II SA/Gd 641/09
WyrokWSA w Gdańsku2010-05-27
Skład orzekający: Janina Guść, Mariola Jaroszewska, Krzysztof Ziółkowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ nadzoru budowlanego ma prawo nakazać przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania obiektu budowlanego, jeśli właściciel dokonał samowolnej zmiany sposobu użytkowania bez wymaganego zgłoszenia i nie wykonał obowiązków nałożonych postanowieniem wstrzymującym użytkowanie?Ratio decidendi
Organ nadzoru budowlanego ma prawo nakazać przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania obiektu budowlanego, jeśli właściciel dokonał samowolnej zmiany sposobu użytkowania bez wymaganego zgłoszenia i nie wykonał obowiązków nałożonych postanowieniem wstrzymującym użytkowanie. Niewykonanie tych obowiązków w terminie uzasadnia wydanie decyzji nakazującej przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania obiektu.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego utrzymującej w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego nakazującą K.D. likwidację funkcji stolarni w budynku i przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania – funkcji pieczarkarni. Organ I instancji ustalił, że w budynku wybudowanym jako pieczarkarnia z zapleczem socjalno-gospodarczym, dokonano samowolnej zmiany sposobu użytkowania części parterowej na funkcję stolarni bez wymaganego zgłoszenia. Właściciel nie wykonał nałożonych postanowieniem obowiązków dotyczących legalizacji zmiany. Skarżący kwestionował ustalenia organów, twierdząc, że nie prowadził działalności stolarskiej, a jedynie przechowywał maszyny.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: WSA Janina Guść Sędziowie: WSA Mariola Jaroszewska (spr.) NSA Krzysztof Ziółkowski Protokolant Sekretarz Sądowy Dorota Kotlarek po rozpoznaniu w 27 maja 2010 r. na rozprawie sprawy ze skargi K. D. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w G z dnia 26 sierpnia 2009 r., nr [...] w przedmiocie przywrócenia poprzedniego sposobu użytkowania obiektu budowlanego oddala skargę.
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego, decyzją z dnia 16 marca 2009 r., nr [...], działając na podstawie art. 104 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego, art. 83 ust. 1, art. 81 ust. 1 pkt 2, art. 80 ust. 2 pkt 1 i art. 71a ust. 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2006 r., nr 156, poz. 1118 z późn. zm.), nakazał K.D., w budynku zlokalizowanym na terenie działek nr 186/33 i nr 186/35 w M., gmina K., likwidację funkcji stolarni w parterowej części budynku i przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania budynku tj. funkcji pieczarkarni z częścią gospodarczą.
Organ I instancji uzasadniając swoją decyzję wskazał, że na wskazanych działkach zgodnie z decyzją pozwolenie na budowę z dnia 31 lipca 1975 r., nr [...] wybudowany został budynek pieczarkarni z zapleczem socjalno - gospodarczym. Przedmiotowy budynek w 2005 r. w części socjalnej został nadbudowany, bez wymaganej decyzji pozwolenie na budowę, o poddasze o wymiarach zabudowy wynoszących 10,25m x 8,4m oraz rozbudowany o parterowe pomieszczenie stolarni. Natomiast w 2007 r. dokonano w części parterowej budynku pełniącej funkcję pieczarkarni zmianę sposobu użytkowania tej części obiektu na funkcję stolarni. Właściciel budynku nie zgłosił jednak, stosowanie do treści art. 71 ust 2 ustawy Prawo budowlane, właściwemu organowi zmiany sposobu użytkowania przedmiotowego obiektu. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia 13 maja 2008 r., Nr [...], na podstawie art. 71a ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy Prawo budowlane, wstrzymał K.D. użytkowanie budynku w części pełniącej funkcję stolarni i nałożył na właściciela obowiązek sporządzenia i przedłożenia do dnia 31 października 2008 r. określonych w art. 71 ust 2 Prawa budowlanego dokumentów. K.D. nie wykonał wymienionego obowiązku.
W odwołaniu od opisanej wyżej decyzji D. podkreślił, że w wyniku nieuczciwej działalności osób trzecich nie wykonał zobowiązania wynikającego z postanowienia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 13 maja 2008 r. Oświadczył również, że w pomieszczeniach przeznaczonych na pieczarkarnię nie prowadził działalności stolarskiej. Pomieszczenia te służyły jedynie do przechowywania materiałów oraz urządzeń.
Po rozpatrzeniu odwołania Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa, art. 71a ust. 4, art. 80 ust.2 pkt 2 i art. 83 ust. 2 Prawa budowlanego, decyzją z dnia 26 sierpnia 2009 r., Nr [...], utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Organ II instancji ustalił na podstawie dowodu z oględzin przeprowadzonego w dniu 7 kwietnia 2008 r., że na parterze przedmiotowego budynku znajdują się maszyny stolarskie. Stwierdzono również podczas oględzin, że zostały wykonane urządzenia wentylacyjne wyprowadzone na zewnątrz obiektu. Organ odwoławczy podzielając argumentację przedstawioną przez organ I instancji, stwierdził, że zaskarżona decyzja jest zgodna z dyspozycją art. 71a ust 1 pkt 1 i 2 oraz art. 71a ust 4 Prawa budowlanego.
Od powyższej decyzji skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniósł K.D., domagając się jej uchylenia.
Zaskarżonej decyzji skarżący zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego, w szczególności art. 71 ust 1 Prawa budowlanego, poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, a także naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, w szczególności art. 77 § 1 oraz art. 80 kpa. Wskazał, że w lipcu 2005 r. został właścicielem opisanej nieruchomości, nabywając ją z przeznaczeniem na cele mieszkalne oraz związane z prowadzonym przedsiębiorstwem. Oświadczył, że nigdy nie podejmował i nie prowadził działalności związanej nawet pośrednio z hodowlą pieczarek. Jako przedsiębiorca prowadzący działalność gospodarczą w zakresie budowlano – remontowym wykorzystywał wyodrębnione w ramach parterowej części budynku pomieszczenia do funkcji pomocniczo – magazynowej. Ponadto nie prowadził tam żadnej innej działalności o charakterze produkcyjnym. Mimo przechowywania wewnątrz przedmiotowego budynku maszyn stolarskich nie prowadził produkcji stolarskiej, wobec czego nie dokonał zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego podlegającej zgłoszeniu właściwemu organowi.
Skarżący podniósł również, że organ błędnie oparł swoje ustalenia dotyczące prowadzenia przez skarżącego w opisanych pomieszczeniach rzekomej działalności stolarskiej jedynie na stwierdzeniu posiadania przez niego urządzeń stolarskich oraz składowania ich w tychże pomieszczeniach. Wskazane maszyny były odłączone od instalacji elektrycznej, co wyklucza ich używanie. Skarżący dołączył do skargi protokół kontroli przeprowadzonej przez Państwową Inspekcję Pracy Okręgowy Inspektorat w dniach 15 – 16 maja 2008 r.
W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie podtrzymując w pełni stanowisko zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
W trakcie postępowania toczącego się przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Gdańsku swoje stanowisko w sprawie przedstawił uczestnik postępowania T.P. oraz S.P., którzy wnosząc o utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, podali, że K.D. prowadził produkcję stolarsko – lakierniczą od marca 2008 r. mimo, iż nabywając nieruchomość wiedział o poprzednim sposobie użytkowania obiektu. Przeprowadzone przez organy kontrole doprowadziły jedynie do tego, że zamiast prowadzenia stolarni rozpoczął działalność związaną z produkcją metalową.
W dniu 24 maja 2010 r. do Sądu wpłynęło pismo pełnomocnika K.D. – radcy prawnego J.A., w którym oprócz wcześniej przedstawionych przez skarżącego argumentów podniesiono, że skarżący o sposobie użytkowania obiektu o funkcji pieczarkarni dowiedział się 7 kwietnia 2008 r. podczas oględzin od urzędników. Z danych ujawnionych w księdze wieczystej oraz z aktu notarialnego nabycia nieruchomości nie wynikało, aby którykolwiek z obiektów pełnił funkcję pieczarkarni. W chwili objęcia nieruchomości w posiadanie w żadnym z pomieszczeń położonych na nieruchomości nie odbywała się hodowla pieczarek. Pełnomocnik wskazał również, iż skarżący w dniu 7 kwietnia 2008 r. podczas oględzin składował w kontrolowanych pomieszczeniach maszyny stolarskie, co nie wpływa na zmianę warunków bezpieczeństwa pożarowego, powodziowego, pracy, zdrowotnych, higieniczno – sanitarnych, ochrony środowiska lub układu obciążeń. Pełnomocnik podniósł ponadto, że nie każda zmiana sposobu użytkowania wymaga zgłoszenia. Zgłoszenia wymaga jedynie zmiana sposobu użytkowania skutkująca istotną zmianą stanu faktycznego poprzez ingerencję w istniejące warunki. W przedmiotowym obiekcie od lat nie była prowadzona uprawa pieczarek ani przez zbywców nieruchomości ani przez aktualnego właściciela, więc nie nastąpiła żadna istotna zmiana sposobu użytkowania. Organ I instancji w ramach postępowania dowodowego całość ustaleń faktycznych dokonał w oparciu o zeznania skonfliktowanego ze skarżącym T. P. oraz o dokumentację zdjęciową, na której widać kilka nieużytkowanych maszyn. Żadna z rozlicznych kontroli wywołanych donosami T.P. nie potwierdziła jednak zarzutu prowadzenia na terenie nieruchomości skarżącego stolarni.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Tak więc wojewódzki sąd administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji. Kontrolując w świetle powyższych kryteriów zaskarżoną decyzję Sąd ocenia, iż nie narusza ona prawa, w szczególności przepisów postępowania w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy.
Podstawę rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie stanowił przepis art. 71a ust. 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz. U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118, ze zm.). Wydanie nakazu likwidacji funkcji stolarni i przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania budynku położonego na działkach nr 186/33 i 186/35 poprzedzone zostało postanowieniem Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 13 maja 2008 r. Nr [...], wydanym na podstawie art. 71a ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy Prawo budowlane z 1994 r., którym wstrzymano K.D. użytkowanie budynku w części pełniącej funkcję stolarni i nałożono na inwestora obowiązek przedstawienia w terminie do dnia 31 października 2008 r. następujących dokumentów dotyczącej samowolnej zmiany sposobu użytkowania: opisu i rysunku określającego usytuowanie przedmiotowego budynku w stosunku do granic nieruchomości i innych obiektów budowlanych na tej i sąsiednich nieruchomościach; zwięzłego opisu technicznego określającego rodzaj i charakterystykę obiektu oraz jego konstrukcję, wraz z danymi techniczno – użytkowymi; oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane; zaświadczenia wydanego przez Burmistrza Gminy o zgodności przedmiotowej zmiany sposobu użytkowania budynku w części pełniącej funkcję pieczarkarni na funkcję produkcyjną – stolarni, z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ostateczną decyzję o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego; ekspertyzę techniczną obiektu stolarni wykonaną przez osobę posiadającą uprawnienia budowlane bez ograniczeń w odpowiedniej specjalności. Dokumentacja winna spełniać wymogi określone w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 3 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego (Dz. U. Nr 120, poz. 1133) i w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. nr 75, poz. 690 z późn. zm.) oraz zostać uzgodniona z rzeczoznawcą d/s sanitarnych, rzeczoznawcą d/s BHP, rzeczoznawcą d/s p.poż, Wydziałem Rolnictwa i Ochrony Środowiska starostwa powiatowego w K.;.
W postanowieniu inwestor pouczony został o skutkach niespełnienia w terminie wymienionych w nim obowiązków, w postaci nakazu rozbiórki (vide: postanowienie k. 30 akt administracyjnych I instancji).
Opisane wyżej postanowienie poprzedzone zostało dowodem z oględzin przeprowadzonym w dniu 7 kwietnia 2008 r. z udziałem inwestora K.D. oraz właściciela nieruchomości sąsiedniej T.P.. Podczas oględzin T.P., pierwszy właściciel obiektu budowlanego usytuowanego na przedmiotowych działkach, oświadczył, że obiekt wybudowano na podstawie pozwolenia na budowę w latach 1975-1976. W protokole stwierdzono również wykonanie nadbudowy i rozbudowy obiektu, będące przedmiotem odrębnego postępowania administracyjnego (sprawa przed WSA w Gdańsku sygn. akt [...]). Stwierdzono zaś przede wszystkim w trakcie oględzin, że w części parterowej budynku "znajdują się maszyny stolarskie oraz wykonane zostały urządzenia wentylacyjne wyprowadzone na zewnętrz obiektu". Według oświadczenia K.D. "budynek wykorzystywany będzie do celów stolarskich jeszcze przez (?) miesiąca.(...) Maszyny te użytkowane są w tym obiekcie od około roku". Stwierdzono również, że "wentylacja wyprowadzona z budynku odprowadza opary z lakierni, na które T. P.nie wyraża zgody". Sporządzony z czynności protokół po odczytaniu podpisany został między innymi przez K.D., bez uwag (vide: protokół oględzin ze zdjęciami i mapką z opisem dokonanej samowoli budowlanej k. 19-25 akt administracyjnych I instancji).
Organ I instancji w decyzji z dnia 16 marca 2009 r. ustalił samowolną zmianę sposobu użytkowania z funkcji pieczarkarni na funkcję stolarni, ustalenia te zostały następnie powtórzone w zaskarżonej decyzji. Prawidłowe jest ustalenie, że budynek pieczarkarni z zapleczem socjalno-gospodarczym, którego pierwszym właścicielem był T.P., wybudowany został na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę Nr [...] z dnia 31 lipca 1975 r. (vide także: informacja Burmistrza Gminy K. k. 16 akt administracyjnych I instancji), dotyczącej budowy pieczarkarni z zapleczem socjalnym. W świetle przedstawionych wyżej okoliczności sprawy, dowodów przeprowadzonych przed organem I instancji, ustalenia organu II instancji co do samowolnej zmiany sposobu użytkowania (wprowadzenia w parterowej części budynku funkcji stolarni) w ocenie Sądu nie budzą wątpliwości, tak jak i niewątpliwe jest, że ostatnim legalnym sposobem użytkowania przedmiotowego obiektu była funkcja pieczarkarni. Kwestię zmiany sposobu użytkowania w istocie potwierdza treść odwołania (vide: pismo z dnia 30 marca 2009 r. w aktach administracyjnych II instancji), w którym skarżący wprawdzie twierdzi, że nie prowadził działalności stolarskiej, jednak przyznaje wykorzystywanie maszyn stolarskich "do swoich celów". W takim stanie sprawy uzasadnione było w ocenie Sądu zastosowanie wskazanych wyżej przepisów art. 71 a ustawy - Prawo budowlane z dnia 7 lipca 1994 r. Niesporna jest przy tym okoliczność, że obowiązki określone opisanym wyżej postanowieniem organu I instancji z dnia 13 maja 2008 r. nie zostały wykonane. _@KON@_
Rozważając niniejszą sprawę w pierwszej kolejności należy wskazać, że stosownie do treści art. 71 ust. 1 ustawy Prawo budowlane, p_@POCZ@__@KON@rzez zmianę sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części rozumie się w szczególności_@POCZ@__@KON@_ _@POCZ@__@Kpodjęcie bądź zaniechanie w obiekcie budowlanym lub jego części działalności zmieniającej warunki: bezpieczeństwa pożarowego, powodziowego, pracy, zdrowotne, higieniczno-sanitarne, ochrony środowiska bądź wielkość lub układ obciążeń (pkt 2). Zgodnie z ust. _@POCZ@__@KON@_2, zmiana sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części wymaga zgłoszenia właściwemu organowi. W zgłoszeniu należy określić dotychczasowy i zamierzony sposób użytkowania obiektu budowlanego lub jego części. Do zgłoszenia należy dołączyć: _@POCZ@__@KON@_1) opis i rysunek określający usytuowanie obiektu budowlanego w stosunku do granic nieruchomości i innych obiektów budowlanych istniejących lub budowanych na tej i sąsiednich nieruchomościach, z oznaczeniem części obiektu budowlanego, w której zamierza się dokonać zmiany sposobu użytkowania;_@POCZ@_ _@KO2) zwięzły opis techniczny, określający rodzaj i charakterystykę obiektu budowlanego oraz jego konstrukcję, wraz z danymi techniczno-użytkowymi, w tym wielkościami i rozkładem obciążeń, a w razie potrzeby, również danymi technologicznymi; 3) oświadczenie, o którym mowa w art. 32 ust. 4 pkt 2; _@POCZ@__@KON@_ 4) zaświadczenie wójta, burmistrza albo prezydenta miasta o zgodności zamierzonego sposobu użytkowania obiektu budowlanego z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ostateczną decyzję o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego; 5) w przypadku zmiany sposobu użytkowania, o której mowa w ust. 1 pkt 2 - ekspertyzę techniczną, wykonaną przez osobę posiadającą uprawnienia budowlane bez ograniczeń w odpowiedniej specjalności; (...).
Z_@POCZ@__@KONgłoszenia, o którym mowa w ust. 2, należy dokonać przed dokonaniem zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części. Zmiana sposobu użytkowania może nastąpić, jeżeli w terminie 30 dni, od dnia doręczenia zgłoszenia, właściwy organ, nie wniesie sprzeciwu w drodze decyzji i nie później niż po upływie 2 lat od doręczenia zgłoszenia (ust. 4).
Tak więc w razie stwierdzenia wykorzystywania obiektu budowlanego niezgodnie z jego przeznaczeniem określonym w decyzji udzielającej pozwolenia na budowę albo w zgłoszeniu, organ nadzoru budowlanego ma obowiązek wszcząć z urzędu postępowanie zmierzające do przywrócenia stanu zgodnego z prawem. W świetle przytoczonego wyżej przepisu oraz dokonanych ustaleń uprawnione było zastosowanie w związku z dokonaniem przez skarżącego (bez wymaganego prawem zgłoszenia) zmiany sposobu użytkowania, poprzez wprowadzenie do części parterowej obiektu budowlanego funkcji stolarni, przepisu art. 71a Prawa budowlanego, ponieważ zmiana sposobu użytkowania obiektu lub jego części, sprowadza się przede wszystkim do konieczności ustalenia, czy i w jakim stopniu podjęcie w takim obiekcie (lub jego części) określonej działalności, związanej z jego użytkowaniem, wpływa na zmianę wymagań stawianych obiektowi, a związanych głównie z bezpieczeństwem jego dalszego użytkowania. Trafnie zatem w kontrolowanej sprawie należało wstrzymać użytkowanie części obiektu jako stolarni, po ustaleniu nie tylko wprowadzenia do obiektu maszyn stolarskich, ale stwierdzeniu wykonania wentylacji odprowadzającej opary (vide: protokół oględzin j.w.) w sytuacji, gdy pozwolenie na budowę opiewało na funkcję pieczarkarni z zapleczem socjalno-gospodarczym. Podkreślenia przy tym wymaga, że warunkiem wydania postanowienia, o którym mowa w art. 71a ust. 1 dotyczącego wstrzymania użytkowania obiektu lub jego części oraz zobowiązania do przedłożenia dokumentacji, jest uprzednie jednoznaczne i niewątpliwe ustalenie w toku postępowania administracyjnego, że istotnie doszło do zmiany sposobu użytkowania w sposób określony w przepisie art. 71 ust. 1 pkt 2. Tak więc organy nadzoru budowlanego stwierdzając nieprawidłowości polegające na tak rozumianej samowoli budowlanej, obowiązane są w pierwszym rzędzie przeprowadzić postępowanie legalizacyjne.
Stanowiący podstawę prawną obu rozstrzygnięć przepis art. 71a Prawa budowlanego, w brzmieniu obowiązującym w dacie obu decyzji brzmiał następująco: _@KON@_ _@KON@_1. W razie zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części bez wymaganego zgłoszenia, właściwy organ, w drodze postanowienia: 1) wstrzymuje użytkowanie obiektu budowlanego lub jego części; 2) nakłada obowiązek przedstawienia w wyznaczonym terminie dokumentów, o których mowa w art. 71 ust. 2._@POCZ@__@KON@_ 2. Po upływie terminu lub na wniosek zobowiązanego, właściwy organ sprawdza wykonanie obowiązku, o którym mowa w ust. 1 pkt 2, i - w przypadku stwierdzenia jego wykonania - w drodze postanowienia ustala wysokość opłaty legalizacyjnej. Na postanowienie przysługuje zażalenie._@POCZ@__@KON@_ 3. Do opłaty legalizacyjnej stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące kar, o których mowa w art. 59f ust. 1, z tym że stawka opłaty podlega dziesięciokrotnemu podwyższeniu. 4. W przypadku niewykonania w terminie obowiązku, o którym mowa w ust. 1, albo dalszego użytkowania obiektu budowlanego lub jego części, pomimo jego wstrzymania, albo zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części, pomimo wniesienia sprzeciwu, o którym mowa w art. 71 ust. 3-5, właściwy organ, w drodze decyzji, nakazuje przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części.
Jak zatem wynika z treści przytoczonego wyżej przepisu, jeżeli zobowiązany nie wykonał w terminie obowiązków określonych postanowieniem wydanym w następstwie nielegalnego dokonania zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego (jego części) albo w dalszym ciągu używał obiekt (jego część), pomimo wstrzymania tego użytkowania, albo dokonał zmiany sposobu użytkowania obiektu (jego części), pomimo wniesienia przez organ sprzeciwu, o którym mowa w art. 71 ust. 3-5, właściwy organ w drodze decyzji nakazuje przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania obiektu budowlanego (jego części).
W niniejszej sprawie kluczowe znaczenie ma niewykonanie przez skarżącego obowiązków nałożonych opisanym wyżej postanowieniem PINB z dnia 13 maja 2008 r. Wprawdzie Sąd zauważa, iż zbędne było nałożenie alternatywnego obowiązku złożenia ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy w sytuacji, gdy na przedmiotowym terenie obowiązuje miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego (vide: k. 16 akt administracyjnych I instancji), czego organ zaniedbał ustalić, jednakże uchybienie te nie miało wpływu na wynik sprawy wobec faktu, że żaden z warunków postanowienia nie został spełniony, a usprawiedliwienia dotyczące niewykonania obowiązków, przedstawione w odwołaniu, nie mogły skutkować uchyleniem decyzji organu I instancji jako wadliwej.
Niezasadne są zarzuty odnoszące się do wadliwych ustaleń kwestii zmiany sposobu użytkowania. Przytoczone wyżej ustalenia wynikające z oględzin przedmiotowego obiektu uprawniały organ do takiej oceny, zważywszy przy tym, że w istocie skarżący im nie zaprzeczył. Jedyne co kwestionuje, to okoliczność zmiany zakresu prowadzonej działalności gospodarczej, czy raczej jej rozszerzenia na działalność obejmującą usługi stolarskie. Tymczasem ta kwestia pozostaje poza kontrolą organów nadzoru budowlanego, dla których nie jest istotne, czy zmiana użytkowania obiektu budowlanego pozostaje w zgodzie z zakresem prowadzonej działalności gospodarczej. Tak więc chybione jest w ocenie Sądu odwoływanie w się skardze do treści protokołu kontroli pracodawcy przeprowadzonej w dniu 15-16 maja 2008 r. przez Państwową Inspekcję Pracy – Inspektora Okręgowego Inspektoratu Pracy (vide: fotokopia protokołu k. 8-13), ponieważ inne okoliczności, wynikające z odmiennych kompetencji organów, miały być przedmiotem ustaleń PIP. Niezależnie od tego trzeba zauważyć, że przedmiotowy protokół nie był znany organom nadzoru budowlanego, ponieważ dołączony został dopiero do skargi, mimo, iż skarżący otrzymał jego odpis w dniu 16 maja 2008 r. Tym samym organy rozstrzygające niniejszą sprawę nie mogły ocenić tego dowodu ani odnieść się do jego treści. Nadto protokół PIP przedstawia stan w trakcie oględzin obiektu dokonanych w dniu 15 maja 2008 r., a zatem po oględzinach dokonanych przez PINB (protokół z dnia 7 kwietnia 2008 r.). W dniu 15 maja 2008 r. maszyny stolarskie były wyłączone i zebrane w jednym pomieszczeniu, a obecny podczas oględzin K.D. twierdził, iż maszyny są jego własnością, ale nie wykonuje na nich żadnej produkcji. W istocie zatem istnieje rozbieżność między opisanym stanem podczas obu oględzin, jak również występuje pewna różnica w treści oświadczeń K.D. składanych do obu protokołów, jednakże w sytuacji, gdy organ rozstrzygający niniejszą sprawę dysponował jedynie dowodami przeprowadzonymi w toku własnego postępowania, nie można mu postawić zarzutu naruszenia przepisów art. 7, art. 77 i art. 80 kpa poprzez brak wszechstronnego wyjaśnienia sprawy. Jednocześnie trzeba podkreślić znaczenie opisu obiektu zawartego w protokole PINB z dnia 7 kwietnia 2008 r., z którego wynika wyprowadzenie wentylacji z pomieszczeń, gdzie znajdowały się maszyny stolarskie, użytkowane przez właściciela zgodnie z jego oświadczeniem. Dla organów nadzoru budowlanego nie jest istotne, czy użytkowanie części obiektu jako stolarni służyło wyłącznie potrzebom właściciela i jego rodziny, czy też pozostawało częścią prowadzonego przez niego przedsiębiorstwa, bowiem dla tych organów istotne jest jedynie, czy wprowadzenie innego sposobu użytkowania obiektu (lub jego części), niż wynikający z pozwolenia na budowę, wpływa na zmianę wymagań stawianych temu obiektowi, a związanych przede wszystkim z bezpieczeństwem jego dalszego użytkowania. Wobec powyższego, dołączony do skargi dokument nie ma zdaniem Sądu takiego znaczenia, jaki przypisuje mu skarżący, a które mogłoby uzasadniać ocenę wadliwości postępowania przeprowadzonego przez organy nadzoru w kontrolowanej sprawie.
Nie stanowi także o naruszeniu przepisu prawa materialnego – art. 71a ust. 4 Prawa budowlanego nakazanie w zaskarżonej decyzji likwidacji funkcji stolarni i przywrócenia poprzedniego sposobu użytkowania – funkcji pieczarkarni z częścią gospodarczą. Po pierwsze, treść decyzji odpowiada wymogom wskazanego i przytoczonego wyżej przepisu, po wtóre zaś zgodna jest z prawidłowymi, szerzej opisanymi wyżej ustaleniami. Mówiąc w skrócie, wynika z nich, że ostatnim legalnym (wynikającym z treści opisanej wyżej decyzji o pozwoleniu na budowę) sposobem użytkowania była "pieczarkarnia z zapleczem socjalno – gospodarczym". Skoro zatem organ stwierdził, w sposób uprawniony według Sądu, samowolne (bez zgłoszenia) wprowadzenie jako sposobu użytkowania - "stolarni" i trafnie ocenił konieczność zmiany wymagań stawianych obiektowi budowlanemu w odniesieniu do zmienionej funkcji, niewykonanie obowiązków nałożonych postanowieniem z dnia 13 maja 2008 r. musiało skutkować wydaniem decyzji, w której rozstrzyga się między innymi o obowiązku przywrócenia poprzedniego (w rozumieniu ostatniego legalnego) sposobu użytkowania (art. 71a ust. 4). Wyjaśnia się natomiast skarżącemu, że treść decyzji nie oznacza, iż na właściciela obiektu nakłada się obowiązek prowadzenia uprawy pieczarek. Zaskarżoną decyzję trzeba rozumieć przede wszystkim jako nakaz zaprzestania zmienionego sposobu użytkowania. Przy tym należy też zauważyć, że wprowadzenie do przedmiotowego obiektu innej funkcji, niż wynikająca z pozwolenia na budowę, będzie wymagało zgłoszenia, o ile zmiana ta będzie się mieścić w dyspozycji przepisu art. 71 ust. 1 Prawa budowlanego.
Opisywany w piśmie procesowym z dnia 21 maja 2010 r. konflikt miedzy skarżącym a uczestnikiem postępowania T.P. nie ma wpływu na rozstrzygnięcie niniejszej sprawy, bowiem oświadczenia uczestnika były jednym z elementów postępowania dowodowego i w istocie miały znaczenie tylko dla przyjęcia legalności obiektu budowlanego i jego funkcji – pieczarkarni, stanu na datę zbycia A.M. (inwestorem i pierwszym właścicielem przedmiotowego obiektu był bowiem T.P.). Nadto wymaga podkreślenia, że w toku postępowania administracyjnego okoliczności konfliktu, które miałyby podważać wiarygodność T. P. nie były przez skarżącego podnoszone (dołączony wyrok karny z dnia 25 marca 2010 r. opisuje sprawę, w której pokrzywdzonymi byli J.D. i G.D., nie zaś skarżący), wobec czego organ nie musiał się do nich odnosić w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Sąd nie uwzględnił wniosku złożonego przez pełnomocnika skarżącego w piśmie procesowym co do przeprowadzenia dowodu z przesłuchania świadka na okoliczność braku zmiany sposobu użytkowania nieruchomości przez skarżącego, bowiem sprzeciwia się temu przepis art. 106 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.), p.p.s.a., który nie tworzy podstawy dla przeprowadzenia przed sądem administracyjnym innego dowodu, niż (w ograniczonym zakresie) dowodu uzupełniającego z dokumentu. Na marginesie trzeba zauważyć, że w toku postępowania administracyjnego skarżący nie przedstawiał żadnych dowodów mogących zaprzeczyć dokonanym ustaleniom, ani też nie wnioskował o ich przeprowadzenie, mimo iż organ I instancji pismem z dnia 11 kwietnia 2008 r. (doręczonym skarżącemu w dniu 14 kwietnia 2009 r.), w trybie art. 10 kpa, zawiadomił strony o możliwości zapoznania się ze zgromadzonym materiałem dowodowym, informując, że rozstrzygnięcie sprawy nastąpi do dnia 9 maja 2009 r. "w oparciu o posiadany materiał dowodowy". Tak więc w ocenie Sądu przedstawianie dowodów, czy też wnioskowanie o ich przeprowadzenie dopiero w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest spóźnione, tym bardziej, że zarówno opisane dowody (podobnie jak i okoliczności konfliktu sąsiedzkiego) znane były skarżącemu jeszcze w trakcie postępowania przed organem I instancji.
Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku na mocy art. 151 p.p.s.a. skargę jako niezasadną oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło