II SA/Gd 66/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Bogusław Szumacher, Sędziowie: sędzia NSA Stanisław Nowakowski, asesor WSA Krzysztof Retyk (spr.), Protokolant Beata Kaczmar, po rozpoznaniu w dniu 8 lipca 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi D. C. na decyzję Wojewody [...] z dnia 20 grudnia 2001 r. Nr [...] w przedmiocie wymeldowania z pobytu stałego 1) uchyla zaskarżoną decyzję; 2) zasądza od Wojewody [...] na rzecz skarżącej kwotę 10 (dziesięć) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Zaskarżoną decyzją z dnia 20 grudnia 2001 r., nr [...], Wojewoda [...], po rozpoznaniu odwołania D. C. i K. C. od decyzji nr 6752 Prezydenta Miasta [...] z dnia 4 września 2001 r. o wymeldowaniu K. C. z miejsca pobytu stałego w lokalu nr 5 przy ul. [...] w B., uchylił zaskarżoną decyzję i odmówił wymeldowania. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Organ II instancji wskazał, iż Organ I instancji oparł swoje rozstrzygnięcie na części drugiej art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2001 r., nr 87, poz. 960, z póź. zm.). Organ I instancji ustalił bowiem, iż K. C. bez wymeldowania opuścił dotychczasowe miejsce pobytu stałego i nie przebywał w nim co najmniej przez okres sześciu miesięcy, a nowego miejsca pobytu nie można ustalić po mimo wskazania przez niego adresu do korespondencji w postaci numeru skrytki pocztowej. W dniu 4 grudnia 2001 r. K. C. zameldował się na pobyt tymczasowy a do odwołania od decyzji o wymeldowaniu dołączył kserokopię dokumentów świadczących o zawisłej sprawie przed sądem cywilnym dotyczącej podziału przedmiotowego lokalu. Z tych też względów Organ II instancji stwierdził, w uzasadnieniu decyzji, że należy rozpatrzyć przedmiotową sprawę pod kątem łącznego spełnienia przesłanek określonych w części pierwszej art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Zgodnie, bowiem z art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która utraciła uprawnienie wymienione w art. 9 ust. 2 powoływanej ustawy, tj. uprawnienie do przebywania w lokalu i bez wymeldowania się opuściła dotychczasowe miejsce pobytu stałego, albo osoby, która bez wymeldowania opuściła dotychczasowe miejsce pobytu stałego i nie przebywa w nim, co najmniej przez okres sześciu miesięcy, a nowego miejsca pobytu nie można ustalić. Przepis ten ustanawia dwie sytuacje, których wystąpienie daje podstawę do wydania decyzji administracyjnej o wymeldowaniu osoby z pobytu stałego, który zgodnie z art. 6 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych powinien być rozumiany jako zamieszkiwanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania. Pierwsza sytuacja dająca podstawę do wydania decyzji o wymeldowaniu wymaga łącznego spełnienia dwóch przesłanek, tj. utraty uprawnień do przebywania w lokalu i opuszczenie bez wymeldowania dotychczasowego miejsca pobytu stałego. Natomiast druga sytuacja stanowiąca podstawę do wymeldowania z miejsca pobytu stałego będzie spełniona w przypadku, w którym również wystąpią łącznie dwie przesłanki tj. opuszczenie bez wymeldowania dotychczasowego miejsca pobytu stałego i nie przebywanie w nim, co najmniej przez okres sześciu miesięcy oraz brak możliwości ustalenia nowego miejsca pobytu. Organ II instancji stwierdził, że w sposób jednoznaczny nie została wyjaśniona przesłanka opuszczenia lokalu przez K. C., natomiast jest bezspornym, iż nie utracił on prawa do lokalu ponieważ lokal, został przydzielony obojgu małżonkom na podstawie decyzji administracyjnej. Zdaniem Organu II instancji utrata uprawnień do lokalu następuje jedynie na podstawie prawomocnego orzeczenia sądu cywilnego o eksmisji. Organ II instancji z tych też względów uznał, iż nie zostały spełnione wszystkie przesłanki uzasadniające wydanie decyzji o wymeldowaniu z miejsca pobytu stałego, bowiem K. C. nie utracił uprawnień do przebywania w przedmiotowym lokalu. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego skarżąca D. C. nie zgodziła się z decyzją oraz podnosiła, iż nie mogła wystąpić do sądu cywilnego o eksmisję męża albowiem od siedmiu lat nie mieszkał w przedmiotowym lokalu. Wskazała również, że od 1990 r. była w separacji, a mąż nie płacił na utrzymanie mieszkania. W dniu 5 lipca 2004 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku wpłynęło pismo skarżącej wraz z kserokopią prawomocnego postanowienia Sądu Rejonowego w B. z dnia 13 lutego 2003 r. (Sygnatura akt [...]) w sprawie podziału majątku wspólnego, z którego wynika, iż prawo do przedmiotowego lokalu zostało przyznane skarżącej. W odpowiedzi na skargę Organ II instancji wniósł o oddalenie skargi oraz podtrzymał swoje stanowisko z uzasadnienia zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sad Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest zasadna i zasługuje na uwzględnienie jednakże z innych przyczyn niż te, na które wskazała skarżąca. Zdaniem Sądu jest bezspornym, iż K. C. opuścił i nie zamieszkiwał w przedmiotowym lokalu w chwili wydawania zaskarżonej decyzji, czego potwierdzeniem jest jego zameldowanie na pobyt czasowy pod innym adresem. W momencie orzekania w niniejszej sprawie również nie zamieszkiwał w przedmiotowym lokalu. Z przedstawionego prawomocnego postanowienia Sądu Rejonowego w B. z dnia 13 lutego 2003 r. (Sygnatura akt [...]) w sprawie podziału majątku wspólnego wynika, iż prawo do przedmiotowego lokalu zostało przyznane skarżącej. W niniejszej sprawie w chwili wydawania decyzji obowiązywał art. 15. ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych w brzmieniu następującym "organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która utraciła uprawnienie wymienione w art. 9 ust. 2 i bez wymeldowania się opuściła dotychczasowe miejsce pobytu stałego, albo osoby, która bez wymeldowania się opuściła dotychczasowe miejsce pobytu stałego i nie przebywa w nim co najmniej przez okres 6 miesięcy, a nowego miejsca jej pobytu nie można ustalić". W myśl art. 9 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych przy zameldowaniu na pobyt stały lub czasowy trwający ponad 2 miesiące należy przedstawić potwierdzenie uprawnienia do przebywania w lokalu (pomieszczeniu), w którym ma nastąpić zameldowanie. Sąd rozstrzygając niniejszą sprawę wziął pod uwagę, iż w wyroku z dnia 27 maja 2002 r. Trybunał Konstytucyjny (K 20/01 OTK-A 2002/3/34) stwierdził, że art. 9 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych jest niezgodny z art. 52 ust. 1 i art. 83 w związku z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Przepis ten z dniem 19 czerwca 2002 r. utracił moc, a tym samym przy wymeldowaniu na podstawie art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych z części pierwszej przepisu pozostała jedna przesłanka wymeldowania - osoba bez wymeldowania się opuściła dotychczasowe miejsce pobytu stałego. W stanie prawnym obowiązującym od 1 maja 2004 r., zgodnie z art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 2 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. Tym samym organ już nie musi badać tytułu prawnego do lokalu, lecz tylko i wyłącznie czy K. C. opuścił miejsce pobytu stałego. Mając powyższe na względzie Sąd stwierdza, iż zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów prawa materialnego - ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych - tj. art. 15 ust. 2. Z tych względów Sąd uwzględnił skargę na podstawie art. 145 § 1 ust. 1 pkt a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) w związku z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271, z póź. zm.). O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 97 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.