II SA/Gd 640/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jan Jędrkowiak (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Wanda Antończyk Sędzia WSA Dorota Jadwiszczok Protokolant Marta Went po rozpoznaniu w dniu 10 listopada 2005 r. na rozprawie sprawy ze skargi R. K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 04 marca 2003 r., nr [...] w przedmiocie nieodpłatnego nabycia prawa własności nieruchomości oddala skargę. Sygn. akt II SA/Gd 640 /03 UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 8 stycznia 2003r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze na podstawie art. 2 ustawy z dnia 12 października 1994r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (Dz. U. Nr 79, poz. 856) oraz art. 97 § 1 pkt 4 w związku z art. 140 Kodeksu postępowania administracyjnego, postanowiło awiesić z urzędu postępowanie odwoławcze przed Samorządowym Kolegium Odwoławczym z odwołania R. K. od decyzji Burmistrza Miasta z dnia 5 listopada 2002r. w sprawie odmowy nieodpłatnego nabycia prawa własności nieruchomości gruntowej położonej w B. przy ul. [...] oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr [...] o powierzchni 689 m 2. W uzasadnieniu wskazano, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze rozważało możliwość wystąpienia do Naczelnego Sądu Administracyjnego z pytaniem prawnym dotyczącym określenia kręgu podmiotów powołanych do nieodpłatnego nabycia prawa własności nieruchomości na podstawie art. 1 ust. 1 cyt. ustawy. Powzięło jednak wiadomość, że z pytaniem takim wystąpiło inne Kolegium. Organ podkreślił, że Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 16 września 2002r.sygn.akt OPK 26/02 zawiesił postępowanie w sprawie, stwierdzając m.in. w uzasadnieniu postanowienia, że rozpoznanie pytania prawnego Kolegium w tej sprawie zależy od rozstrzygnięcia sprawy zawisłej przed Trybunałem Konstytucyjnym. Postępowanie przed NSA zostało zawieszone na podstawie art. 97 §1 pkt 4 kpa w związku z art. 59 ustawy z dnia 11 maja 1995r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym. Oznacza to, że Naczelny Sąd Administracyjny uznał rozstrzygniecie sprawy zawisłej przed Trybunałem Konstytucyjnym za zagadnienie wstępne dla odpowiedzi na pytanie prawne o treści:" Czy użyte w art. ust. ustawy z dnia 26 lipca 2001r. o nabywaniu przez użytkowników. (Dz.U.nr 113, poz. 1209) sformułowanie "nieruchomości położonych na obszarach Państwa Polskiego, wymienionych w dekrecie z dnia 6 września 1951 r. o ochronie i uregulowaniu własności osadniczych gospodarstw chłopskich na obszarze Ziem Odzyskanych oznacza odwołanie się do nieruchomości położonych na obszarze Ziem Odzyskanych zabudowanych na cele mieszkaniowe lub stanowiących nieruchomość rolną czy też oznacza odwołanie się jedynie do nieruchomości nadanych w trybie dekretu z dnia 6 września 1951 r. zabudowanych na cele mieszkaniowe lub stanowiących nieruchomość rolną ?". W tej sytuacji Kolegium rozważyło następującą kwestię: czy rozstrzygnięcie sprawy zawisłej przed Trybunałem Konstytucyjnym jest zagadnieniem wstępnym w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 kpa, również dla rozpatrzenia sprawy i wydania decyzji przez organ odwoławczy. Organ wyjaśnił pojęcie " zagadnienia wstępnego". Wskazał, iż pod pojęciem tym należy rozumieć sytuację, w której wydanie decyzji merytorycznej w sprawie będącej przedmiotom postępowania przed właściwym organem uwarunkowane jest uprzednim rozstrzygnięciem wstępnego zagadnienia prawnego, zaś ocena tego zagadnienia wstępnego, gdyby ono samo w sobie mogło być przedmiotem odrębnego postępowania należy ze względu na jego przedmiot do kompetencji innego organu państwowego niż ten, przed którym toczy się postępowanie w sprawie głównej. Jest to przy tym zagadnienie otwarte tzn. nie było przedtem prawomocnie przesądzone na właściwej drodze. Jego treścią może być wypowiedź co do uprawnienia lub obowiązku stosunku lub zdarzenia prawnego albo inne okoliczności mające znaczenie prawne. W ocenie organu zawieszenie postępowania na zasadzie art. 97 § 1 pkt 4 kpa uzależnione jest od wystąpienia łącznie trzech przesłanek: tj. postępowanie administracyjne jest w toku, rozstrzygnięcie sprawy administracyjnej zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd, zagadnienie wstępne nie zostało jeszcze rozstrzygnięte. W ocenie Kolegium wyżej wymienione przesłanki występują łącznie. Postępowanie administracyjne jest w toku, zaś rozstrzygnięcie Trybunału Konstytucyjnego co do zgodności ustawy z dnia 26 lipca 2001r.z Konstytucją Rzeczpospolitej Polskiej pozostaje w ścisłym związku z możliwością orzekania na podstawie przepisów tej ustawy o uprawnieniach stron, decyzjami w postępowaniu administracyjnym. Od rozstrzygnięcia Trybunału uzależnione jest rozstrzygnięcie sprawy administracyjnej, a więc rozstrzygniecie Trybunału Konstytucyjnego jest zagadnieniem wstępnym dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy administracyjnej. W tym stanie rzeczy Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowiło o zawieszeniu postępowania odwoławczego do czasu rozstrzygnięcia sprawy przez Trybunał Konstytucyjny. Jednocześnie Kolegium zauważa, iż zawieszenie postępowania odwoławczego nie ogranicza uprawnień stron do ochrony interesu w zakresie nieodpłatnego nabycia nieruchomości jak też nie stwarza innych negatywnych skutków w tym zakresie. Wnioskiem z dnia 1 lutego 2003r. R. K. wniósł o ponowne rozpatrzenie odwołania z dnia 22.11.2002r i uchylenie decyzji Burmistrza Miasta nr [...] z 5.11.2002r odmawiającej nieodpłatne nabycie zabudowanej działki nr [...] o pow. 0,0689 ha, obrębu [...] ujawnionej w Księdze Wieczystej KW Nr [...] położonej w B. przy ul. [...]. W uzasadnieniu wskazał, że podtrzymuje w całości uzasadnienia zawarte w obu odwołaniach z 22 listopada 2002r. dotyczących uwłaszczenia działki nr [...] i [...]. Nadmienił również, iż działka [...] o pow. 0,0442 ha ze względu na kształt odrębnie nie stanowi nieruchomości z przeznaczeniem na cele mieszkalne co byłoby sprzeczne z uzasadnieniem jej zbycia o czym stanowi zapis w Księdze Wieczystej Nr KW Nr [...]. Przeznaczenie działki [...] na cele mieszkalne i zgodność z planem zagospodarowania przestrzennego miasta B. jest spełniona wyłącznie razem z działką nr [...] co winno obligować organ administracji, który działkę nr [...] zbył do łącznego rozpatrzenia przesłanek do uwłaszczenia obu nieruchomości co optymalnie zabezpieczy ochronę interesu stron. Oddzielne uwłaszczenia działek nr [...] i [...] utrudni i ograniczy uprawnienia w ochronie interesu stron w związku z czym podtrzymuję także wniosek o łączne rozpatrzenie uwłaszczenia obu działek. Postanowieniem z dnia 4 marca 2003r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy w/w postanowienie z dnia 8 stycznia 2003r. Organ podkreślił, iż zagadnienie wstępne nie zostało jeszcze rozstrzygnięte (Trybunał Konstytucyjny nie wydał dotychczas rozstrzygnięcia w sprawie sygn. K. 10/02). W tym stanie rzeczy Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowiło o zawieszeniu postępowania odwoławczego do czasu rozstrzygnięcia sprawy przez Trybunał Konstytucyjny. Skargę na powyższe postanowienie złożył R. K. Wnosząc o uchylenie obu w/w zaskarżonych postanowień Samorządowego Kolegium Odwoławczego domagał się nadto uchylenia decyzji Burmistrza Miasta z 5 listopada 2002 r., oraz wniósł o "zasądzenie nieodpłatnego nabycia prawa własności działki nr [...]". W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1271) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153 poz. 1269) stanowi, iż sąd administracyjny sprawuje, w zakresie swej właściwości, kontrolę pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie bowiem zaskarżona decyzja jest zgodna z przepisami prawa. Na wstępie rozważań wskazać należy ,że rozpoznawanej sprawie sądowej kontroli podlegało wyłącznie zaskarżone postanowienie o utrzymaniu w mocy postanowienia o zawieszeniu postępowania odwoławczego. Postępowanie to zostało zawieszone z uwagi na zawisłe postępowanie przed Trybunałem Konstytucyjnym z wniosku o zbadanie konstytucyjności przepisu znajdującego zastosowanie również w sprawie będącej przedmiotem instancyjnej kontroli Samorządowego Kolegium Odwoławczego na skutek wniesionego odwołania od decyzji Burmistrza Miasta z dnia 5 listopada 2002r.. Uwagę niniejszą należało poczynić z tego względu , że zawarte w skardze zarzuty dotyczą wyłącznie wydanej w I instancji decyzji Burmistrza Miasta z dnia 5 listopada 2002 r. Sąd nie miał możliwości oceniać zgodności z prawem decyzji organu I instancji i zasadności podnoszonych w skardze zarzutów albowiem organ odwoławczy nie rozstrzygał sprawy merytorycznie. Sąd stwierdza iż w okolicznościach rozpoznawanej sprawy zawieszenie postępowania odwoławczego prawa nie naruszyło. Zgodnie z treścią art. 145 a k.pa. orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją stanowi przesłankę wznowieniową. Należy więc zgodzić się z poglądem organu II instancji , że w warunkach prowadzenia postępowania przez Trybunał Konstytucyjny we wskazanym wyżej przedmiocie , jego wyrok (którego wydanie organ mógł zakładać) należało zakwalifikować jako zagadnienie wstępne z art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. .Wynika to z wiążącego charakteru orzeczeń Trybunału tak dla postępowań sądowych jak i administracyjnych. Skoro bowiem można żądać wznowienia zakończonego postępowania w przypadku wystąpienia przesłanki z art. 145 a , to tym bardziej można toczące się postępowanie zawiesić - jak to uczyniło Samorządowe Kolegium Odwoławcze. Na marginesie zauważyć należy , że w dniu 21 października 2003 r. ( syg. akt K 10/12 OTK-A 2003/8/88) Trybunał Konstytucyjny wydał orzeczenie w sprawie która była powodem zawieszenia postępowania , co zgodnie z art. 97 § 2 k.p.a., umożliwia podjęcie postępowania z urzędu lub na żądanie strony. Wobec powyższego, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł, jak w sentencji wyroku.