II SA/Gd 645/16
WyrokWSA w Gdańsku2017-01-18
Skład orzekający: Mariola Jaroszewska, Jolanta Górska, Dariusz Kurkiewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego prawidłowo dopuścił Stowarzyszenie "A" do udziału w postępowaniu odwoławczym i rozpoznał jego odwołanie, mimo że Stowarzyszenie nie było stroną postępowania przed organem pierwszej instancji i wniosło odwołanie po terminie?Ratio decidendi
Zaskarżona decyzja Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego została wydana z naruszeniem prawa, wypełniającym hipotezę art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., co uzasadnia stwierdzenie jej nieważności na podstawie art. 145 § 2 p.p.s.a. Rozpoznanie odwołania wniesionego przez podmiot nielegitymowany materialnie (Stowarzyszenie "A", które nie było stroną postępowania przed organem pierwszej instancji i wniosło odwołanie po terminie) stanowi rażące naruszenie prawa.Stan faktyczny
Skarżąca S. H. wniosła skargę na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która uchyliła decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego o umorzeniu postępowania w sprawie legalności robót budowlanych i przekazała sprawę do ponownego rozpoznania. Powodem uchylenia było dopuszczenie do udziału w postępowaniu odwoławczym Stowarzyszenia "A", które nie było stroną postępowania przed organem pierwszej instancji i wniosło odwołanie po terminie. Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów k.p.a. dotyczących dopuszczenia organizacji społecznej do udziału w postępowaniu, rozpoznania odwołania wniesionego przez nieuprawniony podmiot oraz wadliwe zastosowanie art. 138 § 2 k.p.a.Rozstrzygnięcie
Stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mariola Jaroszewska (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Jolanta Górska Sędzia WSA Dariusz Kurkiewicz Protokolant Starszy sekretarz sądowy Marta Sankiewicz po rozpoznaniu w dniu 18 stycznia 2017 r. w Gdańsku na rozprawie sprawy ze skargi S. H. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 15 września 2016 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie legalności wykonania robót budowlanych 1. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji; 2. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącej S. H. kwotę 997 (dziewięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
S. H. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 15 września 2016 r., nr [...], uchylającą decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 24 listopada 2015 r., nr [...], o umorzeniu postepowania w sprawie legalności wykonania robót budowalnych na terenie działki nr [...], usytuowanej w obrębie jednostki geodezyjnej B., gmina S., stanowiącej własność K. I., i przekazującą sprawę do rozpoznania przez organ pierwszej instancji.
Zaskarżoną decyzję podjęto w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych:
W dniu 22 września 2015 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowalnego wszczął z urzędu postępowanie w sprawie legalności wykonania robót budowlanych na terenie działki nr [...], usytuowanej w obrębie geodezyjnym B., gmina S. Stronami postępowania byli K. I. – właściciel działki i S. H. - inwestor.
Decyzją z dnia 24 listopada 2015 r. organ pierwszej instancji umorzył postępowanie we wskazanym przedmiocie. Decyzja została doręczona stronom postępowania w dniu 25 listopada 2015 r. i żadna z nich nie wniosła odwołania.
Z akt postępowania nie wynika, ażeby Stowarzyszenie "A" z siedzibą w Ż. brało udział w postępowaniu prowadzonym przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego , ani jako strona, ani jako podmiot działający na prawach strony. Stowarzyszenie nie złożyło wniosku o dopuszczenie do udziału w postępowaniu przed organem pierwszej instancji.
W dniu 29 grudnia 2015 r. Stowarzyszenie "A" złożyło odwołanie od decyzji o umorzeniu postępowania.
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia 17 marca 2016 r., wydanym na podstawie przepisu art. 31 § 1 pkt 2 k.p.a., dopuścił Stowarzyszenie "A" do udziału w postępowaniu na prawach strony, a następnie decyzją z dnia 15 września 2016 r. uchylił w całości decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowalnego o umorzeniu postępowania i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania organowi pierwszej instancji. Z uzasadnienia decyzji wynika, że w ocenie organu odwoławczego uprawnienie Stowarzyszenia do udziału w postępowaniu wynika z analizy akt przedmiotowego postępowania oraz z treści statutu tej organizacji. W tej sytuacji, organ odwoławczy uznał, że nie ma podstaw do kwestionowania uprawnień procesowych Stowarzyszenia w niniejszym postępowaniu i podstaw do stwierdzenia niedopuszczalności jego odwołania w trybie art. 134 k.p.a. Wobec konieczności zapewnienia Stowarzyszeniu możliwości udziału w postępowaniu oraz z powodu konieczności wyjaśnienia wątpliwości w zakresie stanu faktycznego, tj. charakteru robót wykonanych na przedmiotowej nieruchomości organ odwoławczy stwierdził, że zaistniały przesłanki uzasadniające uchylenie decyzji o umorzeniu postępowania i skierowaniu sprawy do ponownego rozpoznania przez organ pierwszej instancji. Wskazał, że Stowarzyszenie powinno mieć zapewnioną możliwość udziału w przeprowadzeniu dowodu z oględzin łącznie z możliwością wypowiedzenia się co do przeprowadzonych dowodów. W niniejszym przypadku konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie, ponieważ dopiero jednoznaczne ustalenie, że w przedmiotowej sprawie występują bądź nie przesłanki określone w przepisach art. 48, 49b, 50 czy 51 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, umożliwi podjęcie rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie.
Organ odwoławczy wskazał, że przy ponownym rozpoznaniu sprawy konieczne jest po raz kolejny ustalenie stanu faktycznego sprawy, w ramach ponownych oględzin, po prawidłowym zawiadomieniu wszystkich stron, z ewentualnym, w zależności od dokonanych ustaleń, uzupełnieniem w postaci odpowiednych ocen czy ekspertyz oraz aktualnego kręgu stron postępowania. W związku z potrzebą ustalenia stanu faktycznego na nieruchomości, która, jak wynika z akt sprawy, jest użytkowana jako grunt pod uprawę, organ nadzoru budowlanego winien rozważyć możliwość dokonania na terenie tej nieruchomości tzw. odkrywek. Organ wskazał szczegółowo na okoliczności faktyczne dotyczące robót budowlanych planowanych do przeprowadzenia przez S. H. na działce nr [...], które winny znaleźć wyjaśnienie w toku ponownego rozpoznania sprawy oraz na konieczność oceny dokonanego przez nią zgłoszenia. Organ odwoławczy obszernie ustosunkował się do zarzutów odwołania.
W skardze na powyższą decyzję zarzucono naruszenie następujących przepisów prawa:
1) przepisu art. 31 § 1 pkt 1) i 2) oraz § 2 k.p.a. poprzez wszczęcie postępowania odwoławczego w wyniku odwołania złożonego przez organizację społeczną do tego nieuprawnioną ze względu na jej cele statutowe oraz pomimo braku interesu społecznego i dopuszczenie jej do udziału w postępowaniu przed organem II instancji na prawach strony;
2) przepisów art. 127 § 1 k.p.a., art. 129 § 2 k.p.a., art. 134 k.p.a. i art. 16 § 1 k.p.a. poprzez przyjęcie do rozpoznania środka odwoławczego od rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji, złożonego przez osobę do tego nieuprawnioną, tj. przez podmiot, który nie był stroną postępowania przed organem I instancji, a także poprzez rozpoznanie środka odwoławczego złożonego z uchybieniem terminu do jego wniesienia;
3) przepisów art. 138 § 1 pkt 1 i 2 k.p.a. poprzez uchylenie w całości decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowalnego z dnia 24 listopada 2015 r. o umorzeniu postępowania w sprawie legalności wykonania robót budowlanych na terenie działki nr [...], usytuowanej w obrębie geodezyjnym B., gmina S., pomimo tego, że decyzja ta jest prawidłowa, a ponadto niewydanie orzeczenia co do istoty sprawy po uchyleniu w całości powyższej decyzji;
4) przepisu art. 138 § 2 k.p.a. poprzez przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowalnego jako organowi pierwszej instancji z jednoczesnym brakiem wskazania uchybionych przez ten organ instancji przepisów postępowania, pomimo że decyzja nie została wydana z naruszeniem przepisów postępowania i nie zachodzi potrzeba uzupełnienia postępowania dowodowego ani w całości ani w znacznej części;
5) przepisów art. 7 k.p.a., art. 8 k.p.a., art. 10 § 1 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., art. 79 § 1 i 2 k.p.a. i art. 80 k.p.a. poprzez wadliwą ocenę zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, polegającą na uznaniu, że wobec dopuszczenia Stowarzyszenia "A" do udziału w postępowaniu na prawach strony przed organem drugiej instancji, niezbędne jest ponowne ustalenie przez organ pierwszej instancji stanu faktycznego i prawnego sprawy w ramach oględzin z udziałem organizacji dopuszczonej do udziału w postępowaniu przed organem drugiej instancji, który to stan został uprzednio ustalony przez organ pierwszej instancji, a także brak przeprowadzenia wszechstronnej oceny materiału dowodowego;
6) przepisu art. 107 § 1 i § 3 k.p.a. poprzez brak prawidłowego uzasadnienia faktycznego i prawnego zaskarżonej decyzji.
Wniesiono o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowalnego i przekazanie sprawy temu organowi do ponownego rozpatrzenia oraz o zasądzenie od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowalnego na rzecz skarżącej kosztów postępowania według norm przepisanych.
W uzasadnieniu reprezentujący skarżącą pełnomocnik procesowy w pierwszej kolejności położył nacisk na wykazanie wadliwości podjętej decyzji z powodu dopuszczenia organizacji społecznej (stowarzyszenia) do udziału w postępowaniu na etapie postępowania odwoławczego, przy okazji wniesienia przez nią odwołania i w konsekwencji rozpoznania odwołania podmiotu nieuprawnionego. Według strony skarżącej dopuszczenie Stowarzyszenia nastąpiło z naruszeniem art. 31 § 1 pkt 1 i 2 oraz § 2 k.p.a., ponieważ nie było uzasadnione celami statutowymi tej organizacji oraz nie przemawiał za tym interes społeczny. Tymczasem ogólnikowo ujęta działalność na rzecz zachowania rozwoju lokalnej tożsamości, tradycji, obyczajów i dóbr kultury, organizowanie i prowadzenie działań na rzecz rozwoju infrastruktury wsi czy ochrona przyrody nie ma żądnego związku z badaniem legalności wykonania robót budowlanych. W tej sprawie interes Stowarzyszenia można było rozpatrywać wyłącznie w kategoriach interesu indywidulanego, albowiem organizacja ta jest o lat przeciwnikiem wszelkich inwestycji wiatrowych. Wskazano przy tym, że dopuszczenie nastąpiło bez formalnego wniosku Stowarzyszenia, a tylko w następstwie wniesienia odwołania. Stowarzyszenie nie było stroną postępowania przed organem pierwszej instancji, co czyniło niedopuszczalnym wniesienie przez nie odwołania. Dodatkowo zwrócono uwagę, że Stowarzyszenie wniosło odwołanie po tym, jak decyzja o umorzeniu postepowania stała się ostateczna i prawomocna. Odwołanie wniesiono po upływie terminu do wniesienia odwołania, który biegł dla stron biorących udział w postępowaniu przed organem pierwszej instancji.
Pełnomocnik skarżącej wskazał również na wadliwość zastosowania art. 138 § 2 k.p.a. oraz naruszenie zasad postępowania dowodowego i zasad sporządzania uzasadnienia. Rozpoznanie odwołania wniesionego z uchybieniem terminu przez organizację społeczną, która nie została uprzednio dopuszczona do udziału w postępowaniu przed organem pierwszej instancji, a której cele statutowe nie pokrywają się z przedmiotem prowadzonego postępowania, przy jednoczesnym braku interesu społecznego w jej dopuszczeniu do udziału w postępowaniu prowadzi do wniosku o niedopuszczalności odwołania.
W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację sformułowaną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja podjęta została z naruszeniem prawa wypełniającym hipotezę przepisów art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. i uzasadniającym stwierdzenie jej nieważności na podstawie art. 145 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718), zwanej dalej p.p.s.a.
Kontroli legalności przed sądem administracyjnym poddano kasacyjną decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 15 września 2016 r., uchylającą do ponownego rozpoznania decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego o umorzeniu postępowania prowadzonego w sprawie legalności robót budowlanych, których inwestorem była skarżąca, na działce nr [...] położonej, obręb geodezyjny B., gmina S., stanowiącej własność K. I. W ocenie organu odwoławczego ze względu na zakres faktyczny sprawy konieczny do wyjaśnienia zaistniały przesłanki zastosowania przepisu art. 138 § 2 k.p.a. dającego podstawę do podjęcia rozstrzygnięcia kasacyjnego.
Ze względu jednak na wagę dostrzeżonych uchybień prawnych stanowiących na gruncie procedury administracyjnej podstawę do stwierdzenia nieważności podjętego aktu administracyjnego indywidualnego sąd nie analizował prawidłowości zastosowania art. 138 § 2 k.p.a., gdyż w pierwszej kolejności należało zweryfikować prawidłowość administracyjnego toku instancji przed organem odwoławczym, wszczętego odwołaniem Stowarzyszenia "A".
Rozważania należy rozpocząć od przywołania treści art. 127 § 1 k.p.a., który stanowi, że od decyzji wydanej w pierwszej instancji służy stronie odwołanie tylko do jednej instancji.
W doktrynie i orzecznictwie ugruntowany jest pogląd, że postępowanie odwoławcze może być wszczęte wyłącznie wskutek wniesienia środka zaskarżenia (odwołania) przez podmiot legitymowany, nigdy zaś z urzędu (por. K. Glibowski w: R. Hauser, M. Wierzbowski (red.), Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, 2017, Legalis oraz powołane tam orzecznictwo: wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 17 listopada 1998 r., sygn. akt IV SA 2006/98, niepubl.; z dnia 10 czerwca 1998 r., sygn. akt IV SA 1260/96, niepubl.; z dnia 25 czerwca 2010 r., sygn. akt II FSK 311/09, Legalis; z dnia 19 maja 2010 r., sygn. akt II FSK 37/09, Legalis; z dnia 6 września 2007 r., sygn. akt I OSK 675/07, Legalis). Podkreśla się, że wszczęcie postępowania przed organem odwoławczym uzależnione jest od tego, czy strona skorzystała z uprawnienia do wniesienia odwołania. Organ odwoławczy nie może zatem działać z urzędu, a w razie braku odwołania postępowanie przed organem odwoławczym nie znajduje uzasadnienia w prawie i decyzja wydana w takim trybie dotknięta jest wadą nieważności (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 lutego 1996 r., SA/WR 477/95, Legalis). Konsekwentnie zatem, rozpatrzenie przez organ odwoławczy środka zaskarżenia od ostatecznej decyzji administracyjnej, wniesionego przez nieuprawniony podmiot, stanowi rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., z czym mamy też do czynienia w niniejszej sprawie.
Z przepisu art. 127 § 1 k.p.a. wynika, że uprawnionymi do wniesienia odwołania są strony postępowania, a także uczestnicy postępowania na prawach strony, tj. organizacje społeczne uczestniczące w postępowaniu (art. 31 § 3 k.p.a.), prokurator (art. 188 k.p.a.), Rzecznik Praw Obywatelskich (art. 14 pkt 6 RPOU) i inne podmioty określone w przepisach szczególnych.
W okolicznościach rozpoznawanej sprawy zasadnicze znaczenie dla wyników jej kontroli ma kwestia statusu dopuszczonej przez organ odwoławczy do udziału w sprawie organizacji społecznej – Stowarzyszenia "A", która wniosła odwołanie inicjując, zdaniem organu odwoławczego, administracyjny tok instancji.
Zasady udziału organizacji społecznych w postępowaniu administracyjnym reguluje art. 31 k.p.a., który w § 1 stanowi, że organizacja społeczna może w sprawie dotyczącej innej osoby występować z żądaniem
1) wszczęcia postępowania,
2) dopuszczenia jej do udziału w postępowaniu,
jeżeli jest to uzasadnione celami statutowymi tej organizacji i gdy przemawia za tym interes społeczny. O dopuszczeniu organizacji społecznej do udziału w postępowaniu rozstrzyga organ administracji publicznej na podstawie sformułowanego przez nią żądania wydając postanowienie. Również na etapie postępowania odwoławczego zainicjowanego odwołaniem uprawnionego podmiotu organizacja społeczna może żądać dopuszczenia jej do udziału w postępowaniu odwoławczym, jeżeli spełnione są przesłanki określone w art. 31 § 1 pkt 2 k.p.a. Podkreślić należy, że w zakresie dopuszczenia organizacji społecznej do udziału w postępowaniu organ nie może działać z urzędu, ale w efekcie żądania wniesionego przez organizację społeczną.
Okoliczności rozpoznawanej sprawy przedstawiają się w ten sposób, że odwołujące się Stowarzyszenie nie brało udziału w postępowaniu przed organem pierwszej instancji w sprawie legalności robót budowalnych na działce nr [...] w B., gmina S. na prawach strony, ale wniosło odwołanie od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 24 listopada 2015 r. Organ odwoławczy postanowieniem z dnia 17 marca 2016 r. dopuścił Stowarzyszenie do udziału w postępowaniu na wniosek złożony dopiero w piśmie z dnia 27 grudnia 2015 r., nazwane odwołaniem od decyzji z dnia 24 listopada 2015 r.
Wskazać należy, że w państwie prawnym istnieje publiczne prawo podmiotowe obywatela do odwołania się od każdej nieostatecznej decyzji administracyjnej. Prawo to nie może być jednak odrywane od zdarzeń prawnych, które wcześniej miały miejsce. Z tego wynika, że prawo to dotyczy w zasadzie adresata danej decyzji administracyjnej albo podmiotu będącego stroną lub mającego prawa strony w postępowaniu, które zakończyło się tą decyzją. Podmiot ten ma zatem w odniesieniu do odwołania ten sam interes prawny, na którym oparta była możliwość wydania decyzji, czyli prawo do uruchomienia toku instancji wywodzi się z prawa do uzyskania danej decyzji administracyjnej, wobec której tok instancji może być uruchomiony. Prowadzi to do wniosku, że sama czynność uruchamiająca tok instancji nie ma jedynie charakteru zaskarżenia dotychczasowej decyzji, ale jest wnioskiem o działanie merytoryczne – wnioskiem o załatwienie danej sprawy administracyjnej, czyli o ponowne zastosowanie normy materialnego prawa administracyjnego.
Odnosząc powyższe uwagi do sytuacji procesowej w postępowaniu administracyjnym organizacji społecznej stwierdzić należy, że legitymowaną do wniesienia odwołania jest tylko organizacja społeczna działająca jako podmiot na prawach strony, a wniesienie odwołania jest przejawem realizacji przysługujących jej praw strony. Bezwzględnym warunkiem legitymacji organizacji społecznej do wniesienia odwołania jest zatem formalne dopuszczenie jej do udziału w postępowaniu w pierwszej instancji, bez znaczenia jest natomiast faktyczne uczestniczenie organizacji społecznej w tym postępowaniu (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 czerwca 1998 r., sygn. akt IV SA 1180/96, niepubl.). Podobnie Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 8 stycznia 2014 r. (sygn. akt II OSK 1866/12, Legalis) stwierdził, że jeżeli organizacja nie brała udziału w postępowaniu w pierwszej instancji, to nie ma ona również legitymacji do złożenia odwołania. Postępowanie w pierwszej instancji zostaje zakończone z chwilą wydania decyzji. Organizacja społeczna będzie mogła wnieść odwołanie od takiej decyzji, jeżeli została wcześniej (przed jej wydaniem) dopuszczona do udziału w postępowaniu na prawach strony, co w niniejszej sprawie nie miało miejsca, a też Stowarzyszenie takiego wniosku przed organem pierwszej instancji nie złożyło. Powyższe rozważania potwierdzają tezę o niedopuszczalności wniesienia odwołania przez organizację społeczną, która nie uzyskała statusu strony w postępowaniu pierwszoinstancyjnym.
W takiej sytuacji rozpoznanie przez organ odwoławczy odwołania wniesionego przez podmiot nielegitymowany materialnie doprowadziło do wydania zaskarżonej decyzji z rażącym naruszeniem art. 127 § 1 k.p.a., co w myśl art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. stanowi przesłankę stwierdzenia jej nieważności. Odwołanie nie mogło zainicjować administracyjnego toku instancji przede wszystkim z powodu braku legitymacji do wniesienia odwołania po stronie Stowarzyszenia, ale z pola widzenia nie można również stracić okoliczności prawnej polegającej na tym, że jak wynika z akt sprawy wniesienie tego odwołania nastąpiło również z uchybienie terminu ustawowego, w sytuacji, gdy decyzja organu pierwszej instancji była już ostateczna. Okazuje się bowiem, że stronom biorącym udział w postępowaniu administracyjnym w sprawie legalności robót budowalnych decyzja organu pierwszej instancji doręczona została w dniu 25 listopada 2015 r., co powodowało, że termin do wniesienia odwołania dla stron upływał w dniu 9 grudnia 2015 r.. Stowarzyszenie natomiast wniosło odwołanie w dniu 29 grudnia 2015 r., a zatem z naruszeniem przepisu art. 129 § 2 k.p.a.
We wskazanych okolicznościach faktycznych i prawnych nie ma uzasadnionej potrzeby weryfikacji prawidłowości zastosowania przez organ odwoławczy art. 138 § 2 k.p.a., gdyż kontrolowana decyzja dotknięta wadą nieważności musi być wyeliminowana z tego powodu z obrotu prawnego poprzez stwierdzenie jej nieważności ze skutkiem ex tunc, do czego sądowi administracyjnemu podstawę prawną daje art. 145 § 2 dalej p.p.s.a. Nie mają również wpływu na rozstrzygnięcie niniejszej sprawy okoliczności kształtujące, w świetle art. 31 § 1 k.p.a., przesłanki dopuszczenia organizacji społecznej, w niniejszej sprawie Stowarzyszenia "A", do udziału w postępowaniu na prawach strony, albowiem Stowarzyszenie nie wniosło o dopuszczenie go do udziału w postępowaniu na etapie postępowania przed organem pierwszej instancji. Wskutek zaś ostateczności decyzji z dnia 24 listopada 2015 r. nie mogło o to wnosić przed organem drugiej instancji.
W związku ze wskazanymi wyżej uwarunkowaniami procesowymi niniejszej sprawy sąd nie odniósł się do braków postępowania dowodowego stwierdzonych przez organ drugiej instancji, które w jego ocenie doprowadziły do wydania przedwczesnego rozstrzygnięcia o umorzeniu postępowania w sprawie legalności robót budowlanych.
Natomiast sąd zwraca uwagę, że pismo Stowarzyszenia nazwane odwołaniem wraz z pismem uzupełniającym z dnia 4 maja 2016 r. może prowadzić do odmiennej oceny jego treści, niż przyjął to organ drugiej instancji. Mianowicie z pism tych wynika, że celem Stowarzyszenia było wszczęcie postępowania nadzwyczajnego, o stwierdzenie nieważności decyzji z dnia 24 listopada 2015 r. bądź wznowienia postępowania zakończonego tą decyzją, gdyż podmiot ten miał świadomość ostateczności decyzji kończącej postępowanie przed organem pierwszej instancji. Przy czym Stowarzyszenie domagało się alternatywnie wszczęcia postępowania nadzwyczajnego przez organ drugiej instancji z urzędu (zob. pismo karta 14 akt administracyjnych WINB).
Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 145 § 2 p.p.s.a., stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji, z powodu wystąpienia przyczyny określonej w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.
O kosztach postępowania sąd orzekł na podstawie art. 200 i 205 § 2 p.p.s.a., zasądzając na rzecz skarżącej kwotę 997 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania, na które oprócz wpisu sądowego od skargi w wysokości 500 zł, składa się również wynagrodzenie pełnomocnika skarżącej – radcy prawnego ustalone zgodnie z zasadami określonymi w § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c w zw. w § 15 ust. 1 i 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2015, poz. 1804), oraz opłata skarbowa od pełnomocnictwa w wysokości 17 zł.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło