II SA/Gd 660/98
WyrokWSA w Gdańsku1998-10-29
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy uprawnienia wdowy po kombatancie mogą zostać przyznane, jeśli zmarły małżonek uzyskał uprawnienia wyłącznie z tytułu działalności w ORMO w latach 1944-1956, a ORMO nie było uznawane za zmilitaryzowaną służbę państwową?Ratio decidendi
Skarga nie mogła być uwzględniona, ponieważ zaskarżona decyzja była zgodna z prawem. Uprawnienia kombatanckie, w tym dla wdów, można było uzyskać z innych tytułów niż działalność w latach 1944-1956 w charakterze "uczestników walk o ustanowienie i utrwalenie władzy ludowej", jeśli dotyczyły one organizacji niebędących zmilitaryzowaną służbą państwową. ORMO nie było uznawane za taką służbę, co skutkowało pozbawieniem męża skarżącej posiadanych uprawnień i uniemożliwiało ich przeniesienie na wdowę.Stan faktyczny
Skarżąca wniosła skargę w przedmiocie odmowy przyznania jej uprawnień wdowy po kombatancie. Podstawą odmowy było stwierdzenie, że zmarły mąż skarżącej posiadał uprawnienia wyłącznie z tytułu działalności w ORMO w latach 1944-1956, a ORMO nie było uznawane za zmilitaryzowaną służbę państwową. Skarżąca zarzuciła naruszenie art. 1 ust. 2 pkt 6 ustawy.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
oddala skargę w przedmiocie odmowy przyznania uprawnień wdowy po kombatancie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga nie mogła być uwzględniona, albowiem zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem. Stosownie do art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego /t.j. Dz.U. 1997 nr 142 poz. 950 ze zm./ pozbawia się uprawnień kombatanckich między innymi osoby, które na mocy dotychczasowych przepisów uzyskały uprawnienia wyłącznie z tytułu działalności w latach 1944 - 1956 w charakterze "uczestników walk o ustanowienie i utrwalenie władzy ludowej".
Takie też uprawnienia posiadał zmarły mąż skarżącej.
Zgodnie z cyt. przepisem uprawnienia te zachowują osoby, które uzyskały je z innych tytułów określonych w ustawie. Jednym z nich jest przepis art. 1 ust. 2 pkt 6 ustawy, którego naruszenie zarzuca skarga, gdyż ostatecznie podstawą odmowy przyznania skarżącej uprawnień wdowy po kombatancie było przyjęcie, że ORMO nie było zmilitaryzowaną służbą państwową.
Naczelny Sąd Administracyjny podziela pogląd organu administracji w tym zakresie.
ORMO było organizacją, której cele i charakter określała początkowo cyt. wyżej uchwała Rady Ministrów z dnia 21 lutego 1946 r., a następnie ustawa z dnia 13 czerwca 1967 r. o Ochotniczej Rezerwie Milicji Obywatelskiej /Dz.U. nr 23 poz. 108/.
Była to organizacja społeczna zrzeszająca pełnoletnich obywateli /art. 3 ust. 1/ gotowych czynnie i w sposób zorganizowany uczestniczyć w ochronie ładu i porządku publicznego oraz w walce z rabunkami i innego rodzaju przestępstwami.
Nie była to więc organizacja zmilitaryzowana, gdyż przynależność do niej była dobrowolna w odróżnieniu od Straży Obywatelskiej, w której pełnienie służby było obowiązkowe /po r. art. 5 dekretu z dnia 1 marca 1946 r. o Straży Obywatelskiej na Obszarze Ziem Odzyskanych - Dz.U. nr 10 poz. 71/.
W świetle powołanych wyżej przepisów ORMO nie może być uznana za zmilitaryzowaną służbą państwową.
Na marginesie wskazać należy, że mąż skarżącej ukończył 18 rok życia 28 czerwca 1947 r., a więc w okresie, za który przyznano mu uprawnienia z tytułu udziału w walce o utrwalenie władzy ludowej był osobą niepełnoletnią.
Przeniesienie na wdowę po kombatancie uprawnień zmarłego małżonka na podstawie art. 20 ust. 3 ustawy uzależnione jest od posiadania /zachowania/ tych uprawnień przez samego kombatanta.
Skoro zatem istniały podstawy prawne do pozbawienia męża skarżącej dotychczas posiadanych uprawnień na podstawie art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy, to uprawnień tych nie można było przenieść na skarżącą.
Z tych też przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./, oddalił skargę.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło