II SA/Gd 654/05

WyrokWSA w Gdańsku2006-06-21

Skład orzekający: Zdzisław Kostka, Wanda Antończyk, Jolanta Górska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Wojewoda prawidłowo uchylił decyzję Starosty umarzającą postępowanie w sprawie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości, przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji, zamiast merytorycznie rozstrzygnąć sprawę?
Ratio decidendi
Wojewoda naruszył art. 138 § 2 Kpa, uchylając decyzję Starosty i przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia, podczas gdy materiał dowodowy pozwalał na merytoryczne rozstrzygnięcie. Organ odwoławczy ma kompetencje do merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy, a nie tylko do kontroli zasadności zarzutów. Uchylenie decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia jest dopuszczalne tylko w ściśle określonych sytuacjach, a wadliwe uzasadnienie decyzji organu I instancji nie stanowi podstawy do zastosowania art. 138 § 2 Kpa.
Stan faktyczny
Starosta umorzył postępowanie w sprawie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości, uznając je za bezprzedmiotowe z uwagi na wybudowanie kolektorów wodno-ściekowych na podstawie umowy cywilnoprawnej. Wojewoda uchylił tę decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia, uznając ją za oczywiście nieprawidłową. Skarżący A.K. wniósł skargę do WSA, domagając się uchylenia decyzji Wojewody. WSA uznał skargę za zasadną, stwierdzając naruszenie przez Wojewodę art. 138 § 2 Kpa.
Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję Wojewody i zasądza od Wojewody na rzecz skarżącego A.K. zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zdzisław Kostka Sędziowie Sędzia WSA Wanda Antończyk Sędzia WSA Jolanta Górska (spr.) Protokolant Katarzyna Gross po rozpoznaniu w dniu 21 czerwca 2006 r. na rozprawie sprawy ze skargi A. K. na decyzję Wojewody z dnia [...] maja 2005 r., nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego w sprawie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. zasądza od Wojewody na rzecz skarżącego A. K. kwotę [...] złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Decyzją z dnia [...] lutego 2005r. nr [...] Starosta na podstawie art. 105 § 1 Kpa w związku z art. 124 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tj. z 2004r. Dz. U. Nr 261 poz. 2603 z późn. zm.) po rozpatrzeniu wniosku Przedsiębiorstwa A orzekł o umorzeniu postępowania w sprawie ograniczenia sposobu korzystania z działek nr [...] o łącznej powierzchni [...] m2 stanowiących własność A.K. położonych we W. obręb [...] km [...], dla których Sąd Rejonowy w W. Zamiejscowy Wydział Ksiąg Wieczystych w P. prowadzi księgę wieczystą KW nr [...]. W uzasadnieniu organ wskazał, że [...] grudnia 1999 r. do Starosty wpłynął wniosek Przedsiębiorstwa A o wydanie decyzji w sprawie ograniczenia sposobu korzystania z działek nr [...] o łącznej powierzchni [...] m2 stanowiących własność A.K. położonych we W. obręb [...] km [...], dla których Sąd Rejonowy w W. Zamiejscowy Wydział Ksiąg Wieczystych w P. prowadzi księgę wieczystą KW nr [...]. W toku przeprowadzonego postępowania organ ustalił, że w dniu [...] października 1990 r. A.K. oraz Przedsiębiorstwo A zawarli umowę użyczenia części w/w działek stanowiących własność A.K., której celem była budowa kolektora wodnego oraz ściekowego. Powyższa umowa została wypowiedziana ze skutkiem natychmiastowym dnia [...] listopada 1995 r. przez A.K. Przedsiębiorstwo A zostało zobowiązane do usunięcia kolektorów ściekowego i wodnego wraz z urządzeniami towarzyszącymi. W dniu [...] czerwca 1997 r. Sąd Rejonowy w W. Wydział I Cywilny w sprawie [...] wydał wyrok nakazujący A przywrócenie do stanu poprzedniego części nieruchomości położonej we W. stanowiącej własność A.K. poprzez usunięcie z powyższej nieruchomości kolektorów wodnego i ściekowego Organ stwierdził, że zgodnie z art. 124 ustawy o gospodarce nieruchomościami starosta wykonujący zadania z zakresu administracji rządowej może ograniczyć sposób korzystania z nieruchomości poprzez udzielenie zezwolenia na zakładanie i przeprowadzanie na nieruchomości między innymi przewodów i urządzeń służących do przesyłania płynów, a także urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń, jeżeli właściciel nieruchomości nie wyraża na to zgody. Ograniczenie to następuje zgodnie z planem miejscowym, a w przypadku jego braku na podstawie decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego. Ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości w drodze decyzji starosty wykonującego zadania z zakresu administracji rządowej może być udzielone wyłącznie do inwestycji jeszcze nie wykonanych. W niniejszym przypadku A wybudował kolektor wodny oraz ściekowy w 1991 r., natomiast z wnioskiem o ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości wystąpił w dniu [...] grudnia 1999 r., zaś budowę kolektorów na części przedmiotowych działek wykonano na podstawie zawartej z A. K. umowy cywilnoprawnej. W sytuacji, gdy udostępnienie przedmiotowych działek pod budowę tych kolektorów nastąpiło na podstawie umowy cywilnoprawnej nie mają zastosowania przepisy ustawy o gospodarce nieruchomościami dotyczące ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości. A zarzuciło w odwołaniu od decyzji naruszenie art. 10 Kpa przez niezapewnienie stronie czynnego udziału w postępowaniu, naruszenie art. 105 Kpa przez przyjęcie, że postępowanie stało się bezprzedmiotowe oraz naruszenie art. 124 ustawy o gospodarce nieruchomościami przez przyjęcie, że przepisy ustawy o gospodarce nieruchomościami nie mają zastosowania w przypadku dotyczącym niniejszej sprawy. Odwołujący wskazał, że nie był informowany ani o przebiegu postępowania ani też nie został poinformowany o obowiązku uzyskania decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego w przypadku braku istnienia planu miejscowego, co wyniknęło ze zmiany treści art. 124 ustawy o gospodarce nieruchomościami, która nastąpiła z dniem 22 września 2004 r. Wniosek w sprawie został złożony w dniu [...] grudnia 1999 r., a więc w poprzednim stanie prawnym, który nie wymagał obowiązku uzyskania takiej decyzji, a jedynie decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. W tej sytuacji przy rozstrzyganiu sprawy powinny być brane pod uwagę przepisy obowiązujące na dzień złożenia wniosku. Nadto odwołujący podniósł, że rozstrzygając sprawę organ administracji przyjął, że wniosek dotyczy wyrażenia zgody na ograniczenie korzystania z nieruchomości przez istniejące już w gruncie instalacje skarżącego. Tymczasem wniosek dotyczy wyrażenia zgody na położenie nowych instalacji. W przypadku gdyby organ administracji miał jakiekolwiek wątpliwości w tym zakresie powinien był zgodnie z zawartą w art. 10 Kpa zasadą czynnego udziału strony w postępowaniu umożliwić stronie wypowiedzenie się co do zebranych materiałów i zgłoszonych żądań i żądać od strony wyjaśnienia wątpliwości co do treści wniosku. Tymczasem mimo długiego okresu czasu rozpoznawania sprawy organ tego nie uczynił. Zdaniem odwołującego przyjęcie przez organ założenia, że art. 124 ustawy o gospodarce nieruchomościami nie ma zastosowania w przypadku sprawy, w której udostępnienie działek nastąpiło na podstawie umowy cywilnoprawnej, jest co do zasady słuszne, jednak z istniejącego w niniejszej sprawie stanu faktycznego wynika wyraźnie, że właściciel nieruchomości nie wyraża zgody na dalsze istnienie na jego gruncie instalacji kolektora ściekowego portu. W tej sytuacji wydanie decyzji ograniczającej prawo właściciela do korzystania z jego nieruchomości jest jak najbardziej słuszne i celowe, skoro w sprawie spełnione zostały wszystkie przesłanki określone w art. 124 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Decyzją z dnia [...] maja 2005r. nr [...] Wojewoda na podstawie art. 138 § 2 Kpa oraz art. 9a ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 roku o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2004 r. Nr 261, poz. 2603 z późn. uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. W uzasadnieniu Wojewoda stwierdził, że zaskarżona decyzja jest oczywiście nieprawidłowa, a postępowanie w sprawie jest dotknięte rażącymi wadami. Starosta prowadząc postępowanie w sprawie ograniczenia sposobu korzystania z działek nr [...] o łącznej powierzchni [...] m2 stanowiących własność A.K. poprzez udzielenie zezwolenia na zakładanie i przeprowadzenie (we wniosku "prowadzenie") przez nieruchomość urządzeń sieci wodno-kanalizacyjnej portu W. umorzył postępowanie w sprawie jako bezprzedmiotowe, powołując się na przepis art. 105 § 1 Kpa. Autorzy Komentarza - M. Jaśkowska, A. Wróbel, (Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Zakamycze, 2000; za: LEX - komentarz do art. 105 Kpa.) wskazują, iż "instytucję umorzenia postępowania wiąże się w piśmiennictwie z powstaniem trwałej i nieusuwalnej przeszkody w kontynuacji postępowania (A. Wiktorowska, Postępowanie administracyjne, 1996, s. 160), zastojem trwałym i ostatecznym postępowania (J. Borkowski (w:) Komentarz, 1996, s. 459), co różni tę instytucję od zawieszenia postępowania, w której przeszkoda w prawidłowym prowadzeniu postępowania ma charakter przeszkody przemijającej i usuwalnej. Postępowanie administracyjne staje się bezprzedmiotowe, gdy sprawa, która miała być załatwiona w drodze decyzji albo nie miała charakteru sprawy administracyjnej jeszcze przed datą wszczęcia postępowania, albo utraciła charakter sprawy administracyjnej w toku postępowania administracyjnego. W pierwszym przypadku postępowanie stało się bezprzedmiotowe, bowiem przyczyna bezprzedmiotowości została wykryta w toku postępowania, w drugim natomiast dlatego, że przyczyna bezprzedmiotowości pojawiła się po wszczęciu postępowania, a przed jego zakończeniem. W piśmiennictwie i orzecznictwie akcentuje się konieczność i celowość rozróżnienia między bezprzedmiotowością postępowania a bezzasadnością żądania strony. "Umorzenie postępowania może nastąpić tylko wtedy, gdy postępowanie to było bezprzedmiotowe. Jeśli jednak istnieje stan faktyczny, podlegający uregulowaniu przez organ administracji, na wniosek strony, bądź z urzędu, postępowanie I instancji nie może być uznane za bezprzedmiotowe." Podobne stanowisko zostało zaprezentowane w wyroku NSA z dnia 10 stycznia 1989 r., SA/Wr 957/88, ONSA 1989, nr 1, poz. 22, zgodnie z którym: "brak ustawowej przesłanki uwzględnienia żądania zgłoszonego we wniosku wszczynającym postępowanie administracyjne nie czyni tego postępowania bezprzedmiotowym w rozumieniu art. 105 § 1 Kpa, lecz oznacza jedynie bezzasadność żądania strony." Natomiast w uzasadnieniu wyroku Sądu Najwyższego z dnia 9 listopada 1995 r. III ARN 50/95, OSNAPiUS 1996, nr 11, poz. 150, sformułowano fundamentalną tezę, że "ze względu na ustrojową zasadę prawa strony do merytorycznego rozpatrzenia jej żądania w postępowaniu administracyjnym i prawa do rozstrzygnięcia sprawy decyzją, art. 105 § 1 Kpa przewidujący tzw. obiektywną bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego nie może być interpretowany rozszerzające. Powyższy przepis ma bowiem zastosowanie tylko w tych sytuacjach, gdy w świetle prawa materialnego i ustalonego stanu faktycznego brak jest sprawy administracyjnej mogącej być przedmiotem postępowania". Podstawą umorzenia postępowania – według Starosty - był fakt wybudowania przez wnioskodawcę kolektorów wodnego i ściekowego w 1991r. na podstawie umowy cywilnoprawnej, co w konsekwencji, zdaniem Starosty, nie pozwalało na zastosowanie przepisów ustawy o gospodarce. Organ odwoławczy stwierdził, iż ustalenie przez Starostę powyższego stanu faktycznego, w świetle przytoczonych komentarzy i wyroków Sądu Najwyższego, nie dawało podstaw do umorzenia postępowania, jako bezprzedmiotowego, ewentualnie mogło stanowić podstawę do wydania decyzji odmawiającej ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości. Nadto organ odwoławczy wskazał, że wnioskodawca - A w odwołaniu od decyzji Starosty podniósł, iż "organ administracji przyjął, że wniosek dotyczy wyrażenia zgody na ograniczenie korzystania z nieruchomości przez istniejące w gruncie instalacje skarżącego. Tymczasem wniosek dotyczy wyrażenia zgody na położenie nowych instalacji". Wnioskodawca już w piśmie z [...] maja 2000 r. słusznie podnosił, iż "nie można mówić w obecnej sytuacji o niedopuszczalności drogi postępowania administracyjnego, tym bardziej, iż umowa cywilnoprawna nie wiąże już stron, a wniosek złożony na mocy art. 124 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami dotyczy zupełnie innej sytuacji prawnej i w żaden sposób nie prowadzi do podważenia prawomocnego orzeczenia sądu. Ponadto właściciel gruntu może doprowadzić do wykonania zapadłych na jego korzyść orzeczeń." Ponadto organ odwoławczy stwierdził, że prawomocny wyrok Sądu Rejonowego w W. nakazujący przywrócenie nieruchomości do stanu poprzedniego, poprzez usunięcie kolektorów z gruntu A.K. powinien zostać przez Przedsiębiorstwo A zrealizowany. Domagać się tego może zarówno właściciel gruntu, jak i jego pełnomocnik, którym prawo gwarantuje prawne środki przymusu. Postępowanie administracyjne toczące się obecnie nie jest postępowaniem odwoławczym od wyroku sądu powszechnego i nie ingeruje w żadnej mierze w kwestie realizacji przedmiotowego wyroku. Wyrok ten nie wyklucza jednak możliwości udzielenia zezwolenia na ponowne zakładanie i przeprowadzanie na nieruchomości urządzeń służących do przesyłania płynów, takich jak kolektory wodny i ściekowy. Postępowanie administracyjne ma na celu ustalenie czy zasadnym jest udzielenie takiego zezwolenia. Wojewoda dodał, iż jeśli właściciel nieruchomości nie wyegzekwował skutecznie realizacji wyroku, to niewątpliwie może dochodzić na drodze postępowania cywilnego zadośćuczynienia za bezumowne korzystanie z jego gruntu. Nie może jednak oczekiwać od organów administracji publicznej, by powstrzymywały się od wydawania decyzji dotyczących jego nieruchomości. Dla wydania w przedmiotowej sprawie decyzji ograniczającej prawa właściciela do gruntu nie ma znaczenia, czy kolektory zostały usunięte, czy też nie. Konieczność usunięcia kolektorów wynikała z ochrony praw właściciela nieruchomości, jakim jest prawo własności. Sąd chroniąc to prawo nakazał usunięcie kolektorów, gdyż Przedsiębiorstwo A, wobec wypowiedzenia umowy użyczenia przez właściciela nieruchomości, nie miało prawa do dalszego jej użytkowania. Dodatkowo, wskazano, że organ I instancji, prowadząc postępowanie powinien ustalić, czy rzeczywiście ograniczenie lub pozbawienie praw właściciela przedmiotowej nieruchomości leży w interesie publicznym, czy kolektory wodny i ściekowy "spełniają funkcje użyteczne dla całego rejonu a zakłócenie jego funkcjonowania może przynieść szkodę nie tylko zarządzającemu portem przedsiębiorstwa, ale i wielu mieszkańcom Władysławowi i okolic", co podnosił wnioskodawca w swoim wniosku z dnia [...] grudnia 1999 r. Ustalenia wymaga także, czy kolektory wodny i ściekowy mogą zostać zlokalizowane na innej nieruchomości, zwłaszcza na nieruchomościach będących własnością samego wnioskodawcy. "Protokół ze spotkania" z dnia [...] sierpnia 2001 r. nie pozwala na jednoznaczna ocenę tegoż zagadnienia. Jeśliby okazało się, iż istnienie (wybudowanie) kolektorów jest konieczne, a inna lokalizacja kolektorów niż na nieruchomościach dotychczas zajmowanych przez kolektory, z różnych względów nie jest możliwa, należy rozważyć możliwość wywłaszczenia nieruchomości lub części nieruchomości stanowiących obecnie własność A.K. Wówczas Starosta powinien zwrócić się do odpowiedniego organu (Burmistrza Gminy), z zapytaniem, czy nie istnieje możliwość wywłaszczenia nieruchomości lub jej części na rzecz Gminy, bowiem zgodnie z przepisem art. 115 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami wszczęcie postępowania wywłaszczeniowego na rzecz Skarbu Państwa następuje z urzędu, a na rzecz jednostki samorządu terytorialnego - na wniosek jej organu wykonawczego. Skargę na decyzję Wojewody wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego A.K. domagając się uchylenia decyzji i zasądzenia na jego rzecz kosztów postępowania. Skarżący zarzucił naruszenie art. 105 § 1 Kpa poprzez uznanie, że nie zachodzi bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego oraz naruszenie art. 124 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami przez jego błędna wykładnię i niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu, iż przepis ten ma w niniejszej sprawie zastosowanie. Skarżący wskazał, że brzmienie przepisów art. 124 ustawy o gospodarce nieruchomościami wyraźnie wskazuje, że ma on zastosowanie wyłącznie w przepadku, gdy na nieruchomości nie wykonano jeszcze żadnych prac związanych z założeniem urządzeń. Stwierdził, że na jego działkach zostały już przeprowadzone przez Przedsiębiorstwo A kolektor wodny i ściekowy, o zezwolenie na przeprowadzenie których domaga się Przedsiębiorstwo A w niniejszym postępowaniu. W sytuacji faktycznej, w której wnioskowane urządzenia zostały już założone zachodzi bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego, albowiem Starosta nie ma podstaw prawnych do merytorycznego rozpoznania sprawy. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy podtrzymał dotychczasową argumentację i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153 poz. 1269) stanowi, iż sąd administracyjny sprawuje, w zakresie swej właściwości, kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. Skarga zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja narusza przepisy prawa. Wojewódzki Sąd Administracyjny badając zgodność z prawem zaskarżonej decyzji kasacyjnej ocenia jedynie jej legalność w zakresie ograniczającym się do wystąpienia przesłanek z art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2000 roku, nr 98, poz. 1071 ze zm.). Zgodnie z art. 138 § 2 Kpa organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji, gdy rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części. Przekazując sprawę organ ten może wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. W zaskarżonej decyzji, jako jedyną przyczynę uchylenia decyzji organu I instancji i przekazania mu sprawy do ponownego rozpatrzenia, podano, że ustalony przez organ I instancji stan faktyczny sprawy nie dawał podstaw do umorzenia postępowania jako bezprzedmiotowego, ewentualnie mógł stanowić podstawę do wydania decyzji odmawiającej ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości. Bez wątpienia więc stwierdzić należy, iż organ odwoławczy nie tylko nie wykazał konieczności przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub znacznej części, ale nawet nie stwierdził, że ustalenia zawarte w decyzji organu I instancji są wadliwe. Wniesienie odwołania przenosi na organ odwoławczy kompetencje do ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy. Oznacza to, iż ten organ jest wyposażony przede wszystkim w kompetencje do merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy, zaś w ograniczonym zakresie posiada kompetencje kasacyjne. Zdaniem organu odwoławczego materiał dowodowy zawarty w aktach sprawy pozwala na jednoznaczne ustalenie stanu faktycznego sprawy. Tym samym przyjąć należy, że Wojewoda wydając zaskarżoną decyzję o przekazaniu sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji w sytuacji innej niż została określona w art. 138 § 2 Kpa, błędnie zastosował powyższy przepis. Zauważyć bowiem należy, że żadne inne wady decyzji organu pierwszej instancji nie dają podstawy do wydania rozstrzygnięcia kasacyjnego przewidzianego w art. 138 § 2 Kpa. Tego typu decyzje są dopuszczalne w sytuacjach ściśle określonych tym przepisem i niedopuszczalna jest tu wykładnia rozszerzająca, albowiem uregulowanie z art. 138 § 2 Kpa stanowi wyjątek od zasady merytorycznego orzekania przez organ odwoławczy. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego powszechnie przyjęty jest pogląd, iż istota administracyjnego postępowania odwoławczego polega na ponownym rozstrzyganiu sprawy administracyjnej, która była przedmiotem rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji, nie zaś jedynie na kontroli zasadności zarzutów podniesionych w odwołaniu w stosunku do decyzji organu I instancji (por. wyrok z dnia 9 października 1992 r. V SA 137/92 - ONSA 1993 Nr 1 poz. 22). Zarzut zawarty w zaskarżonej decyzji dotyczący naruszenia prawa poprzez wadliwe uzasadnienie decyzji wydanej przez organ I instancji nie wypełnia przesłanki, o której mowa w art. 138 § 2 Kpa. Organ odwoławczy realizując obowiązek merytorycznego rozpoznania sprawy zainicjowanej wniesionym odwołaniem w sytuacji, gdy uzna, iż ustalony stan faktyczny winien spowodować podjęcie innego w swej treści rozstrzygnięcia niż zaskarżone rozstrzygnięcie zobowiązany jest wydać decyzję reformatoryjną. Organ odwoławczy nie rozpatrując po raz drugi merytorycznie sprawy, nie oceniając powtórnie materiału zgromadzonego w sprawie powoduje nie tylko uznanie, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem podstawowych zasad postępowania odwoławczego, ale jednocześnie daje podstawę do stwierdzenia, że przy tego rodzaju postępowaniu pod znakiem zapytania pozostają gwarancje wynikające z zasady dwuinstancyjności (art. 15 Kpa). Konkludując stwierdzić należy, iż zaskarżona decyzja uchybia postanowieniom art. 138 § 2 Kpa naruszając prawo strony do ponownego merytorycznego rozpatrzenia odwołania przez organ drugiej instancji. Wskazać nadto należy, że organ odwoławczy odnosząc się do zarzutu odwołania dotyczącego zakresu złożonego w sprawie wniosku wskazał jedynie, że wnioskodawca - Przedsiębiorstwo A w odwołaniu od decyzji Starosty podniósł, iż "organ administracji przyjął, że wniosek dotyczy wyrażenia zgody na ograniczenie korzystania z nieruchomości przez istniejące w gruncie instalacje skarżącego. Tymczasem wniosek dotyczy wyrażenia zgody na położenie nowych instalacji". Nadto stwierdził, że wnioskodawca już w piśmie z [...] maja 2000 r. słusznie podnosił, iż "nie można mówić w obecnej sytuacji o niedopuszczalności drogi postępowania administracyjnego, tym bardziej, iż umowa cywilnoprawna nie wiąże już stron, a wniosek złożony na mocy art. 124 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami dotyczy zupełnie innej sytuacji prawnej i w żaden sposób nie prowadzi do podważenia prawomocnego orzeczenia sądu. Ponadto właściciel gruntu może doprowadzić do wykonania zapadłych na jego korzyść orzeczeń." Z akt administracyjnych wynika natomiast, że wniosek złożony w sprawie dotyczył istniejących już instalacji. Świadczy o tym zarówno treść wniosku jak również pisma wnioskodawcy z dnia [...] maja 2000r. W piśmie tym w szczególności wnioskodawca wskazał, że nie chodzi mu o wydanie decyzji w celu przeprowadzenia nowych ciągów ale o ciągi dotąd istniejące. Stwierdził przy tym, że ograniczenie prawa własności w oparciu o art. 124 polega również na ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości poprzez znoszenie faktu istnienia takich instalacji i ich nie niszczenia. Z art. 124 ustawy o gospodarce nieruchomościami wynika w sposób jednoznaczny, że ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości dotyczy jedynie przyszłych inwestycji. Decyzja wydawana w tym trybie jest dowodem potwierdzającym prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane niezbędnym do uzyskania pozwolenia na budowę. Niedopuszczalne byłoby udzielenie takiego zezwolenia po zrealizowaniu inwestycji. Z powyższego wynika, że wniosek dotyczący istniejącej instalacji powinien spotkać się z decyzją odmawiającą ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości z powodu niespełnienia przez wnioskodawcę przesłanek określonych w art. 124 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Sytuacja taka nie powoduje natomiast bezprzedmiotowości postępowania w rozumieniu art. 105 § 1 Kpa. Uznając, że zaskarżona decyzja zapadła z naruszeniem przepisów postępowania w sposób mający oczywisty wpływ na treść rozstrzygnięcia, Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) uchylił decyzję Wojewody z dnia [...] maja 2005r. Wobec uwzględnienia skargi Sąd na podstawie art. 200 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zasądził od organu na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania przyjmując stosownie do treści art. 205 § 2 tej ustawy, że na koszty te składa się uiszczony przez skarżącego wpis sądowy oraz koszty zastępstwa procesowego.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło