II SA/Gd 657/13
WyrokWSA w Gdańsku2013-11-13
Skład orzekający: Mariola Jaroszewska, Jolanta Górska, Dorota Jadwiszczok
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organy egzekucyjne prawidłowo oceniły zarzut niewykonalności obowiązku rozbiórki, nie uwzględniając zmian w parametrach obiektu podlegającego rozbiórce, które nastąpiły w wyniku jego rozbudowy?Ratio decidendi
Organy egzekucyjne naruszyły przepisy postępowania, nie badając prawidłowo zarzutu niewykonalności obowiązku rozbiórki w kontekście stwierdzonych rozbudowy i przebudowy obiektów. Zwiększenie powierzchni zabudowy dobudówki i zmiana parametrów konstrukcji stalowej wymagały szczegółowych ustaleń co do tego, co faktycznie podlega egzekucji, a co stanowi rozbudowę nieobjętą nakazem. Brak takich ustaleń sprawił, że ocena wykonalności obowiązku była przedwczesna.Stan faktyczny
Skarżący J. G. złożył skargę na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, które utrzymało w mocy postanowienie PINB odmawiające uwzględnienia zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego dotyczącego nakazu rozbiórki samowolnie wybudowanej dobudówki i konstrukcji stalowej. Skarżący podniósł zarzuty wykonania obowiązku lub jego niewykonalności, twierdząc, że na starych fundamentach wybudowano legalny budynek, a zgłoszenie zakończenia budowy zostało przyjęte bez sprzeciwu. Organy egzekucyjne uznały zarzuty za niezasadne, wskazując na brak dowodów wykonania rozbiórki i odmienność obiektów objętych zaświadczeniem o zakończeniu budowy od tych objętych nakazem rozbiórki. Sąd administracyjny uchylił zaskarżone postanowienia, stwierdzając naruszenie przepisów postępowania.Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżone postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w G. z dnia 3 lipca 2013 r. oraz postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. z dnia 2 sierpnia 2012 r. Zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w G. na rzecz skarżącego J. G. kwotę 100 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mariola Jaroszewska, Sędziowie Sędzia WSA Jolanta Górska (spr.), Sędzia WSA Dorota Jadwiszczok, Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Maria Flisikowska, po rozpoznaniu w Gdańsku na rozprawie w dniu 13 listopada 2013 r. sprawy ze skargi J. G. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w G. z dnia 3 lipca 2013 r., nr [...] w przedmiocie zarzutów dotyczących prowadzenia egzekucji w sprawie nakazu rozbiórki 1. uchyla zaskarżone postanowienie oraz postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. z dnia 2 sierpnia 2012 r., nr [...], 2. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w G. na rzecz skarżącego J. G. kwotę 100 zł (sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
J. G. wystąpił do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku ze skargą na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 3 lipca 2013 r., nr [...], utrzymujące w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 2 sierpnia 2012 r., nr PINB [...], odmawiające uwzględnienia zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego dotyczącego obowiązku rozbiórki samowolnie wybudowanego obiektu budowlanego, tj. dobudówki o wym. 6,44 x 5,10 x 2,38 x 3,00 m na działce nr [...] w miejscowości S. oraz samowolnie zrealizowanego obiektu konstrukcji stalowej – dobudowy do istniejącego budynku warsztatowo – biurowo – socjalnego.
Zaskarżone postanowienie podjęto w następującym stanie faktycznym i prawnym:
Decyzją z dnia 21 listopada 2001 r., PINB [...], Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nakazał J. G. dokonać rozbiórki samowolnie wybudowanego obiektu budowlanego, tj. dobudówki o wym. 6,44 x 5,10 x 2,38 x 3,00 m na działce nr [...] w miejscowości S. oraz samowolnie zrealizowanego obiektu konstrukcji stalowej – dobudowy do istniejącego budynku warsztatowo – biurowo - socjalnego na tej samej działce o wymiarach dł. 5,10 m, wys. 2,38 x 3,0 m i dł. 2,60 m i wys. 0,80 m z oknem stalowym o wymiarach 2,50 x 1,50 m, z wyłączeniem fundamentów po rozebranych wiatach drewnianych, na których zostały pobudowane wskazane obiekty. Rozpoznając wniosek J. G. o stwierdzenie nieważności przedmiotowej decyzji Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia 13 sierpnia 2002 r. odmówił stwierdzenia nieważności decyzji o rozbiórce, a Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego w Warszawie decyzją z dnia 4 listopada 2002 r. utrzymał tą decyzję w mocy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 31 maja 2004 r. w sprawie o sygn. akt 7/IV SA 5064-02, oddalił natomiast skargę na decyzję z dnia 4 listopada 2002 r.
Wobec uchylania się przez zobowiązanego od obowiązku wykonania orzeczonej rozbiórki upomnieniem z dnia 23 maja 2002 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru wezwał J. G. do wykonania obowiązku rozbiórki dobudówki i konstrukcji stalowej.
W związku z tym, że zobowiązany dobrowolnie nie przystąpił do nakazanej rozbiórki organ egzekucyjny wystawił w dniu 12 lipca 2012 r. tytuł wykonawczy nr PINB [...], wszczynając postępowanie egzekucyjne.
Pismem z dnia 18 lipca 2012 r. J. G. złożył zarzuty w sprawie prowadzonego postępowania egzekucyjnego żądając uchylenia podjętych czynności egzekucyjnych z powodu wykonania czy też niewykonalności obowiązku. Twierdził bowiem, że podlegający egzekucji obowiązek został wykonany, a na starych fundamentach, których nie obejmował obowiązek rozbiórki, zbudowano budynek inwentarsko – gospodarczy. Zgłoszenie zakończenia tej inwestycji zostało przyjęte przez organ bez sprzeciwu, co potwierdza dołączone do zarzutów zaświadczenie z dnia 12 stycznia 2007 r. Tym samym w ocenie zobowiązanego zaktualizował się zarzut niewykonalności obowiązku objętego nakazem rozbiórki.
Postanowieniem z dnia 2 sierpnia 2012 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego, nie uwzględnił zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego dotyczącego obowiązku rozbiórki obiektów budowlanych wzniesionych samowolnie na działce nr [...] (wskutek zmian gruntowych dawnych nr [...] został zmieniony na [...]) w miejscowości S. Organ uznał zarzut wykonania obowiązku za niezasadny, albowiem zobowiązany nigdzie w organach nie zgłosił faktu wykonania obowiązku rozbiórki. Nadto przedłożone przez skarżącego zaświadczenie potwierdza jedynie zgłoszenie wykonania budynku mieszkalnego i budynku inwentarsko – gospodarczego na podstawie pozwolenia na budowę, natomiast egzekucja dotyczy samowolnie wzniesionej dobudówki i konstrukcji stalowej. Organ nie podzielił również zarzutu niewykonalności obowiązku objętego rozbiórką.
Rozpatrując zażalenie J. G. na powyższe postanowienie, Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia 3 lipca 2013 r., nr [...], utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. Uzasadniając rozstrzygnięcie organ odwoławczy wyjaśnił, że wobec zarzutów dotyczących wykonania rozbiórki należało ustalić stan faktyczny istniejący na działce nr [...]. Z ustaleń dokonanych w toku oględzin przeprowadzonych w dniu 13 listopada 2012 r. wynikało natomiast, że stan faktyczny w porównaniu ze stanem ustalonym w toku postępowania w przedmiocie rozbiórki uległ zmianie. Ustalono, że dobudówka konstrukcji murowanej posiada obecnie wymiary 5,10 m x 9,85 m, a obiekt o konstrukcji stalowej 5,10 m x 8,96 m. W części murowanej znajdują się pomieszczenia mieszkalne związane z prowadzeniem agroturystyki. Inwestor rozbudował i przebudował pomieszczenia na działalność gospodarczą. Z powyższych ustaleń organ wywiódł wniosek, że twierdzenia o rozbiórce murowanej dobudówki i konstrukcji stalowej są nieprawdziwe. Organ odwoławczy wyjaśnił, że w toku postępowania zmierzał do wyjaśnienia rozbieżności w zakresie powierzchni zabudowy budynku inwentarsko – gospodarczego wykonanego w oparciu o pozwolenie na budowę wynikających z zestawienia danych z zaświadczenia z dnia 12 stycznia 2007 r., oględzin z dnia 6 lipca 2001 r. i oględzin przeprowadzonych w dniu 13 listopada 2012 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w piśmie z dnia 15 marca 2013 r. poinformował, że powierzchnia budynku inwentarsko – gospodarczego nie uległa zmianie, ale zmianie uległa powierzchnia dobudówki murowanej – tj. wzrosła o 17,4 m2, a powierzchnia części gospodarczej o konstrukcji stalowej zmniejszyła się o 16,72 m2. Ponownie przeprowadzone w dniu 10 czerwca 2013 r. oględziny na działce nr 517 ujawniły, że powierzchnia zabudowy samowolnie wzniesionego murowanego obiektu budowlanego tj. dobudówki wynosi 5,27 m x 9,85 m = 51,90 m2. Porównując powierzchnię zabudowy dobudówki ustaloną w toku oględzin przeprowadzonych w 2001 r., która wynosiła 32,84 m2, organ ustalił, że obecnie ta powierzchnia jest większa o 15,37 m2. Organ przyjął, że kwestie związane z różnicą w powierzchni zabudowy samowolnie wzniesionego murowanego obiektu budowlanego, tj. zwiększeniem powierzchni zabudowy dobudówki, powinny zostać uwzględnione przez organ nadzoru budowlanego w ramach odrębnego postępowania administracyjnego. Zarzuty zażalenia organ odwoławczy uznał za chybione, zarówno w zakresie błędnego przytoczenia podstawy orzekania z art. 59 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, jak również w zakresie zmiany funkcji przedmiotowych obiektów.
W skardze zarzucono naruszenie przepisów postępowania administracyjnego oraz przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, tj. art. 6 ustawy poprzez wydanie tytułu wykonawczego pomimo braku przesłanek, art. 59 § 1 pkt 1, 3 i art. 34 § 4 w zw. z art. 33 pkt 1 i 3, ustawy poprzez ich niezastosowanie, a także przepisów ustawy – Prawo budowlane – art. 51 ust. 1-7 poprzez ich pominięcie i art. 54 ustawy - Prawo budowlane poprzez pominięcie istnienia w obrocie prawnym zaświadczenia o zakończeniu budowy. W uzasadnieniu skargi wskazano, że skarżący wykonał obowiązek rozbiórki zgodnie z decyzją z dnia 21 listopada 2001 r., a na pozostawionych fundamentach drewnianych wybudował legalnie budynek mieszkalny oraz budynek inwestorsko – gospodarczy. Skarżący zakwestionował ustalenia organów w zakresie powierzchni zabudowy budynku objętego zaświadczeniem z 12 stycznia 2007 r. Według skarżącego zaświadczenie z 12 stycznia 2007 r. potwierdzające dokonanie przez inwestora zgłoszenia zakończenia budowy budynku mieszkalnego i inwentarsko – gospodarczego świadczy również o legalności dobudowanego murowanego obiektu budowlanego i przylegającej do niego konstrukcji stalowej. Nadto wskazano na stwierdzone przez organy zmiany stanu faktycznego dotyczącego dobudówki.
W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację sformułowaną w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Odnosząc się do zarzutów skargi organ odwoławczy wyjaśnił, że całokształt ustaleń poczynionych w toku postępowania potwierdził, że obowiązek rozbiórki nie został wykonany, a wobec wymagalności tego obowiązku zasadnym było wszczęcie procedury przymusowego jego wykonania. Według organu treść obowiązku rozbiórki wynikająca z tytułu wykonawczego z dnia 12 lipca 2012 r. jest tożsama z treścią wynikającą z decyzji o rozbiórce z dnia 21 listopada 2001 r. Postępowanie egzekucyjne nie jest natomiast właściwym miejscem na kwestionowanie zasadności nałożonego obowiązku i jego zakresu. Organ podkreślił, że zaświadczenie, na które powołuje się inwestor, nie dotyczy budowy murowanego obiektu budowlanego i połączonej z nim stalowej konstrukcji, ale dotyczy dokonania zgłoszenia zakończenia budowy legalnego budynku mieszkalnego i budynku inwentarsko – gospodarczego. W świetle zgromadzonych dowodów i braku przedstawienia przez skarżącego dowodów przeciwnych organ podtrzymał tezę o braku przeprowadzenia rozbiórki zgodnie z obowiązkiem określonym w decyzji z 21 listopada 2001 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
Zgodnie z treścią art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (§ 2 art. 1 powołanej ustawy). Sąd nie przejmuje sprawy administracyjnej do końcowego załatwienia, lecz ma jedynie ocenić działalność organu orzekającego.
Zgodnie z treścią art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) decyzja podlega uchyleniu w całości lub w części, jeżeli sąd stwierdzi:
1) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,
2) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,
3) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.
Kierując się powyższymi przesłankami, Wojewódzki Sąd Administracyjny uwzględnił skargę. Sąd stwierdził bowiem, że zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego naruszają przepisy postępowania w sposób, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Kontroli legalności w przedmiotowym postępowaniu poddano postanowienia organów nadzoru budowlanego obu instancji administracyjnych odmawiające uwzględniania zarzutów zobowiązanego do dokonania rozbiórki inwestora – skarżącego J. G. w stosunku do wszczętego postępowania egzekucyjnego. Rozbiórce w drodze egzekucji, zgodnie z ostateczną decyzją z dnia 21 listopada 2001 r., podlegały samowolnie dobudowane obiekty, tj. murowany obiekt budowlany i stalowa konstrukcja z nim połączona, znajdujące się na działce nr [...] (poprzednio [...]) w miejscowości S.
Materialnoprawną podstawą zakwestionowanych rozstrzygnięć są przepisy ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2012 r., poz. 1015 ze zm.), które określają sposób postępowania w przypadkach uchylania się zobowiązanych od wykonywania ciążących na nich obowiązków i możliwe do zastosowania środki przymusu służące doprowadzeniu do wykonania bądź zabezpieczenia wykonania tych obowiązków. Zgodnie bowiem z treścią art. 6 ustawy w razie uchylania się zobowiązanego od wykonania obowiązku wierzyciel powinien podjąć czynności zmierzające do zastosowania środków egzekucyjnych. Przepis ten statuuje zasadę prawnego obowiązku prowadzenia egzekucji administracyjnej w sytuacji, gdy obowiązek nie został zrealizowany przez zobowiązanego dobrowolnie.
W przedmiotowej sprawie natomiast ujawnione w toku postępowania egzekucyjnego okoliczności przedstawiają się tak, że w mocy pozostaje ostateczna decyzja o rozbiórce z dnia 21 listopada 2001 r., której pomimo prób podejmowanych przez skarżącego w trybie nadzwyczajnym, nie udało się wyeliminować z obrotu prawnego. Decyzja ta precyzyjnie określiła przedmiot rozbiórki, wskazując na murowany obiekt budowlany dobudowany do istniejącego już budynku warsztatowo – biurowo – socjalnego oraz na połączoną z tym obiektem konstrukcję stalową.
Organy egzekucyjne w toku czynności dowodowych zweryfikowały okoliczność realizacji nakazu rozbiórki i ustaliły, że objęte nakazem rozbiórki dobudówka i konstrukcja stalowa nie zostały rozebrane. Ustalenia te mają potwierdzenie w zgromadzonym materiale dowodowym. Słusznie wywodzą organy, że okoliczności dokonania rozbiórki, na którą powołuje się skarżący, nie zdołał on w postępowaniu udowodnić. Nie przedstawił bowiem samodzielnie żadnej dokumentacji, która potwierdzałaby ten fakt, a w organach nadzoru budowlanego brak jest również dokumentów, które przynajmniej pośrednio potwierdzałyby wykonanie decyzji rozbiórkowej. Wbrew twierdzeniom skarżącego potwierdzeniem dokonanej rozbiórki nie może być zaświadczenie z dnia 12 stycznia 2007 r. wystawione przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego, które dotyczy wyłącznie faktu dokonania zgłoszenia zakończenia budowy budynku mieszkalnego i budynku inwentarsko – gospodarczego położonych na działce nr [...] (obecnie [...]) w miejscowości S. Zaświadczenie to odnosi się bowiem do innych obiektów budowlanych niż decyzja rozbiórkowa, a wybudowanych na podstawie pozwolenia na budowę z dnia 18 sierpnia 1984 r. Obowiązkiem rozbiórki skonkretyzowanym w decyzji z dnia 21 listopada 2001 r. objęto natomiast samowolnie dobudowany do istniejącej już zabudowy biurowo – warsztatowej obiekt budowlany tzw. dobudówkę oraz połączoną z nią konstrukcję stalową. Nawet wskazane w zaświadczeniu powierzchnie zabudowy wymienionych w nim obiektów rozwiewają wątpliwości o ich tożsamości z objętą obowiązkiem rozbiórki dobudówką i konstrukcją stalową.
Dwukrotnie przeprowadzone oględziny działki nr [...] i znajdujących się tam zabudowań w dniach 13 listopada 2012 r. i 10 czerwca 2013 r. wykazały, że obiekty podlegające rozbiórce nadal się na niej znajdują. To zaś uprawniało organy nadzoru budowlanego, działające jako organy egzekucyjne, do podjęcia czynności egzekucyjnych zmierzających do realizacji obowiązku rozbiórki. W swoim postępowaniu, w myśl art. 29 § 1 ustawy organy nie były uprawnione do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. Tym samym należało zgodzić się z organami, że zarzut wykonania obowiązku nie zasługiwał na uwzględnienie.
Analiza materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie prowadzi jednak do wniosku, że pomimo zasadnego wszczęcia postępowania egzekucyjnego sposób jego prowadzenia nie był wolny od uchybień na tyle istotnych, że wywarły istotny wpływ na wynik sprawy i uzasadniają wyeliminowanie kwestionowanych postanowień z obrotu prawnego.
W toku postępowania organy ustaliły, że wymiary, a co za tym idzie również i powierzchnia zabudowy, dobudówki i konstrukcji stalowej uległy zmianie w stosunku do parametrów wskazanych w prawomocnej decyzji o rozbiórce. Wyniki pomiarów poczynione zarówno w trakcie oględzin w dniu 13 listopada 2012 r., jak i w dniu 10 czerwca 2013 r. potwierdziły, że zwiększyła się powierzchnia zabudowy murowanej dobudówki poprzez to, że zwiększeniu uległa jej długość, a zmniejszyła się powierzchnia obejmowana przez konstrukcję stalową, albowiem jej długość się zmniejszyła. Z powyższego wynika, że miała miejsce rozbudowa dobudówki i przebudowa konstrukcji stalowej. Organy egzekucyjne zanotowały te zmiany, ale nie podjęły prawidłowych czynności procesowych w związku z tymi okolicznościami. Poprzestały bowiem tylko na stwierdzeniu, że kwestia rozbudowy dobudówki powinna stać się przedmiotem odrębnego postępowania administracyjnego.
Tymczasem w obliczu odnotowanej rozbudowy obiektu objętego rozbiórką organy winny były szczegółowo ustalić, co jest obiektem objętym prawomocnym nakazem rozbiórki i podlega egzekucji, a co stanowi rozbudowę, której egzekucja nie dotyczy. Ujawniona rozbudowa przedmiotu rozbiórki ma również znaczenie dla oceny zarzutu niewykonalności obowiązku niepieniężnego sformułowanego przez skarżącego. Środki egzekucyjne organ uprawniony jest stosować wyłącznie w odniesieniu do przedmiotu rozbiórki objętego obowiązkiem wynikającym z prawomocnej decyzji. Dlatego też tak istotne jest ustalenie, co pozostało z przedmiotu objętego rozbiórką, a co jest już rozbudową i jaki ma wpływ dokonanie tej rozbudowy na wykonalność obowiązku rozbiórki dobudówki w kształcie istniejącym w dacie orzekania o rozbiórce. Dopiero poczynienie takich ustaleń pozwoliłoby na ocenę zarzutu niewykonalności obowiązku o charakterze niepieniężnym. Organ powinien był bowiem rozważyć jaki wpływ na wykonalność orzeczonej rozbiórki mógł mieć fakt rozbudowy dobudówki i w konsekwencji zmiany parametrów konstrukcji stalowej.
W doktrynie przyjmuje się, że niewykonalność obowiązku o charakterze niepieniężnym oznacza, że istnieją trwałe, niezależne od zobowiązanego przyczyny, o charakterze prawnym lub faktycznym, uniemożliwiające jego wykonanie. W przypadku przyczyn o charakterze faktycznym obowiązek jest niewykonalny, jeżeli brak jest technicznych możliwości jego realizacji, bądź przyczyna wynika z powodu okoliczności dotyczących zobowiązanego, np. jego stanu zdrowia, jeśli obowiązek ma charakter osobisty. Natomiast niewykonalność obowiązku wynikającego z decyzji wynika z przyczyn prawnych, jeśli decyzja jest sprzeczna z obowiązującym prawem. Przesłanka niewykonalności ze względów prawnych może zadziałać jedynie wówczas, gdy mamy do czynienia z obowiązkami wynikającymi z mocy samego prawa oraz obowiązkami, których wykonanie jest sprzeczne z prawem z uwagi na inne okoliczności niż te, które mają być ustalane podczas konkretyzacji obowiązku (zob. C. Kulesza, Komentarz do art. 33 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji [w:] Kijowski Dariusz R. (red.), Cisowska-Sakrajda Ewa, Faryna Małgorzata, Grześkiewicz Władysław, Kulesza Cezary, Łuczaj Waldemar, Pietrasz Piotr, Radwanowicz - Wanczewska Joanna, Starzyński Piotr, Suwaj Robert, Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Komentarz. LEX 2010).
W orzecznictwie z kolei podkreśla się, że niewykonalność obowiązku niepieniężnego musi mieć charakter obiektywny. Obowiązek taki musi być niemożliwy do wykonania nawet przy uwzględnieniu aktualnych osiągnięć wiedzy i techniki. Bez znaczenia są w tym przypadku ewentualne utrudnienia, koszty, a także konieczność zapewnienia bezpieczeństwa dla ludzi i mienia (tak Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 8 lutego 2006 r., sygn. II OSK 509/05, opublikowany w Centralnej Bazie Orzeczeń i Informacji o Sprawach na stronie www.nsa.gov.pl).
Podsumowując wskazać należy, że niewykonalność obowiązku, o jakiej mowa w art. 33 pkt 5 ustawy, musi mieć charakter obiektywny i weryfikowalny. Zachodzi ona w razie wystąpienia trwałych i niezależnych od zobowiązanego przyczyn wykluczających zrealizowanie nałożonego obowiązku. Dotyczy to w szczególności przypadku, gdy podjęcie działań, będących przedmiotem obowiązku, jest niemożliwe w świetle aktualnego stanu wiedzy i techniki. Wskazać przy tym należy, że może mieć miejsce również częściowa niewykonalność obowiązku, skutkiem czego możliwa będzie egzekucja pozostałej części obowiązku, co do której stan taki występuje.
Sąd rozpatrując kompleksowo stan faktyczny i prawny sprawy stwierdził, że zaskarżone postanowienia organów obu instancji podjęte zostały z naruszeniem art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. oraz art. 33 pkt 5 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, które miały istotny wpływ na wynik sprawy. Zweryfikowanie zarzutu niewykonalności obowiązku rozbiórki skonkretyzowanego w decyzji z dnia 21 listopada 2001 r. nastąpić powinno z uwzględnieniem zaistniałych zmian w parametrach dobudówki i konstrukcji stalowej. Organy szczegółowej weryfikacji w tym zakresie nie przeprowadziły, co powoduje, że stwierdzenie wykonalności obowiązku uznać należało za przedwczesne.
Mając na względzie powyższe okoliczności, Sąd orzekł w sentencji wyroku na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 135 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Orzeczenie w przedmiocie kosztów postępowania zostało podjęte na podstawie art. 200 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Ponownie rozpoznając sprawę organy administracji, uwzględniając ocenę prawną i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone przez Sąd w niniejszym uzasadnieniu, winny rozpoznać zarzut niewykonalności obowiązku niepieniężnego. Organy powinny ponowić czynności dowodowe w kierunku ustalenia przedmiotu podlegającego rozbiórce w świetle zaistniałych zmian w parametrach dobudówki i konstrukcji stalowej. Dopiero w ten sposób poczynione ustalenia mogą stanowić materiał wystarczający do oceny zarzutów zgłoszonych przez skarżącego.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło