. Dz.U. nr 101 z 2002 r., poz. 926 ze zm.), do zidentyfikowania osoby dochodzi wówczas, gdy możliwe jest określenie jej tożsamości bezpośrednio lub pośrednio, w szczególności przez powołanie się na numer identyfikacyjny albo jeden lub kilka specyficznych czynników określających jej cechy społeczne. P. K. może więc liczyć na zaufanie, ze organy ścigania nie będą bez potrzeby upowszechniały informacji o tym, czy i ile razy poczuł się pokrzywdzony czynami ocenianymi przez siebie jako zabronione. Skargę na powyższą decyzje wniósł A. K. wskazując, że dane z postępowania są informacją jawną i podlegają publicznemu udostępnieniu. Prokurator Okręgowy podtrzymał swoje stanowisko i wniósł o oddalenie skargi. Wyznaczony z urzędu pełnomocnik skarżącego w piśmie z 22 stycznia 2013 r. poparł skargę wnosząc o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego wedle norm przepisanych. Podkreślił, że zasadny jest wniosek o udostępnienie wykazu numerów spraw, w których P. K. figuruje jako pokrzywdzony w Prokuraturze Rejonowej. Zdaniem pełnomocnika nie można uznać podania takich informacji za sprzeczne z ochroną danych osobowych danej osoby. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Zgodnie z przepisem art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądem administracyjnym ( Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) w związku z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej i stosują środki określone w ustawie. W myśl przepisu art. 134 § 1 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – dalej P.p.s.a.- Sąd rozpatrując skargę rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Granice sprawy wyznacza zakres zaskarżonego rozstrzygnięcia. Z akt sprawy oraz z uzasadnienia decyzji organów I i II instancji wynika, że skarżący A. K. wnosił do Prokuratora Rejonowego o udostępnienie danych dotyczących P. K., poprzez sporządzenie wykazu spraw, w których występował on jako osoba pokrzywdzona. Zgodnie z art. 61 Konstytucji RP, obywatel ma prawo do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne. Prawo to obejmuje również uzyskiwanie informacji o działalności organów samorządu gospodarczego i zawodowego, a także innych osób oraz jednostek organizacyjnych w zakresie, w jakim wykonują one zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa (ust. 1). Prawo do uzyskiwania informacji obejmuje dostęp do dokumentów oraz wstęp na posiedzenia kolegialnych organów władzy publicznej pochodzących z powszechnych wyborów, z możliwością rejestracji dźwięku lub obrazu (ust. 2). Ograniczenie prawa, o którym mowa w ust. 1 i 2, może nastąpić wyłącznie ze względu na określone w ustawach ochronę wolności i praw innych osób i podmiotów gospodarczych oraz ochronę porządku publicznego, bezpieczeństwa lub ważnego interesu gospodarczego państwa (ust. 3). Tryb udzielania informacji, o których mowa w ust. 1 i 2, określają ustawy, a w odniesieniu do Sejmu i Senatu ich regulaminy (ust. 4). Rozwinięciem ustanowionego w art. 61 Konstytucji RP prawa jest ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2001 r., nr 112, poz. 1198 ze zm.), dalej u.d.i.p., regulująca zasady i tryb dostępu do informacji mających walor informacji publicznych, która wskazuje, w jakich przypadkach dostęp do informacji publicznej podlega ograniczeniu oraz kiedy żądane przez wnioskodawcę informacje nie mogą zostać udostępnione. Przepis art. 4 ust. 1 u.d.i.p. określa katalog podmiotów zobligowanych do udostępniania informacji publicznej stanowiąc, że są nimi: władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności: organy władzy publicznej, organy samorządów gospodarczych i zawodowych, podmioty reprezentujące zgodnie z odrębnymi przepisami Skarb Państwa, podmioty reprezentujące państwowe osoby prawne albo osoby prawne samorządu terytorialnego oraz podmioty reprezentujące inne państwowe jednostki organizacyjne albo jednostki organizacyjne samorządu terytorialnego, podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów. W świetle powyższej regulacji nie ulega wątpliwości, że Prokurator Rejonowy mieści się w zakresie podmiotowym stosowania ustawy o dostępie do informacji publicznej, a zatem jest podmiotem zobowiązanym na gruncie tej ustawy do udzielenia będącej w jego posiadaniu informacji mającej walor informacji publicznej. Ustawa o dostępie do informacji publicznej, stanowiąc generalną zasadę udostępniania informacji publicznej, przewiduje jednocześnie różne sposoby jej udostępniania, wymienione w art. 7 ust. 1 u.d.i.p. Jednym z nich jest udostępnianie informacji publicznej na wniosek (art. 10 u.d.i.p.). Z taką sytuacją mamy do czynienia w niniejszej sprawie. Skarżący złożył bowiem wniosek o udostępnienie informacji publicznej, precyzując dokładnie zakres żądanej informacji. Ustawa o dostępie do informacji publicznej przewiduje dwie formy reakcji organu na wniosek strony o udostępnienie takiej informacji. Z jednej strony jest to udzielenie żądanych informacji, które należy traktować jako czynność materialno-techniczną, z drugiej zaś, w przypadku odmowy ich udostępnienia, jest to decyzja administracyjna. O zakwalifikowaniu określonej informacji do kategorii informacji podlegającej udostępnieniu w rozumieniu ustawy o dostępie do informacji publicznej decyduje kryterium rzeczowe, tj. treść i charakter informacji. Informacje jakich domaga się skarżący stanowią bez wątpienia informację publiczną. W świetle ugruntowanego już orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego informację publiczną stanowi każda wiadomość wytworzona przez szeroko rozumiane władze publiczne oraz osoby pełniące funkcje publiczne, a także inne podmioty, które tę władzę realizują, bądź gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa, w zakresie swych kompetencji. Informację publiczną stanowi treść wszelkiego rodzaju dokumentów odnoszących się do organu władzy publicznej, związanych z nim, bądź w jakikolwiek sposób go dotyczących. Są nią zarówno treści dokumentów bezpośrednio przez organ wytworzonych, jak użyte się przy realizacji przewidzianych prawem zadań (także te, które tylko w części go dotyczą), nawet gdy nie pochodzą wprost od niego (zob.: M. Jaśkowska, Dostęp do informacji publicznych w świetle orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego, Toruń 2002, wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia: 30.10.2002 r., sygn. akt II SA 1956/02 - publ. M. Prawn. 2002/23/1059, z dnia 25.03.2002 r., sygn. akt II SA 4059/02 - publ. M. Prawn. 2003/10/436 oraz z dnia 12.12.2006 r., sygn. akt I OSK 123/06 - Lex nr 291357). W wyroku z dnia 12 czerwca 2012 r. sygn. akt IV SAB/Wr 47/12 (Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych) Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu wyraził pogląd, zgodnie z którym akta postępowań przygotowawczych, zakończonych jak i toczących się, niewątpliwie zawierają dane o działalności organów władzy publicznej i znajdują się w posiadaniu podmiotu zobowiązanego do udostępniania informacji publicznej oraz będącego w posiadaniu takich danych. Dostęp zatem do dokumentów znajdujących się w aktach postępowania prowadzonego przez Prokuraturę realizuje dyspozycję art. 61 Konstytucji, statuującego publiczne prawo obywatela do informacji. Rozpatrując zgłoszony w sprawie wniosek, zważyć jednak należy na treść przepisów art. 1 ust. 2 oraz art. 5 ust. 1 i 2 u.d.i.p. ograniczających dostęp do informacji publicznej. Zgodnie z art. 1 ust. 2 u.d.i.p., przepisy ustawy nie naruszają przepisów innych ustaw określających odmienne zasady i tryb dostępu do informacji będących informacjami publicznymi. W myśl zaś art. 5 ust. 1 u.d.i.p., prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu w zakresie i na zasadach określonych w przepisach o ochronie informacji niejawnych oraz o ochronie innych tajemnic ustawowo chronionych. Zgodnie z art. 5 ust. 2 u.d.i.p.: "Prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu ze względu na prywatność osoby fizycznej lub tajemnicę przedsiębiorcy. Ograniczenie to nie dotyczy informacji o osobach pełniących funkcje publiczne, mających związek z pełnieniem tych funkcji, w tym o warunkach powierzenia i wykonywania funkcji, oraz przypadku, gdy osoba fizyczna lub przedsiębiorca rezygnują z przysługującego im prawa." Z akt sprawy nie wynika, by miał w niej zastosowanie przepis zdania drugiego art. 5 ust. 2, bądź ust. 3 lub ust. 4 artykułu 5 tejże ustawy. Bez wątpienia z przepisów dotyczących postępowania karnego można wywieść, ze skarżący nie należy do kręgu osób uprawnionych do dostępu do akt spraw karnych spraw, w których pokrzywdzonym jest P. K. Zważyć w tym miejscu należy, że informacje z postępowań prowadzonych w indywidualnych sprawach, w tym przypadku w sprawach dotyczących przestępstw, mogą być udostępniane jedynie osobom uprawnionym na zasadach określonych w przepisach regulujących to postępowanie, a nie każdemu w trybie dostępu do informacji publicznej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w składzie orzekającym w niniejszej sprawie w pełni podziela pogląd Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażony w wyroku z dnia 16.12.2005 r. sygn. akt OSK 1782/04 (Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych), zgodnie z którym: z chwilą wejścia w życie ustawy o dostępie do informacji publicznej, jeżeli żądna informacja ma charakter informacji publicznej, a jej udostępnienia domaga się podmiot niebędący uczestnikiem postępowania, zastosowanie mają przepisy ustawy o dostępie do informacji publicznej. Przenosząc dalsze rozważania dotyczące możliwości udostępnienia żądanej informacji publicznej na grunt ustawy o dostępie do informacji publicznej należy mieć na względzie ustanowione w jej art. 5 ograniczenia, na które trafnie zwraca uwagę organ odwoławczy w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, w tym w szczególności na wskazane w ust. 2 zdanie pierwsze owego przepisu ograniczenie prawa do informacji publicznej ze względu na prywatność osoby fizycznej. Odmawiając udostępnienia żądanej informacji organ odwoławczy powołał się w zaskarżonej decyzji na przepisy ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych (Dz. U. z 2002 r. nr 101, poz. 926 ze zm.), dalej u.o.d.o. Zgodnie z art. 6 ust. 1 tej ustawy, w rozumieniu ustawy za dane osobowe uważa się wszelkie informacje dotyczące zidentyfikowanej lub możliwej do zidentyfikowania osoby fizycznej. Osobą możliwą do zidentyfikowania jest osoba, której tożsamość można określić bezpośrednio lub pośrednio, w szczególności przez powołanie się na numer identyfikacyjny albo jeden lub kilka specyficznych czynników określających jej cechy fizyczne, fizjologiczne, umysłowe, ekonomiczne, kulturowe lub społeczne (ust. 2). Ustawa ta w art. 1 ust. 1 ustanawia jako zasadę prawo każdego do ochrony dotyczących go danych osobowych. Kategorię dóbr osobistych, wymienionych w Konstytucji RP i przepisach rangi ustawy przykładowo ( np. art. 23 kodeksu cywilnego), których katalog nie jest ustawowo zamknięty ani definiowany, stanowią wartości niematerialne, ujmowane w piśmiennictwie i orzecznictwie ( por. np. Tomasz Sokołowski w Komentarzu do art. 23 kod. cyw. – praca zbiorowa pod red., Andrzeja Kidyby, Lex 2009, notki 4,10,14, czy Paweł Księżak w Komentarzu do art. 23 kc., praca zbiorowa notki 6,7,13 i powołane tam orzecznictwo Lex 2009) jako stany ze sfery psychicznej, duchowej człowieka, choćby odnoszące się do materialnych stanów rzeczy ( jak np. nietykalność cielesna, mir domowy, tajemnica korespondencji), lub do informacji o człowieku, w tym indywidualizujących osobę ( np. nazwisko, pseudonim, wizerunek, stan cywilny) powszechnie w społeczeństwie akceptowane i podlegające ochronie prawnej. Kategoria dóbr osobistych jest zatem znacznie szersza, niż zamknięty katalog danych osobowych objęty zbiorami danych przewidzianymi w ustawie o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Nadto dane osobowe zawarte w zbiorach, materializują pewne stany rzeczy, które mogą ale nie muszą wchodzić w sferę dobra osobistego. Trudno bowiem przyjąć by dane osobowe np. w postaci informacji dotyczących obowiązku wojskowego, stopnia wojskowego (art. 44a ust. 2 pkt 7), płci, wzrostu i koloru oczu ( art. 37 ust. 1 pkt 5), rodzaj, seria czy numer dokumentu tożsamości ( art. 31b ust. 3 pkt 9) stanowiły same w sobie dobro osobiste jako wartość niematerialną ze świata uczuć, choćby mogły służyć identyfikacji człowieka. Podkreśla się także w piśmiennictwie ( por. Paweł Księżak jw. notka 59), że wymienienie nazwiska i imienia jako dobra powszechnego objętego publiczną zgodą na posługiwanie się nim w życiu społecznym, czyli znaku umożliwiającego identyfikację człowieka, samo w sobie nie jest bezprawne o ile nie łączy się z tym naruszenie innego dobra osobistego np. czci, prawa do prywatności, godności osobistej. Odmawiając udostępnienia żądanej informacji organ odwoławczy powołał się na konieczną ochronę danych osobowych, uznając, że sporządzenie wykazu spraw, w których jako pokrzywdzony figuruje P. K. nie jest możliwe z uwagi na ochronę prywatności osoby fizycznej. Skład orzekający w niniejszej sprawie podziela to stanowisko i rozpoznanie skargi na odmowę udzielenia danych dotyczących P. K. na powyższych zasadach prowadzi do konstatacji niezasadności skargi. Informacja o statusie osoby w postępowaniu karnym, nawet gdy jest to tylko postępowanie przygotowawcze, a więc informacja czy osoba ta jest pokrzywdzonym, zawiadamiającym czy też świadkiem stanowi element dobra osobistego jakim jest prawo do prywatności. Skarżący zna personalia osoby, która w postępowaniach przed Prokuratorem Rejonowym występowała jako pokrzywdzona, jednak ujawnienie numerów spraw i ich ilości stanowiłoby bez wątpienia naruszenie sfery prywatności tej osoby. Każdy ma prawo do ochrony informacji w ilu postępowaniach karnych posiadał status pokrzywdzonego, a taka informacja wnika w sferę prywatności osoby fizycznej. W rozpoznawanej sprawie udzielenie żądanej informacji na zasadzie "doinformowania" skarżącego spowodowałoby brak po stronie P. K. gwarancji, że organy ( w tym przypadku Prokurator) zadba o ochronę sfery jego dóbr osobistych i nie dopuści do udostępnienia informacji niepublicznych osobom trzecim. W ocenie Sądu, nie zasługują na uwzględnienie zarzuty skarżącego, a zaskarżona decyzja dokładnie i szczegółowo w odniesieniu do powodu odmowy informuje dlaczego nie może być udostępniona żądana informacja. Decyzja ta, w ocenie Sądu, zawiera wszystkie niezbędne elementy. Reasumując, w ocenie Sądu, organ prawidłowo zgromadził i rozpatrzył materiał dowodowy, wyczerpująco ustalił stan faktyczny, a następnie wydał decyzję o odmowie udostępnienia informacji publicznej odpowiadającą prawu. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r., poz. 270) orzekł, jak w sentencji. O kosztach postępowania (pkt II wyroku) orzeczono na podstawie art. 200 w związku z art. 250 w/w ustawy.