II SA/Gd 653/22
WyrokWSA w Gdańsku2024-01-17
Skład orzekający: Magdalena Dobek - Rak, Dariusz Kurkiewicz, Justyna Dudek - Sienkiewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ pomocy społecznej jest zobowiązany przyznać świadczenie w postaci jednego gorącego posiłku dziennie przez 7 dni w tygodniu, jeśli wnioskodawca przekracza kryterium dochodowe, ale jego sytuacja życiowa jest trudna, a organ dysponuje ograniczonymi środkami finansowymi?Ratio decidendi
Organ pomocy społecznej nie jest zobowiązany do zaspokojenia wszystkich potrzeb osób znajdujących się w trudnej sytuacji życiowej, zwłaszcza jeśli ich dochód przekracza ustalone kryteria. Przyznanie świadczenia, w tym zasiłku celowego w postaci posiłku, zależy od możliwości finansowych organu i konieczności zaspokojenia potrzeb innych podopiecznych, zgodnie z zasadami sprawiedliwości społecznej i możliwościami budżetowymi.Stan faktyczny
Skarżący M.Z.K. wniósł o przyznanie pomocy finansowej na pokrycie różnych potrzeb, w tym zakupu żywności. Organ I instancji przyznał mu pomoc w formie jednego gorącego posiłku dziennie, wydawanego pięć dni w tygodniu, od stycznia do maja 2022 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało tę decyzję w mocy. Skarżący zaskarżył decyzję SKO, domagając się przyznania posiłków przez 7 dni w tygodniu. Sąd administracyjny oddalił skargę, uznając decyzje organów za zgodne z prawem.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Dobek - Rak Sędziowie: Sędzia WSA Dariusz Kurkiewicz (spr.) Asesor WSA Justyna Dudek - Sienkiewicz Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Joanna Mierzejewska po rozpoznaniu w dniu 17 stycznia 2024 r. w Gdańsku na rozprawie sprawy ze skargi M.Z.K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z dnia 5 lipca 2022 r., nr SKO Gd/1551/22 w przedmiocie zasiłku celowego oddala skargę.
M.Z. K. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego
w Gdańsku skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego
w Gdańsku, z 5 lipca 2022 r., nr SKO Gd/1551/22, którą utrzymano w mocy decyzję Prezydenta Miasta Gdańska, w imieniu którego działał Kierownik Centrum Pracy Socjalnej Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w Gdańsku, z 14 stycznia 2022 r., nr PS.CPS.1.ZUŚ.4031-795/10200829/22 o przyznaniu skarżącemu pomocy w formie jednego gorącego posiłku, wydawanego pięć dni w tygodniu przez Stowarzyszenie – Gdański Komitet Obywatelski, od 17 stycznia 2022 r. do 31 maja 2022 r.
Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym:
W dniu 30 grudnia 2021 r. M.Z. K. wystąpił do Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie z wnioskiem o przyznanie mu pomocy finansowej na pokrycie kosztów zakupu żywności, odzieży, środków czystości, zakupu gazu do butli, leków, karty do telefonu, okularów, zakupu książek oraz środków pieniężnych na stałą opłatę miesięczną za mieszkanie.
W dniu 13 stycznia 2022 r. organ I instancji przeprowadził wywiad środowiskowy, podczas którego ustalono aktualną sytuację finansową, mieszkaniową i zdrowotną skarżącego.
Organ I instancji w podstawie prawnej decyzji wskazał art. 104 i art. 108 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2021 r., poz. 735), zwanej dalej k.p.a., art. 8 ust. 1 pkt 1, art. 36 pkt 2 lit. j, art. 48, art. 48b ust. 2 oraz art. 106 ust. 1 i 4 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (t.j. Dz.U. z 2021 r., poz. 2268 ze zm.), zwanej dalej u.p.s., oraz zarządzenie nr 1025/20 Prezydenta Miasta Gdańska z dnia 23 lipca 2020 r. w sprawie upoważnienia pracowników Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w Gdańsku do prowadzenia postępowania, wydawania postanowień i decyzji administracyjnych należących do właściwości gminy.
W uzasadnieniu decyzji organ wyjaśnił, że na podstawie złożonego wniosku i przeprowadzonego w sprawie wywiadu środowiskowego ustalono, że strona jest pozbawiona gorącego posiłku, co uzasadniało przyznanie pomocy na podstawie art. 48 u.p.s. Zgodnie bowiem z treścią przywołanego przepisu, osoba lub rodzina ma prawo do schronienia, posiłku i niezbędnego ubrania, jeżeli jest tego pozbawiona. Ze względu na ważny interes strony, na podstawie art. 108 k.p.a., decyzji nadano rygor natychmiastowej wykonalności.
Strona wniosła od powyższej decyzji odwołanie, w którym zarzuciła, że decyzja organu I instancji jest sprzeczna ze zgromadzonym w sprawie materiałem dowodowym, a także ze stanem prawnym, w tym przepisami u.p.s.
Na skutek wniesionego odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Gdańsku decyzją z 5 lipca 2022 r. utrzymało w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji.
W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wyjaśnił, że skarżący jest stałym podopiecznym MOPS w Gdańsku, a jego sytuacja finansowa, materialna i zdrowotna jest doskonale znana organowi I instancji.
Kolegium wskazało jednocześnie, że przyznanie pomocy społecznej w formie niepieniężnej, a także finansowej w każdym przypadku uzależnione jest od spełnienia obligatoryjnej przesłanki, jaką jest uzyskiwanie dochodu niższego od tzw. kryterium dochodowego, wynikającego z art. 8 ust. 1 u.p.s. Niezależnie zatem od zaistniałych trudności życiowych - organ przyznający świadczenia z pomocy społecznej obowiązany jest odmówić przyznania zasiłku celowego na podstawie art. 39 u.p.s., jeśli dochód osoby wnioskującej przekracza ustawowe kryterium dochodowe.
Jak wynika zaś z akt sprawy, strona prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe, jest emerytem i osobą schorowaną, miesięcznie uzyskuje dochód w wysokości 2033,73 zł, natomiast kryterium dochodowe dla osoby samotnie gospodarującej wynosi miesięcznie 776 zł.
Jak podkreśliło Kolegium, organ I instancji, mimo iż nie był do tego zobowiązany (z uwagi na wysokość uzyskiwanych przez skarżącego dochodów), rozważył jednak możliwość przyznania pomocy niepieniężnej w myśl art. 48 u.p.s. Przyznając zaś pomoc w formie posiłku, organ musi uwzględnić możliwości świadczeniobiorcy, w tym zdolność do przemieszczania się i przygotowania posiłku. Niemniej istotne są również możliwości organu, który działa w tym zakresie w granicach uznania administracyjnego. Organ odwoławczy podkreślił, że do obowiązków organów pomocy społecznej nie należy zabezpieczanie wszystkich potrzeb osób będących w trudnych sytuacjach życiowych, których nie są one w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości, bo nie przewiduje tego art. 2 ust. 1 u.p.s. Pomoc taka w pierwszej kolejności przysługuje osobom, których dochód nie przekracza kryterium dochodowego, a ponadto ma ona charakter jedynie przejściowy, czasowy i zakłada wykształcenie odpowiednich postaw u osób z niej korzystających, w celu pokonania życiowych trudności. Nie ma ona w żadnym wypadku zamieniać się w stałe i jedyne źródło utrzymania dla osób o nią występujących, niezależnie od ich sytuacji życiowej.
Kolegium zauważyło, że skarżący jest pod stałą opieką organu I instancji, który wspomaga go w miarę uznania i w miarę posiadanych środków. Zdaniem organu odwoławczego, przyznana kwestionowaną decyzją pomoc spełnia ustawowe wymogi i jest adekwatna do sytuacji, w jakiej znajduje się strona.
Mając to na uwadze Kolegium nie znalazło podstaw do zmiany decyzji organu I instancji uznając, że nie narusza ona przepisów u.p.s. i w żadnym stopniu nie dyskryminuje skarżącego.
M.Z. K. wniósł skargę na wyżej opisaną decyzję organu odwoławczego, nie formułując jednak w jej treści żadnych zarzutów.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Gdańsku wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku ustalił i zważył, co następuje:
Na wstępie rozważań należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r., poz. 2492) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem.
Z kolei przepis art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634) - dalej: "P.p.s.a.", stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne.
W wyniku takiej kontroli decyzja może zostać uchylona w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b i c P.p.s.a.).
Z przepisu art. 134 § 1 P.p.s.a. wynika z kolei, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Tym samym, sąd ma prawo i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony.
Aktem poddanym sądowej kontroli w niniejszej sprawie jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z 5 lipca 2022 r. utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta Miasta Gdańska z 14 stycznia 2022 r. przyznającą Skarżącemu posiłki w postaci jednego dania gorącego i wskazującą, że posiłki będą wydawane przez Stowarzyszenie - Gdański Komitet Obywatelski przez 5 dni w tygodniu, od 17 stycznia 2022 do dnia 31 maja 2022 r.
Materialnoprawną podstawą wydanych w sprawie decyzji są przepisy ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2023 r., poz. 901).
Zgodnie z art. 2 ust. 1 u.p.s. pomoc społeczna jest instytucją polityki społecznej państwa, mającą na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężanie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości. Zadaniem pomocy społecznej jest wspieranie osoby i rodziny w wysiłkach zmierzających do zaspokojenia niezbędnych potrzeb i umożliwianie im życia w warunkach odpowiadających godności człowieka, a także zapobieganie wskazanym w art. 2 ust. 1 u.p.s. trudnym sytuacjom przez podejmowanie działań zmierzających do życiowego usamodzielnienia osób i rodzin oraz ich integracji ze środowiskiem (art. 3 ust. 1 i 2 u.p.s.). Przy czym rodzaj, forma i rozmiar świadczenia powinny być odpowiednie do okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy (art. 3 ust. 3 u.p.s.). Pomoc społeczna udzielana jest bowiem osobom czy rodzinom m.in. z powodu ubóstwa, sieroctwa, bezdomności, bezrobocia, niepełnosprawności, długotrwałej lub ciężkiej choroby (art. 7 u.p.s.), z zaznaczeniem, że potrzeby osób i rodzin korzystających
z pomocy powinny być uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom i mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej (art. 3 ust. 4 u.p.s.).
Stosownie do art. 36 u.p.s. pomoc społeczna może przybrać postać świadczenia pieniężnego (ust. 1) i niepieniężnego (ust. 2). Jednym ze świadczeń niepieniężnych jest świadczenie w postaci posiłku (art. 36 pkt 2 lit. j u.p.s.). Właśnie o przyznanie takiej m.in. formy pomocy wystąpił Skarżący we wniosku z 29 grudnia 2021 r.
Zgodnie z art. 48 u.p.s. osoba lub rodzina ma prawo do schronienia, posiłku i niezbędnego ubrania, jeżeli jest tego pozbawiona. W myśl natomiast art. 48b ust. 2 u.p.s. pomoc doraźna lub okresowa w postaci jednego gorącego posiłku dziennie przysługuje osobie, która własnym staraniem nie może go sobie zapewnić.
Z literalnej treści powołanych powyżej przepisów wynika, że prawo do doraźnej albo okresowej pomocy w formie jednego gorącego posiłku dziennie przysługuje osobie, która będąc pozbawiona tego rodzaju posiłku nie może go sobie zapewnić własnym staraniem. Podmiotem uprawnionym do tego rodzaju świadczenia niepieniężnego z pomocy społecznej jest zatem wyłącznie osoba, która z racji trudnej sytuacji materialnej nie może zapewnić sobie tego posiłku za pomocą własnych starań związanych z jego zakupem lub przygotowaniem.
Dodać należy, że uprawnienie z art. 48b ust. 2 u.p.s. koreluje z obowiązkiem organu wynikającym z art. 17 ust. 1 pkt 3 tej ustawy, jakim jest zapewnienie posiłku (zaliczone do zadań własnych gminy o charakterze obowiązkowym).
W celu wspierania finansowego gmin w zakresie realizacji zadania dożywiania dzieci i zapewnienia posiłku osobom tego pozbawionym Rada Ministrów uchwałą nr 140 z dnia 15 października 2018 r. powołała do życia wieloletni rządowy program pt. "Posiłek w szkole i w domu", zakreślając ramy jego obowiązywania na lata 2019-2023 (M. P. z 2018 r., poz. 1007 ze zm.) - dalej: "Program". Celem Programu jest zapewnienie posiłku dzieciom, uczniom i młodzieży oraz objęcie pomocą osób dorosłych, zwłaszcza osób starszych, chorych lub niepełnosprawnych i samotnych. Stosownie do postanowień pkt III.2.1 załącznika do wskazanej uchwały Rady Ministrów, ze środków przekazywanych w ramach Programu gminy udzielają wsparcia w postaci posiłku, świadczenia pieniężnego na zakup posiłku lub żywności, świadczenia rzeczowego w postaci produktów żywnościowych osobom spełniającym warunki otrzymania pomocy wskazane w ustawie z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej oraz spełniającym kryterium dochodowe w wysokości 150% kryterium, o którym mowa w art. 8 ww. ustawy, osobom i rodzinom znajdującym się w sytuacjach wymienionych w art. 7 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej, w szczególności osobom starszym, chorym i niepełnosprawnym.
Zatem pomoc w ramach Programu może zostać przyznana wyłącznie osobom spełniającym warunki do uzyskania pomocy w trybie u.p.s., oraz których dochód nie przekracza kryterium dochodowego określonego w art. 8 tej ustawy. Kwota kryterium dochodowego na użytek Programu jest przy tym podwyższona o 50% w porównaniu
z kwotą obowiązującą na gruncie u.p.s., a która zgodnie z § 1 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 14 lipca 2021 r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej (Dz.U. z 2021r., poz. 1296)., wynosiła dla osoby samotnie gospodarującej 776 zł, natomiast dla osoby w rodzinie 600 zł. Oznacza to, że podwyższone dla potrzeb Programu kryterium dochodowe, odpowiadające 150% tej kwoty, wynosił odpowiednio dla osoby samotnie gospodarującej 1.164 zł, zaś dla osoby w rodzinie 900 zł.
Kryterium dochodowe wskazane w Programie zostało dodatkowo podwyższone na mocy uchwały Nr III/20/18 Rady Miasta Gdańska z dnia 11 grudnia 2018 r. w sprawie podwyższenia kryterium dochodowego uprawniającego do przyznania pomocy w zakresie dożywiania oraz zasad zwrotu wydatków za świadczenia udzielane w ramach wieloletniego rządowego programu "Posiłek w szkole i w domu" na lata 2019-2023 (Dz. Urz. Woj. Pom.z 2018 r., poz. 5172) - dalej: "Uchwała III/20/18". W § 1 tej uchwały określono, że kryterium dochodowe będzie wynosić 180% kryterium dochodowego, o którym mowa w art. 8 ust. 1 pkt 1 i 2 u.p.s., czyli 1.396,80 zł dla osoby samotnie gospodarującej i 1080 zł dla osoby w rodzinie.
Jednocześnie dostrzec należy, że pomoc w postaci jednego gorącego posiłku dziennie, jak też inne formy pomocy społecznej, stosownie do art. 102 ust. 1 u.p.s., są udzielane co do zasady na wniosek osoby zainteresowanej.
Z przekazanych Sądowi akt sprawy wynika, że Skarżący w dniu 30 grudnia 2021 r. zwrócił się do MOPR w Gdańsku z wnioskiem o przyznanie świadczeń z pomocy społecznej, tj. zakupu żywności, odzieży, środków czystości, zakupu gazu do butli, leków, karty do telefonu, okularów, zakupu książek oraz środków pieniężnych na stałą opłatę miesięczną za mieszkanie, wskazując w uzasadnieniu wniosku m.in., że jest osobą niepełnosprawną, utrzymującą się z emerytury, która podlega zajęciu komorniczemu i nie wystarcza na zabezpieczenie podstawowych potrzeb.
W trybie aktualizacji wywiadu środowiskowego pracownik socjalny ustalił, że Skarżący (ur. 26 marca 1953 r.) jest osobą niepełnosprawną, jest niezdolny do pracy, otrzymuje emeryturę z ZUS w wysokości 2033,73 zł. Podczas wywiadu zaproponowano Skarżącemu wsparcie specjalistyczne: psychologa i radcę prawnego MOPR w Gdańsku, ale oświadczył, że nie widzi potrzeby skorzystania z tej oferty.
Sądowi znana jest sytuacja Skarżącego oraz zakres udzielanej mu pomocy z szeregu innych spraw zainicjowanych jego skargami (m.in. w sprawach o sygn. akt
III SA/Gd 572/21, III SA/Gd 573/21, III SA/Gd 662/21, III SA/Gd 663/21, III SA/Gd 664/21, III SA/Gd 665/21, II SA/Gd 221/22 oraz II SA/Gd 222/22). Skarżący systematycznie składa wnioski o pomoc i wielokrotnie pomoc taką otrzymuje, a jego niezbędne potrzeby, jak wyżywienie, ogrzewanie mieszkania, leki i środki higieniczne zaspokajane są - przynajmniej częściowo - ze środków finansowych pozostawionych do dyspozycji organu pomocy społecznej oraz w wysokości zbliżonej do średniej wysokości świadczeń realizowanych w tym zakresie.
Zestawiając ze sobą powołane na wstępie przepisy u.p.s., z uwzględnieniem zapisów Programu oraz Uchwały III/20/18, z przedstawionym powyżej stanem faktycznym, stwierdzić należy, że Skarżący nie spełnia warunku dochodowego, aby uzyskać pomoc w formie świadczenia niepieniężnego, jakim jest jeden gorący posiłek dziennie. Organ wziął jednak pod uwagę, że Skarżący jest osobą niepełnosprawną, część należnej mu emerytury zajmuje komornik i mimo tego, iż jego dochód nie mieści się w granicach kryterium dochodowego do jego uzyskania (przekracza 180% kryterium dochodowego określonego w art. 8 ust. 1 pkt 1 u.p.s.), przyznał to świadczenie.
Nie można jednak pominąć treści art. 3 ust. 4 u.p.s., który ma zastosowanie również do pomocy w formie świadczenia niepieniężnego, tzn. jednego gorącego posiłku dziennie, a który stanowi, że potrzeby osób i rodzin korzystających z pomocy powinny zostać uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom i mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej. Oznacza to, że nawet spełnienie przez wnioskodawcę wszystkich ustawowych kryteriów przyznania wnioskowanego świadczenia nie powoduje automatycznie obowiązku jego przyznania w formie i częstotliwości zaspokajającej oczekiwania wnioskodawcy. Innymi słowy, przyznając pomoc organ musi mieć na uwadze nie tylko potrzeby konkretnego wnioskodawcy, ale również musi mieć na uwadze środki, jakimi dysponuje i konieczność zaspokojenia potrzeb innych podmiotów ubiegających się o wsparcie z pomocy społecznej.
Sąd podziela pogląd wyrażony przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku
z 4 marca 2022 r. sygn. akt I OSK 1153/21 (wszystkie przywołane w niniejszym uzasadnieniu orzeczenia sądów administracyjnych są dostępne na stronie internetowej: orzeczenia.nsa.gov.pl), w którym wskazano, że rozpatrując wniosek o przyznanie pomocy społecznej organ musi wziąć pod uwagę także swoje możliwości finansowe. Powszechnie wiadomo, że organy pomocowe, dysponując ograniczoną pulą środków finansowych, mają obowiązek zapewnienia realizacji zadań nie tylko fakultatywnych, ale i obligatoryjnych, w czasie trwania całego roku budżetowego. Wielkość środków, którymi dysponują organy pomocowe jasno wskazuje, że nie jest możliwe zaspokojenie wszystkich, nawet uzasadnionych potrzeb osób uprawnionych do świadczeń (por. wyroki NSA: z 19 czerwca 2007 r. sygn. akt I OSK 1464/06, z 25 stycznia 2008 r. sygn. akt I OSK 624/07, czy z 25 maja 2016 r. sygn. akt I OSK 698/16).
W rozpoznawanej sprawie organ pomocy społecznej przyznał Skarżącemu od 17 stycznia 2022 do dnia 31 maja 2022 r . pomoc w formie jednego gorącego posiłku przez 5 dni w tygodniu, a nie przez 7 dni w tygodniu, jak tego oczekuje Strona. Należy zauważyć, że organ dysponuje ograniczonymi środkami, gdyż kwota przypadająca na jedno środowisko na 2022 r. wynosi średnio 1027,76 zł, co miesięcznie daje kwotę 85,65 zł. Zatem wywieść należy, że przyznanie Skarżącemu posiłku w większej częstotliwości (7 dni w tygodniu) przekraczałoby możliwość finansową organu. Należy przy tym odnotować, że powyższe wyliczenie znajduje swoje odzwierciedlenie w dokumencie znajdującym się w aktach sprawy, tj. tabeli pt. "Średnia planowana pomoc finansowa na osobę w rodzinie objętej pomocą społeczną w Gdańsku 2022 r.".
W świetle powyższego należy zatem uznać, że organ pomocy społecznej nie może swojej pomocy skoncentrować na finansowaniu potrzeb tylko jednej osoby, choćby jej sytuacja materialna, czy też zdrowotna była najtrudniejsza. Środki przeznaczone na pomoc społeczną muszą bowiem zabezpieczyć realizację celów pomocy społecznej w całym roku z uwzględnieniem potrzeb wszystkich podopiecznych.
Niezależnie od powyższego należy wskazać, że Skarżący w sposób trwały korzysta z pomocy społecznej. Pomoc w formie posiłków była mu już przyznana przed zwróceniem się z wnioskiem, który był podstawą wszczęcia niniejszego postępowania. Strona otrzymywała również zasiłki celowe na żywność. Ponadto, oprócz pomocy w formie posiłków - która jest przedmiotem rozpoznania w niniejszej sprawie - Skarżącemu przyznano zasiłek celowy na zakup odzieży od dnia 1 lutego 2022 r. do dnia 28 lutego 2022 r. w kwocie 150,00 zł miesięcznie, specjalny zasiłek celowy na zakup butli gazowej od dnia 1 lutego 2022 r. do dnia 28 lutego 2022 r. w kwocie 60,00 zł. W tym kontekście podkreślić raz jeszcze należy, że celem pomocy społecznej jest wspieranie beneficjentów w przezwyciężaniu trudności związanych z pozyskaniem środków na niezbędne utrzymanie i Skarżący - co wynika z powyższego - pozostaje systematycznie objęty takim wsparciem.
Sąd nie kwestionuje, że sytuacja materialna Skarżącego, jak również jego sytuacja osobista (zdrowotna), jest trudna. Jednakże Sąd w ramach swych kompetencji może jedynie badać legalność decyzji administracyjnej, a więc jej prawidłowość w kontekście przepisów prawa. Te z kolei nakazują organom pomocy społecznej wspierać osoby i rodziny w wysiłkach zmierzających do zaspokojenia niezbędnych potrzeb i umożliwić im życie w warunkach odpowiadających godności człowieka (art. 3 ust. 1 u.p.s.). Obowiązek pomocy społecznej "wspierania" osób potrzebujących nie oznacza, że organy są obowiązane utrzymywać osoby potrzebujące w pełnym zakresie i finansować wszelkie ich potrzeby, nawet te konieczne. Stanowi o tym art. 3 ust. 4 u.p.s., który jednoznacznie wskazuje, że potrzeby osób i rodzin korzystających z pomocy powinny zostać uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom, ale i też możliwościom ośrodków pomocy społecznej.
Należy jeszcze raz podkreślić, że zarówno wysokość, jak i samo przyznanie świadczenia uzależnione są od możliwości finansowych organu przyznającego pomoc oraz liczby innych osób potrzebujących i zamieszkujących na terenie danej gminy. Jednocześnie organ musi uwzględniać wysokość przyznanych już świadczeń i dokonywać stosownego rozdziału środków tak, aby z pomocy społecznej skorzystała jak największa liczba potrzebujących, gdyż tylko takie postępowanie jest zgodne z zasadami sprawiedliwości społecznej oraz zasadami wynikającymi z przepisów art. 3 ust. 3 i 4 u.p.s. Nie może zatem swojej pomocy skoncentrować na finansowaniu potrzeb tylko jednej osoby, choćby jej sytuacja materialna lub zdrowotna była trudna (zob. wyrok NSA z 10 sierpnia 2021 r. sygn. akt I OSK 432/21).
W judykaturze trafnie zwraca się uwagę, że pomoc społeczna nie jest w stanie zabezpieczyć wszystkich potrzeb ubiegających się o nią osób. Uznaniowy charakter decyzji w przedmiocie zasiłku celowego powoduje, że nawet w przypadku spełnienia wszystkich ustawowych przesłanek organ pomocy społecznej może orzec o odmowie jego przyznania, bądź przyznać go w wysokości, jaką uzna za zasadną (zob. wyrok NSA z 1 czerwca 2017 r. sygn. akt I OSK 2408/16). Organ, ustalając wysokość zasiłku celowego, zobligowany jest wziąć pod uwagę nie tylko potrzeby wnioskodawcy, ale również wielkość przyznanych z budżetu państwa środków finansowych oraz liczbę osób uprawnionych do korzystania z pomocy społecznej. Rozpatrując wniosek o przyznanie pomocy społecznej organ musi wziąć pod uwagę swoje możliwości finansowe. Wielkość środków, którymi dysponują organy pomocowe jasno wskazuje, że nie jest możliwe zaspokojenie wszystkich, nawet uzasadnionych, potrzeb osób uprawnionych do świadczeń (zob. wyroki NSA: z 4 marca 2022 r. sygn. akt I OSK 1153/21, z 25 maja 2016 r. sygn. akt I OSK 698/16, z 25 stycznia 2008 r. sygn. akt I OSK 624/07, z 19 czerwca 2007 r. sygn. akt I OSK 1464/06).
Całokształt powyższych okoliczności przemawiał za prawidłowością podjętych przez organy rozstrzygnięć. Należy podkreślić, że osoby ubiegające się o przyznanie im świadczenia z pomocy społecznej muszą liczyć się z tym, że nie każdy ich wniosek, czy też nie w pełnym zakresie zostanie uwzględniony przez organ pomocy społecznej, bowiem rodzaj, forma i rozmiar świadczenia muszą być odpowiednie nie tylko do okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy, ale również do możliwości finansowych danego organu udzielającego pomocy.
Mając na uwadze przedstawione powyżej okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 151 P.p.s.a., oddalił skargę uznając ją za nieuzasadnioną.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło