II SA/Gd 635/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Janina Guść (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Wanda Antończyk Sędzia WSA Mariola Jaroszewska Protokolant: Starszy sekretarz sądowy Agnieszka Szczepkowska po rozpoznaniu w dniu 27 listopada 2013 r. w Gdańsku na rozprawie sprawy ze skargi M. J. na decyzję Prezesa Sądu Okręgowego z dnia 26 kwietnia 2013 r., nr [...] w przedmiocie udzielenia informacji publicznej oddala skargę. M. J. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na decyzję Prezesa Sądu Okręgowego z dnia 26 kwietnia 2013 r., nr [[...]] wydaną na podstawie art. 54 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, ze zm.) oraz stanowiące jej integralną część postanowienie z dnia 6 czerwca 2013 r. nr [[...]] o odmowie uzupełnienia tejże decyzji. Zaskarżoną decyzją uchylono decyzję Prezesa Sądu Okręgowego z dnia 21 lutego 2013 r. nr [[...]] oraz poprzedzającą ją decyzję Prezesa Sądu Rejonowego z dnia 24 stycznia 2013 r. nr [[...]] i stwierdzono, że decyzja Prezesa Sądu Rejonowego z dnia 24 stycznia 2013 r. wydana została bez podstawy prawnej Skarżący stwierdził, że zaskarżona decyzja i związane z nią postanowienie są wadliwe, zostały bowiem wydane z naruszeniem art. 138 § 1 pkt 2 i § 2 k.p.a., co miało istotny wpływ na wynik sprawy. Skarżący wskazał, że jednym z obligatoryjnych elementów każdej decyzji administracyjnej wydanej na skutek odwołania strony, gdy organ wyższego stopnia uchyla decyzję organu pierwszej instancji - jest wydanie rozstrzygnięcia, w którym organ drugiej instancji uchyla w całości lub w części zaskarżoną decyzję i jednocześnie orzeka co do istoty sprawy w części, w której uchylił zaskarżoną decyzję albo uchyla zaskarżoną decyzję i umarza postępowanie (art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a.) bądź organ drugiej instancji uchyla w całości zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji i przekazuje całą sprawę do ponownego rozpoznania organowi pierwszej instancji (art. 138 § 2 k.p.a.). W ocenie skarżącego, bezpodstawnie zatem odmówiono uzupełnienia zaskarżonej decyzji w zakresie orzeczenia o umorzeniu postępowania. Ponadto skarżący stwierdził, że zaskarżona decyzja, podjęta w trybie samokontroli, jest bezpodstawna w części dotyczącej uznania za wydaną bez podstawy prawnej decyzji Prezesa Sądu Rejonowego z dnia 24 stycznia 2013 r. Według skarżącego brak jest przepisu prawa, który pozwalałby na wydanie rozstrzygnięcia o takiej treści. W skardze M. J. domagał się uchylenia opisanej decyzji oraz uchylenia postanowienia o odmowie jej uzupełnienia. W odpowiedzi na skargę Prezes Sądu Okręgowego wniósł o jej odrzucenie. Prezes Sądu Okręgowego wskazał, że M. J. uzyskał informację publiczną, o którą się zwracał wnioskiem z 15 stycznia 2013 r. Nastąpiło to pismem Prezesa Sądu Okręgowego z dnia 26 kwietnia 2013 r., odebranym za zwrotnym poświadczeniem odbioru w dniu 6 maja 2013 r., które było konsekwencją decyzji autokontrolnej z dnia 26 kwietnia 2013 r. Wskazał również, że podstawą wydania decyzji był art. 156 k.p.a. Przepis ten wprowadza uprawnienie organu administracyjnego do wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji obarczonych wadami kwalifikowanymi, wymienionymi w tym przepisie. Przepisy dotyczące stwierdzenia nieważności nie odwołują się w żadnym zakresie do art. 138 k.p.a., który przewiduje możliwość umorzenia postępowania w sprawie. Natomiast art. 138 k.p.a., na którym oparł swoje żądanie skarżący M. J., nie znajduje zastosowania w tym przypadku. Tylko w przypadku postępowania odwoławczego, organ korzysta z uprawnień przewidzianych w art. 138 k.p.a., tj. możliwości umorzenia postępowania po uchyleniu decyzji, które nie ma miejsca w tym przypadku. W odpowiedzi na skargę wskazano, że postępowanie sądowe stało się bezprzedmiotowe. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Przy czym zgodnie z art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., kontrolując legalność sąd nie jest związany treścią zarzutów i wniosków skargi. Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a., decyzja podlega uchyleniu w całości lub w części, jeżeli sąd stwierdzi: 1) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, 2) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, 3) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. Oceniając w świetle przedstawionych kryteriów legalność zaskarżonej decyzji sąd uznał, że skarga nie zasługiwała na uwzględnienie, ponieważ Prezes Sądu Okręgowego wydając zaskarżoną decyzję nie naruszył prawa w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W sprawie brak jest podstaw do odrzucenia skargi. Odrzucenie skargi zgodnie z art. 58 § 1 p.p.s.a. następuje 1) jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego; 2) wniesioną po upływie terminu do jej wniesienia; 3) gdy nie uzupełniono w wyznaczonym terminie braków formalnych skargi; 4) jeżeli sprawa objęta skargą pomiędzy tymi samymi stronami jest w toku lub została już prawomocnie osądzona; 5) jeżeli jedna ze stron nie ma zdolności sądowej albo jeżeli skarżący nie ma zdolności procesowej, a nie działa za niego przedstawiciel ustawowy albo jeżeli w składzie organów jednostki organizacyjnej będącej stroną skarżącą zachodzą braki uniemożliwiające jej działanie; 6) jeżeli z innych przyczyn wniesienie skargi jest niedopuszczalne. W sprawie nie wystąpiły przesłanki wskazane w tym przepisie. Wskazywana przez organ bezprzedmiotowość postępowania skutkować mogłaby jedynie umorzeniem postępowania sądowoadministracyjnego na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Bezprzedmiotowość taka nie zachodzi jednak w niniejszej sprawie, przedmiotem postępowania jest bowiem ocena prawidłowości wydanej i istniejącej decyzji. Natomiast jeśli skarga jest bezzasadna, sąd administracyjny orzeka wyrokiem o jej oddaleniu, zgodnie z art. 151 p.p.s.a. Przedmiotem niniejszej skargi jest rozstrzygnięcie wydane w trybie realizacji autokontrolnych uprawnień organu administracji przewidzianych w art. 54 § 3 p.p.s.a. stanowiącego, że organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania zaskarżono, może w zakresie swojej właściwości uwzględnić skargę w całości do dnia rozpoczęcia rozprawy. Uwzględniając skargę, organ stwierdza jednocześnie, czy działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce bez podstawy prawnej albo z rażącym naruszeniem prawa. Przytoczony przepis normuje instytucję autokontroli, której celem jest umożliwienie organom administracji publicznej ponownej weryfikacji własnego działania, bez konieczności angażowania sądu administracyjnego w ocenę zgodności tego działania z prawem. Autokontrola służy zatem realizacji zasady szybkości postępowania, prowadząc do załatwienia sprawy zgodnie z żądaniem skarżącego. Warunkiem skorzystania z trybu przewidzianego w art. 54 § 3 p.p.s.a. jest uwzględnienie przez organ administracji publicznej skargi w całości, a więc uznanie za zasadne zarówno zawartych w niej zarzutów, podstawy prawnej jak i wniosków, co oznacza, że organ może skorygować zaskarżone działanie wyłącznie w kierunku pożądanym przez skarżącego. Przez uwzględnienie skargi w całości należy zatem rozumieć doprowadzenie do stanu, w którym istota sprawy zostaje rozstrzygnięta ostatecznie, zgodnie z oczekiwaniem strony wynikającym z jej skargi skierowanej do sądu. Przy czym oczekiwania strony co do załatwienia (zakończenia) sprawy, należy odnosić do meritum sprawy, a nie do formalnej kwestii brzmienia rozstrzygnięcia (zob. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 31 marca 2010 r., sygn. akt II SA/Kr 7/10, dostępny na stronie internetowej www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Przepis art. 54 § 3 p.p.s.a. nie określa form prawnych, w jakich ma nastąpić przewidziane w tym przepisie "uwzględnienie skargi". Jednak decyzja wydana w trybie autokontroli powinna, uwzględniając skargę, rozstrzygać o losach zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji. Treść takiego rozstrzygnięcia musi uwzględniać specyficzną materię danej sprawy i jej okoliczności faktyczne. Zastosowanie normy art. 138 k.p.a. przy wydawaniu decyzji na podstawie art. 54 § 3 p.p.s.a. mogło być w niniejszej sprawie tylko odpowiednie, z uwagi na przepisy regulujące materię będącą przedmiotem rozstrzygnięcia. W przedmiotowej sprawie podstawę materialną rozstrzygania przez organ stanowiły przepisy ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. nr 112, poz. 1198 ze zm.). W konsekwencji treść rozstrzygnięcia podjętego przez organ odwoławczy w ramach autokontroli winna uwzględniać specyficzne rozwiązania przewidziane przez tę ustawę regulującą m.in. możliwe formy rozstrzygnięć w zakresie wniosków o udostępnienie informacji publicznej. Decyzja autokontrola została podjęta w związku z wniesieniem skargi na decyzję Prezesa Sądu Okręgowego z dnia 21 lutego 2013 r. nr [[...]] oraz poprzedzającą ją decyzję Prezesa Sądu Rejonowego z dnia 24 stycznia 2013 r. nr [[...]]. Na gruncie ustawy o dostępie do informacji publicznej udostępnienie informacji publicznej w sprawie indywidualnej następuje poprzez podjęcie przez podmiot zobowiązany czynności materialno-technicznej, której treścią jest właśnie żądana informacja. Natomiast załatwienie wniosku o udostępnienie informacji publicznej następuje w drodze decyzji administracyjnej tylko i wyłącznie w przypadku odmowy udostępnienia informacji publicznej (art. 16 ust. 1) lub umorzenia postępowania wobec niezłożenia wniosku o udostępnienie informacji w sposób i w formie wskazany w powiadomieniu podmiotu (art. 14 ust. 2). Nie budzi zatem wątpliwości trafność twierdzeń skarżącego w odniesieniu do braku podstaw prawnych dla udostępniania informacji publicznej w formie decyzji administracyjnej. Celem skargi wniesionej przez M. J. na decyzję organu, której dotyczy decyzja autokontrolna było wyeliminowanie wadliwej decyzji o udostępnieniu informacji publicznej i decyzji utrzymującej ją w mocy z obrotu prawnego i ponowne rozpoznanie sprawy z jego wniosku o udostępnienie informacji publicznej. Podstawową intencją skarżącego było więc uzyskanie żądanej informacji w prawidłowej formie. W tym kontekście, zaskarżonego rozstrzygnięcia autokontrolnego Prezesa Sądu Okręgowego nie można uznać za wadliwe. Organ ten uwzględnił bowiem zarzuty skargi i podzielił stanowisko o braku prawnej możliwości udzielenia informacji publicznej w formie decyzji administracyjnej. W konsekwencji podjął rozstrzygnięcie o uchyleniu decyzji obu instancji i wyeliminowaniu ich z obrotu prawnego. Jednocześnie organ rozpoznał wniosek skarżącego o udostępnienie informacji publicznej i udzielił pisemnie żądanej przez niego informacji. Wbrew twierdzeniom skargi, Prezes Sądu Okręgowego zobowiązany był dyspozycją art. 54 § 3 p.p.s.a. do jednoczesnego stwierdzenia, czy działanie miało miejsce bez podstawy prawnej bądź z rażącym naruszeniem prawa, co też uczynił. Można zatem stwierdzić, że Prezes Sądu Okręgowego podjął prawidłowe i kompletne rozstrzygnięcie uwzględniające skargę, albowiem doprowadziło ono do stanu, w którym istota sprawy została rozstrzygnięta ostatecznie, zgodnie z oczekiwaniem strony wynikającym z jej skargi skierowanej do sądu, a dotyczącym merytorycznego zakończenia sprawy, a nie formalnej kwestii brzmienia rozstrzygnięcia. W konsekwencji sąd uznał, że zaskarżona decyzja wraz z postanowieniem o odmowie jej uzupełnienia nie naruszają prawa, a przytoczona w nich argumentacja organu zasługuje na uwzględnienie. Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę jako niezasadną oddalił.