II SA/Gd 65/10

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Diana Trzcińska po rozpoznaniu w dniu 5 lutego 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku W. B. i J. B. o przyznanie prawa pomocy w sprawie z ich skargi na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 20 listopada 2009 r. Nr [...] w przedmiocie rozbiórki obiektu budowlanego postanawia odmówić W. B. i J B. przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym przez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. W. i J. B. zwrócili się o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. Zgodnie ze złożonym oświadczeniem wnioskodawcy prowadzą dwuosobowe gospodarstwo domowe, nie mają nikogo na utrzymaniu. Źródłem ich dochodów są emerytury w łącznej wysokości 3 589 zł miesięcznie. Wnioskodawczyni jest inwalidką I grupy, porusza się o dwóch kulach lub na wózku inwalidzkim. Duże kwoty wydaje na leki. Wnioskodawca zaś jest sportowcem i uczestniczy w licznych zawodach sportowych, na które też wydaje duże kwoty pieniężne, np.: start w Halowych Mistrzostwach Polski [...] w S. 13 marca b.r. kosztować wnioskodawcę będzie około 300 zł. W zeszłym roku wnioskodawca uczestniczył w 34 tego rodzaju zawodach sportowych. Oceniając stan swego majątku wnioskodawcy podali, że są właścicielami mieszkania o powierzchni 38 m2 i działki gruntu (1500 m2). Poza tym, posiadają na rachunku osobistym kwotę 1 969 zł, zaś na lokacie bankowej – 14 999 zł. Poza powyższymi. żadnych oszczędności i innych składników majątku, nieruchomości i wartościowych przedmiotów nie posiadają. Zgodnie z brzmieniem art. 245 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.), prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Stosownie zaś do treści art. 246 § 3 ustawy – ustanowienie dla strony adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego wymaga nadto złożenia przez wnioskodawcę osobistego oświadczenia o niezatrudnianianiu lub niepozostawaniu w innym stosunku prawnym z tymże pełnomocnikiem. W myśl art. 246 § 1 pkt 1 powołanej ustawy przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Wskazane przepisy stanowią wyjątek o zasady, wynikającej z treści art. 199 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zgodnie z którą na stronie ciąży obowiązek pokrycia kosztów postępowania wywołanych jej udziałem w sprawie. Zatem, rzeczą wnioskodawcy, jako zainteresowanego, jest wykazanie, iż jego sytuacja materialna jest na tyle trudna, że uzasadnia wyjątkowe traktowanie, o którym mowa w przytoczonych przepisach. W niniejszej sprawie uznać należy, że skarżący nie wykazali, że spełniają ustawowe przesłanki przyznania im prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Stałe źródło utrzymania skarżących (emerytury w łącznej kwocie ponad 3 500 zł miesięcznie), w połączeniu z okolicznością, iż posiadają oni zaoszczędzone zasoby pieniężne w wysokości 15 000 zł, nie uzasadniają twierdzenia o niemożności poniesienia przez skarżących kosztów postępowania w niniejszej sprawie. W ocenie referendarza, sytuacja majątkowa skarżących jest na tyle dobra, iż są oni w stanie, choćby z posiadanych oszczędności, ponieść koszty postępowania w niniejszej sprawie. Dokonując powyższej oceny uwzględniono również fakt, że wnioskodawczyni jest osobą schorowaną i wydatkuje, jak oświadczyła, duże kwoty pieniężne na leki. Konieczność poniesienia kosztów postępowania w niniejszej sprawie nie pogorszy sytuacji skarżącej w tym zakresie, tym bardziej, że jako osoba, nie mająca nikogo na utrzymaniu, posiadanymi środkami może gospodarować wyłącznie na własne potrzeby. Przypomnieć w tym miejscu należy, o czym mowa już była powyżej, iż instytucja prawa pomocy, stanowiąc rodzaj ulgi w obowiązku uiszczenia daniny publicznej z tytułu prowadzenia postępowania przed sądem, ustanowiona została z myślą o osobach ubogich, których trudna sytuacja materialna uniemożliwia dostęp do sądu. W ocenie referendarza zaś, skarżący – posiadając majątek w postaci mieszkania i nieruchomości gruntowej oraz oszczędności, uzyskując też stałe i regularne dochody co miesiąc, do grona osób ubogich nie należą. Wskazać przy tym należy, iż udzielenie prawa pomocy oznacza przerzucenie kosztów postępowania sądowego ze skarżących na innych obywateli – z ich danin pochodzą bowiem dochody budżetu państwa, z których pokrywanie są wydatki budżetowe. Dlatego też, może mieć miejsce w przypadku osób, których stan majątkowy i dochody są niskie, lecz taka sytuacja nie ma miejsca odniesieniu do skarżących (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 grudnia 2004 r., sygn. akt FZ 507/04, nie publikowane). Z tych względów, na podstawie przepisu art. 246 § 1 pkt 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji postanowienia.