II SA/Gd 643/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mariola Jaroszewska po rozpoznaniu w dniu 28 czerwca 2011 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi K. J. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 30 czerwca 2009 r. Nr [...] w przedmiocie zarzutów dotyczących prowadzenia egzekucji w sprawie nałożenia określonych obowiązków w celu doprowadzenia obiektu budowlanego do stanu zgodnego z prawem postanawia odmówić przyznania K. J. prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. K. J. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w G. z dnia 3 czerwca 2009 r. nr [...] w przedmiocie zarzutów dotyczących prowadzenia egzekucji w sprawie nałożenia określonych obowiązków w celu doprowadzenia obiektu budowlanego do stanu zgodnego z prawem. W dniu 17 września 2010 r. skarżąca zwróciła się do Sądu o zwolnienie jej od kosztów sądowych oraz o ustanowienie adwokata. Skarżąca oświadczyła, iż w dniu 19 lipca 2006 r. uległa wypadkowi w gospodarstwie rolnym i od tej pory utraciła całkowitą zdolność do wykonywania pracy w gospodarstwie rolnym. Z tytułu renty osiąga dochód w wysokości 247,20 zł. Innych dochodów skarżąca nie uzyskuje. We wniosku skarżąca wykazała ponadto, że posiada nieruchomość rolną o powierzchni 4,3 ha wraz z nieużytkami oraz budynek gospodarczy w stanie surowym. Skarżąca oświadczyła, że nie posiada żadnych oszczędności, papierów wartościowych oraz innych przedmiotów wartościowych. Ze złożonego wniosku wynika, że skarżąca prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Celem usunięcia wątpliwości co do możliwości płatniczych wnioskującej Referendarz sądowy wezwał skarżącą do nadesłania dodatkowych dokumentów źródłowych i oświadczeń. Z nadesłanych do Sądu w dniu 15 października 2010 r. dokumentów, wynika, że bank wypowiedział skarżącej umowę rachunku bankowego z powodu braku środków na koncie. Skarżąca złożyła oświadczenie, że nie posiada żadnych oszczędności, lokat bankowych oraz dewizowych. Rocznego rozliczenia podatku dokonuje za nią KRUS a z mężem posiada ustrój rozdzielności majątkowej i nie prowadzi z nim wspólnego gospodarstwa domowego. Skarżąca oświadczyła, że na nią i na męża zarejestrowany jest samochód marki Fiat Albea, rok produkcji 2006 r., zakupiony w 2006 r. w systemie ratalnym na okres 8 lat. Termin ostatniej spłaty przypada na dzień 10 listopada 2014 r. Obecnie samochód ten użytkuje i spłaca mąż wnioskującej. Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gdańsku, postanowieniem z dnia 22 października 2010 r., odmówił K. J. przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. W ocenie referendarza skarżąca nie wykazała, że spełnia ustawowe przesłanki przyznania prawa pomocy, gdyż nie wyjaśniła istotnych wątpliwości dotyczących jej rzeczywistych możliwości płatniczych, czym uniemożliwiła dokonanie pełnej ich oceny. Na postanowienie Referendarza skarżąca wniosła sprzeciw, do którego załączyła dokumenty obrazujące sytuację majątkową swojego męża. Z dokumentów tych wynika, że osiąga on dochód z tytuły renty w wysokości 1005,95 zł miesięcznie. Skarżąca nie pozostaje z mężem w separacji, zamieszkują oni pod tym samym adresem i utrzymują ze sobą kontakt. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku postanowieniem z dnia 26 listopada 2010 r. odmówił K. J. przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. W ocenie Sądu, skarżąca wraz z mężem osiąga bowiem dochód umożliwiający zapłatę kosztów postępowania bez uszczerbku koniecznego utrzymania dla siebie i dla rodziny. Skarżąca posiada ponadto majątek w postaci nieruchomości, która może stanowić przedmiot zabezpieczenia rat kredytu lub pożyczki udzielonej w celu pozyskania środków pieniężnych na pokrycie kosztów sądowych w sprawie, jak również kosztów profesjonalnej pomocy prawnej. Następnie, wyrokiem z dnia 17 marca 2011 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę K. J. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w G.z dnia 30 czerwca 2009 r. nr [...]. W dniu 25 marca 2011 r. skarżąca złożyła ponowny wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie jej od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. W złożonym wniosku skarżąca wskazała, iż w lipcu 2006 r. uległa wypadkowi w gospodarstwie rolnym i utraciła całkowitą zdolność do pracy w gospodarstwie rolnym. Skarżąca uzyskuje rentę w wysokości 247,20 zł, posiada nieruchomość rolną o powierzchni 4,3 ha wraz z nieużytkami oraz budynek gospodarczy w budowie. We wniosku skarżąca oświadczyła, że nie prowadzi wspólnego gospodarstwa domowego z mężem, gdyż mają rozdzielność majątkową. Ponadto mąż utrzymuje się z renty okresowej i ma dodatkowo na utrzymaniu niepełnoletnie dziecko a sam choruje i nie posiada żadnych oszczędności i lokat. Skarżąca oświadczyła również, że nie posiada żadnych przedmiotów wartościowych, oszczędności ani papierów wartościowych. Skarżąca posiada wraz z mężem samochód, który został zakupiony w systemie ratalnym. Mąż spłaca raty tego kredytu. W związku z powyższym zarządzeniem Referendarza sądowego z dnia 19 maja 2011 r. (doręczonym w dniu 23 maja 2011 r.) wnioskodawczyni zobowiązana została do przedłożenia w terminie 14 dni następujących dokumentów i oświadczeń: wyciągu z posiadanych przez skarżącą i jej męża rachunków i lokat bankowych – w tym konta i lokat dewizowych – z ostatnich trzech miesięcy z uwzględnieniem aktualnego salda tychże rachunków, bądź też oświadczenia o ich nieposiadaniu, odpisu zeznania podatkowego złożonego przez skarżącą i jej męża za rok 2009 bądź oświadczenia o jego nieskładaniu, wskazania jakie źródła dochodu posiada mąż wnioskodawczyni i wskazania wysokości tych dochodów, zaświadczenia z urzędu gminy o powierzchni posiadanego gospodarstwa rolnego ze wskazaniem jakiego rodzaju zabudowania posiada skarżąca; przedłożenia dokumentów obrazujących koszty utrzymania posiadanych nieruchomości oraz kserokopii nakazów płatniczych dotyczących posiadanych nieruchomości; oświadczenia w przedmiocie zarejestrowanych na skarżącą i jej męża pojazdów mechanicznych (podania marki, roku produkcji, daty zakupu i aktualnej wartości). W odpowiedzi na wezwanie skarżąca nadesłała do Sądu własne oświadczenie o nieposiadaniu żadnych oszczędności, lokat bankowych oraz dewizowych. Wskazała, że jej mąż nie jest w tej sprawie zainteresowany, sam utrzymuje się z renty i ma na wychowaniu niepełnoletnie dziecko. Dodatkowo podniosła, że z mężem posiada ustrój rozdzielności majątkowej i nie prowadzi z nim wspólnego gospodarstwa domowego. Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gdańsku, postanowieniem z dnia 9 czerwca 2011 r., odmówił skarżącej K. J. przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. W ocenie Referendarza skarżąca nie wykazała, że spełnia ustawowe przesłanki przyznania prawa pomocy, gdyż nie wyjaśniła istotnych wątpliwości dotyczących jej rzeczywistych możliwości płatniczych, czym uniemożliwiła dokonanie pełnej ich oceny. Ponadto, nie pojawiły się żadne nowe okoliczności, które mogłyby skutkować zmianą rozstrzygnięcia wydanego w dniu 22 października 2010 r. w przedmiocie prawa pomocy. K. J. wniosła sprzeciw od postanowienia Referendarza sądowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.) – dalej p.p.s.a., w związku z wniesieniem sprzeciwu, postanowienie Referendarza sądowego z dnia 9 czerwca 2011 r. utraciło moc. Jak wynika z przedstawionego wyżej stanu faktycznego, sprawa z wniosku skarżącej K. J. o udzielenie prawa pomocy w zakresie całkowitym została już rozstrzygnięta prawomocnym postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 26 listopada 2010 r., mocą którego odmówiono skarżącej przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. Na wstępie należy wyjaśnić, że postanowienie w sprawie prawa pomocy należy do postanowień niekończących postępowania w sprawie, które zgodnie z art. 165 p.p.s.a, mogą być uchylane lub zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne. Zmiana stanu faktycznego, uzasadniającą zmianę stanowiska w przedmiocie braku podstaw do przyznania skarżącemu prawa pomocy wynikającego z wydanego w sprawie prawomocnego postanowienia, winna dotyczyć okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy. Zaistnienie tych okoliczności po wydaniu postanowienia winno wpływać na odmienną sytuacji skarżącego i jego możliwości w zakresie pokrycia kosztów postępowania. W świetle powyższego, ponowne złożenie wniosku o przyznanie prawa pomocy jest dopuszczalne, przyznanie prawa pomocy może nastąpić, tylko wówczas, gdy strona wnioskująca wykaże, że jej sytuacja finansowa uległa pogorszeniu w porównaniu z tą, jaka była podstawą odmowy udzielenia prawa pomocy. W ocenie Sądu, skarżący K. J. w złożonym ponownie wniosku o przyznanie prawa pomocy, nie wykazała, aby jej sytuacja materialna uległa pogorszeniu od momentu wydania postanowienia z dnia 26 listopada 2010 r. w stosunku do stanu, jaki był przedmiotem rozstrzygnięcia. W ponownie złożonym wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżąca nie wykazała aby zaistniały jakiejkolwiek okoliczności, które wpłynęły na pogorszenie jej sytuacji majątkowej. Wobec powyższego, w ocenie Sądu, brak jest podstaw do uwzględnienia ponownie złożonego przez skarżącą wniosku o przyznanie prawa pomocy. Skarżąca nie przedstawiła bowiem nowych okoliczności, uzasadniających stwierdzenie, że okoliczności faktyczne, które były podstawą wydania postanowienia z dnia 26 listopada 2010 r. uległy zmianie i sytuacja materialna skarżącej pogorszeniu w stosunku do sytuacji będącej przedmiotem badania Sądu przy wydaniu poprzedniego postanowienia. Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a., odmówił przyznania skarżącej prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata.