II SA/Gd 650/09

PostanowienieWSA w Gdańsku2010-01-04

Skład orzekający: Agnieszka Dusza-Kasprzyk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy może zostać oddalony, jeśli strona skarżąca nie przedstawiła wszystkich wymaganych dokumentów i wyjaśnień, mimo wielokrotnych wezwań sądu?
Ratio decidendi
Sąd odmówił przyznania prawa pomocy, ponieważ strona skarżąca celowo nie przedstawiła wszystkich wymaganych dokumentów i wyjaśnień, co uniemożliwiło pełną ocenę jej sytuacji materialnej. Ciężar dowodu w zakresie wykazania zasadności wniosku o prawo pomocy spoczywa na wnioskodawcy, a sąd nie jest zobowiązany do prowadzenia własnych dochodzeń w sytuacji niejasnych lub niekompletnych danych.
Stan faktyczny
Strona skarżąca złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w celu zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej decyzji w przedmiocie wykonania robót budowlanych. Wnioskodawczyni przedstawiła swoją sytuację materialną, wskazując na niską emeryturę i wysokie koszty utrzymania. Sąd, mając wątpliwości co do jej możliwości płatniczych, wielokrotnie wzywał ją do przedłożenia dodatkowych dokumentów i wyjaśnień, w tym wyciągów z rachunków bankowych, odpisów zeznań podatkowych oraz informacji o innych osobach i kosztach. Wnioskodawczyni nie zastosowała się w pełni do tych wezwań.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono skarżącej przyznania prawa pomocy.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Agnieszka Dusza-Kasprzyk po rozpoznaniu w dniu 23 grudnia 2009r.na posiedzeniu niejawnym wniosku T. F. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 9 września 2009r., nr [...] w przedmiocie wykonania robót budowlanych postanawia odmówić skarżącej przyznania prawa pomocy W dniu 26 października 2009r. wpłynął wniosek T. F. o przyznanie prawa pomocy przez zwolnienie od kosztów sądowych. Strona wskazała, iż jej sytuacja materialna nie pozwala na poniesienie kosztów, gdyż utrzymuje się z emerytury w wysokości 1.314,79 zł. Zamieszkuje sama, nie prowadzi z nikim wspólnego gospodarstwa. Nadto ponosi następujące koszty: w 2009r. około 6 tys. zł zapłaciła za remont dachu, ok. 2.250 zł rocznie kosztuje węgiel do ogrzania domu, ok. 250 zł rocznie za drewno do rozpałki, opłata za energię ok. 78 zł na 2 miesiące, opłata za wodę 20 zł miesięcznie, lekarstwa 200 zł miesięcznie, wyżywienie ok. 400 zł miesięcznie, opłata za opiekunkę – 30 zł miesięcznie, składka rolnicza 135 zł rocznie, 20 zł miesięcznie środki czystości. Skarżąca posiada połowę własności domu o pow. 120 m2 oraz nieruchomość rolną o pow. 1 ha. W związku z powziętymi wątpliwościami co do możliwości płatniczych wnioskodawczyni, Sąd, pismem z dnia 2 listopada 2009 r. (doręczonym w dniu 9 listopada 2009 r.), zobowiązał ją do przedłożenia szeregu dokumentów źródłowych, które uznał za niezbędne do ustalenia rzeczywistej sytuacji materialno-bytowej wnioskodawczyni. M.in. zażądano wyciągów z rachunków bankowych – w odpowiedzi pełnomocnik skarżącej złożył oświadczenie, iż skarżąca takowych nie posiada. Przedłożone zostały: nakaz podatkowy nieruchomości należącej do skarżącej, dowód uiszczania składki na KRUS za M. G., umowa na wykonanie prac remontowych w domu należącym do skarżącej oraz dowód zakupu materiału do remontu na kwotę 3.433,51 zł. Pełnomocnik oświadczył, iż współwłaściciel domu nie zamieszkuje w nim i nie ponosi kosztów utrzymania. Pomimo powyższych wyjaśnień referendarz sądowy uznał, iż sytuacja skarżącej nie jest ustalona w takim stopniu, aby można było rozstrzygać o zasadności wniosku i ponownie wezwano skarżącą (wezwanie doręczono w dniu 7 grudnia 2009r.) do przedłożenia dokumentów i złożenia wyjaśnień: oświadczenia skarżącej o posiadaniu lub nie rachunków bankowych, odpisu zeznania podatkowego złożonego za rok 2008 bądź zaświadczenia z urzędu Skarbowego, że go nie składała, wskazania kim jest M. G. i z jakiego tytułu skarżąca uiszcza za nią składki do KRUS; dokumentów obrazujących wysokość kosztów leczenia i zakupu leków, dokumentu potwierdzającego wysokość otrzymywanej emerytury oraz sposób płatności; wskazania w jakiej wysokości syn skarżącej przekazał środki na remont domu oraz złożenia oświadczenia czy oprócz tych środków pomaga skarżącej rzeczowo bądź finansowo. Powyższe wezwanie pozostało bez odpowiedzi. Referendarz sądowy analizując zgromadzony materiał i złożone oświadczenia uznaje, iż wnioskodawczyni celowo nie przedstawiła wszystkich żądanych dokumentów. Przedstawia i powołuje się wyłącznie na okoliczności, które przemawiają na jej korzyść, zataja zaś te okoliczności, które świadczyłyby ewentualnie o niezłej kondycji finansowej skarżącej. Okolicznością bezsporną w niniejszej sprawie jest, iż skarżąca nie wykonała w całości zarządzenia referendarza. Z tych właśnie względów przyznanie skarżącej prawa pomocy poprzez zwolnienie z kosztów sądowych byłoby niezasadne, albowiem intencją ustawodawcy było, aby z prawa pomocy korzystały tylko osoby, które deklarują się niskim dochodami i wyjątkową sytuacją życiową. Przyznanie stronie prawa pomocy wiąże się z wykazaniem przez nią braku możliwości partycypowania w pełnych bądź jakichkolwiek kosztach postępowania. Sąd nie jest zobowiązany do prowadzenia jakichkolwiek dochodzeń w sytuacji, gdy przedstawione przez stronę dane uniemożliwiają pełną ocenę jej stanu majątkowego, albo gdy nie są one do końca jasne bądź poddają w wątpliwość twierdzenia skarżących o ich ubóstwie. To sprawą zainteresowanego jest wykazanie zasadności złożonego wniosku w świetle ustawowych przesłanek przyznania prawa pomocy, ponieważ to na nim spoczywa w tym zakresie ciężar dowodu. Rozstrzygnięcie Sądu w tej kwestii zależy wyłącznie od tego, co zostanie przez stronę przedstawione, tym bardziej, że ma ona przedstawić Sądowi argumentację, która potwierdzałaby jej niezdolność do wygospodarowania środków na pokrycie określonych kosztów postępowania. Wobec tego na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono, jak we wstępie.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło