II SA/Gd 65/13

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Agnieszka Dusza-Kasprzyk po rozpoznaniu w dniu 6 marca 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. W. o przyznanie prawa pomocy w sprawie z jej skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 29 października 2012 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie nieważności decyzji dotyczącej lokalizacji inwestycji celu publicznego postanawia: przyznać M. W. prawo pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie rady prawnego. W dniu 26 lutego 2013 r. wpłynął wniosek M. W. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego w osobie A. Z. Wskazała, że posiada mieszkanie o pow. 30,7 m2 oraz grunty rolne o pow. 7,51 ha. Wnioskodawczyni wskazała, że nie opłaca na bieżąco rachunków, nie uiszcza płatności za podatek rolny na rzecz gminy U. i toczy się wobec niej z tego tytułu postępowanie egzekucyjne. Rachunki bankowe pozostają na saldzie ujemnym. Referendarz w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gdańsku zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270) – zwanej dalej ustawą, prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Zgodnie z brzmieniem art. 245 § 2 ustawy, prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego, a w myśl art. 246 § 1 pkt 1 ustawy przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Stosownie zaś do treści art. 245 § 3 ustawy prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego i zgodnie z treścią art. 246 § 1 pkt 2 ustawy może być przyznane, gdy osoba wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Rozważając sprawę wyjaśnia się, że celem ustanowienia prawa pomocy jest zapewnienie osobom fizycznym i jednostkom organizacyjnym, znajdującym się w trudnej sytuacji materialnej, faktycznej realizacji konstytucyjnego prawa do sądu wyrażonego w art. 45 ust. 1 Konstytucji. Jest to instytucja prawna o charakterze wyjątkowym, gdyż zasadą jest obowiązek ponoszenia przez strony kosztów postępowania zawiązanych z ich udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej (art. 199 ustawy). Tym samym przyznanie prawa pomocy w odniesieniu do osób fizycznych może mieć zastosowanie tylko wobec osób znajdujących się w bardzo trudnej sytuacji materialnej, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione są środków do życia, bądź posiadają środki ograniczone do możliwości zaspokajania tylko podstawowych potrzeb życiowych. W konsekwencji na stronie skarżącej spoczywa obowiązek wykazania własnej sytuacji materialnej na tyle trudnej, by uzasadniała wyjątkowe traktowanie, o którym mowa w przytoczonych powyżej przepisach. W niniejszej sprawie skarżąca domagała się przyznania jej prawa pomocy w zakresie całkowitym, poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego. Badając dołączone do wniosku na formularzu PPF dokumenty źródłowe oraz oświadczenia wnioskodawczyni, z których wynika, że wnioskodawczyni jest właścicielka gospodarstwa rolnego, które nie przynosi dochodu, referendarz doszedł do przekonania, iż wnioskodawczyni istotnie wykazała, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Ze zgromadzonego w sprawie materiału wynika nadto, że jedynym majątkiem wnioskodawczyni jest mieszkanie o powierzchni 30 m2 oraz nieruchomość rolna o powierzchni 7,51 ha. Ponadto wnioskodawczyni jest zadłużona, co wynika z wezwań do zapłaty oraz stanu rachunków bankowych. W tych okolicznościach wniosek skarżącej uzasadnia przyznanie jej prawa pomocy w zakresie całkowitym, poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego. Skarżąca wykazała bowiem, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Odnosząc się do wniosku o ustanowienie pełnomocnika w postaci konkretnej osoby to wskazać należy, że nie ma referendarz takich kompetencji aby spowodować wyznaczenie konkretnej osoby. Wnioskować do Rady Okręgowej Izby Radców Prawnych o taki sposób realizacji przyznania pełnomocnika z urzędu może sama skarżąca. Mając na względzie powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku na mocy przepisu art. 246 § 1 pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji postanowienia Sygn. akt II SA/Gd 65/13 Zarządzenie 1. odnotować w repertorium, 2. odpis postanowienia z pouczeniem o sposobie i terminie wniesienia sprzeciwu doręczyć skarżącej, 3. zwrócić się do Rady Okręgowej Izby Radców Prawnych w Gdańsku o wyznaczenie radcy prawnego; przekazać odpis postanowienia o przyznaniu prawa pomocy oraz informację o miejscu zamieszkania skarżącej.