II SA/Gd 64/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Felicja Kajut (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Alina Dominiak,, Sędzia WSA Elżbieta Kowalik-Grzanka, Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Agnieszka Januszewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 września 2006 r. sprawy ze skargi H. K. na decyzję Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 23 listopada 2004 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego oddala skargę. Postanowieniem z dnia 14 maja 2004 r. nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w P. P., na podstawie art. 48 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz. U. z 2003 r. Nr 207, poz. 2016 ze zm.), zwanej dalej Prawem budowlanym, wstrzymał roboty budowlane prowadzone na działce nr [...] w K., gmina Miasta W. przy budowie obiektu budowlanego o wymiarach 5,58 m x 5,90 m, konstrukcji drewnianej, pełniącego funkcję rekreacji indywidualnej wraz z drewnianym wc o wymiarach 0,80 m x 1,00 m oraz nałożył na H. K. obowiązek przedstawienia w terminie do 30 sierpnia 2004 r.: (1) zaświadczenia od Burmistrza Miasta W. o zgodności ww. budowy z przepisami o planowaniu przestrzennym, w szczególności z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, (2) 4 egzemplarzy projektu budowlanego z wymaganymi uzgodnieniami i opiniami, sporządzonego przez osobę uprawnioną, (3) oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Powyższe obowiązki nałożone zostały na H. K. w związku z dokonanymi na podstawie przeprowadzonych oględzin wyżej opisanej nieruchomości ustaleniami, iż przedmiotowy obiekt budowlany wybudowany zostały po dniu 1 stycznia 1995 r., tj. w roku 1998, bez wymaganego pozwolenia na budowę. Działanie inwestora narusza zatem przepisy art. 28-30 Prawa budowlanego. Inwestor pouczony został, iż niewykonanie powyższych obowiązków spowoduje wydanie decyzji nakazującej rozbiórkę przedmiotowego obiektu. W związku z niewykonaniem przez H. K. nałożonych na nią obowiązków, powiatowy inspektor nadzoru budowlanego, działając na mocy art. 48 ust. 1 i 4 Prawa budowlanego, decyzją z dnia 29 września 2004 r. nr [...], nakazał rozbiórkę przedmiotowego obiektu budowlanego. Odwołanie od powyższej decyzji złożyła H. K. Wskazała, że wnioskiem z dnia 11 września 2001 r. wystąpiła o zmianę przeznaczenia przedmiotowej nieruchomości w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego na funkcję rekreacyjną, jednakże organy nie nadały mu dalszego biegu, co potwierdza pismo z dnia 1 października 2001 r. nr [...]. Natomiast postępowanie z wniosku strony o ustalenie warunków zabudowy dla przedmiotowej nieruchomości zostało zawieszone postanowieniem z dnia 2 września 2004 r. nr [...] na okres 12 miesięcy w związku z opracowywaniem przez gminę nowego planu zagospodarowania przestrzennego. Z tych przyczyn odwołująca się wniosła o przesunięcie terminu do dostarczenia zaświadczenia Burmistrza Miasta W. o zgodności obiektu z przepisami o planowaniu przestrzennym. Decyzją z dnia 23 listopada 2004 r. nr [...] Pomorski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Zgodnie bowiem z dyspozycją art. 48 ust. 4 Prawa budowlanego w przypadku niespełnienia przez inwestora w wyznaczonym terminie nałożonych na niego obowiązków właściwy organ nakazuje, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego, lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę. Strona nałożonego na nią postanowieniem z dnia 14 maja 2004 r. obowiązku nie wykonała. Ustosunkowując się do zawartych w odwołaniu argumentów organ stwierdził, że w świetle obowiązujących przepisów prawa nie ma możliwości zmiany terminu do przedstawienia zaświadczenia o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego z powodów wskazanych przez odwołującą się. Przepis art. 48 ust. 3 pkt 1 Prawa budowlanego – w brzmieniu obowiązującym od dnia 31 maja 2004 r. – stanowi, iż w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego inwestor może przedłożyć ostateczną, w dniu wszczęcia postępowania, decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. W tym stanie sprawy organ odwoławczy uznał orzeczony przez powiatowego inspektora nadzoru budowlanego nakaz rozbiórki za zasadny. Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniosła H. K., podnosząc, iż w dacie zakupu przedmiotowej nieruchomości, tj. w roku 1995, została wprowadzona w błąd przez sprzedającego, który wskazywał na możliwość wykonania na jej terenie zabudowy o charakterze rekreacyjnym. Dodała przy tym, że na działkach sąsiednich, również o charakterze rolnym, zrealizowane zostały dwa pensjonaty, a w chwili obecnej wszczęta została procedura ich przekwalifikowania na budowlane. Ponownie podkreśliła, że wystąpiła do gminy z wnioskiem o przekwalifikowanie gruntu w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego z rolnego na rekreacyjny. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, odsyłając do argumentacji zawartej w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Postanowieniem z dnia 16 maja 2005r. sygn. akt [...] Naczelny Sąd Administracyjny wstrzymał wykonanie zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. Postępowanie przed sądami administracyjnymi prowadzone jest zaś na podstawie ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 28 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane, w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania zaskarżonej decyzji, co do zasady prace budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji pozwolenia na budowę. Zgodnie z materiałem zebranym w postępowaniu administracyjnym właściciel przedmiotowych obiektów budowlanych, którym była H. K., winien był wykazać się pozwoleniem na ich budowę. W nawiązaniu do w/w przepisu art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego wymaga, aby właściwy organ nakazał, z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego, lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę. Z kolei ust. 2 tego artykułu w brzmieniu obowiązującym w dacie orzekania przez organ odwoławczy przewidywał, że jeżeli budowa jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności: a) ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo b) ustaleniami ostatecznej, w dniu wszczęcia postępowania, decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, i nie narusza przepisów, w tym techniczno – budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem, właściwy organ wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych. Jak wynika z treści przytoczonego przepisu decyzja o nakazie rozbiórki jest obligatoryjna w razie spełnienia ustawowych przesłanek w nim wymienionych, przy czym przed podjęciem takiej decyzji organ nadzoru budowlanego rozważa, czy nie zachodzą okoliczności wymienione w ust. 2. Wówczas wydaje postanowienie o wstrzymaniu prowadzenia robót budowlanych, nakładając jednocześnie na inwestora obowiązki wymienione w ust. 3 art. 48. Jeżeli roboty budowlane zostały zakończone, wprawdzie w ocenie Sądu nie ma potrzeby wstrzymywania ich prowadzenia, natomiast pozostaje niezbędne nałożenie na inwestora określonych w ustawie obowiązków. Zatem cytowany wyżej przepis obejmuje swoją dyspozycją zarówno nakaz rozbiórki obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie lub wybudowanego bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę, jak i możliwość zalegalizowania opisanej samowoli budowlanej. Jednakże stosownie do treści art. 48 ust. 4 jeżeli inwestor nie otrzyma zaświadczenia o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ostatecznej, w dniu wszczęcia postępowania, decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, wydaje się nakaz rozbiórki. Postanowieniem z dnia 14 maja 2004r. organ I instancji nałożył na skarżącą obowiązek przedstawienia w wyznaczonym terminie m.in. zaświadczenia Burmistrza Miasta W. o zgodności obiektu budowlanego wraz z urządzeniem z przepisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, nadto organ zobowiązał skarżącą do przedstawienia 4 egzemplarzy projektu budowlanego wraz z niezbędnymi opiniami, uzgodnieniami i innymi dokumentami wymaganymi przez przepisy szczególne oraz oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane (art. 48 ust. 3 Prawa budowlanego). Należy w tym miejscu zauważyć, że w/w postanowienie zostało wydane na podstawie art. 48 ust. 2 i 3 Prawo budowlanego w ich brzmieniu obowiązującym w dniu wydania jego wydania. Powołany wyżej art. 48 ust. 2 stanowił, że jeżeli budowa wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę: 1) jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, 2) nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem - właściwy organ wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych. 3. W postanowieniu, o którym mowa w ust. 2, ustala się wymagania dotyczące niezbędnych zabezpieczeń budowy oraz nakłada obowiązek przedstawienia, w wyznaczonym terminie: 1) zaświadczenia organu właściwego w sprawach ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu o zgodności obiektu z przepisami, o których mowa w ust. 2 pkt 1; 2) dokumentów, o których mowa w art. 33 ust. 2 i 3; do projektu architektoniczno-budowlanego nie stosuje się przepisu art. 20 ust. 3 pkt 2. Z dniem 31 maja 2004r. ustawą z dnia 16 kwietnia 2004r. o zmianie ustawy – Prawo budowlane (Dz. U. Nr 93, poz. 888) cytowane przepisu uległy niewielkiej zmianie odnośnie możliwości udokumentowania zgodności budowy z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, bowiem poza zaświadczeniem właściwego organu o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, można była teraz przedstawić również ostateczną, w dniu wszczęcia postępowania, decyzję o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego. Na mocy art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004r. wprowadzone nią zmiany miały zastosowanie również do spraw wszczętych przed dniem wejścia jej w życie. W piśmie z dnia 24 sierpnia 2004r. H. K. wyjaśniła, że ze względu na brak aktualnie obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego wystąpiła do Urzędu Miasta i Gminy we W. o ustalenie warunków zabudowy dla przedmiotowego obiektu. Zobowiązała się przy tym do przesłania organowi wymaganego zaświadczenia wraz z projektem i oświadczeniem niezwłocznie po ich otrzymaniu. Z powyższego należy wnosić, że w dniu wszczęcia postępowania w sprawie samowoli budowlanej skarżąca nie posiadała ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania przedmiotowego terenu. W tym miejscu należy ponownie wskazać, że z treści przepisu art. 48 ust. 4 Prawa budowlanego wynika, że w przypadku nie spełnienia w wyznaczonym terminie obowiązku dostarczenia dokumentów, o których mowa w ust. 3 art. 48, wydaje się nakaz rozbiórki. Jak wynika z ustaleń dokonanych przez organy obu instancji skarżąca do czasu zakończenia postępowania w/w obowiązków nie spełniła. Biorąc pod uwagę wskazane wyżej przepisy oraz postępowanie organu obu instancji nie można im zarzucić działania z naruszeniem przepisów prawa. W ocenie Sądu postępowanie administracyjne przeprowadzone zostało zgodnie z ogólnymi zasadami wynikającymi z Kodeksu postępowania administracyjnego jak i przepisem cytowanego wyżej prawa materialnego - art. 48 Prawa budowlanego. Organ nadzoru budowlanego I instancji po wszczęciu postępowania i dokonaniu oględzin obiektu z udziałem strony, wydał w dniu 14 maja 2004r. postanowienie na podstawie art. 48 ust. 2 Prawa budowlanego, co oznacza, iż przewidział możliwość legalizacji spornego obiektu budowlanego. Wprawdzie wadliwie wstrzymał wymienionym postanowieniem prowadzenie robót budowlanych, chociaż z okoliczności sprawy wynika, iż były one zakończone, lecz to naruszenie prawa materialnego nie miało wpływu na wynik sprawy. W każdym razie prawidłowo nałożone zostały na stronę obowiązki wynikające z ust. 3 pkt 1 i 2 art. 48, a ponadto strona pouczona została o skutkach ich niewykonania w wyznaczonym terminie. Tym samym organ wymienione przepisy zastosował prawidłowo, poprzedzając nakaz rozbiórki rozważeniem okoliczności wymienionych w ust. 2 i wydaniem postanowienia, o którym mowa w ust. 2 o treści określonej w ust. 3. Odnosząc się do treści skargi należy wskazać, że nie zawiera ona żadnych zarzutów merytorycznych. Skarżąca przedstawiła w niej historię zakupu przedmiotowej działki, jak również podejmowanych w minionych latach działań zmierzających do zmiany przeznaczenia działki w planie zagospodarowania przestrzennego. Tym samym zarzuty skargi nie mogły wpłynąć na zmianę oceny legalności działania organów w niniejszej sprawie. Z tych przyczyn, uwzględniając wszystkie powyższe okoliczności, Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę jako niezasadną oddalił.