II SA/Gd 660/11
WyrokWSA w Gdańsku2011-10-26
Skład orzekający: Dorota Jadwiszczok, Katarzyna Krzysztofowicz, Jolanta Sudoł
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy prowadzenie działalności biurowej w lokalu mieszkalnym, nawet w ograniczonym zakresie i w połączeniu z celami mieszkalnymi i reprezentacyjnymi, stanowi zmianę sposobu użytkowania obiektu budowlanego w rozumieniu art. 71 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego, wymagającą zgłoszenia?Ratio decidendi
Prowadzenie działalności biurowej w lokalu mieszkalnym, nawet jeśli jest to działalność w ograniczonym zakresie i połączona z innymi celami, stanowi zmianę sposobu użytkowania obiektu budowlanego w rozumieniu art. 71 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego. Zmiana ta wpływa na wielkość i układ obciążeń budynku, co jest istotne z punktu widzenia bezpieczeństwa konstrukcji i wymaga zgłoszenia właściwemu organowi. Niewykonanie tego obowiązku skutkuje nakazem przywrócenia poprzedniego sposobu użytkowania lokalu.Stan faktyczny
Spółka A z o.o. użytkowała lokal mieszkalny jako siedzibę biura, co zostało stwierdzone podczas kontroli. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego wstrzymał użytkowanie lokalu i nałożył obowiązek przedstawienia dokumentów legalizacyjnych. Po bezskutecznym terminie, organ I instancji nakazał przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania lokalu. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał tę decyzję w mocy. Spółka wniosła skargę do WSA, zarzucając organom błędną wykładnię przepisów i niewłaściwe zastosowanie prawa.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Dorota Jadwiszczok Sędziowie: Sędzia WSA Katarzyna Krzysztofowicz (spr.) Sędzia WSA Jolanta Sudoł Protokolant Sekretarz Sądowy Izabela Adamowicz po rozpoznaniu w dniu 26 października 2011 r. na rozprawie sprawy ze skargi A Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w G. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 20 czerwca 2011 r., nr [...] w przedmiocie przywrócenia poprzedniego sposobu użytkowania lokalu oddala skargę.
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla miasta na prawach powiatu, postanowieniem z dnia 9 września 2009 roku, nr [...], wydanym w oparciu o art. 71a ust. 1 pkt. 1 i 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku - Prawo budowlane (tekst jednolity: Dz.U. z 2006 r., nr 156, poz. 1118 ze zm.) dalej w skrócie jako ustawa - Prawo budowlane, wstrzymał użytkowanie lokalu nr [...] w wielorodzinnym budynku mieszkalnym przy ul. N. [...] klatka [...] w G. i nałożył na "A" Spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością w G., właściciela i użytkownika tego lokalu, obowiązek przedstawienia, w terminie do dnia 30 października 2009 roku, dokumentów, o których mowa w art. 71 ust. 2 ustawy - Prawo budowlane tj. opisu i rysunku określającego usytuowanie obiektu budowlanego w stosunku do granic nieruchomości, z oznaczeniem części obiektu budowlanego, w której nastąpiła zmiana sposobu użytkowania, zaopiniowanego przez Wydział Inżynierii Ruchu Urzędu Miasta w zakresie bilansu miejsc postojowych i ich lokalizacji; zwięzłego opisu technicznego, określającego rodzaj i charakterystykę obiektu; oświadczenia, pod rygorem odpowiedzialności karnej, o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane; zaświadczenia Prezydenta Miasta o zgodności sposobu użytkowania lokalu nr [...] w budynku przy ul. N. [...] w G. jako lokalu biurowego z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego; ekspertyzy lokalu nr [...] użytkowanego jako lokal biurowy, wykonanej przez osobę posiadającą odpowiednie uprawnienia budowlane, zaopiniowanej przez rzeczoznawców do spraw: sanitarno-higienicznych, zabezpieczeń przeciwpożarowych, bezpieczeństwa i higieny pracy.
W uzasadnieniu postanowienia organ I instancji zawarł następujące informacje:
▪ postępowanie w tej sprawie wszczęto na wniosek Wspólnoty Mieszkaniowej budynku przy ul. N. [...] w G. "B;
▪ podczas przeprowadzonego w dniu 29 kwietnia 2009 roku dowodu z oględzin ustalono, że na korytarzu w wielorodzinnym budynku, na drzwiach wejściowych do lokalu nr A, umieszczony jest szyld firmy "A" Spółka z o.o.;
▪ lokal nr [...] jest dwupoziomowy i użytkowany w całości jako lokal biurowy "A" Spółki z o.o., która jest właścicielem tego lokalu;
▪ "A" Spółka z o.o. nie posiada zgody Wydziału Architektoniczno-Budowlanego Urzędu Miasta na zmianę sposobu użytkowania lokalu mieszkalnego nr [...] z przeznaczeniem na lokal biurowy;
▪ działka nr [...] k.m.[...] obręb G. przy ul. N. [...] zlokalizowana jest w obszarze, na którym obowiązują ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego;
▪ wg oświadczenia Wspólnoty Mieszkaniowej "B", firma "A" Sp. z o.o. korzysta z samochodów ciężarowych, które zajmują miejsca parkingowe przeznaczone na samochody osobowe mieszkańców budynku.
Organ I instancji wskazał nadto, że w przypadku niespełnienia w wyznaczonym terminie obowiązków wynikających z wydanego postanowienia, albo dalszego użytkowania tej części obiektu pomimo wstrzymania użytkowania, organ nadzoru budowlanego nakaże, na podstawie art. 71a ust. 4 ustawy - Prawo budowlane, przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania.
Następnie - decyzją z dnia 21 lipca 2010 roku, nr [...], wydaną na podstawie art. 71a ust. 4 ustawy - Prawo budowlane, organ I instancji nakazał "A" Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością, właścicielowi i użytkownikowi lokalu nr [...] w budynku przy ul. N. [...] klatka [...] w G., przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania tego lokalu - jako wyłącznie mieszkalnego.
W uzasadnieniu decyzji organ stwierdził, że właściciel lokalu nie zgłosił zamiaru zmiany sposobu użytkowania przedmiotowego lokalu. W wyznaczonym terminie nie wykonał również obowiązków nałożonych ww. postanowieniem. Organ dodał, że w środkach masowego przekazu, jako lokalizację siedziby Spółki, będącej właścicielem lokalu, nadal podaje się adres: G. ul. N. [...] [...]/[...].
Wskazując na treść art. 71 ust. 1 ustawy - Prawo budowlane, organ I instancji podniósł, że prowadzenie działalności biurowej w lokalu przeznaczonym na cele mieszkalne spowodowało zmianę warunków bezpieczeństwa pożarowego, pracy, higieniczno-sanitarnych i wielkość obciążeń w tym lokalu. Przedmiotowy lokal został wybudowany jako lokal mieszkalny, a nie jako lokal biurowy, czy też - jak wskazuje jego właściciel - jako lokal mieszkalny, jedynie w części użytkowany jako lokal biurowy. Organ przytoczył treść § 206 ust. 2 i § 204 ust. 1 i 4 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. nr 75, poz. 690 ze zm.) i stwierdził, że zgodnie z punktem 49. załącznika nr 1 do ww. rozporządzenia, jedną z polskich norm, o których mowa w § 204 ust. 4, jest norma PN-82/B-02003, opisująca m. in. dopuszczalne obciążenia zmienne równomiernie rozłożone, które są inne dla pokoi i pomieszczeń mieszkalnych, a inne dla pokoi biurowych. Organ I instancji wyjaśnił nadto, że w świetle powyższych ustaleń w sprawie nie zachodziły przesłanki umorzenia postępowania.
"A" Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w odwołaniu od powyższej decyzji wniosła o jej uchylenie i umorzenie postępowania z powodu jego bezprzedmiotowości, ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Wystąpiła też o przeprowadzenie dowodu z przesłuchania w charakterze świadków członków zarządu Spółki i A. B., a także ponowne przeprowadzenie kontroli w przedmiotowym lokalu. W uzasadnieniu odwołania stwierdzono, że wbrew stanowisku organu I instancji, przedmiotowy lokal, na drzwiach którego umieszczono szyld zawierający nazwę strony skarżącej, nie jest użytkowany w całości jako lokal biurowy, gdyż jest wykorzystywany do celów mieszkalnych przez członków zarządu Spółki, przyjeżdżających do Polski w związku działalnością Spółki, oraz reprezentacyjnych, w szczególności do organizowania spotkań z kontrahentami Spółki. W marginalnym natomiast zakresie pomieszczenia przedmiotowego lokalu wykorzystuje się do nieuciążliwych dla pozostałych mieszkańców budynku funkcji biurowych, a wskazana działalność odbywa się w zwyczajowo przyjętych ramach czasowych godzin pracy. Organ I instancji nie wskazał żadnego wyjaśnienia pozwalającego ustalić istotę zmiany warunków bezpieczeństwa pożarowego, pracy, higieniczno-sanitarnych i wielkości obciążeń w perspektywie okoliczności faktycznych związanych z użytkowaniem lokalu. Nie odniósł się również do wskazanych przez wnioskodawcę okoliczności użytkowania lokalu w sposób zgodny z jego pierwotnym przeznaczeniem, zgodnie ze stanem z chwili wejścia w posiadanie tegoż lokalu, wobec czego uznać należy, iż wydając zaskarżoną decyzję organ I instancji nie dokonał rozstrzygnięcia co do istoty sprawy.
Ponadto - w piśmie uzupełniającym odwołanie, skarżąca wskazała, że jako właściciel lokalu może swój lokal użytkować, a także umeblować, w dowolny sposób. Ustalenia dotyczące jedynej stwierdzonej przez organ I instancji uciążliwości, polegającej na parkowaniu na terenie Wspólnoty pojazdów Spółki, organ oparł wyłącznie na twierdzeniach skonfliktowanego z wnioskodawcą zarządu Wspólnoty, podczas gdy samochody Spółki jedynie sporadycznie parkują na terenie posesji, nie więcej niż w ilości trzech samochodów osobowych.
Decyzją z dnia 20 czerwca 2011 roku, nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2000 roku, nr 98, poz. 1071 ze zm. - dalej opisywanej skrótem k.p.a.) oraz art. 71a ust. 4 ustawy – Prawo budowlane, Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy stwierdził, że przez zmianę sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części należy rozumieć w szczególności podjęcie bądź zaniechanie w obiekcie budowlanym lub jego części działalności zmieniającej warunki: bezpieczeństwa pożarowego, powodziowego, pracy, zdrowotne, higieniczno-sanitarne, ochrony środowiska bądź wielkość lub układ obciążeń
(art. 71 ust. 1 pkt 2 ustawy - Prawo budowlane). Zmiana w tym zakresie wymaga zgłoszenia właściwemu organowi z załączeniem ustawowo określonych dokumentów. Organ stwierdził również, iż wprowadzenie do lokalu mieszkalnego nr {...] w wielorodzinnym budynku w G. przy ul. N. [...] funkcji użytkowej o charakterze biurowym stanowiło zmianę sposobu użytkowania tej części budynku, w której przedmiotowy lokal się znajduje. Dokonano jej bez wymaganego zgłoszenia. W tej sytuacji organ I instancji był zobligowany uruchomić procedurę przewidzianą przepisami art. 71a ust. 1 pkt. 1 i pkt 2 ustawy - Prawo budowlane. Postępowanie w rozpatrywanej sprawie nie było zatem bezprzedmiotowe. Zgromadzone w jego toku dowody, w tym dokumentacja fotograficzna, potwierdzają w stopniu wystarczającym fakt przeznaczenia pomieszczeń mieszkalnych na cele niemieszkalne, uprawniający do sformułowania wniosku, iż nastąpiła zmiana sposobu użytkowania części obiektu budowlanego (w związku z tezą z uzasadnienia do wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 kwietnia 1999 roku, sygn. akt IV SA 690/97, niepubl.). Organ podkreślił, iż pełnomocnik skarżącej przyznał, że lokal jest wykorzystywany w części do celów biurowych, a w części na potrzeby organizowania spotkań z kontrahentami, i wyjaśnił, że żadnego z tych sposobów użytkowania nie można zaliczyć do funkcji mieszkalnej. Bezpodstawne jest twierdzenie odwołującej się, że zmiana sposobu użytkowania nie nastąpiła, bo nowa funkcja użytkowa została tylko dołączona do pierwotnego sposobu użytkowania. Zdaniem organu, okazjonalne noclegi w biurze nie czynią z niego mieszkania w rozumieniu Prawa budowlanego. Przesłuchanie członków zarządu Spółki dla potwierdzenia niekwestionowanego faktu korzystania przez nich z przedmiotowego lokalu w celach mieszkalnych przy okazji ich pobytów w Polsce jest więc zbędne, ponieważ dowód taki nie podważyłby istoty przedmiotu postępowania w tej sprawie. Organ zaznaczył przy tym, iż istota zmiany sposobu użytkowania to w szczególności podjęcie bądź zaniechanie w obiekcie budowlanym lub jego części działalności zmieniającej warunki (...) bądź wielkość lub układ obciążeń, co nie wyczerpuje katalogu przesłanek takiej zmiany, bowiem jest nią, co do zasady, inny rodzaj użytkowania, który na ogół powoduje te zmiany. Organ pierwszej instancji w treści uzasadnienia przedstawił normatywną (PN-82/B-02008) różnicę, w obciążeniu zmiennym równomiernie rozłożonym, w zależności od przeznaczenia budowli i sposobów użytkowania pomieszczeń, dla pokoi i pomieszczeń w domach indywidualnych, czynszowych (...): 1,5 kN/m2, oraz dla wszelkich pokoi biurowych (...): 2,0 kN/m2. Co za tym idzie, kwestia korzystania przez samochody należące do odwołującej się z miejsc postojowych dla samochodów osobowych przy budynku nie stanowi jedynej uciążliwości przy zmianie sposobu użytkowania lokalu mieszkalnego w wielorodzinnym budynku na biuro firmy, która prowadzi działalność związaną z budową i remontami statków. Organ przytoczył także zawarte w § 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 roku w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, definicje mieszkania i lokalu użytkowego.
W skardze na powyższą decyzję "A" Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w G. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, zarzucając im naruszenie przepisów prawa materialnego, w szczególności art. 71 ust. 1 oraz art. 71a ust. 1 i 2 ustawy - Prawo budowlane, poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie oraz naruszenie przepisów postępowania, w szczególności art. 7 i art. 8 k.p.a.
W uzasadnieniu skargi zarzucono, iż organ odwoławczy nie wskazał podstaw do uznania za zasadne zastosowania wobec skarżącego sankcji przewidzianych w art. 71a ustawy - Prawo budowlane. Nie wyjaśnił bowiem, na czym konkretnie polega zmiana sposobu użytkowania przedmiotowego lokalu, ograniczając przedstawione stanowisko jedynie do stwierdzenia, że prowadzenie przez skarżącą działalności o charakterze biurowym w przedmiotowym lokalu stanowiło zmianę sposobu użytkowania. Skarżąca podniosła, że w lokalu tym nie prowadzi działalności usługowej, lokal stanowi jedynie siedzibę zarządu Spółki, który wykorzystuje go na cele reprezentacyjne i mieszkaniowe dla zagranicznych członków zarządu. Sposób korzystania z lokalu nie ma wpływu na wielkość lub układ obciążeń obiektu budowlanego, skoro w lokalu przebywają na co dzień dwie osoby, a ponadto jest on wykorzystywany w głównej mierze do celów noclegowych. Użytkowanie lokalu ma charakter tożsamy ze sposobem użytkowania innych, znajdujących się w budynku, lokali mieszkaniowych. Faktyczny zakres wykorzystywania przedmiotowego lokalu w pełni odpowiada definicji lokalu mieszkalnego zawartej w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 roku w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. W ocenie skarżącej, zaskarżonej decyzji - ze względu na jej lakoniczność oraz ograniczenie jej uzasadnienia w dużej mierze do cytowania przepisów prawa, nie sposób uznać za działanie organu zmierzające do pełnego i dokładnego wyjaśnienia istoty sprawy. Taka forma dokonanego rozstrzygnięcia uniemożliwia stronie pełne ustosunkowanie się do stanowiska organu odwoławczego w kwestii interpretacji przepisów prawa.
W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.
Rozpoznając niniejszą sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta co do zasady sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych - Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.).
Zgodnie z mającym zastosowanie w przedmiotowej spawie art. 71 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku - Prawo budowlane (tekst jednolity: Dz. U. z 2006 r., nr 156, poz. 1118 ze zm. - dalej jako ustawa - Prawo budowlane) przez zmianę sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części rozumie się w szczególności podjęcie bądź zaniechanie w obiekcie budowlanym lub jego części działalności zmieniającej warunki: bezpieczeństwa pożarowego, powodziowego, pracy, zdrowotne, higieniczno-sanitarne, ochrony środowiska bądź wielkość lub układ obciążeń.
Zmiana sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części sprowadza się zatem głównie do potrzeby ustalenia, czy i w jakim stopniu podjęcie lub zaniechanie w obiekcie budowlanym lub jego części działalności związanej z użytkowaniem wpływa na zmianę wymagań stawianych obiektowi, związanych głównie z bezpieczeństwem jego dalszego, zmienionego sposobu użytkowania.
W przedmiotowej sprawie organy obu instancji prawidłowo ustaliły, że nastąpiła zmiana sposobu użytkowania lokalu nr [...] w budynku przy ul. N. [...] w G. Z prawidłowo zgromadzonego materiału dowodowego wynika bowiem, że w lokalu przeznaczonym na cele mieszkalne rozpoczęto prowadzenie działalności biurowej, która powoduje zmianę wielkości i układu obciążeń.
Z akt administracyjnych sprawy wynika, że budynek, położny przy ul. N. [...] w G., jest budynkiem mieszkalnym wielorodzinnym z częścią usługową i garażem naziemnym. Zgodnie z treścią zaświadczenia Prezydenta Miasta o samodzielności lokali z dnia 25 kwietnia 2006 roku, w budynku tym, w klatce "[...]", znajduje się 19 lokali mieszkalnych o numeracji od 1 do 19 oraz jeden lokal usługowy. Bezspornym pozostawało, iż lokal nr [...] w budynku przy ul. N. [...] w G., został wybudowany jako lokal mieszkalny. W toku oględzin przedmiotowego lokalu, przeprowadzonych w dniu 29 kwietnia 2009 roku, reprezentujący skarżącą Spółkę prokurent R. B. jednoznacznie stwierdził, że przedmiotowy lokal (dwupoziomowy) użytkowany jest w całości jako lokal biurowy skarżącej Spółki, która jest jego właścicielem, zaś działalność biurowa w lokalu prowadzona jest od dnia 17 kwietnia 2009 roku. Ponadto pełnomocnik skarżącej Spółki - w piśmie z dnia 28 października 2009 roku, również przyznał, iż lokal ten jest użytkowany jako lokal biurowy, przy czym wyjaśnił, że - zdaniem skarżącej, Spółka wykorzystuje pomieszczenia lokalu do nieuciążliwych dla pozostałych mieszkańców budynku funkcji biurowych w marginalnym zakresie, w zwyczajowo przyjętych ramach czasowych godzin pracy, a nadto jest on wykorzystany w celach mieszkalnych, przez członków zarządu Spółki, którzy w nim nocują i wykorzystują go do celów reprezentacyjnych, w szczególności organizując spotkania z kontrahentami. Zdaniem Sądu, okoliczności wskazywane przez pełnomocnika Spółki nie zmieniają ustalenia, iż w przedmiotowym lokalu odbywa się działalność biurowa, a podnoszona przez pełnomocnika skarżącej kwestia wykorzystywania lokalu w celach spotkań zarządu spółki z kontrahentami również wskazuje na jego biurowy, a nie mieszkalny, charakter. Związana jest bowiem z działalnością gospodarczą Spółki.
W ocenie Sądu, przedstawione powyżej okoliczności faktyczne stanowiły wystarczającą podstawę do poczynienia prawidłowych ustaleń w przedmiocie zmiany sposobu użytkowania przedmiotowego lokalu. Przytaczane przez skarżącą Spółkę w toku przedmiotowego postępowania oraz w uzasadnieniu skargi fakty tych ustaleń nie mogły zmienić. Podkreślić bowiem należy, że podnoszona przez skarżącą okoliczność wykorzystywania lokalu w innych celach (np. noclegowych), oprócz prowadzonej w lokalu działalności biurowej, nie zmienia charakteru użytkowania lokalu jako lokalu biurowego. Nie może zatem prowadzić do wniosku, że w lokalu działalność biurowa nie jest prowadzona. Również okoliczność, że tylko część pomieszczeń jest wykorzystywana na działalność biurową, nie uzasadnia stanowiska, że w lokalu nie podjęto takiej działalności. Z tych też przyczyn, wnioski dowodowe, zawarte w odwołaniu, powołane na okoliczności wyżej wymienione, nie musiały zostać uwzględnione, albowiem przeprowadzenie zawnioskowanych dowodów, na okoliczności niekwestionowane w niniejszej sprawie (noclegi członków zarządu, spotkania z kontrahentami) nie zmieniłoby prawidłowo dokonanej przez organ odwoławczy oceny już zgromadzonego materiału dowodowego.
Wskazać w tym miejscu należy, że zgodnie z art. 5 ust. 2 ustawy - Prawo budowlane obiekt budowlany należy użytkować w sposób zgodny z jego przeznaczeniem. Z § 206 ust. 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 roku w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie wynika nadto, iż rozbudowa, nadbudowa oraz zmiana przeznaczenia budynku powinny być poprzedzone ekspertyzą techniczną stanu konstrukcji i elementów budynku, z uwzględnieniem stanu podłoża gruntowego. Zgodnie zaś z § 204 ust. 1 tegoż rozporządzenia konstrukcja budynku powinna spełniać warunki zapewniające nieprzekroczenie stanów granicznych nośności oraz stanów granicznych przydatności do użytkowania w żadnym z jego elementów i w całej konstrukcji. Jednocześnie w § 204 ust. 4 rozporządzenia wskazano, że warunki bezpieczeństwa konstrukcji, o których mowa w ust. 1, uznaje się za spełnione, jeżeli konstrukcja ta odpowiada Polskim Normom dotyczącym projektowania i obliczania konstrukcji. W załączniku nr 1 do ww. rozporządzenia zawarto wykaz wymienionych w rozporządzeniu Polskich Norm. W punkcie 49. wykazu wskazano normy powołane w § 204 ust. 4 rozporządzenia, spośród których, do wielkości i układów obciążeń odnosi się Polska Norma nr PN-82/B-02003 o tytule "Obciążenia budowli - Obciążenia zmienne technologiczne - Podstawowe obciążenia technologiczne i montażowe" (tekst wskazanej Polskiej Normy dostępny jest w formie wydawnictwa elektronicznego pod adresem www.aslan.com.pl). Zgodnie z pkt 3.2 tej normy, wartości charakterystyczne obciążeń zmiennych równomiernie rozłożonych w odniesieniu do stropów wynoszą: dla pokoi i pomieszczeń mieszkalnych 1,5 kN/m2, zaś dla wszelkich pokoi biurowych 2,0 kN/m2. Oznacza to, że inne są wielkości i układy obciążeń dla pomieszczeń i lokali mieszkalnych, inne zaś dla pomieszczeń i lokali biurowych. Wartości te nie są przy tym zależne od liczby osób mieszkających, czy też pracujących, w danym pomieszczeniu, czy też lokalu. Z tych względów uznać należało, że podjęcie w lokalu mieszkalnym działalności biurowej, zmienia warunki dotyczące wielkości i układu obciążeń i jako takie stanowi zmianę sposobu użytkowania części obiektu budowlanego w rozumieniu art. 71 ust. 1 pkt 2 ustawy - Prawo budowlane.
W świetle powyższych rozważań za bezzasadne należało uznać zarzuty zawarte w skardze. Organy obu instancji prawidłowo zastosowały bowiem art. 71 ust. 1 pkt 2 ustawy - Prawo budowlane, jak również w sposób szczegółowy wykazały, że
- wynikająca z podjęcia w przedmiotowym lokalu działalności biurowej, zmiana wielkości i układu obciążeń, spowodowała uregulowaną w art. 71 ust. 1 pkt 2 ustawy - Prawo budowlane, zmianę sposobu użytkowania przedmiotowego lokalu (który winien być użytkowany wyłącznie jako lokal mieszkalny, a był użytkowany jako lokal biurowy). Organy dokonały zatem prawidłowej wykładni ww. przepisu, który miał zastosowanie w przedmiotowej sprawie. Podkreślić przy tym należy, iż - wbrew twierdzeniom zawartym w skardze, czynnikiem wpływającym na zmianę wielkości i układu obciążeń nie jest ilość przebywających w lokalu osób, czy też okoliczność wykorzystywania lokalu - poza działalnością biurową, także na inne cele. Podkreślić również należy, że różnice w wielkości i układzie obciążeń dla pomieszczeń i lokali mieszkalnych oraz dla pomieszczeń i lokali biurowych wynikają z prawnie usankcjonowanej - na mocy
§ 204 ust. 4 ww. rozporządzenia - normy technicznej (opisana wyżej Polska Norma
PN-82/B-02003).
Zdaniem Sądu, wskazać nadto należy na szczególne wymogi, jakim muszą odpowiadać budynki biurowe. Zgodnie z treścią § 236 ust. 6 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 roku w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, określając wymaganą szerokość i liczbę przejść, wyjść oraz dróg ewakuacyjnych w budynku, w którym z przeznaczenia i sposobu zagospodarowania pomieszczeń nie wynika jednoznacznie maksymalna liczba ich użytkowników, liczbę tę należy przyjmować w odniesieniu do powierzchni tych pomieszczeń, przy czym dla pomieszczeń administracyjno-biurowych powierzchnia ta wynosi 5m2/osobę. Cytowane rozporządzenie w sposób szczególny określa również wymogi dotyczące dopuszczalnej mocy oświetlenia w budynkach typu biurowego (§ 180a ww. rozporządzenia). Inne są również wymagania w zakresie oszczędności energii i izolacyjności cieplnej dla budynków mieszkalnych, inne zaś dla budynków użyteczności publicznej (por. § 329 ww. rozporządzenia), do których zalicza się także budynki biurowe (definicja zawarta w § 3 pkt 6 rozporządzenia). Co za tym idzie, budynek biurowy, jako budynek użyteczności publicznej, musi spełniać wszystkie warunki techniczne określone dla tego typu obiektów. Opisane regulacje wskazują na różnice pomiędzy budynkami mieszkalnymi, a budynkami biurowymi. Zdaniem Sądu, również z tej przyczyny, właściciel lokalu usytuowanego w budynku mieszkalnym wielorodzinnym, chcący rozpocząć we własnym lokalu mieszkalnym działalność biurową, powinien, w drodze zgłoszenia, wykazać, że zamierzona działalność nie będzie naruszała wymogów zawartych w przepisach techniczno-budowlanych. Może bowiem dojść do sytuacji, w której - w wyniku powstawania w budynku mieszkalnym kolejnych lokali biurowych, budynek ten stanie się budynkiem biurowym. Zgodnie z treścią załącznika do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 grudnia 1999 roku w sprawie Polskiej Klasyfikacji Obiektów Budowlanych (PKOB) (Dz. U. nr 112, poz. 1316 ze zm.), "Budynki mieszkalne są to obiekty budowlane, których co najmniej połowa całkowitej powierzchni użytkowej jest wykorzystywana do celów mieszkalnych. W przypadkach, gdy mniej niż połowa całkowitej powierzchni użytkowej wykorzystywana jest na cele mieszkalne, budynek taki klasyfikowany jest jako niemieszkalny, zgodnie z jego przeznaczeniem." Działania zmierzające do zmiany stosunku powierzchni użytkowej wykorzystywanej do celów mieszkalnych do powierzchni użytkowej wykorzystywanej na cele niemieszkalne w danym budynku muszą zatem podlegać kontroli organów administracji.
Zmiana sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części wymaga, przed przystąpieniem do dokonania tej zmiany, dokonania zgłoszenia właściwemu organowi. W zgłoszeniu należy określić dotychczasowy i zmierzony sposób użytkowania obiektu lub jego części (art. 71 ust. 2 ustawy – Prawo budowlane). Do zgłoszenia należy dołączyć m.in. zwięzły opis techniczny, określający rodzaj i charakterystykę obiektu budowlanego oraz jego konstrukcję, wraz z danymi techniczno-użytkowymi, w tym wielkościami i rozkładem obciążeń, a w razie potrzeby, również danymi technologicznymi, jak również ekspertyzę techniczną, wykonaną przez osobę posiadającą uprawnienia budowlane bez ograniczeń w odpowiedniej specjalności. Wymienione dokumenty są podstawą do przeprowadzenia kontroli zgodności projektowanej zmiany sposobu użytkowania z przepisami techniczno-budowlanymi. Podmiotem zobowiązanym do dokonania zgłoszenia jest podmiot posiadający tytuł prawny do nieruchomości, co wynika z wymogu załączenia do zgłoszenia oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. W przedmiotowej sprawie podmiotem takim była skarżąca Spółka, jako właścicielka przedmiotowej nieruchomości lokalowej. Zgłoszenia, o jakim mowa
w ww. przepisach, Spółka jednak nie dokonała, a mimo to podjęła w przedmiotowym lokalu działalność biurową.
Konsekwencją stwierdzenia, że nastąpiła zmiana sposobu użytkowania przedmiotowego lokalu bez wymaganego zgłoszenia, był obowiązek organów nadzoru budowlanego wszczęcia procedury legalizacyjnej określonej w art. 71a ustawy - Prawo budowlane. Zgodnie z art. 71a ust. 1 ww. ustawy, w razie zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części bez wymaganego zgłoszenia, właściwy organ, w drodze postanowienia: 1) wstrzymuje użytkowanie obiektu budowlanego lub jego części; 2) nakłada obowiązek przedstawienia w wyznaczonym terminie dokumentów, o których mowa w art. 71 ust. 2. W przypadku stwierdzenia wykonania nałożonego obowiązku, właściwy organ, w drodze postanowienia ustala wysokość opłaty legalizacyjnej (art. 71a ust. 2 ustawy - Prawo budowlane). W przypadku jednak niewykonania w terminie obowiązku, o którym mowa w ust. 1, albo dalszego użytkowania obiektu budowlanego lub jego części, pomimo jego wstrzymania, właściwy organ, w drodze decyzji, nakazuje przewrócenie poprzedniego sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części (art. 71a ust. 4 ustawy – Prawo budowlane). Skoro skarżąca Spółka nie wykonała obowiązku nałożonego postanowieniem organu I instancji z dnia 9 września 2009 roku, słusznie w stosunku do Spółki wydano decyzję nakazującą przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania przedmiotowego lokalu jako lokalu wyłącznie mieszkalnego.
Biorąc powyższe pod uwagę Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał skargę za bezzasadną i na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), ją oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło