II SA/Gd 658/18
WyrokWSA w Gdańsku2019-05-08
Skład orzekający: Mariola Jaroszewska, Dariusz Kurkiewicz, Magdalena Dobek-Rak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ nadzoru budowlanego zasadnie umorzył postępowanie w sprawie zmiany sposobu użytkowania lokalu, jeśli nie stwierdził wystąpienia okoliczności wskazanych w art. 71a ust. 1 Prawa budowlanego?Ratio decidendi
Organ nadzoru budowlanego zasadnie umorzył postępowanie w sprawie zmiany sposobu użytkowania lokalu, ponieważ zgromadzony materiał dowodowy nie potwierdził, aby nastąpiła zmiana sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części w rozumieniu art. 71 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego. Brak stwierdzenia takich okoliczności obliguje do umorzenia postępowania prowadzonego w trybie art. 71a Prawa budowlanego.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi J. P. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego utrzymującą w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego o umorzeniu postępowania w sprawie zmiany sposobu użytkowania lokalu nr [..] w budynku przy ul. A. w G. Skarżący zarzucał organom dokonanie ustaleń niezgodnych ze stanem faktycznym, brak podstawowych ustaleń dotyczących wentylacji mechanicznej, pominięcie istotnych dowodów i wniosków, a także naruszenie przepisów KPA dotyczących terminów i należytego prowadzenia postępowania. Sąd administracyjny oddalił skargę, uznając ją za nieuzasadnioną.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Mariola Jaroszewska Sędziowie: Sędzia WSA Dariusz Kurkiewicz (spr.) Asesor WSA Magdalena Dobek-Rak Protokolant Asystent sędziego Krzysztof Pobojewski po rozpoznaniu w dniu 8 maja 2019 r. w Gdańsku na rozprawie sprawy ze skargi J. P. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 31 sierpnia 2018 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie zmiany sposobu użytkowania części obiektu budowlanego oddala skargę.
Decyzją z 7 lipca 2017 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego umorzył prowadzone z urzędu postepowanie w sprawie zmiany sposobu użytkowania lokalu nr [..] w budynku przy ul. A. w G.
W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wskazał, że w związku z licznymi pismami J. P. w sprawie zmiany sposobu użytkowania lokalu nr [..] w budynku przy ul. A. w G. wszczęte zostało z urzędu postępowanie w niniejszej sprawie.
W czasie przeprowadzonych w dniu 2 czerwca 2017r. z oględzin J. K. nie wyraził zgody na wejście J.P. do lokalu nr [..].
Przedstawiciele organu nadzoru budowlanego I instancji w czasie przeprowadzonego dowodu z oględzin ustalili:
- lokal nr [..] zlokalizowany jest na I piętrze budynku przy ul. A. w G. w narożniku od strony posesji nr [..] i od strony ulicy A.
- wejście do lokalu nr [.] nie jest bezpośrednio z podestu klatki schodowej
- do lokalu nr [..] wejście jest z przedsionka, z którego jest dostęp do lokali nr [..] i nr [..]
- do przedsionka z klatki schodowej prowadzą drzwi wejściowe
- opisany powyżej lokal nr [..] wykorzystywany jest jako gabinet stomatologiczny
- w lokalu nr [..] znajduje się typowe wyposażenie gabinetu stomatologicznego
- na zmianę sposobu użytkowania lokalu nr [..] J.K. uzyskał pozwolenie decyzją z dnia 23 października 1997r. wydaną przez Prezydenta Miasta.
- decyzją z dnia 14 grudnia 1999r. J. K. uzyskał pozwolenia na użytkowanie pomieszczeń gabinetu stomatologicznego w budynku mieszkalno-usługowym w G.przy ul. A.
Uczestnik postepowania J. P. w jego toku złożył pisemne wyjaśnienie dotyczące zmian wprowadzonych w 1997r. w związku z dokonaną zmianą sposobu użytkowania tego lokalu kwestionując ich legalność.
Organ nadzoru budowlanego uznał, że w sprawie nie zachodzą okoliczności wskazane w art 71 a ust. 1 Prawa budowlanego, który stanowi:
" W razie zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części bez wymaganego zgłoszenia, organ nadzoru budowlanego, w drodze postanowienia:
1) wstrzymuje użytkowanie obiektu budowlanego lub jego części;
2) nakłada obowiązek przedstawienia w wyznaczonym terminie dokumentów, o których mowa w art. 71 ust. "
Tym samym prowadzone postępowanie w sprawie "zmiany sposobu użytkowania lokalu nr [..] w budynku przy ul. A. w G." stało się bezprzedmiotowe i podlegało umorzeniu.
Wskutek odwołania wniesionego przez J. P. sprawa stała się przedmiotem postępowania przed Wojewódzkim Inspektorem Nadzoru Budowlanego, który decyzją z 31 sierpnia 2018 r. utrzymał rozstrzygnięcie pierwszoinstancyjne w mocy.
W uzasadnieniu decyzji odwoławczej wskazano, że w stosunku do budynku zlokalizowanego przy ul. A. w G., prowadzonych jest sześć postępowań odwoławczych związanych z lokalami nr [..] i nr [..] i przynależnej do lokalu piwnicy. W toku postępowania odwołujący się wniósł kilkanaście pism dotyczących powtarzających się kwestii negatywnego wpływu substancji dezynfekujących używanych w przedmiotowym gabinecie stomatologicznym (które według skarżącego powodują zatruwanie organizmu), działania wentylacji w gabinecie, prawidłowości dokumentów wydanych przez inne organy a także pism zawierających uwagi do prowadzonych postępowań w organie I instancji i postępowania odwoławczego.
Skupiając się na przedmiocie niniejszego postepowania tj. zmiany sposobu użytkowania lokalu nr [..] wskazał organ odwoławczy na regulacje przepisów odnoszącą się do tej materii. Przytoczył, że zgodnie z art. 71 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane, przez zmianę sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części rozumie się w szczególności podjęcie bądź zaniechanie w obiekcie budowlanym lub jego części działalności zmieniającej warunki: bezpieczeństwa pożarowego, powodziowego, pracy, zdrowotne, higieniczno-sanitarne, ochrony środowiska bądź wielkość lub układ obciążeń.
Zmiana taka zgodnie z art. 71 wymaga zgłoszenia robot lub uzyskania decyzji pozwolenia na budowę jeżeli zmiana sposobu użytkowania wiąże się z wykonaniem robót budowlanych.
Zgodnie z art. 71a ust. 1 w/wym. ustawy Prawo budowlane, w razie zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części bez wymaganego zgłoszenia, organ nadzoru budowlanego, w drodze postanowienia:
1) wstrzymuje użytkowanie obiektu budowlanego lub jego części;
2) nakłada obowiązek przedstawienia w wyznaczonym terminie dokumentów, o których mowa w art. 71 ust. 2.
Zgodnie z art. 105 § 1 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego, gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe w całości albo w części, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania odpowiednio w całości albo w części.
W toku postępowania organ odwoławczy zobowiązał organ I instancji do przeprowadzenia dodatkowego postępowania wyjaśniającego:
• zlecił organowi I instancji przeprowadzenie niezbędnych ustaleń dotyczących wykonania wentylacji w lokalu nr [..] (gabinecie stomatologicznym),
• zwrócił się do współwłaścicieli budynku mieszkalnego przy ul. A. w G. o przekazanie protokołów z rocznych i pięcioletnich przeglądów budynku,
• zwrócił się do Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego o przeprowadzenie pomiarów stężeń środków chemicznych używanych w trakcie funkcjonowania gabinetu stomatologicznego oraz o kontrolę użytkowania aparatu rentgenowskiego, znajdującego się w przedmiotowym gabinecie,
• ponownie zlecił organowi I instancji przeprowadzenie dodatkowych niezbędnych ustaleń dotyczących wykonania wentylacji w lokalu nr [..] (gabinecie stomatologicznym), a także przeprowadzonych robót w lokalu nr [..] (będących przedmiotem oddzielnego postępowania).
• skierowanym do Prokuratury Rejonowej wystąpił o kopię rozstrzygnięć Sądu Rejonowego w sprawie narażenia na bezpośrednie niebezpieczeństwo utraty życia lub ciężkiego uszczerbku na zdrowiu z powodu stosowania substancji niebezpiecznych.
W następstwie powyższego do organu odwoławczego wpłynęły następujące dokumenty zawierające ustalenia w sprawie:
1) opinia kominiarska nr [..] z dnia 09 września 2016 r. stwierdzająca, że istniejące wentylacje wywiewne w pomieszczeniu gabinetu są sprawne i nadają się do eksploatacji,
2) protokół sprawozdawczo-opiniodawczy nr [..] z dnia 29 grudnia 2016 - Zakład Usług kominiarsko-gazowych stwierdzający, że wentylacja mechaniczna w gabinecie stomatologicznym jest prawidłowo podłączona do przewodu wentylacyjnego, a w pomieszczeniach zapewniona jest 1,5 krotną wymianę powietrza na godzinę,
3) pismo skierowane do skarżącego J. P. zawierające wnioski z kontroli przeprowadzonej w dniu 22 czerwca 2017 r. w lokalu nr [..] i [..] stwierdzając o bezprzedmiotowości prowadzenia postępowania w sprawie przebudowy lokalu oraz informujące o prowadzeniu oddzielnego postępowania w stosunku do lokalu nr [..],
4) pismo Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego z dnia 22 stycznia 2018 r., informujące o nie wykonywaniu pomiarów substancji chemicznych w mieszkaniach ze względu na brak normatywów higienicznych i metodyki pomiarowej oraz przekazujące pismo Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia 15 stycznia 2018 r., zawierającym informację o przeprowadzeniu w dniu 3 stycznia 2018 r. kontroli radiacyjnej, podczas której stwierdzono, że pracownia (rentgenowska) jest urządzona zgodnie z projektem osłon stałych i jest zgodna z warunkami zawartymi w zezwoleniu Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego nr [..] z 14.06.2005 r. Karta badań promieniowania rentgenowskiego zawierająca pomiary wykonane w dniu 9 czerwca 2005 r. potwierdza zasady optymalizacji i wyklucza przekroczenie dawek granicznych promieniowania jonizującego dla osób zawodowo narażonych jak i osób postronnych znajdujących się w sąsiedztwie gabinetu rtg.
5) pismo Prokuratury Rejonowej z dnia 7 czerwca 2018 r. przekazujące postanowienie z dnia 28 listopada 2017 r. o umorzeniu dochodzenia w sprawie narażenia na bezpośrednie niebezpieczeństwo utraty życia lub ciężkiego uszczerbku na zdrowiu poprzez stosowanie substancji niebezpiecznych w przedmiotowym lokalu stomatologicznym oraz postanowienie Sądu Rejonowego sygn. akt [..] z dnia 12 marca 2018 r. nie uwzględniającego zażalenia na powyższe postanowienie. Z uzasadnień postanowień wynika, że kontrole uprawnionych instytucji nie wykazały, aby z gabinetu miały się wydobywać substancje niebezpieczne.
6) Inwentaryzacja oraz Orzeczenie Techniczne - Istniejąca instalacja wentylacji grawitacyjnej wspomaganej mechanicznie w gabinetach stomatologicznych wykonanej przez "[..]" w maju 2018 wraz z Opinią kominiarską nr [..] z 10.05.2018 r.
Ponadto w trakcie niniejszego postępowania odwoławczego J. K., właściciel gabinetu stomatologicznego jak również jego pełnomocnik J. A. wnieśli następujące dokumenty:
1) postanowienie Głównego Inspektora Sanitarnego utrzymujące postanowienie Państwowego Terenowego Inspektora Sanitarnego z dnia 23 października1997 r., wydającym pozytywną opinię o możliwości rozpoczęcia działalności prywatnego gabinetu stomatologicznego lek. med. J. K. w G. przy ul. A.,
2) wyjaśnienia J.K. wniesione pismem z dnia 10 marca 2018 r., dotyczące rzekomego "trucia" w związku z pismami J. P. w tej sprawie,
3) wyjaśnienia J.K. wniesione pismem z dnia 7 maja 2018 r. oraz pismo Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego z dnia 10.01.2017 r, skierowane do J. P. dotyczące kwestii substancji używanych w gabinecie stomatologicznym i aparatu rentgenowskiego. Z pisma wynika, że ilość środków była współmierna do liczby przyjmowanych pacjentów i odpowiednia do zapewnienia prawidłowej dezynfekcji, a tym samym do bezpieczeństwa zdrowotnego pacjentów, a także że środki dezynfekcyjne dopuszczone są do obrotu oraz posiadają karty charakterystyki,
4) wyjaśnienia J. K. wniesione pismem z dnia 11 maja 2018 r., dotyczące przede wszystkim wentylacji i przeprowadzenia kontroli kominiarskich.
Po analizie obszernego materiału dowodowego Organ odwoławczy stwierdził, że w przedmiotowym gabinecie stomatologicznym brak jest wydzielania substancji szkodliwych, które spowodowałyby zagrożenie życia skarżącego i innych współwłaścicieli budynku. Nie wykazały tego żadne wykonywane ekspertyzy, opinie i badania biegłych oraz rozstrzygnięcia Prokuratury i Sądu Rejonowego. Jak wynika z wyjaśnień Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego oraz Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego, stosowane środki dezynfekcyjne są dopuszczone do obrotu i wykorzystywane w ilości wymaganej do prawidłowego funkcjonowania gabinetu. Również pomieszczenie, w którym zainstalowany jest aparat rentgenowski zgodnie z opinią właściwych organów nie stwarza zagrożenia, a jego używanie jest zgodne z wytycznymi dokumentu dopuszczającego go do stosowania w gabinecie. Wentylacja mechaniczna działa prawidłowo, co potwierdziła w/wym. Inwentaryzacja oraz Orzeczenie Techniczne wykonane przez "[..]" i jej funkcjonowanie nie powoduje narażenia na niebezpieczeństwo. Wniosek końcowy powyższego opracowania wskazuje, że instalacja wentylacji mechanicznej nie zagraża bezpieczeństwu ludzi i mienia i nadaje się do eksploatacji. Powyższe potwierdziła również załączona do orzeczenia opinia nr [..] wykonana przez B. z dnia 10 maja 2018 r. z której wynika, że wentylacja mechaniczna jest wspomaganiem wentylacji grawitacyjnej i jest prawidłowo podłączona do przewodu wentylacyjnego. Podczas prowadzonych kontroli nie stwierdzono również nieprawidłowości związanych z konstrukcją budynku.
Reasumując organ odwoławczy stwierdził, że dla przedmiotowego lokalu wydano pozwolenie na zmianę funkcji z mieszkalnej na funkcję usługową - gabinetu lekarskiego. Wszystkie przedstawione dokumenty nie wykazały uchybień, o których mowa w art. 71a ustawy Prawo budowlane. Zgodnie z opiniami wydanymi przez właściwe organy do oceny funkcjonowania gabinetu pod względem higieniczno - sanitarnym, jak również pod względem funkcjonowania w odniesieniu do przepisów ustawy Prawo budowlane, nie ma podstaw do twierdzenia, że w lokalu tym nastąpiła zmiana sposobu użytkowania określona w/wym. przepisami art. 71 a ustawy Prawo budowlane. Dodano, że J. P. wystąpił z wnioskiem o stwierdzenie nieważności w/wym. decyzji Prezydenta Miasta z dnia 14 grudnia1999 r. udzielającej pozwolenia na użytkowanie przedmiotowego gabinetu stomatologicznego. Organ odwoławczy decyzją z dnia 22 lutego 2018 r. odmówił stwierdzenia nieważności tej decyzji, a Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia 12 kwietnia 2018 r. utrzymał w mocy decyzję tut. organu.
Mając na względzie całokształt sprawy przyjął organ odwoławczy, że brak jest podstaw do prowadzenia postępowania i nakazywania obowiązków w oparciu o art. 71a ustawy Prawo budowlane.
Natomiast ewentualne używanie środków dezynfekcyjnych niezgodnie z instrukcją obsługi nie podlega rozstrzyganiu przez organ nadzoru budowlanego.
Odnosząc się do argumentów odwołania i składanych w toku pism wskazał organ odwoławczy, że organy właściwe do oceny emisji substancji szkodliwych nie stwierdziły nieprawidłowości. W aktach sprawy znajduje się również zaświadczenie Komendy Miejskiej Państwowej Straży Pożarnej z dnia 3 lutego 2015 r. z którego wynika, że w gabinecie stomatologicznym nie stwierdzono zagrożenia. Nie stwierdzono również szkodliwego wpływu na zdrowie personelu medycznego zatrudnionego w przedmiotowym gabinecie, ani na zdrowie współwłaścicieli kamienicy (z oświadczenia z dnia 21 stycznia 2017 r., wynika że nie wyczuwają żadnych przykrych zapachów i nie doświadczają uciążliwości pracy gabinetu). Zatem jak uzasadniono powyżej, nie tylko nie nastąpiła zmiana sposobu użytkowania, to biorąc pod uwagę wyniki przeprowadzonych kontroli przez właściwe organy, które badały kwestie używania środków dezynfekujących, działalność prowadzona w lokalu nr [..] nie zagraża zdrowiu i życiu ludzi. Do argumentów dotyczących lokalu nr [..] organ odwoławczy odniósł się w oddzielnym rozstrzygnięciu dotyczącym tego lokalu. Natomiast kwestia przekroczenia terminu załatwiania spraw, była już rozstrzygnięta postanowieniem z dnia 5 maja 2017 r. i nie ma znaczenia dla merytoryki sprawy. Odnosząc się do braku zgody na udostępnienia skarżącemu lokalu podczas oględzin, podkreślono, że nie ma możliwości zmuszenia właścicieli do wyrażenia zgody na obecność osób trzecich. Nie mniej strony postępowania miały możliwość zapoznania się z aktami, wobec tego kwestia ta nie ma znaczenia dla sprawy.
Skargę na przedmiotową decyzję złożył J. P. zarzucając skarżonej decyzji:
Dokonanie ustaleń niezgodnych ze stanem faktycznym poprzez stwierdzenie, że w lokalu nr [..] nie wydzielają się szkodliwe substancje chemiczne. Ustalenie to jest wprost sprzeczne z informacją Powiatowego Inspektora Sanitarnego z dnia 20 stycznia 2017 r., w którym wskazał on szereg substancji, w tym kilka drażniących drogi oddechowe, jako stale stosowanych w praktyce stomatologicznej J. K. Organ ten wystąpił również kilkakrotnie do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego o wyjaśnienie kwestii ew. nieprawidłowości wentylacji pomieszczeń gabinetu me uzyskując jak dotąd odpowiedzi.
Brak podstawowych ustaleń dotyczących wentylacji mechanicznej lokalu. W tym zakresie jak dotąd nie wyjaśnione zostały:
czy w pomieszczeniach gabinetu została wykonana wentylacja przewidziana w dokumentacji projektowej do decyzji z 1997 roku wydanej przez Prezydenta Miasta?;
czy wentylacja pomieszczenia, w którym bez wymaganego zgłoszenia zainstalowane zostało urządzenie rentgenowskie została dostosowana do wymagań określonych w warunkach technicznych?;
dlaczego dokumentacja projektowa zakładu nie przewiduje stosowania substancji drażniących i szkodliwych, pomimo takiego wymogu zawartego zarówno w wymaganiach stawianych w rozporządzeniu dot. zawartości projektu budowlanego jak i w związku w treścią kart charakterystyk substancji stosowanych w praktyce stomatologicznej, w których jednoznacznie określono wymóg zapewnienia odpowiedniej wentylacji, w tym odciągów miejscowych?;
- dlaczego brak jest niezbędnej aktualnej dokumentacji projektowej wentylacji, brak wymaganych protokołów odbiorów instalacji wentylacji mechanicznej oraz brak potwierdzenia wykonywania wymaganych rocznych przeglądów i konserwacji takiej instalacji?
Braki te w ocenie skarżącego jednoznacznie wskazują na istotne nieprawidłowości w działalności gabinetu, niedopuszczalne braki w dokumentacji projektowej oraz brak dokumentacji lokalu dotyczącej eksploatacji wymaganych w nim instalacji. Nieprawidłowości te nie pozwalają na stwierdzenie przez organ nie przenikania oparów stosowanych w pomieszczeniach środków chemicznych do lokalu mieszkalnego nr [..], znajdującego się bezpośrednio nad lokalem nr [..]. Zebrane w trakcie zakończonego dochodzenia Prokuratury zeznania osób postronnych, złożone pod rygorem odpowiedzialności karnej, potwierdziły występowanie drażniących substancji zarówno w mieszkaniu nr [..] jak i na klatce schodowej. Prokuratura kierując się jednak zaskarżonymi przeze mnie decyzjami organu nadzoru budowlanego 1 instancji oraz opinią biegłej o niewłaściwej specjalności umorzyła swoje dochodzenie. Również na podstawie informacji Inspekcji Sanitarnej, która dokonywała kontroli przed użyciem substancji niebezpiecznych, tj. przed rozpoczęciem przyjmowania pacjentów. Organy nadzoru budowlanego nie przeprowadziły żadnej, koniecznej w tych okolicznościach, kontroli w lokalu mieszkalnym nr [..], do którego opary stale przenikają.
Pominięcie ustaleń zawartych w postanowieniu Powiatowego Inspektora Sanitarnego z 1999 roku dotyczących braku wentylacji mechanicznej przewidzianej w dokumentacji projektowej zakładu z 1997 roku jako niezbędnej! Wskazuje to jednoznacznie na brak wymaganej wentylacji w pomieszczeniach gabinetu od roku 1999. Brak bowiem późniejszych innych ustaleń w tym względzie.
Pominięcie wniosków z informacji zawartej w piśmie Komendanta Straży Pożarnej wskazującej na niemiarodajność dotychczasowych kontroli i konieczność przeprowadzenia stosownych badań powietrza.
Pominięcie kwestii niezgodności obecnych pomieszczeń zakładu z dokumentacją projektową z 1997 roku (jedno pomieszczenie więcej) i braku stosownych zmian w projekcie wentylacji zakładu.
Pominięcie przez organy nadzoru budowlanego kwestii wskazanej przez Państwową Straż Pożarną w protokole z kontroli zakładu, tj. braku niezbędnych otworów nawiewnych w pomieszczeniach wentylowanych.
Pominięcie przekazanej przeze skarżącego kopii pisma Prokuratury Rejonowej informującego o wszczęciu w czerwcu br. dochodzenia w sprawie powodowanego zagrożenia mojego zdrowia i życia przez stosowanie substancji chemicznych bez stosownych zabezpieczeń. Wskutek postanowienia Sądu Rejonowego Prokuratura została zobowiązana do wszczęcia dochodzenia w tej sprawie.
Naruszenie art. 7 w związku z art. 7b ust. 2 k.p.a.: pomimo wystąpienia skarżonego organu do powiatowego organu Inspekcji Sanitarnej o dokonanie pomiarów powietrza kwestia ta pozostała bez stosowanego wyjaśnienia, pomimo przedłożonej przeze mnie opinii Komendanta Straży Pożarnej. Skutkiem tego nadal codziennie narażone jest skarżącego i jego dzieci zdrowie i życie (ponad dwa lata — tj. od września 2016 roku).
Naruszenie art. 12. § 1 oraz art. 35 § 1 k.p.a.: skarżoną decyzję wydano po trwającym ponad 12 miesięcy postępowaniu, bez wyjaśnienia znacznego zakresu wskazanych naruszeń prawa i przepisów.
Naruszenie art. 104. § 1 k.p.a.: organ administracji publicznej nie załatwił sprawy należycie pozostawiając nie wyjaśnionymi podstawowe kwestie, które zostały przeze mnie wskazane we wnioskach i uwagach.
Brak wyjaśnienia kwestii wniesionych w skardze na postępowanie organu pierwszej instancji pomimo przekazanej wcześniej informacji organu o takim przewidywanym sposobie rozpatrzenia skargi.
Na podstawie powyższych zarzutów wniósł skarżący o stwierdzenie wydania decyzji z rażącym naruszeniem terminów i zasad określonych w k.p.a., uchylenie decyzji i skierowanie sprawy do ponownego rozpatrzenia, stwierdzenie zakresu kwestii pominiętych przez organ oraz wskazanie, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania na rzecz skarżącego.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
Skarga okazała się nieuzasadniona.
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity Dz. U. z 2018r. poz. 2107) sądy administracyjne są właściwe do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Decyzja administracyjna jest zgodna z prawem, jeżeli jest zgodna z powszechnie obowiązującymi przepisami prawa materialnego i przepisami prawa procesowego. Uchylenie decyzji administracyjnej, względnie stwierdzenie jej nieważności przez Sąd, następuje tylko w przypadku stwierdzenia istnienia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mającego wpływ na wynik sprawy (art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – tekst jednolity Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.) zwanej dalej: "p.p.s.a."
Zaskarżonej decyzji nie można przypisać tego rodzaju naruszeń prawa.
Kwestionowana decyzja dotyczy umorzenia postępowania w sprawie zmiany sposobu użytkowania lokalu nr [..] w budynku przy ul. A. w G. wobec braku okoliczności wskazanych w art 71 a ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. 2018, poz. 1202 t.j. – dalej jako Prawo budowlane).
Zgodnie z przywołanym przepisem w razie zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części bez wymaganego zgłoszenia, organ nadzoru budowlanego, w drodze postanowienia:
1) wstrzymuje użytkowanie obiektu budowlanego lub jego części;
2) nakłada obowiązek przedstawienia w wyznaczonym terminie dokumentów, o których mowa w art. 71 ust. 2.
Natomiast stosownie do art. 71a ust. 4 Prawa budowlanego w przypadku niewykonania w terminie obowiązku, o którym mowa w ust. 1, albo dalszego użytkowania obiektu budowlanego lub jego części, pomimo jego wstrzymania, albo zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części, pomimo wniesienia sprzeciwu, o którym mowa w art. 71 ust. 3-5, organ nadzoru budowlanego, w drodze decyzji, nakazuje przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części.
Dla zastosowania powyższych regulacji zasadnicze znaczenie ma zatem stwierdzenie okoliczności zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części bez wymaganego zgłoszenia. Ustalenie przez organy nadzoru budowlanego, iż nie doszło do zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części lub zmiana ta nastąpiła zgodnie z prawem obliguje do umorzenia postepowania prowadzonego w tym trybie. W ocenie sądu taka sytuacja zaistniała w przedmiotowej sprawie.
Zgodnie z art. 71 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego przez zmianę sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części rozumie się w szczególności podjęcie bądź zaniechanie w obiekcie budowlanym lub jego części działalności zmieniającej warunki: bezpieczeństwa pożarowego, powodziowego, pracy, zdrowotne, higieniczno-sanitarne, ochrony środowiska bądź wielkość lub układ obciążeń.
Konstrukcja legalnej definicji zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego opiera się na przykładowym wskazaniu sytuacji, które uznaje się za zmianę sposobu użytkowania obiektu budowlanego, przy czym także te przykładowe sytuacje nie są jednoznaczne (np. wyrok NSA z dnia 13 maja 2014 r., sygn. akt II OSK 1532/13, dostępny w CBSA). Sposób rozumienia tego przepisu był wielokrotnie wyjaśniany w orzecznictwie sądowoadministracyjnym, z którego jednoznacznie wynika, że ocena zmiany sposobu użytkowania obiektu sprowadzać się powinna do ustalenia, czy i w jakim stopniu podjęcie w obiekcie budowlanym działalności powoduje zmianę stawianych obiektowi wymagań odnoszących się do jego uciążliwości i bezpieczeństwa użytkowania. Zachowanie nawet tej samej funkcji budynku nie przesądza o tożsamości prowadzonych w nim działalności. Przez zmianę sposobu użytkowania obiektu budowlanego rozumieć zatem należy wszelkie działania lub zaniechania zmieniające dotychczasowy sposób korzystania z obiektu oraz wpływające na jego przeznaczenie, warunki techniczno-budowlane lub otoczenie. Chodzi zatem o działalność, która - niezależnie od zmiany przeznaczenia obiektu budowlanego - prowadzi do zmiany wewnętrznych lub zewnętrznych warunków korzystania z tego obiektu. Zmiana, o której mowa w art. 71 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego może być spowodowana nie tylko przeprowadzeniem robót budowlanych w budynku, lecz także faktyczną zmianą sposobu jego użytkowania. Przez zmianę sposobu użytkowania obiektu lub jego części należy rozumieć nie tylko przeznaczenie obiektu do innego użytkowania, lecz także zintensyfikowanie dotychczasowego sposobu użytkowania obiektu, jeżeli wywołuje to skutki określone w art. 71 Prawa budowlanego (zob. wyrok WSA w Gdańsku z dnia 23 maja 2018 r., sygn. akt II SA/Gd 2015/18, dostępny j.w., wraz z orzecznictwem w nim przywołanym).
W konsekwencji, zmiana sposobu użytkowania obiektu, uregulowana w art. 71 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego, rozumiana musi być jako realne podjęcie bądź zaniechanie w obiekcie budowlanym lub jego części działalności, która zmienia zasadniczo warunki: bezpieczeństwa pożarowego, powodziowego, pracy, zdrowotne, higieniczno-sanitarne, ochrony środowiska bądź wielkość lub układ obciążeń. Wystąpienie takiej zmiany wymaga ustalenia, że rzeczywiście takie działanie (zmiana) nastąpiło.
Podkreślić przy tym należy, iż samowolna zmiana sposobu użytkowania obiektu budowlanego odnosi się do jego ostatniej, legalnie wprowadzonej, funkcji użytkowej w legalnie istniejącym obiekcie.
Odnosząc powyższe rozważania do oceny przedmiotowej sprawy zauważyć należy, iż Prezydent Miasta decyzją nr [..] z dnia 23 października 1997r. udzielił J. K., ul. A., pozwolenia na zmianę sposobu użytkowania lokalu mieszkalnego w budynku przy ul. A. na gabinet lekarski. Ten sam organ decyzją nr [..] z dnia 14 grudnia 1999r. udzielił J. K. pozwolenia na użytkowanie pomieszczeń gabinetu stomatologicznego w budynku mieszkalno-usługowym w G. przy ul. A.. Powyższe decyzje są ostateczne i pozostają w obrocie prawnym. W związku z tym sposobem użytkowania powyższego lokalu jest prowadzenie gabinetu lekarskiego – stomatologicznego.
Postępowanie organów nadzoru budowlanego w niniejszej sprawie skoncentrowane było na ustaleniu czy w lokalu użytkowanym jako gabinet stomatologiczny podjęto bądź zaniechano działań, które zmieniały zasadniczo warunki: bezpieczeństwa pożarowego, powodziowego, pracy, zdrowotne, higieniczno-sanitarne, ochrony środowiska bądź wielkość lub układ obciążeń. W tym celu przeprowadzono szereg czynności dowodowych, które w ocenie sądu dowiodły, że zmiana sposobu użytkowania lokalu mieszkalnego w budynku przy ul. A. nie miała miejsca.
Mianowicie na podstawie uzyskanych w sprawie dowodów ustalono, że działający w gabinecie stomatologicznym system wentylacji jest prawidłowo podłączony i działa we właściwy sposób. Także pracownia rentgenowska funkcjonująca w przedmiotowym lokalu działa na podstawie wymaganej prawem dokumentacji i nie stwarza zagrożenia promieniowaniem jonizującym. Nie stwierdzono zagrożenia bezpieczeństwa pożarowego w związku z działaniem gabinetu. W szczególności nie potwierdziły się zarzuty skarżącego, aby działalność gabinetu stomatologicznego prowadzonego przez J. K. spowodowała zmianę warunków zdrowotnych, higieniczno-sanitarnych oraz ochrony środowiska poprzez immisję substancji mających negatywny wpływ na mieszkańców budynku.
Zgromadzony w sposób wyczerpujący materiał dowodowy nie potwierdził zatem zmiany sposobu użytkowania części obiektu budowlanego - lokalu nr [..] w budynku przy ul. A. w G. , o której mowa w art. 71 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego. W tej sytuacji zasadnie organy nadzoru budowlanego stwierdziły bezprzedmiotowość postępowania umarzając postepowanie w sprawie.
Nie zasługuje również na uwzględnienie zarzut przekroczenia terminów załatwienia sprawy administracyjnej przez organy orzekające w niniejszej sprawie, bowiem po pierwsze jest on bez wpływu na merytoryczną prawidłowość wydanych w sprawie decyzji, a ponadto - mógł być przedmiotem rozpoznania w odrębnej sprawie, wywołanej wniesieniem skargi na bezczynność lub przewlekłość.
Sąd nie podziela zarzutu naruszenia art. 104 § 1 k.p.a., ponieważ jest on niezrozumiały. Natomiast treść uzasadnienia decyzji wskazuje, że organy przeanalizowały istotę sprawy także z punktu widzenia zgłaszanych wątpliwości skarżącego.
Odnosząc się z kolei do zgłoszonego na rozprawie zarzutu dotyczącego wyłączenia pracowników uczestniczących w wydaniu zaskarżonej decyzji wskazać należy, że jest on chybiony.
Zgodnie art. 24 § 1 k.p.a. pracownik organu administracji publicznej podlega wyłączeniu od udziału w postępowaniu w sprawie:
1) w której jest stroną albo pozostaje z jedną ze stron w takim stosunku prawnym, że wynik sprawy może mieć wpływ na jego prawa lub obowiązki;
2) swego małżonka oraz krewnych i powinowatych do drugiego stopnia;
3) osoby związanej z nim z tytułu przysposobienia, opieki lub kurateli;
4) w której był świadkiem lub biegłym albo był lub jest przedstawicielem jednej ze stron, albo w której przedstawicielem strony jest jedna z osób wymienionych w pkt 2 i 3;
5) w której brał udział w wydaniu zaskarżonej decyzji;
6) z powodu której wszczęto przeciw niemu dochodzenie służbowe, postępowanie dyscyplinarne lub karne;
7) w której jedną ze stron jest osoba pozostająca wobec niego w stosunku nadrzędności służbowej.
Jednakże z akt sprawy nie wynika, aby zaistniała którakolwiek z okoliczności wymienionych w tym przepisie.
Mając powyższe na uwadze, na mocy art. 151 p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku skargę jako niezasadną oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło