II SA/Gd 645/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Krzysztof Kaszubowski Sędziowie: Sędzia WSA Diana Trzcińska Asesor WSA Jakub Chojnacki (spr.) po rozpoznaniu w dniu 16 października 2024 r. w Gdańsku w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J. W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z dnia 16 kwietnia 2024 r., sygn. akt SKO Gd/1814/24 w przedmiocie wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę. Pani J. W. (dalej: Skarżąca) wnioskiem z 22 czerwca 2023 r zwróciła się do Wojewody Pomorskiego o stwierdzenie nieważności decyzji Naczelnika Miasta i Gminy w Kościerzynie z 2 marca 1979 r., nr RLS.604/b/20/79 (dalej: decyzja), w sprawie przejęcia na własność Państwa nieruchomości rolnych obejmujących działki nr [...] i [...], zapisane w rejestrze gruntów wsi J. pod nr [...] i [...]. Wojewoda przekazał wniosek według właściwości do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku (dalej: SKO, Kolegium). SKO postanowieniem z 14 lutego 2024 r. odmówiło o wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji. Kolegium wskazało, że od dnia doręczenia decyzji upłynęło ponad 30 lat, w związku z czym nie jest możliwe wszczęcie postępowania w sprawie stwierdzenia jej nieważności. SKO po ponownym rozpoznaniu sprawy, postanowieniem z 16 kwietnia 2024 r. utrzymało swoje postanowienie w mocy. Kolegium ponownie wskazało, że decyzja została doręczona Skarżącej w dniu 8 marca 1979 r., co oznacza, że organ nie był uprawniony do zbadania, czy decyzja ta zawierała kwalifikowane wady prawne. We wniesionej do Sądu Skargę na postanowienie SKO z 16 kwietnia 2024 r., Skarżąca domagała się jego uchylenia, zarzucając naruszenie przepisów postępowania, to jest art. 158 § 2 k.p.a. poprzez nierozpatrzenie ponownie sprawy i stwierdzenie wydania zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawda, w sytuacji gdy jeżeli nie można stwierdzić nieważność decyzji na skutek okoliczności o których mowa w art 156 § 2 k.p.a., organ administracji publicznej powinien ograniczyć się do stwierdzenia wydania zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa. W uzasadnieniu skargi podniesiono między innymi, że wskazana w decyzji podstawa faktyczna w postaci podania, że nieruchomość od roku 1952 pozostaje we władaniu Z. jest niezgodna ze stanem faktycznym i prawnym. Nieruchomość bowiem została przekazana dopiero 17 marca 1964 r., co oznacza, że nie stało się to przed wejściem w życie ustawy z 5 kwietnia 1958 r. o sprzedaży państwowych nieruchomości rolnych oraz uporządkowanie niektórych spraw związanych z reformą rolną i osadnictwem. Kolegium odpowiadając na skargę wniosło o jej oddalenie, potwierdzając argumentację przedstawioną w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki sąd administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Zaskarżone postanowienie jest zgodne z prawem, ponieważ w myśl art. 158 § 3 k.p.a., nie można wszcząć postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji w sytuacji, gdy od jej doręczenia lub ogłoszenia upłynęło 30 lat. Jak wynika ze znajdującego się w aktach administracyjnych potwierdzenia odbioru, decyzję doręczono Skarżącej w dniu 8 marca 1979 r. Oznacza to, że trzydziestoletni termin upłynął w dniu 8 marca 2009 r. Przepis art. 158 § 3 k.p.a. wprowadzono w życie z dniem 16 września 2021 r. na mocy ustawy z dnia 11 sierpnia 2021 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. poz. 1491). Ustawa ta nie przewidziała, aby przepis ten nie miał zastosowania do decyzji wydanych przed jego wejściem w życie. Przeciwnie, ustawodawca w art. 2 ust. 1 tej ustawy rozstrzygnął, że trzydziestoletni termin uniemożliwiając wszczęcie postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej, stosuje się nawet do postępowań wszczętych i niezakończonych przed wejściem w życie ustawy zmieniającej. Konsekwencją takiego stanu prawnego jest uniemożliwienie uzyskania merytorycznego rozstrzygnięcia w przedmiocie nieważności decyzji, do którego zalicza się między innymi decyzja stwierdzającą wydanie decyzji z naruszeniem prawa. Zarzut Skargi w tym zakresie jest nieuzasadniony, ponieważ zastosowanie art. 158 § 2 k.p.a. może mieć miejsce jedynie w konsekwencji przeprowadzonego postępowania administracyjnego w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji. Postępowanie w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji, kończy się decyzją administracyjną, w której właściwy organ administracji: stwierdza nieważność decyzji albo odmawia stwierdzenia nieważności decyzji, ewentualnie stwierdza jej wydanie z naruszeniem prawa. Do uzyskania któregokolwiek z tych rozstrzygnięć, niezbędne jest jednak wszczęcie i przeprowadzenie postępowania administracyjnego w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji. W niniejszej sprawie, z uwagi na trzydziestoletni upływ terminu od doręczenia decyzji Skarżącej, wszczęcie postępowania administracyjnego w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji jest niedopuszczalne, co w konsekwencji oznacza brak możliwości merytorycznego rozpoznania wniosku Skarżącej z 22 czerwca 2023 r. Z tego również powodu nie mogły odnieść skutku zarzuty skargi kwestionujące prawidłowość decyzji z 1979 r. Brak prawnej możliwości wszczęcia postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji uniemożliwił Kolegium dokonanie merytorycznej oceny przesłanek stwierdzenia nieważności. Przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia stanowisko SKO jest prawidłowe. Mając powyższe na względzie, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935) skargę oddalił. Sprawę rozpoznano w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym stosownie do art. 119 pkt 3 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zgodnie z którym sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie.