II SA/Gd 636/08

PostanowienieWSA w Gdańsku2009-01-14

Skład orzekający: Referendarz sądowy WSA Diana Trzcińska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, która posiada znaczące oszczędności, majątek w postaci nieruchomości i pojazdów, a także stałe źródło dochodu, może zostać uznana za osobę, która nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania sądowego w rozumieniu przepisów o prawie pomocy?
Ratio decidendi
Sąd odmówił przyznania prawa pomocy, uznając, że skarżący nie wykazał, iż jego sytuacja materialna jest na tyle trudna, by uzasadniała przyznanie tej ulgi. Posiadanie stałego źródła dochodu, znacznych oszczędności, dwóch mieszkań i dwóch samochodów świadczy o bardzo dobrej sytuacji majątkowej, która nie pozwala zaliczyć skarżącego do grona osób ubogich, dla których instytucja prawa pomocy została stworzona. Nie ma znaczenia rodzaj sprawy ani to, że skarżący działa w interesie wspólnoty lokalnej.
Stan faktyczny
A. A. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. Wnioskodawca wraz z żoną utrzymują się ze stałych dochodów, posiada znaczące oszczędności, dwa mieszkania i dwa samochody. Twierdził, że jego dochody nie powinny mieć znaczenia, gdyż działa również w interesie wspólnoty lokalnej. Sąd ocenił jego sytuację materialną jako bardzo dobrą i odmówił przyznania prawa pomocy.
Rozstrzygnięcie
Postanowiono odmówić A. A. przyznania prawa pomocy.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Referendarz sądowy WSA Diana Trzcińska po rozpoznaniu w dniu 14 stycznia 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. A. o przyznanie prawa pomocy w sprawie z jego skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 16 czerwca 2008 r., Nr [...] w przedmiocie wznowienia postępowania w sprawie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia postanawia odmówić A. A. przyznania prawa pomocy. A. A. zwrócił się o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym częściowe zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. Zgodnie ze złożonym oświadczeniem wnioskodawca prowadzi gospodarstwo domowe wraz z żoną, mając na utrzymaniu jedną córkę. Małżonkowie utrzymują się z dochodów z tytułu umów o pracę – A. A. - w kwocie 6 859 zł miesięcznie oraz T. W. – A., która odmówiła podania wysokości swoich zarobków. Wnioskodawca oświadczył, iż jest właścicielem mieszkań o powierzchni 59,6 m2 i 37 m2 oraz posiada oszczędności w wysokości 215 000 zł. Nadto, jest właścicielem samochodów osobowych marki [...] – rok produkcji 2002 oraz [...] – rok produkcji 2008. W ocenie skarżącego, skoro w niniejszej sprawie nie występuje on wyłącznie we własnym interesie, ale także w interesie wspólnoty lokalnej, to oczywistym jest, że jego dochody w tym przypadku nie mogą mieć znaczenia dla zastosowania wobec niego instytucji przyznania prawa pomocy. Zgodnie z brzmieniem art. 245 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.), prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Stosownie zaś do treści art. 246 § 3 ustawy – ustanowienie dla strony adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego wymaga nadto złożenia przez wnioskodawcę osobistego oświadczenia o niezatrudnianianiu lub niepozostawaniu w innym stosunku prawnym z tymże pełnomocnikiem. W myśl art. 246 § 1 pkt 1 powołanej ustawy przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Wskazane przepisy stanowią wyjątek o zasady, wynikającej z treści art. 199 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zgodnie z którą na stronie ciąży obowiązek pokrycia kosztów postępowania wywołanych jej udziałem w sprawie. Zatem, rzeczą wnioskodawcy, jako zainteresowanego, jest wykazanie, iż jego sytuacja materialna jest na tyle trudna, że uzasadnia wyjątkowe traktowanie, o którym mowa w przytoczonych przepisach. W niniejszej sprawie uznać należy, że skarżący nie wykazał, że spełnia ustawowe przesłanki przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Stałe źródło utrzymania wnioskodawcy i jego żony (tylko jego dochody stanowią kwotę około 7 000 zł miesięcznie), fakt zgromadzenia znacznych zasobów pieniężnych w postaci oszczędności (ponad 200 000 zł) oraz posiadania majątku w postaci dwóch mieszkań i dwóch samochodów nie uzasadniają twierdzenia o niemożności poniesienia przez skarżącego kosztów procesu w niniejszej sprawie. W ocenie Sądu, sytuacja majątkowa skarżącego jest bardzo dobra i jest on w stanie, choćby z posiadanych oszczędności, ponieść koszty postępowania w niniejszej sprawie. Przypomnieć w tym miejscu należy, o czym mowa już była powyżej, iż instytucja prawa pomocy, stanowiąc rodzaj ulgi w obowiązku uiszczenia daniny publicznej z tytułu prowadzenia postępowania przed sądem, ustanowiona została z myślą o osobach ubogich, których trudna sytuacja materialna uniemożliwia dostęp do sądu. W ocenie Sądu zaś, skarżący – posiadając wskazany wyżej majątek oraz znaczne oszczędności, do grona osób ubogich nie należy. Wskazać przy tym należy, iż przesłanką udzielenia prawa pomocy jest sytuacja materialna wnioskodawcy tego rodzaju, iż nie jest on w stanie ponieść kosztów postępowania. Nie ma znaczenia przy tym ani rodzaj sprawy, ani też okoliczność, że wnioskodawca, wnosząc skargę, występuje w interesie wielu osób. Z tych względów Sąd na podstawie przepisu art. 246 § 1 pkt 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło