II SA/Gd 656/15

WyrokWSA w Gdańsku2017-08-09

Skład orzekający: Katarzyna Krzysztofowicz, Jolanta Górska, Mariola Jaroszewska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy zakaz użytkowania budynku mieszkalnego dwurodzinnego, w którym prowadzona jest działalność polegająca na całodobowym świadczeniu usług opiekuńczych osobom starszym o ograniczonej zdolności poruszania się, jest uzasadniony naruszeniem przepisów przeciwpożarowych i warunków technicznych?
Ratio decidendi
Zakaz użytkowania budynku mieszkalnego dwurodzinnego, w którym stale przebywają osoby starsze o ograniczonej zdolności poruszania się, dla których świadczone są całodobowe usługi opiekuńcze, jest uzasadniony, jeśli stwierdzone zostaną naruszenia przepisów przeciwpożarowych i warunków technicznych, które mogą zagrażać życiu ludzi. Zmiana sposobu użytkowania budynku z mieszkalnego dwurodzinnego na budynek zamieszkania zbiorowego (kategoria zagrożenia ludzi ZL II) wymaga spełnienia zaostrzonych wymogów bezpieczeństwa pożarowego, a ich niespełnienie uzasadnia orzeczenie zakazu użytkowania.
Stan faktyczny
Właściciele budynku mieszkalnego dwurodzinnego zostali objęci zakazem użytkowania obiektu z powodu naruszeń przepisów przeciwpożarowych. Budynek był wynajmowany osobom starszym, dla których firma świadczyła całodobowe usługi opiekuńcze, w tym osobom leżącym. Organy straży pożarnej stwierdziły liczne nieprawidłowości w zakresie bezpieczeństwa pożarowego, w tym nieodpowiednie wymiary dróg ewakuacyjnych, palne materiały na ścianach korytarzy, brak zabezpieczeń przed zadymieniem klatki schodowej oraz brak awaryjnego oświetlenia ewakuacyjnego. Właściciele kwestionowali zastosowanie przepisów dotyczących budynków kategorii ZL II, argumentując, że obiekt jest budynkiem mieszkalnym, a nie domem opieki.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Krzysztofowicz (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Jolanta Górska Sędzia WSA Mariola Jaroszewska Protokolant Asystent sędziego Krzysztof Pobojewski po rozpoznaniu w dniu 9 sierpnia 2017 r. w Gdańsku na rozprawie sprawy ze skargi E. O. na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej z dnia 7 września 2015 r., nr [...] w przedmiocie zakazu użytkowania obiektu budowlanego w związku z naruszeniem przepisów przeciwpożarowych oddala skargę. Decyzją z dnia 15 czerwca 2015 r., nr [...], wydaną na podstawie art. 26 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej (Dz. U. z 2017 r., poz. 1204; dalej jako "u.p.s.p.") Komendant Powiatowy Państwowej Straży Pożarnej w W. (w skrócie określany jako "Komendant Powiatowy PSP") zakazał E. O. i W. O. użytkowania budynku mieszkalnego dwurodzinnego, położonego w R. przy ul. W. [...] - jako budynku przeznaczonego do użytku ludzi o ograniczonej zdolności poruszania, w którym firma A A. S. z siedzibą w G., prowadzi działalność gospodarczą polegającą na całodobowym świadczeniu usług opiekuńczych osobom starszym w wieku od 68 do 88 lat, w tym osobom leżącym, nie potrafiących poruszać się o własnych siłach. W uzasadnieniu organ I instancji wskazał, że w wyniku przeprowadzonych w dniu 24 kwietnia 2015 r. czynności kontrolno-rozpoznawczych w zakresie przestrzegania przepisów przeciwpożarowych w ww. budynku mieszkalnym dwurodzinnym stwierdził, że właścicielami budynku są E. O. i W. O.. Fakt ten wynika z umowy najmu, stanowiącej załącznik do protokołu z ustaleń z czynności kontrolno - rozpoznawczych, zawartej w dniu 1 sierpnia 2014 r. pomiędzy E. O. i W. O. a najemcą lokalu w tym budynku. Natomiast na podstawie umów o świadczenie usług opiekuńczych, zawartych przez A z najemcami lokali w przedmiotowym budynku, organ ustalił, że w budynku prowadzona jest działalność gospodarcza polegająca na świadczeniu usług opiekuńczych. Organ wyjaśnił, że w toku postępowania J. O. (pełnomocnik właścicieli budynku) dostarczył dokumentację związaną z procesem budowalnym przedmiotowego budynku, tj. dokumentację techniczno-budowlaną, decyzję z dnia 2 lipca 1987 r. zatwierdzającą plan realizacyjny inwestycji i udzielającą pozwolenia na budowę oraz decyzję z 29 grudnia 1998 r. o zmianie decyzji z 12 listopada 1987 r. nakazującej wstrzymanie robót budowlanych poprzez udzielenie zezwolenia na użytkowanie przedmiotowego budynku mieszkalnego. Z dokumentacji tej wynika, że jest to budynek mieszkalny dwurodzinny. Brak jest decyzji udzielającej pozwolenia na zmianę sposobu użytkowania budynku mieszkalnego (zaliczonego do kategorii zagrożenia ludzi ZL IV) na budynek przeznaczony dla osób o ograniczonej zdolności poruszania się (np. dom opieki dla osób starszych - zaliczony do kategorii zagrożenia ludzi ZL II), ani innej dokumentacji potwierdzającej dokonanie zmiany sposobu użytkowania tego budynku mieszkalnego. Na podstawie oględzin budynku i zgromadzonej dokumentacji organ I instancji ustalił, że przedmiotowy budynek jest budynkiem mieszkalnym dwurodzinnym, czterokondygnacyjnym, podpiwniczonym, o powierzchni użytkowej około 400 m2 i wysokości 10,98 m, który obecnie jest użytkowany przez ludzi o ograniczonej zdolności poruszania się. W przedmiotowym budynku firma A z siedzibą w G. świadczy całodobowe usługi opiekuńcze dla 17 osób w wieku od 68 do 88 lat, w tym dla 8 osób leżących, nie potrafiących poruszać się o własnych siłach. Firma A zatrudnia w budynku 7 pracowników. W zakresie technicznych warunków ochrony przeciwpożarowej Komendant Powiatowy PSP stwierdził, że wyjście z budynku na poziomie parteru stanowią drzwi otwierające się do wnętrz, a szerokość tych drzwi w świetle wynosi 0,94 m. Obudowa ścian korytarzy na parterze, I i II piętrze wykonana jest z drewna (boazeria). Korytarze nie są oświetlone światłem naturalnym i nie zastosowano na nich, jak i w całym budynku, awaryjnego oświetlenia ewakuacyjnego. Z I, II i III piętra drogę ewakuacyjną stanowi klatka schodowa, która nie jest obudowana i nie jest zamknięta drzwiami przeciwpożarowymi. Klatka schodowa nie jest wyposażona w urządzenia zapobiegające zadymieniu lub w urządzenia czy inne rozwiązania techniczno-budowlane zapewniające usuwanie dymu. Najmniejsza szerokość biegu klatki schodowej wynosi 1,0 m, wymiary najmniejszego spocznika klatki schodowej wynoszą 2,13 m x 0,9 m, zaś długość dojścia ewakuacyjnego, od wyjścia z najdalej oddalonego pokoju mieszkalnego na II piętrze do wyjścia ewakuacyjnego bezpośrednio na zewnątrz budynku – wynosi 21 m. Pomieszczenia na parterze, I i II piętrze użytkowane są przez osoby starsze o ograniczonej zdolności poruszania się. Zgodnie z warunkami techniczno-budowlanymi budynki oraz części budynków przeznaczone przede wszystkim do użytku ludzi o ograniczonej zdolności poruszania się zalicza się do kategorii zagrożenia ludzi ZL II. Mając powyższe na uwadze organ I instancji stwierdził, że przedmiotowy budynek, użytkowany przez ludzi o ograniczonej zdolności poruszania się, zagraża życiu ludzi, gdyż występujące w nim warunki techniczno-budowlane, w tym w zakresie bezpieczeństwa pożarowego - nie zapewniają możliwości ewakuacji ludzi, to jest: 1. szerokość najmniejszego spocznika klatki schodowej, która jest jedyną drogą ewakuacyjną dla 17 osób starszych w wieku od 68 do 88 lat, w tym dla 8 osób leżących, nie potrafiących poruszać się o własnych siłach, wynosi - 0,9 m, co jest niezgodne z § 15 ust. 1 pkt 2 i ust. 2, § 16 ust. 1, ust. 2 pkt 1 i ust. 3 oraz § 45 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 7 czerwca 2010 r. w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów (Dz. U. nr 109, poz. 719; dalej jako "rozporządzenie w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków"), a także z § 68 ust. 1 i § 207 ust. 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2015 r., poz. 1422; dalej jako "rozporządzenie w sprawie warunków technicznych"); 2. długość dojścia ewakuacyjnego, tj. długość drogi ewakuacyjnej z najdalej oddalonego pokoju mieszkalnego na II piętrze do wyjścia ewakuacyjnego bezpośrednio na zewnątrz budynku przy jednym dojściu - wynosi 21 m, co jest niezgodne z przepisami § 15 ust. 1 pkt 2 i ust. 2, § 16 ust. 1, ust. 2 pkt 2 i ust. 3, § 45 rozporządzenia w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków oraz § 256 ust. 1 i ust. 3 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych; 3. obudowa ścian korytarzy na parterze, I i II piętrze jest wykonana z drewna - materiału palnego; korytarze te są drogami ewakuacyjnym, zapewniającymi tylko jeden kierunek ewakuacji dla osób starszych o ograniczonej zdolności poruszania się; jest to niezgodne z § 15 ust. 1 pkt 3 i ust. 2, § 16 ust. 1, ust. 2 pkt 3b i ust. 3 oraz § 45 rozporządzenia w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, a także z § 241 ust. 1, § 258 ust. 2 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych; 4. z kondygnacji nadziemnych budynku jedyną drogą ewakuacyjną dla 17 osób starszych w wieku od 68 do 88 lat - w tym dla 8 osób leżących, nie potrafiących poruszać się o własnych siłach - stanowi klatka schodowa, która nie jest wyposażona w urządzenia zapobiegające zadymieniu lub w urządzenia czy inne rozwiązania techniczno-budowlane zapewniające usuwanie dymu, co jest niezgodne z § 15 ust. 1 pkt 4 i ust. 2, § 16 ust. 1, ust. 2 pkt 5 i ust. 3 oraz § 45 rozporządzenia w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, a także z § 245 pkt 1 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych; 5. w budynku na drogach ewakuacyjnych, tj. korytarzach, klatce schodowej i przedsionku, nie zastosowano awaryjnego oświetlenia ewakuacyjnego; korytarze stanowiące drogę ewakuacyjną oświetlone są wyłącznie światłem sztucznym, co jest niezgodne z § 15 ust. 1 pkt 5, § 16 ust. 1, ust. 2 pkt 6 i ust. 3 oraz § 45 rozporządzenia w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, a także § 181 ust. 3 pkt 2b i 2c rozporządzenia w sprawie warunków technicznych. Ponadto w przedmiotowym budynku organ stwierdził inne nieprawidłowości, wynikające z nieprzestrzegania technicznych warunków ewakuacji określonych w rozporządzeniu w sprawie warunków technicznych, tj.: - szerokość drzwi stanowiących wyjście ewakuacyjne z budynku wynosi 0,94 m, co jest niezgodne z § 239 ust. 4 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych; - minimalna szerokość biegu klatki schodowej (drogi ewakuacyjnej) wynosi 1,0 m, co narusza § 68 ust. 1 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych. Końcowo organ wskazał, że za realizację ww. obowiązków z zakresu ochrony przeciwpożarowej, stosownie do art. 4 ust. 1 i ust. 1a ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o ochronie przeciwpożarowej (Dz. U. z 2017 r., poz. 736 ze zm.; dalej jako "u.o.p."), odpowiada przede wszystkim właściciel budynku. Natomiast jego użytkowanie niezgodne z przeznaczenie, a także występujące w budynku warunki techniczne, które nie zapewniają możliwości ewakuacji ludzi i mogą mieć bezpośredni wpływ na bezpieczeństwo osób przebywających w budynku i skuteczność akcji ratunkowo – gaśniczej, są podstawą do uznania użytkowanego budynku za zagrażający życiu przebywających w nim ludzi o ograniczonej zdolności poruszania się, co uzasadnia orzeczony zakaz. W odwołaniu od powyższej decyzji E. O. i W. O. domagali się jej uchylenia w całości, gdyż nie ma ona związku z budynkiem mieszkalnym wynajmowanym na cele mieszkalne. W uzasadnieniu odwołania, wskazując na treść art. 26 ust. 1 pkt 2 u.p.s.p. podnieśli, że w zaskarżonej decyzji nie udowodniono zagrożenia życia, ani bezpośredniego niebezpieczeństwa powstania pożaru. Stwierdzono tylko naruszenie przepisów prawa przeciwpożarowego i to z zastosowaniem wątpliwych podstaw prawnych. W tym zakresie wskazali, że budynek przy ul. W. [...] w R. jest budynkiem mieszkalnym, wybudowanym w oparciu o pozwolenie na budowę, i użytkowany jest zgodnie z funkcją, do której jest przeznaczony. W budynku mogą mieszkać osoby więcej lub mniej sprawne. Osoby zamieszkujące w przedmiotowym budynku są stałymi mieszkańcami - jak w każdym innym mieszkaniu - i mają prawo, jak każdy obywatel, zamówić całodzienną opiekę świadczoną na podstawie umowy cywilnej. Dom ten wynajmowany jest na mieszkanie osobom starszym i funkcjonuje w ten sposób od 1998 r. Budynek ten nie jest, nigdy nie był i nie będzie domem opieki, ponieważ nie spełnia warunków, jakie są wymagane od domu opieki. Odwołujący się stwierdzili także, że w przedmiotowym budynku są przestrzegane warunki wskazane w art. 4 ust. 1 pkt 4 u.p.s.p., powołanym w podstawie zaskarżonej decyzji, bowiem w przeciwnym razie budynek nie uzyskałby pozwolenia na użytkowanie. W dalszej kolejności zakwestionowali zastosowanie przez organ przepisów rozporządzenia w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków wskazując, że przedmiotowy budynek jest budynkiem mieszkalnym, wzniesionym na podstawie pozwolenia na budowę i posiada pozwolenia na użytkowanie, zaś zgodnie z § 45 rozporządzenia, przepisu § 16 ust. 2 nie stosuje się dla budynków wzniesionych na podstawie prawa budowlanego. Jednocześnie odwołujący się stwierdzili, że brak jest podstaw prawnych do twierdzenia, że przedmiotowy budynek należy do kategorii ZL II. Zdaniem odwołujących się, organ niezgodnie z prawem zastosował w sprawie także przepisy rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, gdyż zgodnie z § 2 ust. 1 rozporządzenia, jego przepisy stosuje się przy projektowaniu i budowie, w tym także odbudowie, rozbudowie, nadbudowie, przebudowie oraz przy zmianie sposobu użytkowania budynków oraz budowli nadziemnych i podziemnych spełniających funkcje użytkowe budynków. Tymczasem w przedmiotowej sprawie żaden z wymienionych przypadków nie ma miejsca. Decyzją z dnia 7 września 2015 r., nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r., poz. 1257; dalej jako "k.p.a."); art. 27 u.p.s.p.; art. 3, art. 4 ust. 1 pkt 2 i 4 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o ochronie przeciwpożarowej (Dz. U. z 2017 r., poz. 736 ze zm.; dalej jako "u.o.p.") oraz § 16 ust. 2 pkt 2, 3, 5 i 6 rozporządzenia w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków w zw. z § 245 pkt 2 i § 256 ust. 3 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, Komendant Wojewódzki Państwowej Straży Pożarnej w G. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Organ odwoławczy ocenił, że postępowanie w niniejszej sprawie, w trakcie którego zebrano materiał dowodowy stanowiący podstawę wydania zaskarżonej decyzji – zostało przeprowadzone przez organ I instancji zgodnie z zasadami określonymi zarówno w Kodeksie postępowania administracyjnego, jak i w rozporządzeniu Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 24 października 2005 r. w sprawie czynności kontrolno - rozpoznawczych przeprowadzanych przez Państwową Straż Pożarną (Dz. U. nr 225, poz. 1934). W toku tego postępowania organ I instancji przeprowadził w dniu 24 kwietnia 2015 r. w przedmiotowym obiekcie budowlanym czynności kontrolno - rozpoznawcze w zakresie przestrzegania przepisów przeciwpożarowych. Czynności te przeprowadził w obecności A. S., tj. osoby prowadzącej w tym budynku działalność gospodarczą, polegającą na całodobowym świadczeniu usług opiekuńczych osobom starszym w wieku od 68 do 88 lat, w tym osobom leżącym, nie potrafiącym poruszać się o własnych siłach. Jak ustalił organ, działalność ta prowadzona jest na podstawie umowy z dnia 2 stycznia 2015 r. zawartej pomiędzy A. S. a J. O., pełnomocnikiem E. O. i W. O., której przedmiotem jest między innymi zlecenie dokonywania opłat za bieżącą eksploatację wynajmowanych w budynku pokoi, a także wynajem pomieszczenia kuchennego w budynku. Ustalono także, że pobyt osób starszych w obiekcie odbywa się na podstawie podpisanych umów najmu poszczególnych pokoi w budynku, które zostały zawarte pomiędzy właścicielami obiektu a tymi osobami. Natomiast kwestie świadczonych usług opiekuńczych regulują kolejne umowy zawarte pomiędzy osobami starszymi a A. S.. Na podstawie ww. kontroli organ ustalił także, że formalnie przedmiotowy obiekt jest budynkiem mieszkalnym, dwurodzinnym, który w grudniu 1998 r. uzyskał pozwolenie na użytkowanie. Mając na uwadze, że w przedmiotowym budynku przebywają (24h/dobę) osoby o ograniczonej zdolności poruszania się organ uznał, że obiekt winien spełniać wymogi jak dla budynku zaliczonego do kategorii zagrożenia ludzi ZL II, zaś weryfikując stan warunków ochrony przeciwpożarowej w tym zakresie stwierdził, że w budynku mieszkalnym przy ul. W. [...] w R. nastąpiło naruszenie przepisów przeciwpożarowych, które daje podstawę do uznania budynku za zagrażający życiu ludzi. W świetle powyższych ustaleń organ odwoławczy uznał za zasadne nałożenie na właścicieli budynku mieszkalnego zakazu użytkowania tego budynku, w którym prowadzona jest działalność polegająca na opiece nad osobami o ograniczonej zdolności poruszania się, w tym nad kilkoma osobami, które nie mogą poruszać się o własnych siłach, jako budynku przeznaczonego do użytku ludzi o ograniczonej zdolności poruszania się. Ustalone podczas kontroli fakty, dotyczące stanu formalno-prawnego co do użytkowania obiektu niezgodnie z jego przeznaczeniem oraz zakres nieprawidłowości, stwarzających zagrożenie życia ludzi w obiekcie powodują bowiem, że działalność prowadzona w przedmiotowym obiekcie powinna być natychmiast zaniechana. W tym zakresie organ wskazał, że fakt, iż w budynku przebywają przede wszystkim osoby starsze, o ograniczonej zdolności poruszania się, w tym kilka, które nie mogą poruszać się o własnych siłach, powoduje, że obiekt spełnia jednoznacznie kryteria, aby zaliczyć go do grupy obiektów z kategorii zagrożenia ludzi, oznaczanych jako ZL II, a nie ZL IV (budynek mieszkalny). Natomiast naruszenie przepisów przeciwpożarowych w zakresie, jaki został stwierdzony w budynku, potęguje zagrożenie bezpieczeństwa pożarowego oraz pogarsza w znacznym sposób istniejące warunki ewakuacji dla osób, które w nim przebywają, tym bardziej, że są to osoby w starszym wieku, schorowane, bez możliwości samodzielnego poruszania się. Brak możliwości oddymiania klatki schodowej, palne okładziny na ścianach korytarzy, przekroczona o ponad 100 % długość dojścia ewakuacyjnego oraz brak lamp oświetlenia ewakuacyjnego, zwłaszcza w porze nocnej, to czynniki wpływające bardzo negatywnie na możliwości sprawnego opuszczenia zagrożonego obiektu w przypadku pożaru, tym bardziej mając na względzie, jakie osoby przebywają w budynku, w szczególności te, które nie potrafią samodzielnie się poruszać. Odnosząc się końcowo do zarzutów odwołania organ II instancji wskazał, że przepisy przeciwpożarowe określają wprost, że warunki ewakuacji winny być dostosowane między innymi do liczby i stanu sprawności osób przebywających w danym obiekcie, stąd zarzut strony dotyczący nadinterpretacji przepisów nie może się ostać (§ 15 ust 1 rozporządzenia w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków). W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na powyższą decyzję organu odwoławczego E. O. wniosła o jej uchylenie, zarzucając błędne ustalenie stanu faktycznego i prawnego budynku mieszkalnego położonego w R. przy ul. W. [...] i bezpodstawne uznanie tego obiektu za przeznaczony do użytku ludzi o ograniczonej zdolności poruszania się, a w związku z tym nieuprawnione stawianie wymogów jak dla obiektu ZL II. Strona zarzuciła także nadinterpretowanie przepisów prawa. W uzasadnieniu skarżąca powtórzyła zarzuty odwołania, stwierdzając, że przedmiotowy budynek jest budynkiem mieszkalnym i spełnia wszelkie wymogi budynku mieszkalnego. Podkreśliła jednocześnie, że obiekt ten nie był – i nigdy nie będzie – domem opieki, ponieważ nie spełnia warunków, jakie są wymagane od domu opieki. Wyjaśniła także, że w budynku pomieszczenie o pow. 25 m2 jest wynajmowane firmie A, u której mieszkańcy budynku – wynajmujący w nim pokoje - zamawiają m.in. usługi opiekuńcze. Budynek przy ul. W. [...] jest współwłasnością W. O. i E. O. i jest wynajmowany w ten sposób od 17 lat. Głównym powodem wynajmu jest zabezpieczenie budynku przed zniszczeniem podczas nieobecności właścicieli. Nie ulega wątpliwości również, że sposób wykorzystania budynku daje możliwość ludziom starszym na funkcjonowanie za niższe pieniądze niż w domach opieki. Nie jest więc prawdą, że działalność usługowa firmy A prowadzona jest w budynku na W. [...] na podstawie umowy z J. O., jako pełnomocnikiem E. i W. O., gdyż umowa między J. O. i firmą A dotyczy wynajmu jedynie 25 m2. Także J. O., a nie firma A, jest odbiorcą wszystkich mediów. W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie, w całości podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Jednocześnie organ poinformował, że w dniu 6 sierpnia 2015 r. Komendant Powiatowy Państwowej Straży Pożarnej w W. przekazał organowi odwoławczemu pismo Dyrektora Wydziału Polityki Społecznej w Urzędzie Wojewódzkim z dnia 29 lipca 2015 r., dotyczące prowadzonej w budynku położonym przy ul. W. [...] w R. działalności zapewniającej całodobową opiekę osobom niepełnosprawnym, bez stosownego zezwolenia Wojewody P. Na rozprawie w dniu 9 sierpnia 2017 r. pełnomocnik skarżącej oraz uczestnik postępowania – J. O. wyjaśnił, że umowy najmu, które były zawarte z osobami starszymi, zostały wypowiedziane pismami z dnia 1 lutego 2017 r. na koniec maja bieżącego roku. Rozpoznając niniejszą sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych - Dz. U. z 2016 r., poz. 1066) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta co do zasady sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Kontroli legalności w niniejszej sprawie poddano decyzję Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej w G., wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., którą organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję Komendanta Powiatowego Państwowej Straży Pożarnej w W. z 15 czerwca 2015 r. dotyczącą zakazu użytkowania budynku mieszkalnego położonego w R. przy ul. W. [...], jako budynku przeznaczonego do użytku dla ludzi o ograniczonej zdolności poruszania się. Zdaniem Sądu, organy straży pożarnej prawidłowo ustaliły w tej sprawie, na podstawie zebranego materiału dowodowego, w tym przeprowadzonych czynności rozpoznawczo-kontrolnych, których wyniku nie zakwestionowano ani w toku postępowania administracyjnego, ani przed sądem, że w sprawie zaistniały okoliczności uzasadniających orzeczenie zakazu użytkowania budynku przy ul. W. [...] w R., jako budynku przeznaczonego do użytku dla ludzi o ograniczonej zdolności poruszania się. Materialnoprawną podstawę wydanych w sprawie decyzji stanowi art. 26 ust. 1 pkt 2 u.p.s.p. Przepis ten reguluje kompetencje komendanta powiatowego (miejskiego) Państwowej Straży Pożarnej, przysługujące mu w przypadku stwierdzenia naruszenia przepisów przeciwpożarowych, przewidując, że w tej sytuacji jest on uprawniony w drodze decyzji administracyjnej do: 1) nakazania usunięcia stwierdzonych uchybień w ustalonym terminie; 2) wstrzymania robót (prac), zakazania używania maszyn, urządzeń lub środków transportowych oraz eksploatacji pomieszczeń, obiektów lub ich części, jeżeli stwierdzone uchybienia mogą powodować zagrożenie życia ludzi lub bezpośrednie niebezpieczeństwo powstania pożaru. Uprawnienia wynikające z tego przepisu stanowią uszczegółowienie zawartego w art. 1 ust. 2 u.p.s.p. katalogu zadań Państwowej Straży Pożarnej, do którego zaliczone zostało m.in. rozpoznawanie zagrożeń pożarowych oraz innych miejscowych zagrożeń. Z treści art. 23 ust. 1 u.p.s.p. wynika nadto, że w celu rozpoznawania zagrożeń, realizacji nadzoru nad przestrzeganiem przepisów przeciwpożarowych oraz przygotowania do działań ratowniczych Państwowa Straż Pożarna przeprowadza czynności kontrolno-rozpoznawcze oraz ćwiczenia. Oceniając przeprowadzone w niniejszej sprawie postępowanie administracyjne Sąd uznał, że stan faktyczny został ustalony w sposób bezsporny (ustaleń tych nie kwestionuje przede wszystkim strona skarżąca). W szczególności w sprawie było bezsporne, że w przedmiotowym budynku - w chwili dokonywania kontroli, stale przebywały osoby starsze – w tym osoby, które nie są w stanie poruszać się o własnych siłach. W budynku przebywało bowiem 17 najemców pokoi w wieku od 68 do 88 lat, w tym 8 osób leżących, nie potrafiących poruszać się o własnych siłach, którym firma A – A. S. z siedzibą w G. świadczyła całodobowe usługi opiekuńcze. Prawidło organy uznały również, że adresatami zakazu wynikającego z wydanych decyzji winni być E. O. i W. O., jako współwłaściciele tego budynku. Wskazać bowiem należy, że godnie z art. 3 u.o.p. każda osoba fizyczna, osoba prawna, organizacja lub instytucja korzystające ze środowiska, budynku, obiektu lub terenu są obowiązane zabezpieczyć je przed zagrożeniem pożarowym lub innym miejscowym zagrożeniem (ust. 1), zaś właściciel, zarządca lub użytkownik budynku, obiektu lub terenu, a także podmioty, o których mowa w ust. 1, ponoszą odpowiedzialność za naruszenie przepisów przeciwpożarowych, w trybie i na zasadach określonych w innych przepisach (ust. 2). Jednocześnie - w myśl art. 4 ust. 1 pkt 1 i 4 u.o.p. - właściciel budynku, obiektu budowlanego lub terenu, zapewniając ich ochronę przeciwpożarową, jest obowiązany przestrzegać przeciwpożarowych wymagań techniczno-budowlanych, instalacyjnych i technologicznych oraz zapewnić osobom przebywającym w budynku, obiekcie budowlanym lub na terenie, bezpieczeństwo i możliwość ewakuacji. W rozpoznawanej sprawie było bezsporne, że E. O. i W. O. są właścicielami budynku przy ul. W. [...] w R.. Także fakt stałego wynajmowania pokoi w tym budynku, jako mieszkań dla ludzi starszych, na podstawie umów cywilnoprawnych zawartych przez najemców z właścicielami obiektu, nie był kwestionowany przez stronę skarżącą. Nie było również sporne, że kwestie świadczonych w budynku usług opiekuńczych regulowały umowy zawarte pomiędzy osobami starszymi, a A. S., prowadzącym działalność gospodarczą pod nazwą A. Działalność ta polegała na całodobowym świadczeniu usług opiekuńczych osobom starszym - w wieku od 68 do 88 lat, w tym osobom niepotrafiącym poruszać się o własnych siłach, przebywającym stale w przedmiotowym budynku. W tym stanie rzeczy stwierdzić należy, że organy prawidłowo ustaliły, że w przedmiotowym budynku mieszkalnym - dwurodzinnym prowadzona jest działalność, która polega na wynajmowaniu pomieszczeń osobom starszym o ograniczonych możliwościach poruszania się oraz na świadczeniu opisanych wyżej usług opiekuńczych na rzecz tych najemców. Jednocześnie działalność ta jest tego rodzaju, że spowodowała ona zmianę sposobu użytkowania budynku. Zgodnie bowiem z dokumentacją techniczno-budowlaną oraz decyzją z dnia 2 lipca 1987 roku o pozwoleniu na budowę przedmiotowego budynku, został on zaprojektowany i wybudowany jako budynek mieszkalny dwurodzinny. Obecnie, wskutek prowadzonej w nim działalności, stał się on budynkiem przeznaczonym przede wszystkim do użytku ludzi o ograniczonej zdolności poruszania się, takim jak szpitale, żłobki, przedszkola, domy dla osób starszych w rozumieniu § 209 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych. Z niespornych ustaleń organów wynika bowiem, że stale (24h/dobę) przebywają w tym budynku osoby starsze, na rzecz których świadczone są w szerokim zakresie usługi opiekuńcze. W chwili dokonywania kontroli w budynku tym zamieszkiwało: w 3 pokojach zlokalizowanych na parterze - 5 takich osób, w tym 2 osoby leżące, nie potrafiące poruszać się o własnych siłach; na I piętrze, w 4 pokojach - 7 osób starszych, w tym 4 osoby leżące, nie potrafiące poruszać się o własnych siłach, zaś na II piętrze, też w 4 pokojach - 5 osób starszych, w tym 2 osoby leżące, nie potrafiące poruszać się o własnych siłach. Organy słusznie uznały zatem, że przedmiotowy budynek służy do pobytu większej ilości osób, niż przewidywała to funkcja budynku wynikająca z projektu budowlanego, tj. budynku dwurodzinnego, a do tego osób o ograniczonej możliwości poruszania się. Należy także dodać, że wskutek prowadzonej w tym budynku działalności, budynek ten stał się budynkiem zamieszkania zbiorowego w rozumieniu § 3 pkt 5 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych. Przepis ten definiuje bowiem budynek zamieszkania zbiorowego jako budynek przeznaczony do okresowego pobytu ludzi, w szczególności hotel, motel, pensjonat, dom wypoczynkowy, dom wycieczkowy, schronisko młodzieżowe, schronisko, internat, dom studencki, budynek koszarowy, budynek zakwaterowania na terenie zakładu karnego, aresztu śledczego, zakładu poprawczego, schroniska dla nieletnich, a także budynek do stałego pobytu ludzi, w szczególności dom dziecka, dom rencistów i dom zakonny. Z powyższej definicji wynika, że podstawowym jej elementem jest przeznaczenie budynku do okresowego lub stałego pobytu ludzi, zaś dodatkowo pojęcie budynku zamieszkania zbiorowego zostało zdefiniowane przez przykładowe wyliczenie rodzajów budynków. Sposób użytkowania budynku będącego przedmiotem niniejszego postępowania powoduje, że należy go zaliczyć do budynków, w których stale lub okresowo przebywają ludzie, a charakter przebywania ludzi w tym budynku jest analogiczny do sposobu korzystania z takich obiektów, jak wyliczone w § 3 pkt 5 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych (np. dom rencisty). Z niespornych ustaleń organów wynika bowiem, że stale przebywają w tym budynku osoby starsze, na rzecz których świadczone są w szerokim zakresie usługi opiekuńcze. Podkreślić zatem należy, że wskutek działalności prowadzonej w tym budynku, przedmiotowy budynek utracił przymiot budynku mieszkalnego dwurodzinnego. Zlokalizowane w nim pokoje służą bowiem do pobytu większej ilości osób, niż przewidywała to funkcja budynku wynikająca z zatwierdzonego projektu budowlanego (budynek dwurodzinny). Zgodnie z § 209 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, budynki przeznaczone i użytkowane jako budynki mieszkalne wraz z budynkami zamieszkania zbiorowego oraz budynkami użyteczności publicznej, zostały zaliczone do kategorii zagrożenia ludzi w zakresie bezpieczeństwa pożarowego, określanego jako ZL. Z kolei budynki określane jako ZL, przeznaczone przede wszystkim do użytku ludzi o ograniczonej zdolności poruszania się, takie jak szpitale, żłobki, przedszkola, domy dla osób starszych - zalicza się do kategorii zagrożenia ludzi ZL II (§ 209 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych). Z regulacji zawartej w cytowanych wyżej przepisach § 209 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych wynika, że budynek mieszkalny będzie zaliczony do kategorii zagrożenia ludzi ZL II, jeżeli jest przeznaczony przede wszystkim do użytku ludzi o ograniczonej zdolności poruszania się. Jedynie jako przykłady tego rodzaju obiektów wskazano szpitale, żłobki, przedszkola, domy dla osób starszych. Przedmiotowy budynek spełnia wyżej wymienione cechy budynku o kategorii zagrożenia ludzi ZL II. Wynika to ze zgromadzonego w przedmiotowej sprawie materiału dowodowego. W szczególności wskazuje na to informacja zawarta w protokole z ustaleń przeprowadzonych czynności kontrolno-rozpoznawczych, z której wynika, że w dniu kontroli (24 kwietnia 2015 r.) w budynku znajdowało się 11 pokoi mieszkalnych i przebywało w nich całodobowo 17 osób w wieku od 68 do 88 lat, w tym 8 osób leżących. Jak oświadczył ponadto podczas rozprawy J. O., umowy najmu, które były zawarte z tymi osobami starszymi, zostały wypowiedziane dopiero pismami z dnia 1 lutego 2017 r., na koniec maja 2017 roku. Z powyższych ustaleń niezbicie wynika zatem, że w chwili wydawania zaskarżonej decyzji przedmiotowy budynek pełnił funkcję budynku zamieszkania zbiorowego, w którym zamieszkiwały przede wszystkim osoby o ograniczonej możliwości poruszania się, w podeszłym wieku - przy czym część z tych osób w ogóle nie miała możliwości poruszania się o własnych siłach. Z treści przedłożonej do akt umowy najmu lokalu w tym budynku nie wynika przy tym, aby czas trwania najmu był ograniczony w sposób wskazujący na okazjonalne i krótkotrwałe korzystanie z pokoi. Wręcz przeciwnie, w § 9 tej umowy przewidziano, że umowa zostaje zawarta na czas nieokreślony. Charakter pobytu osób w przedmiotowym budynku, jak również ich wiek i świadczone stale na ich rzecz usługi opiekuńcze, a także wyjaśnienia J. O., że pokoje w tym budynku są od 1998 r. wynajmowane w ten sam sposób na mieszkania dla osób starszych, wskazują, że pobyt tych osób w budynku należy uznać za stały. Oceniając podnoszone w toku postępowania administracyjnego oraz w skardze zarzuty, jakoby zastosowanie w stosunku do przedmiotowego budynku kryteriów bezpieczeństwa pożarowego jak dla budynków zaliczonych do kategorii zagrożenia ludzi ZL II, było nieprawidłowe z uwagi na błędne ustalenia organu o prowadzeniu w budynku domu opieki nad osobami starszymi o ograniczonej zdolności poruszania się - Sąd stwierdził, że są one niezasadnie. Podkreślić bowiem należy, że zastosowane w § 209 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych kryterium, według którego określa się poszczególne kategorie zagrożenia ludzi w zakresie bezpieczeństwa pożarowego, ma charakter opisowy i dotyczy przede wszystkim możliwości zapewnienia ewakuacji ludzi z określonej strefy pożarowej. W szczególności przepis ten nie uzależnia zaliczenia budynku do przedmiotowej kategorii, od jego przeznaczenia, np. na dom opieki. Wystarczające jest jedynie stwierdzenie użytkowania budynku w określonym celu, który wypełnia opis jednej z kategorii zagrożenia ludzi wymienionych w § 209 ust. 2 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych. Reasumując, Sąd uznał za prawidłowe ustalenia organów obu instancji, które zaliczyły przedmiotowy budynek do budynków o kategorii zagrożenia pożarowego ludzi ZL II, a co za tym idzie - jako prawidłową ocenił konieczność zbadania rozwiązań technologicznych zastosowanych w budynku pod kątem zaostrzonych wymagań przeciwpożarowych, jakie spełniać muszą budynki kategorii ZL II, i w tym zakresie stwierdził, że organy dokonały prawidłowych ustaleń co do naruszeń przepisów przeciwpożarowych. Jednocześnie charakter tych uchybień skutkuje tym, że należy je uznać za mogące powodować zagrożenie życia ludzi. Uchybienia stwierdzone w przedmiotowym budynku powodują bowiem, że ewakuacja przebywających w nim ludzi w razie wystąpienia pożaru lub zagrożenia pożarem na zewnątrz budynku będzie uniemożliwiona lub znaczne utrudniona. W niniejszej sprawie na szczególną uwagę i podkreślenie zasługuje przy tym fakt, że w przedmiotowym budynku – na parterze, I oraz II piętrze - stale przebywają osoby starsze, w tym osoby o wyłączonej możliwości samodzielnego poruszania się o własnych siłach. Rozpoznając przedmiotową skargę i dokonując oceny przeprowadzonego przez organy postępowania Sąd miał na względzie, że w sprawach dotyczących nakazów i zakazów wynikających z norm prawa odnoszących się do ochrony przeciwpożarowej, których celem jest zapewnienie bezpieczeństwa publicznego, istotne jest ustalenie, czy zachodzą prawem przewidziane przesłanki do zastosowania tych nakazów. Zadaniu temu, zdaniem Sądu, orzekające w sprawie organy sprostały. W pierwszej kolejności wskazać należy, że z niespornych ustaleń organów wynika, iż w przedmiotowym budynku nie zapewniono wymaganej szerokości spocznika klatki schodowej. W tym zakresie wskazać należy, że dla budynków mieszkalnych wielorodzinnych oraz zamieszkania zbiorowego minimalna szerokość użytkowa spocznika schodów wynosi 1,5 metra (§ 68 ust. 1 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych), zaś w niniejszej sprawie wartość ta wynosi 0,9 m, zatem jest ona zaniżona o ponad 1/3 w stosunku do szerokości wymaganej. Ponadto organ stwierdził w przedmiotowym budynku inne nieprawidłowości, które uniemożliwiają szybką i bezpieczną ewakuację, tj. nieprawidłową szerokość drzwi stanowiących wyjście ewakuacyjne z budynku oraz za małą szerokość biegu klatki schodowej (drogi ewakuacyjnej). Wskazać bowiem należy, że dla budynków mieszkalnych wielorodzinnych i zamieszkania zbiorowego minimalna szerokość użytkowa biegu schodów wynosi 1,2 m (§ 68 ust. 1 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych). Na podstawie tego samego parametru, zgodnie z § 239 ust. 4 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, należy wyznaczać minimalną szerokość drzwi stanowiących wyjście ewakuacyjne z budynku, to jest 1,2 metra. W przedmiotowym budynku wartości te wynoszą natomiast: 0,94 m szerokości drzwi stanowiących wyjście ewakuacyjne z budynku oraz 1 m w przypadku szerokości biegu klatki schodowej (drogi ewakuacyjnej). Nie ulega więc wątpliwości, że ww. parametry nie spełniają wymogów określonych w przepisach rozporządzenia w sprawie warunków technicznych. W przedmiotowym budynku długość dojścia ewakuacyjnego, tj. drogi ewakuacyjnej z najdalej oddalonego pokoju mieszkalnego na II piętrze do wyjścia ewakuacyjnego, bezpośrednio na zewnątrz budynku przy jednym dojściu i przy jednym kierunku ewakuacji - wynosi 21 metrów. Tymczasem w świetle § 256 ust. 1 i 3 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych dopuszczalna długość dojść ewakuacyjnych w strefach pożarowych zaliczonych do kategorii zagrożenia ludzi ZL II, przy jednym dojściu ( w jednym kierunku ewakuacji) wynosi 10 m. Stwierdzono także, iż na drodze ewakuacyjnej – zapewniającej tylko jeden kierunek ewakuacji dla osób starszych o ograniczonej zdolności poruszania się – zastosowano obudowę ścian z materiału palnego – drewna, podczas gdy zgodnie z § 241 ust. 1 i § 258 ust. 2 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych na drogach komunikacji ogólnej, służących celom ewakuacji, stosowanie materiałów i wyrobów budowlanych łatwo zapalnych jest zabronione, zaś obudowa poziomych dróg ewakuacyjnych powinna mieć klasę odporności ogniowej wymaganą dla ścian wewnętrznych, nie mniejszą jednak niż E I 15. Ustalono też, że klatka schodowa budynku nie została zabezpieczona przed zadymieniem, przy czym stanowi ona jedyną drogę ewakuacyjną dla osób przebywających na I i II piętrze, w tym osób nie będących w stanie poruszać się o własnych siłach. Wymagania w tym zakresie wynikają z § 15 ust. 1 pkt 4 rozporządzenia w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, który wymaga zapewnienia z każdego miejsca w obiekcie, przeznaczonego do przebywania ludzi, odpowiednich warunków ewakuacji, umożliwiających szybkie i bezpieczne opuszczanie strefy zagrożonej lub objętej pożarem, dostosowanych do liczby i stanu sprawności osób przebywających w obiekcie oraz jego funkcji, konstrukcji i wymiarów, a także zastosowania technicznych środków zabezpieczenia przeciwpożarowego, polegających m.in. na zabezpieczeniu przed zadymieniem wymienionych w przepisach techniczno-budowlanych dróg ewakuacyjnych, w tym: na stosowaniu urządzeń zapobiegających zadymieniu lub urządzeń i innych rozwiązań techniczno-budowlanych zapewniających usuwanie dym. Ponadto na podstawie § 245 pkt 1 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych w zw. z § 15 ust. 2 rozporządzenia w sprawie ochrony przeciwpożarowej w budynku niskim, to jest o wysokości do 12 metrów włącznie nad poziom terenu (por. § 8 pkt 1 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych), zawierającym strefę pożarową ZL II - a do takich budynków zalicza się przedmiotowy budynek - należy stosować klatki schodowe obudowane i zamykane drzwiami oraz wyposażone w urządzenia zapobiegające zadymieniu lub służące do usuwania dymu. W toku przedmiotowego postępowania stwierdzono, że klatka schodowa w przedmiotowym budynku nie jest obudowana i nie jest zamknięta drzwiami przeciwpożarowymi oraz nie jest wyposażona w urządzenia zapobiegające zadymieniu lub w urządzenia, czy inne rozwiązania techniczno-budowlane zapewniającej usuwanie dymu. W myśl § 16 ust. 1 rozporządzenia w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków użytkowany budynek istniejący uznaje się za zagrażający życiu ludzi, gdy występujące w nim warunki techniczne nie zapewniają możliwości ewakuacji ludzi, a zgodnie z § 236 ust. 1 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych z pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi powinna być zapewniona możliwość ewakuacji w bezpieczne miejsce na zewnątrz budynku lub do sąsiedniej strefy pożarowej, bezpośrednio albo drogami komunikacji ogólnej, zwanymi dalej "drogami ewakuacyjnymi". Klatka schodowa w przedmiotowym budynku, jako jedyna możliwość ewakuacji na zewnątrz budynku dla osób przebywających na kondygnacjach nadziemnych budynku, stanowi drogę ewakuacyjną w rozumieniu przepisów techniczno-budowlanych. Powinna zatem spełniać wymogi określone powyżej, a tego nie czyni. Ponadto w przedmiotowym budynku stwierdzono, że na drogach ewakuacyjnych, tj. korytarzach, klatce schodowej i przedsionku nie zapewniono awaryjnego oświetlenia ewakuacyjnego. Wymagania w tym zakresie wynikają z § 15 ust. 1 pkt 5 rozporządzenia w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, który wymaga zapewnienia z każdego miejsca w obiekcie, przeznaczonego do przebywania ludzi, odpowiednich warunków ewakuacji, umożliwiających szybkie i bezpieczne opuszczanie strefy zagrożonej lub objętej pożarem, dostosowanych do liczby i stanu sprawności osób przebywających w obiekcie oraz jego funkcji, konstrukcji i wymiarów, a także zastosowania technicznych środków zabezpieczenia przeciwpożarowego, polegających m.in. na zapewnieniu oświetlenia awaryjnego (ewakuacyjnego i zapasowego) w pomieszczeniach i na drogach ewakuacyjnych wymienionych w przepisach techniczno-budowlanych. Zastosowania awaryjnego oświetlenia ewakuacyjnego na drogach ewakuacyjnych w szpitalach i innych budynkach przeznaczonych przede wszystkim do użytku osób o ograniczonej zdolności poruszania się wymaga także § 181 ust. 3 pkt 2b i 2c rozporządzenia w sprawie warunków technicznych. Do tego rodzaju budynków, tj. budynków przeznaczonych przede wszystkim do użytku osób o ograniczonej zdolności poruszania się - zalicza się przedmiotowy budynek. Powyższe uchybienia stanowią czynniki wzmagające utrudnienia w prawidłowym przeprowadzeniu ewakuacji osób przebywających w przedmiotowym budynku, które łącznie z uchybieniami powodującymi uznanie budynku za zagrażający życiu ludzi, stanowiły podstawę do orzeczenia zakazu jego eksploatacji, jako budynku przeznaczonego do użytku dla ludzi o ograniczonej zdolności poruszania się, w oparciu o art. 26 ust. 1 pkt 2 u.p.s.p. W ocenie Sądu za naruszający przepisy przeciwpożarowe należało w niniejszej sprawie uznać w szczególności stwierdzony sposób eksploatacji budynku, polegający na stałym wynajmowaniu pokoi w tym budynku osobom starszym, o ograniczonej zdolności poruszania się, dla których firma A. S. świadczyła usługi opiekuńcze. Spowodowało to zmianę sposobu użytkowania budynku i w konsekwencji podwyższenie kryteriów ochrony przeciwpożarowej, które winien spełniać ten obiekt. W odniesieniu zaś do zarzutów skargi Sąd wyjaśnia, że nie jest zasadne stanowisko strony skarżącej, iż skoro przedmiotowy budynek został wzniesiony na podstawie pozwolenia na budowę i posiada pozwolenie na użytkowanie, to zgodnie z § 45 rozporządzenia w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, nie stosuje się doń kryteriów określonych w § 16 ust. 2 ww. rozporządzenia. W tym zakresie wskazać należy, że wyłączenie przewidziane w § 45 omawianego rozporządzenia znajduje zastosowanie jedynie w odniesieniu do budynków wzniesionych zgodnie z ustawą z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2017 r., poz. 1332). Jak wynika natomiast z zebranego materiału dowodowego - w szczególności z treści decyzji z dnia 2 lipca 1987 r. zatwierdzającej plan realizacyjny zagospodarowania działki oraz udzielającej pozwolenia na budowę, a także decyzji z dnia 29 grudnia 1998 r. zezwalającej na użytkowanie przedmiotowego budynku - został on wybudowany w latach 1987 - 1992 na podstawie przepisów ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowalne (Dz. U. nr 38, poz. 229 ze zm.), a zatem przed wejściem w życie przepisów ustawy – Prawo budowlane z 1994 r. W konsekwencji zasadne było zbadanie przez organy spełnienia w przedmiotowym budynku warunków technicznych zapewniających możliwości ewakuacji ludzi, stosownie do kryteriów wskazanych w § 16 ust. 2 rozporządzenia w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków. Działania organów w tym zakresie znajdują zatem oparcie w przepisach prawa. Należy wyjaśnić także, że wbrew zarzutom skargi również przepisy obowiązującego rozporządzenia w sprawie warunków technicznych znajdowały w sprawie zastosowanie. Zgodnie bowiem z treścią § 2 ust. 1 rozporządzenia akt ten stosuje się przy projektowaniu, budowie i przebudowie oraz przy zmianie sposobu użytkowania budynków oraz budowli nadziemnych i podziemnych spełniających funkcje użytkowe budynków, a także do związanych z nimi urządzeń budowlanych. Natomiast w niniejszej sprawie – jak już wyjaśniono - uległ zmianie sposób użytkowania przedmiotowego budynku mieszkalnego dwurodzinnego z uwagi na prowadzoną w nim działalność polegającą na stałym wynajmowaniu pokoi osobom starszym i świadczeniu całodobowych usług opiekuńczych tym osobom, zatem spełniona została przesłanka zastosowania w sprawie przepisów ww. rozporządzenia. Dodatkowo wskazać należy, że przepisy rozporządzenia w sprawie warunków technicznych znajdowały w sprawie zastosowanie dla oceny spełnienia przez przedmiotowy budynek wymogów w zakresie bezpieczeństwa pożarowego, pomimo tego, że budynek ten został wybudowany na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę z 2 lipca 1987 r., także z tego powodu, że wprawdzie rozporządzenie z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie ma zasadniczo zastosowanie do obiektów projektowanych, jednak – zgodnie z § 207 ust. 2 tego rozporządzenia, jego przepisy - dotyczące bezpieczeństwa pożarowego, wymiarów schodów, o których mowa w § 68 ust. 1 i 2, a także oświetlenia awaryjnego, o którym mowa w § 181 - stosuje się, z uwzględnieniem § 2 ust. 2 i 3a, również do użytkowanych budynków istniejących, które na podstawie przepisów odrębnych uznaje się za zagrażające życiu ludzi. Do takich budynków obecnie - z uwagi na prowadzoną w nim działalność - zalicza się przedmiotowy budynek, zatem ww. przepisy rozporządzenia w sprawie warunków technicznych znajdują w stosunku do niego pełne zastosowanie. Reasumując Sąd uznał, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu. W toku przeprowadzonego w sprawie postępowania organy obu instancji w sposób prawidłowy i wyczerpujący zebrały materiał dowodowy oraz ustaliły na jego podstawie stan faktyczny, a następnie dokonały prawidłowej subsumpcji tego stanu faktycznego do przepisów prawa znajdujących zastosowanie w sprawie. Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał skargę za bezzasadną i na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369) ją oddalił.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło