II SA/Gd 65/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Orłowska Sędziowie Sędzia WSA Elżbieta Kowalik-Grzanka Asesor WSA Krzysztof Gruszecki (spr.) Protokolant Kinga Czernis po rozpoznaniu w dniu 22 września 2004r. na rozprawie sprawy ze skargi I. P. na decyzję Wojewody z dnia 6 grudnia 2001r. nr [...] w przedmiocie odmowy zameldowania na pobyt czasowy uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza Miasta z dnia 9 października 2001r. nr [...] 3 II SA/Gd 65/02 U z a s a d n i e n i e Decyzją z dnia 9 października 2001r. Nr [...] Burmistrz na podstawie art.9 ust.2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz.U. z 2001r. Nr 87, poz.960) odmówił zameldowania na pobyt czasowy I. P. oraz jej niepełnoletnich dzieci M. P. i T. P. w lokalu mieszkalnym przy ul. [...] w B. W uzasadnieniu tego orzeczenia organ I instancji podaje, że posesja przy ul. [...] jest własnością I. G. W mieszkaniu znajdującym się na terenie tej nieruchomości wnioskodawczyni wraz ze swoimi dziećmi zamieszkuje od dnia 1.05.1995r. Podstawą do zamieszkania była umowa najmu zawarta na czas określony, która wygasła z dniem 30 października 1996r. Wyrokiem z dnia 19 marca 1998r. Sygn. akt [...] Sąd Rejonowy w B. orzekł o eksmisji rodziny I. P. Zdaniem organu I instancji z przepisów art.9 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych wynika obowiązek zameldowania na pobyt stały lub czasowy osoby, która przebywa w określonej miejscowości pod tym samym adresem dłużej niż trzy doby. Przy zameldowaniu na pobyt stały lub czasowy trwający powyżej 2 miesiące należy przedstawić potwierdzenie uprawniania do przebywania w lokalu, w którym ma nastąpić zameldowanie. W toku prowadzonego postępowania administracyjnego ustalono, że I. P. wraz z dziećmi M. i T. zamieszkuje w lokalu mieszkalnym przy ul. [...] w B. od dnia 01.05.1995r. Od dnia 31.10.1996r. korzysta z tego lokalu bezumownie, ponieważ na dalsze zamieszkiwanie nie wyraża zgody I. G., która jest właścicielką domu, w którym znajduje się przedmiotowy lokal mieszkalny, dając temu wyraz w odmowie złożenia podpisu na druku E-3, jak również składając wyjaśnienie do protokołu w dniu 27.08.2001r. Od powyższej decyzji odwołanie wniosła I. P. domagając się zameldowania jej wraz z dziećmi w mieszkaniu przy ul. [...], gdyż przebywa w lokalu, a do czasu otrzymania lokalu socjalnego gdzieś musi być zameldowana. Rozpoznając to odwołanie Wojewoda decyzją z dnia 6 grudnia 2001r. Nr [...] wydaną na podstawie art.47 ust.2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych oraz art.138 § 1 pkt 1 K.p.a. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia stwierdzono, że budynek położony przy ul. [...] w B. stanowi własność I. G., która odmówiła osobom występującym o zameldowanie, dokonania dla celów meldunkowych potwierdzenia uprawnienia do przebywania w jej nieruchomości. W złożonych wyjaśnieniach w Urzędzie Miejskim w B.w dniu 27 sierpnia 2001r. właścicielka budynku oświadczyła, że w maju 1995r. wynajęła na okres jednego roku I. P. wraz z dziećmi lokal mieszkalny położony w jej nieruchomości, i na taki okres zostały te osoby zameldowane. Na dłuższe zajmowanie tego lokalu nie wyrażała zgody. W świetle powyższego, zdaniem organu odwoławczego bezsporne jest, że osoby ubiegające się o zameldowanie na pobyt czasowy trwający ponad dwa miesiące nie legitymują się uprawnieniem do przebywania w zajmowanym lokalu. W związku z tym, zdaniem organu odwoławczego, zaskarżone rozstrzygnięcie było zgodne z przepisami prawa. Na powyższą decyzję skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniosła I.P. wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz stwierdzając, że w przypadku odmowy zameldowania wraz z dziećmi stanie się osobą bezdomną. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie powtarzając argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z przepisem art.97 § l ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002r. Nr 153, poz.1271 z późn. zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem l stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.Nr 153 poz. 1270). W myśl art.1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U.Nr 153 poz.1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. Skarga zasługiwała na uwzględnienie, acz z innych przyczyn niż w niej podane. Art.9 ust.2 ustawy o ewidencji ludności, obowiązujący w dacie wydania zaskarżonej decyzji stanowił, że przy zameldowaniu na pobyt stały lub czasowy trwający ponad 2 miesiące należy przedstawić potwierdzenie uprawnienia do przebywania w lokalu, w którym ma nastąpić zameldowanie. Wyrokiem z dnia 27 maja 2002r. (sygn. akt K 20/01 publ. OTK-A 2002/3/), Trybunał Konstytucyjny stwierdził, że przepis ten jest niezgodny z art.52 ust.1 i art.83 w związku z art.2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Wskutek tego orzeczenia art.9 ust.2 ustawy o ewidencji ludności utracił moc obowiązującą z dniem 19 czerwca 2002r. i w konsekwencji potwierdzenie uprawnienia do przebywania w lokalu nie może być uznane za okoliczność istotną dla czynności zameldowania. Zgodnie z art.190 ust.4 Konstytucji RP orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego o niezgodności z Konstytucją, umową międzynarodową lub ustawą aktu normatywnego, na podstawie którego zostało wydane prawomocne orzeczenie sądowe, ostateczna decyzja administracyjna lub rozstrzygnięcie w innych sprawach stanowi podstawę do wznowienia postępowania, uchylenia decyzji lub innego rozstrzygnięcia na zasadach i w trybie określonych w przepisach właściwych dla danego postępowania. Przepisem art.82 ustawy z dnia 1 sierpnia 1997r. o Trybunale Konstytucyjnym (Dz.U. Nr 102, poz.643) wprowadzono do Kodeksu postępowania administracyjnego artykuł 145a stanowiący, że można żądać wznowienia postępowania również w przypadku, gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją, umową międzynarodową lub z ustawą, na podstawie którego została wydana decyzja (§ 1). Ponieważ stosownie do art.145 § 1 pkt 1 lit.b ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi decyzja lub postanowienie podlega uchyleniu, gdy Sąd stwierdzi naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, to należy przyjąć zasadę, że Sąd administracyjny uchyla zaskarżoną decyzję, jeżeli stwierdzi występowanie w sprawie przesłanki wznowienia postępowania administracyjnego wynikającej z orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego w sprawie niekonstytucyjności podstawy prawnej decyzji. Podstawą prawną zaskarżonej decyzji był art.9 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności. Prowadząc bowiem postępowanie w tym trybie organ administracji badał, czy w dacie dokonania materialno-technicznej czynności zameldowania spełnione były przesłanki określone w tym przepisie. Ostatecznie stwierdzono, że skarżąca nie przedstawiła wymaganego potwierdzenia uprawnienia do przebywania w lokalu, brak zatem było podstaw do jej zameldowania. Skoro zatem podstawą do wydania decyzji przez organy obu instancji był przepis, którego niekonstytucyjność została stwierdzona wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego to uznać należało, że zachodzą podstawy do wznowienia postępowania w sprawie i zaskarżona decyzja oraz decyzja organu I instancji podlegają uchyleniu na podstawie art.145 § 1 pkt 1 lit.b ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, w związku z czym orzeczono jak w sentencji. Sąd nie zawarł w wyroku rozstrzygnięcia opartego na przepisie art.152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.Nr 153, poz.1270), określającego, czy i w jakim zakresie zaskarżona decyzja nie może być wykonana. Rozstrzygnięcie takie jest bowiem zdaniem Sądu obligatoryjne tylko w takim przypadku, gdy zaskarżona do sądu administracyjnego decyzja nadaje się ze swej istoty do wykonania oraz gdy przepis szczególny nie wyklucza jej wykonalności z mocy samego prawa do czasu prawomocnego rozpatrzenia skargi przez sąd. Skoro zatem zaskarżona do sądu administracyjnego decyzja o odmowie zameldowania nie nadaje się w żadnej mierze do wykonania, to całkowicie bezprzedmiotowe było orzekanie o możliwości wykonania decyzji w trybie art.152 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.