II SA/Gd 659/08

WyrokWSA w Gdańsku2009-01-22

Skład orzekający: Janina Guść, Andrzej Przybielski, Krzysztof Ziółkowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może umorzyć postępowanie w sprawie ustalenia odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość, jeśli pierwotna decyzja wywłaszczeniowa była ostateczna i nie przewidywała odszkodowania?
Ratio decidendi
Organ administracji publicznej ma prawo umorzyć postępowanie w sprawie ustalenia odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość, jeśli pierwotna decyzja wywłaszczeniowa, będąca ostateczna, jednoznacznie rozstrzygnęła o braku prawa do odszkodowania. W takiej sytuacji wniosek o ustalenie odszkodowania jest bezprzedmiotowy, a sąd administracyjny oddala skargę na decyzję o umorzeniu.
Stan faktyczny
R. S., następczyni prawna właściciela nieruchomości, domagała się ustalenia odszkodowania za nieruchomość wywłaszczoną decyzją z 1971 r. bez odszkodowania, powołując się na przepisy z 1958 r. Organy administracji (Prezydent Miasta, Wojewoda) kolejno umarzały postępowanie w tej sprawie, uznając je za bezprzedmiotowe wobec ostatecznej decyzji wywłaszczeniowej. Skarżąca wniosła skargę do WSA w Gdańsku na decyzję Wojewody utrzymującą w mocy decyzję o umorzeniu.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę i nakazano wypłacić adwokatowi kwotę 300 zł tytułem pomocy prawnej udzielonej z urzędu.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Janina Guść Sędziowie: Sędzia NSA Andrzej Przybielski (spr.) Sędzia NSA Krzysztof Ziółkowski Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Agnieszka Dobroń po rozpoznaniu w dniu 22 stycznia 2009 r. na rozprawie sprawy ze skargi R. S. na decyzję Wojewody z dnia 10 lipca 2008 r., nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego w sprawie odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość 1. oddala skargę, 2. nakazuje wypłacić adwokatowi A. M. ze Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku kwotę 300 (trzysta) zł tytułem pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Decyzją z dnia 25 lutego 1971r., Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej, działając na podstawie art. 1, 14 i 20 Ustawy z dnia 12 marca 1958r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz. U. Nr 18, poz. 94 z 1961r.), orzekło o wywłaszczeniu na rzecz Skarbu Państwa części nieruchomości położonej w G. przy ul. L. (wówczas D.), działka nr [...] o powierzchni 350 m2, z całej nieruchomości o powierzchni 1591 m2. W decyzji jednoznacznie stwierdzono, że wywłaszczenie następuje bez odszkodowania. Organ administracji wyjaśnił, że zgodnie z art. 8 ust. 7 cyt. ustawy o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości, jeżeli wywłaszczenie części gruntu w mieście lub osiedlu odbywa się na cele budowy ulicy, to wywłaszczenie następuje bez odszkodowania, o ile działka wywłaszczona nie przekracza 25% powierzchni całej nieruchomości. Pismem z dnia 9 października 1998r., R. S. oraz inni następcy prawni poprzedniego właściciela tej nieruchomości, zwrócili się do Wojewody o ustalenie odszkodowania za wywłaszczenie spornej nieruchomości. Prezydent Miasta, decyzją z dnia 25 stycznia 2000r. orzekł o umorzeniu postępowania w sprawie o odszkodowanie wywłaszczonej nieruchomości, wskazując, że decyzja wywłaszczeniowa tej nieruchomości jest ostateczna i jednoznacznie rozstrzyga sprawę odszkodowania za tą nieruchomość, wskazując jednocześnie, że właściciele nieruchomości zachowują wyłącznie prawo do ustalenia odszkodowania za studzienkę kanalizacyjną, co miało nastąpić w odrębnej decyzji. Decyzją z 4 września 2001r. Wojewoda, po rozpoznaniu odwołania R. S. na powyższą decyzję Prezydenta Miasta, orzekł o utrzymaniu jej w mocy. R. S. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, który wyrokiem z dnia 15 czerwca 2005r., sygn. akt II SA/Gd 3449/01 z dnia 15 czerwca 2005r. oddalił skargę, wskazując w uzasadnieniu wyroku, że decyzja o wywłaszczeniu przedmiotowej nieruchomości bez odszkodowania jest ostateczna i rozstrzyga kwestię braku podstaw do ustalenia odszkodowania. R. S., pismem z dnia 29 stycznia 2006r., ponownie zwróciła się do Prezydenta Miasta o rozpatrzenie sprawy odszkodowania za ww. nieruchomość. Prezydent Miasta, po rozpatrzeniu tego wniosku, decyzją z dnia 2 października 2006r., powołując się na art. 105 § 1 K.p.a., orzekł o umorzeniu postępowania w sprawie odszkodowania za wywłaszczenie na rzecz Skarbu Państwa spornej nieruchomości. Uzasadniając rozstrzygnięcie, Prezydent Miasta wskazał, że decyzja wywłaszczeniowa z 1971r. jest decyzją ostateczną, która rozstrzyga sprawę spornego odszkodowania. Tym samym, skoro istnieje decyzja administracyjna rozstrzygająca sprawę odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość, to wniosek R. S. należy uznać za bezprzedmiotowy. Wojewoda, decyzją z dnia 10 lipca 2008r., w wyniku rozpoznania odwołania R. S. od powyższej decyzji Prezydenta Miasta, orzekł o utrzymaniu jej w mocy, podzielając w całości faktyczne i prawne podstawy jej rozstrzygnięcia. Nie zgadzając się z rozstrzygnięciem Wojewody, R. S. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji, ewentualnie stwierdzenia jej nieważności. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem. Na wstępie wyjaśnić należy skarżącej, że przedmiotem postępowania administracyjnego w niniejszej sprawie nie było zagadnienie dotyczące oceny zgodności z prawem cytowanej wyżej decyzji PWRN z dnia 25 lutego 1971 r., lecz wyłącznie zagadnienie dotyczące przyznania odszkodowania za wywłaszczoną wówczas nieruchomość. Jak wskazano wyżej, zagadnienie to było dwukrotnie przedmiotem postępowania przed organami administracji, które jednoznacznie wyjaśniły skarżącej, że zgodnie z obowiązującym wówczas prawem odszkodowanie za wywłaszczenie części nieruchomości przeznaczonej pod budowę ulicy, a nieprzekraczającej 25% całej działki następowało bez odszkodowania. Zgodnie z art. 170 Ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a przypadkach w ustawie przewidzianych inne osoby. Ponadto zgodnie z art. 153 p.p.s.a., ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. Z tych względów, Sąd oddalił skargę jako oczywiście bezzasadną. Na marginesie wskazać należy, że przedmiotem rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie nie była kwestia ustalenia odszkodowania za wywłaszczoną wówczas studzienkę kanalizacyjną, co skarżąca przyznała na rozprawie przed sądem w dniu 22 stycznia 2009r., wyjaśniając dodatkowo, iż odszkodowanie za tę studzienkę zostało rozstrzygnięte inną decyzją administracyjną i zostało jej w całości wypłacone (por. karta 66 akt sprawy).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło