II SA/Gd 654/22
WyrokWSA w Gdańsku2024-01-17
Skład orzekający: Magdalena Dobek - Rak, Dariusz Kurkiewicz, Justyna Dudek - Sienkiewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ pomocy społecznej może odmówić przyznania specjalnego zasiłku celowego osobie, której dochód przekracza kryterium dochodowe, mimo że jej sytuacja życiowa jest szczególnie uzasadniona, biorąc pod uwagę ograniczone środki finansowe organu i potrzebę sprawiedliwego rozdziału pomocy?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że organy pomocy społecznej prawidłowo oceniły, iż skarżący, mimo trudnej sytuacji życiowej, nie spełniał przesłanek do przyznania zasiłku celowego ze względu na przekroczenie kryterium dochodowego. Przyznanie specjalnego zasiłku celowego w "szczególnie uzasadnionych przypadkach" jest uznaniowe i wymaga wyjątkowych okoliczności, a organy mają obowiązek uwzględniać swoje możliwości finansowe oraz potrzebę sprawiedliwego rozdziału pomocy wśród wszystkich potrzebujących.Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o przyznanie specjalnego zasiłku celowego na zakup odzieży, leków i butli gazowej. Organ I instancji przyznał częściową pomoc, mimo przekroczenia przez skarżącego kryterium dochodowego, powołując się na art. 41 pkt 1 ustawy o pomocy społecznej. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało tę decyzję w mocy. Skarżący wniósł skargę do WSA, nie formułując konkretnych zarzutów. WSA oddalił skargę, uznając decyzje organów za prawidłowe.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Dobek - Rak Sędziowie: Sędzia WSA Dariusz Kurkiewicz (spr.) Asesor WSA Justyna Dudek - Sienkiewicz Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Joanna Mierzejewska po rozpoznaniu w dniu 17 stycznia 2024 r. w Gdańsku na rozprawie sprawy ze skargi M.Z.K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z dnia 5 lipca 2022 r., nr SKO Gd/1552/22 w przedmiocie zasiłku celowego oddala skargę.
M.Z. K. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego
w Gdańsku skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego
w Gdańsku, z 5 lipca 2022 r., nr SKO Gd/1552/22, którą utrzymano w mocy decyzję Prezydenta Miasta Gdańska, w imieniu którego działał Kierownik Centrum Pracy Socjalnej Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w Gdańsku, z 27 stycznia 2022 r.,
nr PS.CPS.1.ZUŚ.4030-796/10200829/22, o przyznaniu skarżącemu w okresie od dnia 1 lutego 2022 r. do 28 lutego 2022 r. specjalnego zasiłku celowego na zakup: odzieży (w kwocie 150 zł miesięcznie), leków (w kwocie 150 zł miesięcznie) oraz butli gazowej (w kwocie 60 zł miesięcznie).
Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym:
W dniu 30 grudnia 2021 r. M.Z. K. wystąpił do Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie z wnioskiem o przyznanie mu pomocy finansowej na pokrycie kosztów zakupu żywności, odzieży, środków czystości, zakupu gazu do butli, leków, karty do telefonu, okularów, zakupu książek oraz środków pieniężnych na stałą opłatę miesięczną za mieszkanie.
W dniu 13 stycznia 2022 r. organ I instancji przeprowadził wywiad środowiskowy, podczas którego ustalono aktualną sytuację finansową, mieszkaniową i zdrowotną skarżącego.
Organ I instancji w podstawie prawnej decyzji wskazał art. 104 i art. 108 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2021 r., poz. 735), zwanej dalej k.p.a., art. 8 ust. 1 pkt 1, art. 36 pkt 1 lit. c, art. 41 pkt 1 oraz art. 106 ust. 1 i 4 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (t.j. Dz.U. z 2021 r., poz. 2268 ze zm.), zwanej dalej u.p.s., oraz zarządzenie nr 1025/20 Prezydenta Miasta Gdańska z dnia 23 lipca 2020 r. w sprawie upoważnienia pracowników Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w Gdańsku do prowadzenia postępowania, wydawania postanowień i decyzji administracyjnych należących do właściwości gminy.
W uzasadnieniu decyzji organ wyjaśnił, że na podstawie przeprowadzonego w sprawie wywiadu środowiskowego ustalono, iż dochód strony przekracza tzw. kryterium dochodowe wynikające z przepisów ustawy o pomocy społecznej. Jednak uwzględniając zgromadzony materiał dowodowy, pomoc przyznano w oparciu o art. 41 pkt 1 u.p.s., zgodnie z którym w szczególnie uzasadnionych przypadkach osobie albo rodzinie o dochodach przekraczających kryterium dochodowe może być przyznany specjalny zasiłek celowy w wysokości nieprzekraczającej odpowiednio kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej lub rodziny, który nie podlega zwrotowi.
Organ I instancji wyjaśnił, że ustalając wysokość przysługującego świadczenia wzięto pod uwagę, stosownie do treści art. 2 ust. 1 i art. 3 ust. 4 u.p.s., uprawnienia, zasoby i możliwości strony, a także możliwości MOPR w Gdańsku. Jednocześnie Prezydent Miasta wskazał, że zgodnie z art. 3 ust. 4 u.p.s. potrzeby osób i rodzin korzystających z pomocy powinny zostać uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom i mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej, zaś MOPR w Gdańsku dysponuje obecnie ograniczoną ilością środków finansowych na realizację zasiłków celowych i nie jest w stanie zabezpieczać wszystkich zgłaszanych potrzeb. Kwota przypadająca na jedno środowisko w roku 2022 wynosi średnio 1027,76 zł, co miesięcznie daje kwotę 85,65 zł.
Strona wniosła od powyższej decyzji odwołanie, w którym zarzuciła, że decyzja organu I instancji jest sprzeczna ze zgromadzonym w sprawie materiałem dowodowym, a także ze stanem prawnym, w tym przepisami u.p.s.
Na skutek wniesionego odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Gdańsku decyzją z 5 lipca 2022 r. utrzymało w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji.
W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wyjaśnił, że skarżący jest stałym podopiecznym MOPS w Gdańsku, a jego sytuacja finansowa, materialna i zdrowotna jest doskonale znana organowi I instancji.
Kolegium wskazało jednocześnie, powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych, że specjalny zasiłek celowy powinien być traktowany jako wyjątkowa, szczególna pomoc doraźna na konkretny cel bytowy w sytuacji, gdy uzyskiwany dochód przekracza ustawowe kryterium dochodowe, a nie jest możliwe uzyskanie potrzebnych środków w ramach własnych działań strony i zwyczajnych świadczeń z pomocy społecznej. Przyznanie tego rodzaju zasiłku powinno uwzględniać okoliczności konkretnej sprawy (w tym indywidualną sytuację strony i ogólną sytuację pozostałych potrzebujących) oraz cele i zadania pomocy społecznej (art. 2 ust. 1, art. 3 ust. 1 u.p.s.). Odstępstwo od konieczności spełnienia kryterium dochodowego powoduje, że przyznanie pomocy takim osobom, w sytuacji ograniczonych środków finansowych i dużej liczby uprawnionych oraz osób oczekujących na wsparcie, wymaga wyjątkowych okoliczności.
Jak wynika zaś z akt sprawy, strona prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe, jest emerytem i osobą schorowaną, miesięcznie uzyskuje dochód w wysokości 2033,73 zł, natomiast kryterium dochodowe dla osoby samotnie gospodarującej wynosi miesięcznie 776 zł.
Jak podkreśliło Kolegium, organ I instancji, mimo iż nie był do tego zobowiązany (z uwagi na wysokość uzyskiwanych przez skarżącego dochodów), rozważył jednak możliwość przyznania pomocy pieniężnej w myśl art. 41 pkt 1 u.p.s. Organ odwoławczy zwrócił jednak uwagę, że nie można bezkrytycznie uznać, iż organy pomocowe winny przyznawać ubiegającym się świadczenia w wysokości odpowiadającej ich oczekiwaniom, bowiem muszą mieć one na uwadze swoje możliwości finansowe i konieczność udzielania pomocy także innym potrzebującym, zwłaszcza gdy ubiegający się o konkretną pomoc korzysta już z innych form wsparcia.
Kolegium zauważyło, że skarżący jest pod stałą opieką organu I instancji, który wspomaga go w miarę uznania i w miarę posiadanych środków. Zdaniem organu odwoławczego, przyznana kwestionowaną decyzją pomoc spełnia ustawowe wymogi i jest adekwatna do sytuacji, w jakiej znajduje się strona.
Mając to na uwadze Kolegium nie znalazło podstaw do zmiany decyzji organu I instancji uznając, że nie narusza ona przepisów u.p.s. i w żadnym stopniu nie dyskryminuje skarżącego.
M.Z. K. wniósł skargę na wyżej opisaną decyzję organu odwoławczego, nie formułując jednak w jej treści żadnych zarzutów.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Gdańsku wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku ustalił i zważył, co następuje:
Na wstępie rozważań należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r., poz. 2492) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem.
Z kolei przepis art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634) - dalej: "P.p.s.a.", stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne.
W wyniku takiej kontroli decyzja może zostać uchylona w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b i c P.p.s.a.).
Z przepisu art. 134 § 1 P.p.s.a. wynika z kolei, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Tym samym, sąd ma prawo i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony.
Aktem poddanym sądowej kontroli w niniejszej sprawie jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z 5 lipca 2022 r. utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta Miasta Gdańska z dnia 27 stycznia 2022 r.,
przyznającą Skarżącemu w okresie od dnia 1 lutego 2022 r. do 28 lutego 2022 r. specjalnego zasiłku celowego na zakup: odzieży (w kwocie 150 zł miesięcznie), leków (w kwocie 150 zł miesięcznie) oraz butli gazowej (w kwocie 60 zł miesięcznie).
Materialnoprawną podstawą wydanych w sprawie decyzji są przepisy ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2023 r., poz. 901).
Zgodnie z art. 2 ust. 1 u.p.s. pomoc społeczna jest instytucją polityki społecznej państwa, mającą na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężanie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości. Zadaniem pomocy społecznej jest wspieranie osoby
i rodziny w wysiłkach zmierzających do zaspokojenia niezbędnych potrzeb i umożliwianie im życia w warunkach odpowiadających godności człowieka, a także zapobieganie wskazanym w art. 2 ust. 1 u.p.s. trudnym sytuacjom przez podejmowanie działań zmierzających do życiowego usamodzielnienia osób i rodzin oraz ich integracji ze środowiskiem (art. 3 ust. 1 i 2 u.p.s.). Przy czym rodzaj, forma i rozmiar świadczenia powinny być odpowiednie do okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy (art. 3 ust. 3 u.p.s.). Pomoc społeczna udzielana jest bowiem osobom czy rodzinom m.in. z powodu ubóstwa, sieroctwa, bezdomności, bezrobocia, niepełnosprawności, długotrwałej lub ciężkiej choroby (art. 7 u.p.s.), z zaznaczeniem, że potrzeby osób i rodzin korzystających
z pomocy powinny być uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom i mieszczą się
w możliwościach pomocy społecznej (art. 3 ust. 4 u.p.s.).
Stosownie do art. 36 u.p.s. pomoc społeczna może przybrać postać świadczenia pieniężnego (ust. 1) i niepieniężnego (ust. 2). Jednym ze świadczeń pieniężnych jest zasiłek celowy i specjalny zasiłek celowy (art. 36 pkt 1 lit. c u.p.s.). Właśnie o przyznanie takiej m.in. formy pomocy wystąpił Skarżący we wniosku z 30 grudnia 2021 r.
Zgodnie z art. 39 u.p.s. w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej może być przyznany zasiłek celowy (ust. 1). Zasiłek celowy może być przyznany w szczególności na pokrycie części lub całości kosztów zakupu żywności, leków i leczenia, ogrzewania, w tym opału, odzieży, niezbędnych przedmiotów użytku domowego, drobnych remontów i napraw w mieszkaniu, a także kosztów pogrzebu.
Zaznaczyć w tym miejscu należy, że - jak wynika z art. 8 u.p.s. w powiązaniu
z zapisami rozporządzenia § 1 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia14 lipca 2021 r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej (Dz.U. z 2021r.. poz. 1296) - prawo do świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej, z zastrzeżeniem art. 40, art. 41, art. 53a i art. 91, przysługuje: 1) osobie samotnie gospodarującej, której dochód nie przekracza kwoty 776 zł, zwanej dalej "kryterium dochodowym osoby samotnie gospodarującej"; 2) osobie w rodzinie, w której dochód na osobę nie przekracza kwoty 600 zł, zwanej dalej "kryterium dochodowym na osobę w rodzinie"; rodzinie, której dochód nie przekracza sumy kwot kryterium dochodowego na osobę w rodzinie, zwanej dalej "kryterium dochodowym rodziny" - przy jednoczesnym wystąpieniu co najmniej jednego z powodów wymienionych w art. 7 pkt 2-15 lub innych okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy społecznej.
Zatem pomoc w ramach zasiłku celowego może zostać przyznana wyłącznie osobom spełniającym warunki do uzyskania pomocy w trybie u.p.s., których dochód nie przekracza kryterium dochodowego określonego w art. 8 tej ustawy.
W trybie aktualizacji wywiadu środowiskowego pracownik socjalny ustalił, że Skarżący (ur. 26 marca 1953 r.) jest osobą niepełnosprawną, jest niezdolny do pracy, otrzymuje emeryturę z ZUS w wysokości 2033,73 zł. Podczas wywiadu zaproponowano Skarżącemu wsparcie specjalistyczne: psychologa i radcę prawnego MOPR w Gdańsku, ale oświadczył, że nie widzi potrzeby skorzystania z tej oferty.
Sądowi znana jest sytuacja Skarżącego oraz zakres udzielanej mu pomocy z szeregu innych spraw zainicjowanych jego skargami (m.in. w sprawach o sygn. akt
III SA/Gd 572/21, III SA/Gd 573/21, III SA/Gd 662/21, III SA/Gd 663/21, III SA/Gd 664/21, III SA/Gd 665/21, II SA/Gd 221/22 oraz II SA/Gd 222/22). Skarżący systematycznie składa wnioski o pomoc i wielokrotnie pomoc taką otrzymuje, a jego niezbędne potrzeby, jak wyżywienie, ogrzewanie mieszkania, leki i środki higieniczne zaspokajane są - przynajmniej częściowo - ze środków finansowych pozostawionych do dyspozycji organu pomocy społecznej oraz w wysokości zbliżonej do średniej wysokości świadczeń realizowanych w tym zakresie.
Zestawiając ze sobą powołane na wstępie przepisy u.p.s. z przedstawionym powyżej stanem faktycznym stwierdzić należy, że Skarżący nie spełnia wszystkich warunków, aby uzyskać pomoc w formie świadczenia pieniężnego, jakim jest zasiłek celowy. Jak słusznie wskazały organu obu instancji - dochód Skarżącego przekraczał kryterium dochodowe uprawniające do przyznania zasiłku celowego na podstawie art. 39 u.p.s., wyniósł bowiem 2033,73 zł.
W sytuacji braku podstaw - ze względu na przekroczenie kryterium dochodowego - do przyznania Skarżącemu świadczenia w formie zasiłku celowego w trybie art. 39 u.p.s., organy rozważyły, czy okoliczności sprawy uzasadniają przyznanie Stronie specjalnego zasiłku celowego, o którym mowa w art. 41 pkt 1 u.p.s.
Zgodnie z art. 41 pkt 1 u.p.s. w szczególnie uzasadnionych przypadkach osobie albo rodzinie o dochodach przekraczających kryterium dochodowe może być przyznany specjalny zasiłek celowy w wysokości nieprzekraczającej odpowiednio kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej lub rodziny, który nie podlega zwrotowi. Zasiłek ten, tak jak zasiłek celowy przewidziany w art. 39 u.p.s.. ukierunkowany jest na zaspokojenie niezbędnej potrzeby bytowej. O tym jednak, czy mamy do czynienia ze "szczególnie uzasadnionym przypadkiem" w rozumieniu art. 41 pkt 1 u.p.s. będą decydowały indywidualne okoliczności każdej sprawy.
W orzecznictwie przyjmuje się, że przez pojęcie "szczególnie uzasadnionego przypadku" należy rozumieć taką sytuację życiową osoby lub rodziny, która ponad wszelką wątpliwość, bez konieczności wnikliwych zabiegów interpretacyjnych istniejącego stanu rzeczy, pozwala stwierdzić, że zaistniały nagłe, drastyczne, dotkliwe w skutkach
i ingerujące w plany życiowe zdarzenia, które to zdarzenia nie należą do zdarzeń codziennych ani do zdarzeń nadzwyczajnych (por. wyroki NSA: z 18 maja 2020 r. sygn. akt I OSK 1557/19 i z 8 czerwca 2018 r. sygn. akt I OSK 711/17, wszystkie przywołane w niniejszym uzasadnieniu orzeczenia sądów administracyjnych są dostępne na stronie internetowej: orzeczenia.nsa.gov.pl).
Specjalny zasiłek celowy powinien zatem być traktowany jako wyjątkowa, szczególna pomoc doraźna na konkretny cel bytowy w sytuacji, gdy uzyskiwany dochód przekracza ustawowe kryterium dochodowe, a nie jest możliwe uzyskanie potrzebnych środków w ramach własnych działań strony i zwyczajnych świadczeń z pomocy społecznej. Przyznanie tego rodzaju zasiłku powinno uwzględniać okoliczności konkretnej sprawy
(w tym indywidualną sytuację strony i ogólną sytuację pozostałych potrzebujących) oraz cele i zadania pomocy społecznej (art. 2 ust. 1, art. 3 ust. 1 u.p.s.). Odstępstwo od konieczności spełnienia kryterium dochodowego powoduje, że przyznanie pomocy takim osobom, w sytuacji ograniczonych środków finansowych i dużej liczby uprawnionych oraz osób oczekujących na wsparcie, wymaga wyjątkowych okoliczności.
Podkreślić w tym miejscu należy, że rozstrzygnięcie w przedmiocie specjalnego zasiłku celowego podejmowane jest w ramach tzw. uznania administracyjnego, o czym przesądza treść wskazanych wyżej przepisów u.p.s., w których ustawodawca użył zwrotu "może być przyznany". Kontrola decyzji opartej na uznaniu administracyjnym ma ograniczony zakres i sprowadza się do zbadania, czy zaskarżona decyzja nie nosi cech dowolności, tj. czy organ administracji publicznej wybrał prawnie dopuszczalny sposób rozstrzygnięcia oraz czy wyboru takiego dokonał po ustaleniu i rozważeniu wszystkich okoliczności istotnych dla sprawy. W takich przypadkach kontrola sądowa obejmuje proces wydania decyzji (spełnienie przez organ wymogów proceduralnych), ustalanie stanu faktycznego jako elementu tego procesu, czy wszechstronność oceny faktów. Nie ulega zatem wątpliwości, że decyzja uznaniowa powinna być oparta o wszechstronne ustalenie wszystkich okoliczności sprawy w zakresie sytuacji materialnej i dochodowej oraz potrzeb wnioskodawcy oraz analizę tej sytuacji w odniesieniu do możliwości finansowych organu udzielającego pomocy (por. wyrok WSA w Olsztynie z 8 lutego 2022 r. sygn. akt II SA/Ol 4/22).
W przedmiotowej sprawie organy wzięły pod uwagę, że Skarżący jest osobą niepełnosprawną, część należnej mu emerytury zajmuje komornik i przyznały w okresie od dnia 1 lutego 2022 r. do 28 lutego 2022 r. specjalny zasiłek celowy na zakup: odzieży (w kwocie 150 zł miesięcznie), leków (w kwocie 150 zł miesięcznie) oraz butli gazowej (w kwocie 60 zł miesięcznie).
Niezależnie od powyższego należy wskazać, że Skarżący w sposób trwały korzysta z pomocy społecznej. W tym kontekście podkreślić raz jeszcze należy, że celem pomocy społecznej jest wspieranie beneficjentów w przezwyciężaniu trudności związanych z pozyskaniem środków na niezbędne utrzymanie i Skarżący - co wynika z akt tej oraz innych sprawy rozpoznawanych przed tutejszym Sądem - pozostaje systematycznie objęty takim wsparciem.
Sąd nie kwestionuje, że sytuacja materialna Skarżącego, jak również jego sytuacja osobista (zdrowotna), jest trudna. Jednakże Sąd w ramach swych kompetencji może jedynie badać legalność decyzji administracyjnej, a więc jej prawidłowość w kontekście przepisów prawa. Te z kolei nakazują organom pomocy społecznej wspierać osoby i rodziny w wysiłkach zmierzających do zaspokojenia niezbędnych potrzeb i umożliwić im życie w warunkach odpowiadających godności człowieka (art. 3 ust. 1 u.p.s.). Obowiązek pomocy społecznej "wspierania" osób potrzebujących nie oznacza, że organy są obowiązane utrzymywać osoby potrzebujące w pełnym zakresie i finansować wszelkie ich potrzeby, nawet te konieczne. Stanowi o tym art. 3 ust. 4 u.p.s., który jednoznacznie wskazuje, że potrzeby osób i rodzin korzystających z pomocy powinny zostać uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom, ale i też możliwościom ośrodków pomocy społecznej.
Należy jeszcze raz podkreślić, że zarówno wysokość, jak i samo przyznanie świadczenia uzależnione są od możliwości finansowych organu przyznającego pomoc oraz liczby innych osób potrzebujących i zamieszkujących na terenie danej gminy. Jednocześnie organ musi uwzględniać wysokość przyznanych już świadczeń i dokonywać stosownego rozdziału środków tak, aby z pomocy społecznej skorzystała jak największa liczba potrzebujących, gdyż tylko takie postępowanie jest zgodne z zasadami sprawiedliwości społecznej oraz zasadami wynikającymi z przepisów art. 3 ust. 3 i 4 u.p.s. Nie może zatem swojej pomocy skoncentrować na finansowaniu potrzeb tylko jednej osoby, choćby jej sytuacja materialna lub zdrowotna była trudna (zob. wyrok NSA z 10 sierpnia 2021 r. sygn. akt I OSK 432/21).
W judykaturze trafnie zwraca się uwagę, że pomoc społeczna nie jest w stanie zabezpieczyć wszystkich potrzeb ubiegających się o nią osób. Uznaniowy charakter decyzji w przedmiocie zasiłku celowego powoduje, że nawet w przypadku spełnienia wszystkich ustawowych przesłanek organ pomocy społecznej może orzec o odmowie jego przyznania, bądź przyznać go w wysokości, jaką uzna za zasadną (zob. wyrok NSA z 1 czerwca 2017 r. sygn. akt I OSK 2408/16). Organ, ustalając wysokość zasiłku celowego, zobligowany jest wziąć pod uwagę nie tylko potrzeby wnioskodawcy, ale również wielkość przyznanych z budżetu państwa środków finansowych oraz liczbę osób uprawnionych do korzystania z pomocy społecznej. Rozpatrując wniosek o przyznanie pomocy społecznej organ musi wziąć pod uwagę swoje możliwości finansowe. Wielkość środków, którymi dysponują organy pomocowe jasno wskazuje, że nie jest możliwe zaspokojenie wszystkich, nawet uzasadnionych, potrzeb osób uprawnionych do świadczeń (zob. wyroki NSA: z 4 marca 2022 r. sygn. akt I OSK 1153/21, z 25 maja 2016 r. sygn. akt I OSK 698/16, z 25 stycznia 2008 r. sygn. akt I OSK 624/07, z 19 czerwca 2007 r. sygn. akt I OSK 1464/06).
Całokształt powyższych okoliczności przemawiał za prawidłowością podjętych przez organy rozstrzygnięć. Należy podkreślić, że osoby ubiegające się o przyznanie im świadczenia z pomocy społecznej muszą liczyć się z tym, że nie każdy ich wniosek, czy też nie w pełnym zakresie zostanie uwzględniony przez organ pomocy społecznej, bowiem rodzaj, forma i rozmiar świadczenia muszą być odpowiednie nie tylko do okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy, ale również do możliwości finansowych danego organu udzielającego pomocy.
Mając na uwadze przedstawione powyżej okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 151 P.p.s.a., oddalił skargę uznając ją za nieuzasadnioną.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło