II SA/Gd 657/08

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Diana Trzcińska po rozpoznaniu w dniu 4 maja 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku H. U. o przyznanie prawa pomocy w sprawie z jego skargi na uchwałę Rady Miasta z dnia 12 czerwca 2002 r., nr [...] w przedmiocie przystąpienia do sporządzania planu zagospodarowania przestrzennego gminy Bytów postanawia odmówić przyznania H. U. prawo pomocy w zakresie całkowitym przez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. H. U. zwrócił się o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego. Ze złożonego oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wnioskodawcy wynika, że prowadzi on wspólne gospodarstwo domowe z żoną. Jedynym źródłem utrzymania rodziny jest renta D. U. w wysokości około 580 zł miesięcznie. H. U. nie osiąga żadnych dochodów. Wnioskodawca oświadczył, że posiada majątek w postaci udziału we współwłasności nieruchomości budynkowej o powierzchni 175 m2 oraz lokalowej o powierzchni 60,70 m2, ogródek oraz garaż. Żadnych oszczędności, czy przedmiotów wartościowych wnioskodawca nie posiada. Ponoszone wydatki na media wnioskodawca ocenił na kwotę 170 zł miesięcznie. W myśl art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.) prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 powołanej ustawy przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 2 ustawy). Stosownie zaś do treści art. 246 § 3 ustawy – ustanowienie dla strony adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego wymaga nadto złożenia przez wnioskodawcę osobistego oświadczenia o niezatrudnianianiu lub niepozostawaniu w innym stosunku prawnym z tymże pełnomocnikiem. Wskazane przepisy stanowią odstępstwo od generalnej zasady ponoszenia kosztów postępowania sądowoadministracyjnego zawartej w art. 199 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zatem, rzeczą wnioskodawcy, jako zainteresowanego, jest wykazanie, iż jego sytuacja materialna jest na tyle trudna, że uzasadnia wyjątkowe traktowanie, o którym mowa w przytoczonych przepisach. Tym samym, to na nim spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy, zaś rozstrzygnięcie sądu w tej kwestii zależy od tego, co zostanie przez stronę wykazane. W związku z powziętymi wątpliwościami, co do stanu majątkowego i sytuacji zarobkowej skarżącego, na podstawie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), pismem z dnia 16 marca 2009 r. (doręczonym w dniu 2 kwietnia 2009 r.), wezwano skarżącego do przedłożenia – w terminie 14 dni od dnia doręczenia wezwania – następujących dokumentów źródłowych: - wyjaśnienia, czy posiada udziały we współwłasności oddzielnych dwóch nieruchomości, tj. domu i mieszkania, czy też mieszkanie stanowi wydzieloną część w tej samej nieruchomości budynkowej oraz wskazania tytułu nabycia tych nieruchomości, - wyciągów wszystkich posiadanych przez wnioskodawcę i jego żonę osobistych rachunków bankowych, w tym kont i lokat dewizowych z ostatnich trzech miesięcy, ze szczególnym uwzględnieniem aktualnych sald rachunków i wysokości środków zgromadzonych na lokatach lub oświadczenia o ich nieposiadaniu, - ostatniego odcinka renty żony wnioskodawcy lub innego dokumentu obrazującego jej aktualną wysokość, - oświadczenia, czy wnioskodawca i jego rodzina korzysta z pomocy społecznej, - dokumentów obrazujących wysokość ponoszonych przez wnioskodawcę wydatków związanych z kosztami utrzymania (np.: czynsz, opłaty za media) oraz na leki, - oświadczenia w przedmiocie zarejestrowanych przez skarżącego lub jego żonę pojazdów mechanicznych (podania marki, modelu, roku produkcji i aktualnej wartości rynkowej). Wezwanie powyższe wnioskodawca odebrał w dniu 2 kwietnia 2009 r. (zwrotne poświadczenie odbioru przesyłki – k. 44 akt). Pomimo upływu terminu sądowego z dniem 16 kwietnia 2009 r., do dnia wydania niniejszego orzeczenia skarżący nie przedłożył żadnych z wyżej wymienionych dokumentów. Mając na uwadze okoliczność, iż skarżący nie wykonał zobowiązania Referendarza, nie wnosił też o przedłużenie terminu do jego wykonania, należało uznać, że skarżący nie wykazał, że spełnia ustawowe przesłanki przyznania prawa pomocy. Pomimo wezwania, wnioskodawca nie przedłożył żądanych w nim dokumentów, które pozwoliłyby na wyjaśnienie istotnych okoliczności oraz nasuwających się wątpliwości dotyczących jego sytuacji finansowej i majątkowej. Z oświadczenia zawartego na formularzu PPF wynika, że skarżący jest współwłaścicielem dwóch nieruchomości. Skarżący uchylił się od odpowiedzi na pytanie, w jaki sposób nabył te nieruchomości i jakie faktycznie udziały w nich posiada i czy jest właścicielem jednej, czy dwóch nieruchomości. Nie przedłożył także wyciągów z rachunków bankowych. Brak wyjaśnień w tym zakresie rodzi wątpliwości, które nie mogą być rozwiane przy braku współdziałania wnioskodawcy. Rzeczą wnioskodawcy, starającego się o uzyskanie prawa pomocy jest wykazanie, że spełnia ustawowe przesłanki, od których spełnienia uzależnione jest przyznanie prawa pomocy. Jak bowiem wskazano powyżej, jest to instytucja wyjątkowa, przewidziana dla osób, które są ubogie, w szczególności – na skutek wydarzeń losowych – pozbawione majątku i dochodów. Wskazać też w tym miejscu należy, że brak znajomości przepisów prawa, czy też zawiłość sprawy, na które to okoliczności powołuje się skarżący, wnioskując o ustanowienie radcy prawnego, nie stanowią ustawowych przesłanek przyznania prawa pomocy w tym zakresie. Jedyną przesłanką ustanowienia prawa pomocy jest rzetelne wykazanie niemożliwości poniesienia kosztów postępowania, co jednak nie miało miejsca w niniejszym stanie faktycznym. Z tych względów, na podstawie przepisu art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji postanowienia.