II SA/Gd 649/09

WyrokWSA w Gdańsku2010-03-10

Skład orzekający: Tamara Dziełakowska, Jolanta Górska, Dorota Jadwiszczok

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy budowa obiektu na terenie rodzinnego ogrodu działkowego, przekraczającego dopuszczalne w regulaminie wymiary altany, wymaga pozwolenia na budowę i czy w przypadku braku takiego pozwolenia organ nadzoru budowlanego może wydać nakaz rozbiórki tego obiektu?
Ratio decidendi
Budowa obiektu przekraczającego wymiary altany określone w regulaminie rodzinnego ogrodu działkowego oraz wymagania ustawy Prawo budowlane wymaga uzyskania pozwolenia na budowę. W przypadku braku takiego pozwolenia i niespełnienia obowiązków legalizacyjnych nałożonych przez organ nadzoru budowlanego, organ ten ma prawo wydać decyzję nakazującą rozbiórkę obiektu. Budynek mieszkalny na terenie ROD nie może być traktowany jako altana, jeśli nie spełnia wymogów regulaminu i przepisów prawa budowlanego.
Stan faktyczny
Inwestor P. O. wybudował na działce w Rodzinnym Ogrodzie Działkowym "P." w C. obiekt budowlany o powierzchni zabudowy 45,11 m2 i wysokości przekraczającej dopuszczalne w regulaminie wymiary altany. Organ nadzoru budowlanego stwierdził, że obiekt jest budynkiem mieszkalnym wymagającym pozwolenia na budowę, którego inwestor nie posiadał. Po wstrzymaniu robót i nałożeniu obowiązku przedstawienia dokumentów legalizacyjnych, których inwestor nie wykonał, organ wydał decyzję nakazującą rozbiórkę obiektu. Skarżący kwestionował kwalifikację obiektu jako budynku mieszkalnego i zarzucał błędy proceduralne.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Tamara Dziełakowska Sędziowie: Sędzia WSA Jolanta Górska Sędzia WSA Dorota Jadwiszczok (spr.) Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Agnieszka Dobroń po rozpoznaniu w dniu 10 marca 2010 r. na rozprawie sprawy ze skargi P. O. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 9 września 2009 r., nr [...] w przedmiocie rozbiórki obiektu budowlanego oddala skargę. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w C. decyzją z dnia 3 lipca 2009 r. Nr PINB – 7141/18/08, wydaną na podstawie art. 48 ust. 1 oraz art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. – Prawo budowlane (Dz. U. z 2006r. Nr 156, poz. 1118 z późn. zm.) zwanej dalej U.p.b. oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.) zwanej dalej K.p.a., nakazał P. O. rozbiórkę obiektu budowlanego – budynku mieszkalnego trwale związanego z gruntem o powierzchni zabudowy 45,11m2, usytuowanego na terenie działki nr [...] położonej przy ul. [...] (nr wewnętrzny [..]) w C., stanowiącej Rodzinny Ogród Działkowy "P." w C. Organ ustalił, że postanowieniem z dnia 2 lutego 2009 r., wydanym w trybie art. 48 ust. 2 i ust. 3 U.p.b., wstrzymane zostały roboty budowlane oraz został nałożony na inwestora P. O. obowiązek przedstawienia w terminie czterech miesięcy. określonych dokumentów, o których mowa w art. 48 ust. 3 U.p.b. Ustalono również, że na działce nr [...] w C., stanowiącej urządzony Rodzinny Ogród Działkowy "P.", znajduje się obiekt budowlany pełniący funkcję budynku mieszkalnego. Inwestorem przedmiotowego budynku jest P. O. Inwestor nie wykonał nałożonego na niego obowiązku przedłożenia dokumentów. Organ pierwszej instancji wskazał na treść art. 29 ust. 1 pkt 4 U.p.b., zgodnie z którym pozwolenia na budowę nie wymaga budowa altan i obiektów gospodarczych na działkach w rodzinnych ogrodach działkowych o powierzchni zabudowy do 25 m2 w miastach i do 35 m2 poza granicami miast oraz wysokości do 5 m przy dachach stromych i do 4 m przy dachach płaskich. Budowa taka nie wymaga również zgłoszenia, o którym mowa w art. 30 ust. 1 U.p.b. Przytoczony przepis jest tożsamy z § 107 Regulaminu ROD uchwalonego przez Krajową Radę Polskiego Związku Działkowców w dniu 7 kwietnia 2004 r. i znowelizowanego w dniu 23 listopada 2006r., zgodnie z którym altana w ogrodzie jest obiektem wolnostojącym, parterowym, zapewniającym rodzinie warunki do wypoczynku, może być podpiwniczona i posiadać poddasze użytkowe. Powierzchnia zabudowy altany, mierzona po obrysie ścian zewnętrznych, może wynosić w ogrodach w granicach miast do 25 m 2, w ogrodach poza granicami miast do 35 m 2, może posiadać zadaszony taras otwarty o powierzchni do 12 m 2, której to powierzchni nie wlicza się do powierzchni zabudowy altany, o ile nie znajduje się pod poddaszem lub nad piwnicą. Wysokość altany nie może przekroczyć 5,0 m przy dachu dwuspadowym stromymi i 4,0 m przy innym kształcie dachu, mierzonej od poziomu gruntu do najwyższego punktu dachu. Usytuowanie altany nie może być mniejsze jak 3,0 m od granicy działki ogrodu. W tak ustalonym stanie faktycznym organ pierwszej instancji stwierdził, że inwestor budując przedmiotowy budynek mieszkalny zdecydowanie przekroczył dopuszczalne wartości powierzchni zabudowy oraz wysokości obiektu określone w przytoczonych przepisach, tym samym dopuścił się samowoli budowlanej w zrozumienia U.p.b. Zdaniem organu przedstawiony stan faktyczny nie nasuwa wątpliwości, że budowa przedmiotowego obiektu stanowiła realizację zamierzenia inwestycyjnego z ominięciem przepisów o pozwoleniu na budowę. Budowa obiektu, będącego przedmiotem niniejszego postępowania, pełniącego funkcję budynku mieszkalnego, wymagała uzyskania pozwolenia na budowę, którego inwestor nie posiada. Zgodnie z art. 48 ust. 4 U.p.b., w przypadku niespełnienia w wyznaczonym terminie obowiązku dostarczenia wymaganych dokumentów, właściwy organ nadzoru budowlanego nakazuje w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego, lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę. W myśl art. 83 ust. 1 U.p.b. do właściwości powiatowego inspektora nadzoru budowlanego jako organu pierwszej instancji należą zadania i kompetencje, o których mowa między innymi w art. 48 U.p.b. Na powyższą decyzję P. O. wniósł odwołanie do Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w G., zarzucając naruszenie przepisów postępowania administracyjnego polegające na niewyjaśnieniu stanu faktycznego w sprawie i nieuwzględnieniu, iż wymiary jego "altany" różnią się od tych podanych w decyzji organu pierwszej instancji i wynoszą 25 m2 oraz 11 m 2 tarasu. Podał też, że poddasze użytkowe "altany" jest wysunięte na słupach, na co otrzymał pozwolenia od Zarządu Rodzinnych Ogródków Działkowych "P.", tak samo jak i na całą "altanę". Zdaniem skarżącego, skoro Zarząd nie stwierdził żadnych nieprawidłowości przy odbiorze "altany", to potwierdza to okoliczność, że wszystko odbyło się zgodnie z przepisami. Dodał także, że w okolicy jest wiele większych budynków posadowionych na terenie ogródków działkowych, których nikt nie zamierza rozbierać. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w G. decyzją z dnia 9 września 2009r. Nr [...] utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Organ odwoławczy podał, że pismem z dnia 21 maja 2008 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w C. zawiadomił strony o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie obiektu budowlanego usytuowanego na terenie ROD "P." w C., ul. [...] (działka nr [...]). Przeprowadzając dowód z oględzin nieruchomości w dniu 19 czerwca 2008 r. ustalono, że na działce nr geod. [...](nr wewnętrzny [...]) znajduje się obiekt budowlany, w trakcie budowy, częściowo podpiwniczony, podpiwniczenie ma wymiary 3,55 m x 7,30 m oraz 4,30 m x 2,63 m pod tarasem. Dodatkowo ustalono, że nad piwnicą i parterem wykonano stropy lane, żelbetowe o grubości 10 cm, krzyżowo zbrojone, ściany fundamentowe są w części lane oraz murowane z bloczków betonowych, ściany murowane powstały z bloczków gazobetonowych o grubości 18 cm.. Według oświadczenia inwestora P. O. budowa obiektu została rozpoczęta w lipcu 2006 r., po otrzymaniu zgody Zarządu ROD "P." w C. z dnia 19 czerwca 2006 r. Po dokonaniu ustalenia, iż budynek ten nie jest murowaną altaną, ale budynkiem mieszkalnym Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w C. postanowieniem nr [...] z dnia 2 lutego 2009 r., podjętym na podstawie art. 48 ust. 2 i ust. 3 U.p.b. z 1994r., wstrzymał prowadzenie robót budowlanych, obejmujących budowę obiektu i nałożył na inwestora P. O. obowiązek przedstawienia w terminie czterech miesięcy ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu dla działki nr [...] w C.; czterech egzemplarzy projektu budowlanego sprawdzonego pod względem zgodności z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi, przez osobę posiadająca uprawnienia budowlane do projektowania bez ograniczeń w odpowiedniej specjalności lub rzeczoznawcę budowlanego wraz z zaświadczeniem o przynależności projektanta do właściwej izby samorządu zawodowego; a także oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Ponieważ zobowiązany nie wykonał nałożonego obowiązku, organ pierwszej instancji decyzją nr [...] z dnia 3 lipca 2009 r. na podstawie art. 48 ust. 1 U.p.b., nakazał P. O. rozbiórkę przedmiotowego obiektu budowlanego. Rozpatrując odwołanie skarżącego, złożone w jego imieniu przez żonę M. O. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w G. odwołał się do treści art. 29 ust. 1 pkt 4 i art. 30 ust. 1 pkt 1 U.p.b. Organ drugiej instancji stwierdził, że budowa przedmiotowego obiektu – budynku mieszkalnego, o wysokości 5,45 m – mierzonej od okapu i 5,05 m mierzonej w kalenicy od usypanego gruntu, powierzchni zabudowy 45,11 m 2, zlokalizowanego na terenie Rodzinnego Ogrodu Działkowego "P." w C., wymagała uzyskania pozwolenia na budowę, zgodnie z art. 28 § 1 U.p.b. Wobec naruszenia tego przepisu organ pierwszej instancji obowiązany był do przeprowadzenia postępowania w oparciu o przepisy art. 48 U.p.b., wydając postanowienie, o którym mowa w art. 48 ust. 2 i ust. 3 U.p.b., wstrzymujące roboty budowlane i nakładające na inwestora obowiązek dostarczenia w określonym terminie wymienionych w postanowieniu dokumentów. Zgodnie z przepisem art. 48 ust. 4 U.p.b., w przypadku niespełnienia w wymaganym terminie obowiązków, o których mowa w ust. 3, stosuje się przepis ust. 1, to jest nakazuje rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę. Ponieważ w rozpatrywanym przypadku skarżący nie wykonał nałożonego na niego obowiązku, organ odwoławczy stwierdził, że zaskarżona decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego jest zgodna prawem, wobec czego na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. utrzymał zaskarżoną decyzję w całości w mocy. Odnosząc się do zarzutów odwołania organ drugiej instancji wyjaśnił, że wymiary spornego budynku zostały ustalone w trakcie oględzin nieruchomości prowadzonej w dniu 19 czerwca 2008 r. z udziałem inwestora. Co istotne, protokół oględzin do którego załączono szkic dotyczący wymiarów obiektu, został podpisany przez P. O. bez uwag i zastrzeżeń. Zgodnie z normą nr ref [...] ustanowioną przez Polski Komitet Normalizacyjny uchwałą nr [...] – o z dnia 28 października 1997 r. pod pojęciem "powierzchni zabudowy" rozumie się powierzchnię terenu zajętą przez budynek w stanie wykończonym. Powierzchnia zabudowy wyznaczana jest przez rzut pionowy zewnętrznych krawędzi budynku na powierzchnię terenu. Z akt przedmiotowej sprawy wynika, że nad tarasem znajduje się część drugiej kondygnacji budynku (o wymiarach zewnętrznych 7,30 m, x 2,63 m), wsparta na słupach żelbetowych. Dlatego powierzchnia zabudowy przedmiotowego obiektu wynosi łącznie 45,11m 2 a nie 25,915 m 2. Organ podał dalej, że w załączonym do odwołania protokole Komisji Budowlanej przy ROD "P." w C. z dnia 9 sierpnia 2007 r. dotyczącym kontroli przedmiotowego obiektu znajduje się zapis "stwierdzono przekroczenie metrażu według regulaminu P.O.D. o 2,38 m 2, jak również przekroczono została wysokość 5 m2. Tym samy zarzut skarżącego dotyczący odbioru przedmiotowego obiektu bez zastrzeżeń przez Zarząd POD "P." w C. jest nietrafny. Na koniec organ odwoławczy jeszcze raz podkreślił, że przyczyną wydania nakazu rozbiórki spornego budynku było niespełnienie przez skarżącego wymagań określonych przez organ pierwszej instancji zgodnie z przepisami U.p.b. Skargę na opisaną wyżej decyzję wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku P. O., reprezentowany przez żonę M. O. Skarżący wnosząc o uchylenie decyzji organów obu instancji zarzucił organom naruszenie przepisów U.p.b. poprzez błędne przyjęcie, że budowa altany ogrodowej wymaga wydania pozwolenia na budowę oraz poprzez przyjęcie, że powierzchnia zabudowy altany przekracza dozwolone 25 m 2, podczas gdy jest ona zgodna z prawem. W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w G. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację w sprawie. Dodatkowo, pismem z dnia 5 marca 2010,r. skarżący uzupełnł skargę, podnosząc, że stroną postępowania w rozpatrywanym przypadku nie powinien być Zarząd Rodzinnego Ogrodu Działkowego "P.", gdyż nie jest on wymieniony w art. 28 U.p.b. Zatem udział w postępowaniu podmiotu nie będącego stroną czyni to postępowanie wadliwym. Tym bardziej, że w postępowaniu brak podmiotu, który w rzeczywistości powinien być stroną - Polskiego Związku Ogródków Działkowych, co czyni decyzje wadliwymi w stopniu eliminującym je z obrotu prawnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu ustawy wojewódzki sąd administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji. Kontrolując według powyższych kryteriów zaskarżoną decyzję Sąd ocenia, iż nie narusza ona prawa, w tym przepisów postępowania w sposób, który miałby istotny wpływ na wynik sprawy. Prawidłowo, w ocenie Sądu, ustalony został przez organ stan faktyczny. Nie budzi wątpliwości okoliczność usytuowania działki zabudowanej spornym obiektem na terenie Rodzinnego Ogrodu Działkowego "P." w C. oraz braku na tym terenie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Prawidłowo została również ustalona okoliczność dotycząca numeru geodezyjnego działki ([...]), w sytuacji gdy w sytuacji, gdy numer działki ([...]0) ma charakter wyłącznie wewnętrzny, w ramach Ogrodu Działkowego. Z kolei ustalona data budowy, lipiec 2006 r., uzasadnia co do samowoli budowlanej zastosowanie przepisów ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz. U. z 2006r. Nr 156, poz. 1118, ze zm.). Zauważyć należy, że ustalenia faktyczne dotyczące rozmiaru, wyglądu i przeznaczenia przedmiotowego obiektu zostały dokonane na podstawie dowodu z oględzin, który został przeprowadzony w obecności skarżącego, z czynności tych sporządzono protokół zawierający opisane wyżej dane, podpisany przez stronę skarżącą. Z zapisów w protokole nie wynika, by skarżący zgłaszał jakieś zastrzeżenia czy uwagi, co treści istotnej dla ustaleń w niniejszej sprawie. Istota sporu sprowadza się do prawnej oceny, czy opisany obiekt budowlany ma charakter budynku mieszkalnego, którego budowa wymagała pozwolenia na budowę, jak twierdzi organ, czy "altany" w rodzinnym ogrodzie działkowym, niewymagającej pozwolenia na budowę, jak twierdził skarżący. W tym miejscy powołać się należy na stanowisko zajęte przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 6 października 2000 r., sygn. akt IV SA/363/98 (Wspólnota z 2000 r., nr 46, poz. 51), według którego "altaną może być nazwany (i tak traktowany) tylko obiekt wybudowany z zachowaniem warunków regulaminu POD i służący do korzystania z działki znajdującej się na terenie POD. Innego rodzaju obiekty nie są altanami w rozumieniu przepisów o pracowniczych ogrodach działkowych i prawa budowlanego". Podzielając w pełni tak wyrażony pogląd Sąd zauważa, iż budowa opisanego obiektu przekracza normy wyznaczone przytoczonymi wyżej postanowieniami regulaminu Rodzinnego Ogrodu Działkowego uchwalonego przez Krajową Radę Polskiego Związku Działkowców. Okoliczność ta, przekroczenia regulaminowej normy powierzchni "altany", znana była Zarządowi POD, co wynika z treści protokołu Komisji Budowlanej przy POD "P." w C. z dnia 9 sierpnia 2007 r., gdzie stwierdzono przekroczenie metrażu według regulaminu POD o 2,38 m2, jak również przekroczona została wysokość 5 m. Status ogrodów działkowych regulują obecnie przepisy ustawy z dnia 8 lipca 2005r. o rodzinnych ogrodach działkowych (Dz. U. Nr 169, poz. 1419, z późn. zm.). Stosownie do treści art. 41 ust. 1 tej ustawy, pracownicze ogrody działkowe istniejące w dniu wejścia w życie niniejszej ustawy stają się rodzinnymi ogrodami działkowymi w jej rozumieniu. Jak wynika z okoliczności niniejszej sprawy, Rodzinny Ogród Działkowy "P.", według poprzedniego stanu prawnego był pracowniczym ogrodem działkowym. Zgodnie z art. 4 cytowanej ustawy, rodzinne ogrody działkowe są urządzeniami użyteczności publicznej, służącymi zaspokajaniu wypoczynkowych, rekreacyjnych i innych potrzeb socjalnych członków społeczności lokalnych poprzez zapewnienie im powszechnego dostępu do terenów rodzinnych ogrodów działkowych oraz działek dających możliwość prowadzenia upraw ogrodniczych na własne potrzeby, a także podniesienie standardów ekologicznych otoczenia. Zatem budowa przedmiotowego obiektu budowlanego zaspokajającego w istocie cele mieszkalne, na terenie rodzinnego ogrodu działkowego, sprzeczna jest z celem zarówno obowiązującej obecnie ustawy o rodzinnych ogrodach działkowych jak i ustawy z dnia 6 maja 1981r. o pracowniczych ogrodach działkowych (Dz. U. z 1996 r., Nr 85, poz. 390, z późn. zm.), według której pracownicze ogrody działkowe są urządzeniami użyteczności publicznej i zapewniają ludziom pracy i ich rodzinom aktywny wypoczynek, możliwość prowadzenia przede wszystkim na własne potrzeby upraw ogrodniczych, stanowią składnik terenów zielonych oraz terenów rekreacyjnych. Poza sprzecznością z postanowieniami regulaminu ROD (d. POD) "P.", budowa spornego obiektu nie podlega również regulacji zawartej w art. 29 ust 1 pkt 4 U.p.b., według którego pozwolenia na budowę nie wymaga budowa altan i obiektów gospodarczych na działkach w rodzinnych ogrodach działkowych o powierzchni zabudowy do 25 m 2 w miastach i do 35 m 2 poza granicami miast oraz wysokości do 5 m przy dachach stromych i do 4 m przy dachach płaskich. Prawidłowe i niesporne ustalenia organu w zakresie wielkości, powierzchni, wysokości i kształtu dachu spornego obiektu (vide: protokół Komisji Budowlanej z dnia 9 sierpnia 2007 r., protokół oględzin, zdjęcia i załącznik k. 17 – 18 akt administracyjnych pierwszej instancji) nie potwierdzają stanowiska skarżącego co do charakteru obiektu nazywanego przez niego "altaną". Przedmiotowy obiekt jest budynkiem mieszkalnym, co potwierdzają w szczególności dołączone do protokołu oględzin zdjęcia budynku oraz m.in. fakt, że skarżący wskazuje adres spornej nieruchomości jako swój adres zamieszkania w pismach kierowanych do organów administracji oraz WSA w Gdańsku, czyli że faktycznie tam mieszka. Zdaniem Sądu ustalenie powyższe zasadnie doprowadziły do wydania postanowienia o wstrzymanie wykonania zaskarżonej inwestycji oraz uprawnione i uzasadnione prawidłowo ocenionymi okolicznościami sprawy było stanowisko organów, że obiekt ten nie jest "altaną", służącą do celów wynikających z funkcjonowania Rodzinnego Ogrodu Działkowego "P." Trafna, nienaruszająca zasady swobodnej oceny dowodów (art. 80 K.p.a.) ocena, iż w kontrolowanej sprawie mamy do czynienia z budową obiektu (domu) mieszkalnego, wynika z wszechstronnego wyjaśnienia stanu faktycznego, a postępowanie organów pozostaje w zgodzie z art. 7 i art. 77 K.p.a. Sąd nie dopatruje się w postępowaniu organów naruszeń, które miałyby istotny wpływ na wynik sprawy, a niesprecyzowane zarzuty skargi w tej mierze ocenia jako nieuzasadnione. W konsekwencji materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia w kontrolowanej sprawie stanowiły przepisy art. 48 ust. 1 oraz ust. 4 U.p.b. z 1994 r. Samowolą budowlaną w rozumieniu obowiązujących w dacie rozstrzygnięcia przepisów jest między innymi wybudowanie lub budowa obiektu lub jego części bez wymaganego pozwolenia na budowę. Przedmiotowa budowa prawidłowo została zakwalifikowana jako wymagająca pozwolenia na budowę, stosownie do treści art. 28, ponieważ nie została objęta wyłączeniami określonymi w art. 29 ust. 1 pkt 4 U.p.b. Definicja legalna "budowy" zawarta w tej ustawie (art. 3 pkt 6) każe rozumieć pod tym pojęciem wykonywanie obiektu budowlanego w określonym miejscu, a także odbudowę, rozbudowę, nadbudowę obiektu budowlanego. Z kolei art. 3 pkt 12 U.p.b. określa "pozwolenie na budowę" jako decyzję administracyjną zezwalającą na rozpoczęcie i prowadzenie budowy lub wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu budowlanego. Jak stanowi przepis art. 48 U.p.b. w brzmieniu obowiązującym w dacie obu zaskarżonych decyzji, właściwy organ nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego, lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę. 2. Jeżeli budowa, o której mowa w ust. 1: 1) jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności: a) ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo b) ustaleniami ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, 2) nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem - właściwy organ wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych. 3. W postanowieniu, o którym mowa w ust. 2, ustala się wymagania dotyczące niezbędnych zabezpieczeń budowy oraz nakłada obowiązek przedstawienia, w wyznaczonym terminie: 1) zaświadczenia wójta, burmistrza albo prezydenta miasta o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego; 2) dokumentów, o których mowa w art. 33 ust. 2 pkt 1, 2 i 4 oraz ust. 3; do projektu architektoniczno-budowlanego nie stosuje się przepisu art. 20 ust. 3 pkt 2. 4. W przypadku niespełnienia w wyznaczonym terminie obowiązków, o których mowa w ust. 3, stosuje się przepis ust. 1. 5. Przedłożenie w wyznaczonym terminie dokumentów, o których mowa w ust. 3, traktuje się jak wniosek o zatwierdzenie projektu budowlanego i pozwolenie na wznowienie robót budowlanych, jeżeli budowa nie została zakończona. W niniejszej sprawie administracyjnej wydanie nakazu rozbiórki poprzedzone zostało postanowieniem Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 2 lutego 2009 r. Nr [...], w którym między innymi nałożono na stronę obowiązek złożenia, w terminie czterech miesięcy.: - ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, - czterech egzemplarzy projektu budowlanego sprawdzonego pod względem zgodności z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi, przez osobę posiadającą uprawnienia budowlane do projektowania bez ograniczeń w odpowiedniej specjalności lub rzeczoznawcę budowlanego wraz z zaświadczeniem o przynależności projektanta do właściwej izby samorządu zawodowego, - oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Niesporna jest przy tym okoliczność, że obowiązki określone opisanym wyżej postanowieniem organu pierwszej instancji z dnia 2 lutego 2009 r. nie zostały wykonane. Zasadą jest, według treści przytoczonego wyżej przepisu art. 48 U.p.b., poprzedzenie obowiązku rozbiórki w przypadku wybudowania (budowy) obiektu budowlanego bez wymaganego pozwolenia na budowę, oceną możliwości jej legalizacji, po ustaleniu, że budowa jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz nie narusza innych przepisów, w tym techniczno-budowlanych. Tak więc, nakaz rozbiórki obiektu może być orzeczony dopiero wówczas, gdy okaże się, że nie ma prawnych możliwości jego legalizacji, z tym że legalizacja samowoli budowlanej nie jest obowiązkiem, a uprawnieniem inwestora (por. wyrok NSA z dnia 20 stycznia 2009r., sygn. akt II OSK 1879/07, Baza orzeczeń LEX nr 478287). W tym kontekście kwestia nieobowiązywania na przedmiotowym terenie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego nie ma żadnego znaczenia prawnego, gdyż legalizacja, zapoczątkowana przytoczonym wyżej postanowieniem Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w C. z dnia 2 lutego 2009 r., nałożyła na inwestora obowiązek przedstawienia ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy. Według zaś przepisów ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. Nr 80, poz. 717, ze zm.) prawo do zabudowy wynika z treści planu albo z decyzji ustalającej warunki zabudowy (art. 4 ust. 2 tej ustawy). W świetle powyższych rozważań, w ocenie Sądu zaskarżona decyzja utrzymująca w mocy decyzję organu pierwszej instancji z dnia 3 lipca 2009 r. Nr [...] odpowiada prawu. Niesporne jest, że warunki określone w postanowieniu z dnia 2 lutego 2009r. Nr [...] nie zostały spełnione. To zaś uniemożliwia kontynuowanie procesu legalizacji poprzez ustalenie opłaty legalizacyjnej. Należy przy tym podkreślić, że o skutkach niedopełnienia wyznaczonych obowiązków inwestor został pouczony w opisanym wyżej postanowieniu organu pierwszej instancji, a jak już zaznaczono wyżej, tylko od jego woli zależało, czy podda się procesowi legalizacyjnemu poprzedzającemu nakaz rozbiórki w trybie określonym w art. 48 U.p.b., poprzez wykonywanie obowiązków przewidzianych prawem i nakładanych przez organ nadzoru budowlanego. Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 28 ust. 2 U.p.b. poprzez uznanie za stronę postępowania Zarządu Rodzinnego Ogrodu Działkowego "P." podczas gdy zgodnie przywołanym przepisem powinna to być Gmina (właściciel nieruchomości) lub Polski Związek Ogrodów Działkowych (użytkownik wieczysty) wskazać należy, że art. 28 ust. 2 U.p.b. ma zastosowania jedynie w postępowaniu o wydanie pozwolenia na budowę, nie zaś w postępowaniu o wydanie nakazu rozbiórki prowadzonym w oparciu o art. 48 U.p.b. Zarzuty skarżącego w tej kwestii są zatem bezprzedmiotowe. Zarzuty skargi są w konsekwencji niezasadne, wobec czego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.) skargę oddalił.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło