II SA/Gd 655/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA: Barbara Skrzycka – Pilch po rozpoznaniu w dniu 27 lipca 2004r. na posiedzeniu niejawnym w postępowaniu uproszczonym sprawy ze skargi W. S. na decyzję Wojewody z dnia 27 marca 2003r. nr [...] w przedmiocie zwrotu waloryzowanego odszkodowania za nieruchomość oddala skargę II SA/Gd 655/03 U z a s a d n i e n i e Decyzją z dnia 22 maja 2002 r. nr [...] Prezydent Miasta, powołując się na art. 142, art. 136-141, art. 217 ust. 2 i art. 233 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tekst jednol. Dz.U. z 2000 r. Nr 46, poz. 543) oraz art. 104 K.p.a., orzekł o zwrocie na rzecz W. S., A. C., Z. S. i E. S. niezabudowanej nieruchomości położonej w G. przy ul. [...], stanowiącej obecnie wydzielone geodezyjnie działki nr [...] o pow. 506 m2 i [...] o pow. 4075 m2, zapisanej w księdze wieczystej KW nr [...], prowadzonej przez Sąd Rejonowy. Jednocześnie organ ustalił na kwotę 17.614 zł przypadające do zwrotu na rzecz Gminy Miasta zwaloryzowane odszkodowanie zobowiązując wskazane wyżej osoby do jego zapłaty w określonej wysokości i terminie. Organ ustalił, że decyzją administracyjną z dnia 9 lipca 1977 r. nr [...] Prezydent Miasta orzekł o wywłaszczeniu części nieruchomości położonej w G. przy ul. [...], stanowiącej dawniej działkę nr [...] o pow. 4646 m2 (obecnie działki nr [...] i [...]) z całej nieruchomości o pow. 9136 m2, zapisanej w księdze wieczystej KW nr [...] z przeznaczeniem pod budowę szpitala. W dniu wywłaszczenia przedmiotowa nieruchomość stanowiła własność E. S. Organ ustalił, że wywłaszczenie polegało na przymusowym odjęciu właścicielowi prawa własności do wymienionej części nieruchomości za odszkodowaniem w wysokości 55.752 (starych) złotych. Ponadto ustalił, że nieruchomość do dziś nie została wykorzystana na cele wynikające z przejęcia. Spadkobiercy E. S., którzy swoje następstwo prawne wykazali stosownymi postanowieniami sądu o stwierdzeniu nabycia praw do spadku tj. W. S., A. C., Z. S. i E. S. (W. S. zrzekł się swoich uprawnień do żądania zwrotu na rzecz Z. S.) złożyli wniosek o zwrot przedmiotowej nieruchomości, uzasadniając go brakiem realizacji celu określonego w decyzji wywłaszczeniowej. Organ I instancji po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego uznał za zasadne żądanie wnioskodawców i orzekł o zwrocie opisanych wyżej działek za jednoczesnym zwrotem zwaloryzowanego odszkodowania wypłaconego E. S. Wysokość zwaloryzowanego odszkodowania ustalono przy tym przy zastosowaniu średniorocznych wskaźników cen towarów i usług ustalonych i ogłoszonych przez Prezesa GUS-u. Od powyższej decyzji odwołanie wniosła W. S., która zakwestionowała sposób waloryzacji odszkodowania podlegającego zwrotowi na rzecz Gminy Miasta. Zdaniem odwołującej organ nieprawidłowo naliczył odsetki od momentu wszczęcia postępowania wywłaszczeniowego tj. od 1977 r. w sytuacji, w której E. S. kwotę w wysokości 55.752 (starych) złotych otrzymał dopiero w 1983 r. "bez waloryzacji i bez odsetek". Wojewoda decyzją z dnia 27 marca 2003 r. nr [...] utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie organu I instancji. Ustosunkowując się do zarzutów odwołania organ II instancji stwierdził, że stosownie do postanowień przepisu art. 140 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami w razie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości, poprzedni właściciel lub jego spadkobierca zwraca Skarbowi Państwa lub właściwej jednostce samorządu terytorialnego, w zależności od tego, kto jest właścicielem nieruchomości w dniu zwrotu, wypłacone odszkodowanie, a także nieruchomość zamienną, jeżeli była przyznana w ramach odszkodowania (...). Z akt sprawy wynika, że przedmiotowa nieruchomość wywłaszczona została w 1977 r. na mocy decyzji z dnia 9 lipca 1977 r., którą to decyzją ustalono również na rzecz byłego właściciela odszkodowanie w wysokości 55.572 (starych) złotych "jako należność za grunt". Organ odwoławczy wskazał, że z zebranego materiału dowodowego nie wynika, aby wypłata odszkodowania nastąpiła w innej dacie, aniżeli w roku 1977, a Wojewoda dwukrotnie występował do strony odwołującej z prośbą o informację, na jakiej podstawie opiera swoje twierdzenie, że odszkodowanie wypłacone zostało dopiero w roku 1983. Ponieważ strona nie przedstawiła żadnych dokumentów na potwierdzenie podniesionych zarzutów organ odwoławczy uznał, że przyjęcie roku 1977, jako terminu początkowego waloryzacji odszkodowania było prawidłowe. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego W. S. ponowiła zarzuty zawarte w odwołaniu od decyzji organu I instancji precyzując, że wypłata odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość nastąpiła w 1981 r. W ocenie skarżącej waloryzacja wypłaconego w tym okresie odszkodowania powinna być dokonana w odniesieniu do wysokości średnich miesięcznych wynagrodzeń podanych przez GUS w 1981 r. i 2002 r. W odpowiedzi na skargę wniesiono o jej oddalenie z powołaniem się na argumentację faktyczną i prawną zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na wstępie wyjaśnić należy, że stosownie do art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Ponadto wskazać należy, że wojewódzki sąd administracyjny rozpatrując skargę uprawniony jest do jej rozpatrzenia w trybie uproszczonym, jeżeli spełnione zostały ustawowe przesłanki określone w art. 119 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270). Zgodnie z art. 119 pkt 2 tej ustawy sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadne z pozostałych stron w terminie 14 dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy. Uczestniczka postępowania A. C. w dniu 16 lutego 2004 r. złożyła taki wniosek, czemu nie sprzeciwili się Wojewoda, skarżąca oraz pozostali uczestnicy postępowania. Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2). W ocenie Sądu skarga nie zasługiwała na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji zgodne są z prawem. W rozpatrywanej sprawie okolicznością bezsporną jest, że spełnione zostały, określone w art. 136 i 137 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tekst jednol. Dz.U. z 2000 r. Nr 46, poz. 543 ze zm.), ustawowe przesłanki zwrotu nieruchomości na rzecz następców prawnych poprzedniego właściciela. Zwrot wywłaszczonej nieruchomości na rzecz poprzedniego właściciela lub jego spadkobiercy pociąga za sobą obowiązek zwrotu Skarbowi Państwa lub jednostce samorządu terytorialnego wypłaconego odszkodowania oraz nieruchomości zamiennej, o ile była ona przyznana w ramach odszkodowania (art. 140 ust. 1 cyt. wyżej ustawy). Zasady rozliczeń między Skarbem Państwa lub gminą a osobą, na której rzecz następuje zwrot nieruchomości, regulują przepisy art. 139-141 oraz art. 217 ust. 2 i art. 227 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Podlegająca zwrotowi kwota odszkodowania jest waloryzowana. Zgodnie z postanowieniami art. 140 ust. 2 ustawy zwaloryzowana kwota nie może być wyższa od wartości rynkowej nieruchomości w dniu zwrotu a stosownie do art. 217 ust. 2 ustawy jeżeli zwrot dotyczy nieruchomości wywłaszczonej przed dniem 5 grudnia 1990 r. to kwota zwaloryzowanego odszkodowania podlegającego zwrotowi nie może przekroczyć 50% aktualnej wartości nieruchomości. W przepisie art. 5 ustawy ustanowione zostały zasady waloryzacji kwot należnych z różnych tytułów określonych w ustawie (np. przy waloryzacji z tytułu rozliczeń przy zwrocie wywłaszczonej nieruchomości). Oparte są one na wskaźniku zmian cen nieruchomości ogłaszanych przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego w "Monitorze Polskim". Do czasu uruchomienia tego mechanizmu ustawodawca w art. 227 ustawy, dla zachowania realności rozwiązań zawartych w ustawie, wprowadził do niej zasady przejściowej waloryzacji opartej na wskaźnikach cen towarów i usług konsumpcyjnych, ogłoszonych prze Prezesa GUS. Z tych też względów zarzut skarżącej dotyczący nieprawidłowego zastosowania wskaźnika waloryzacji, bez odniesienia do wysokości średniego miesięcznego wynagrodzenia, nie mógł zostać uwzględniony. Ustawa o gospodarce nieruchomościami takiego wskaźnika nie przewiduje. Ponadto skarżąca w żaden sposób nie wykazała, że wypłata odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość nastąpiła w innej dacie od tej, którą przyjęły organy. Z tych też przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 151 w zw. z art. 119 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270), skargę W. S. oddalił, jako pozbawioną podstaw prawnych. AW