II SA/Gd 662/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Gorzeń Sędziowie NSA Anna Orłowska NSA Marek Gorski (spr.) Protokolant Wioleta Gładczuk po rozpoznaniu w dniu 17 lutego 2005 r. na rozprawie sprawy ze skargi A.R. na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia 26 marca 2003 r. nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary dyscyplinarnej nagany 1) uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Komendanta Powiatowego nr [...] z dnia 14.02.2003 r.; 2) określa, iż wymienione wyżej decyzje nie mogą być wykonane. Komendant Wojewódzki Policji orzeczeniem z dnia 26 marca 2003 r. nr [...] utrzymał w mocy orzeczenie nr [...] z dnia 14 lutego 2003 r. Komendanta Powiatowego Policji o uznaniu winnym zarzucanego czynu i wymierzenia kary nagany policjantowi A.R.. Jako podstawę prawna organ wskazał § 30 ust. l oraz § 32 ust. l i 4 pkt l rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 19 grudnia 1997 roku w sprawie szczegółowych zasad i trybu udzielania wyróżnień oraz przeprowadzania postępowania dyscyplinarnego w stosunku do policjantów ( Dz. U. z 1998 r. Nr 4, poz. 14 ze zm.). W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy podał, że zostało przeprowadzone postępowanie dyscyplinarne przeciwko A.R. obwinionemu o naruszenie dyscypliny służbowej przez to, że: l) w okresie od 12 listopada 2002 roku do i 12 grudnia 2002 roku nie wykonał polecenia I Zastępcy Komendanta Powiatowego Policji mł. insp. mgr J.S. zawartego w piśmie KR - Pf -1571/2002 z dnia 06.11.2002 roku dotyczącego zapoznania się z treścią zarządzenia nr 16/02/pf Komendanta Głównego Policji z dnia 04.09.2002 r. w sprawie metod prowadzenia przez i Policję współpracy z osobowymi źródłami informacji, obserwacji i wykorzystywania obiektów specjalnych oraz form wykonywania czynności operacyjno-rozpoznawczych, wielokrotnie przekazywanego ustnie przez Naczelnika Sekcji Kryminalnej Komisariatu Policji w R. podkom. J.K. na porannych odprawach służbowych w trakcie pracy bieżącej pracowników sekcji, tym samym nie podnosząc swoich kwalifikacji zawodowych nie wypełnił obowiązków wynikających z pkt II ust. l i 6 zakresu obowiązków detektywa Sekcji Kryminalnej Komisariatu Policji w R.; 2) w tym samym czasie nie wykonał polecenia I Zastępcy Komendanta Powiatowego Policji mł. insp. mgr J.S. zawartego w piśmie KR-pf-1571/2002 z dnia 06.11.2002 roku dotyczącego wytypowania kandydata na współpracownika, wielokrotnie przekazywanego ustnie przez Naczelnika Sekcji Kryminalnej 1 Komisariatu Policji w R. podkom. J.K. na porannych odprawach służbowych w trakcie pracy bieżącej pracowników sekcji, tym samym nie wypełnił obowiązku wynikającego z pkt. II ust. l zakresu obowiązków detektywa Sekcji Kryminalnej Komisariatu Policji w R.. Orzeczeniem organu I instancji A.R. został uznany winnym zarzucanych mu czynów i wymierzono mu karę dyscyplinarną nagany. Obwiniony odwołał się do Komendanta Wojewódzkiego Policji, twierdząc, że nikt nie przekazał mu informacji o konieczności zapoznania się z treścią zarządzenia nr 16/02/pf Komendanta Głównego Policji z dnia 04.09.2002 r. w sprawie metod prowadzenia przez Policję współpracy z osobowymi źródłami informacji, obserwacji i wykorzystywania obiektów specjalnych oraz form wykonywania czynności operacyjno-rozpoznawczych. Tym samym nie miał obowiązku podjęcia kroków w celu wytypowania kandydata na współpracownika w terminie do 12 grudnia 2002 r. Pismo KR-pf-1571/2002 I Zastępcy Komendanta Powiatowego Policji mł. insp. mgr J.S. nie wyznaczało terminu do wytypowania kandydata na współpracownika do 12 grudnia 2002 r. Świadkowie w sprawie jedynie wyrażają przekonanie, że słyszeli na odprawach o treści tego polecenia, co nie jest równoznaczne z tym, iż obwiniony był poinformowany o jego treści. Natomiast nie została wyjaśniona sprawa, czy A.R. brał udział w odprawach służbowych, na których była o tym mowa. W okresie, o którym mówi orzeczenie miał częste służby w godzinach 6-14, oraz 14-22 i mógł nie brać udziału w kilku odprawach służbowych. Powtórzył twierdzenia podniesione w postępowaniu dyscyplinarnym, że miał problemy z wypożyczeniem powyższego zarządzenia podobnie jak świadek M.B.. Nie czuje się winny popełnienia zarzucanych mu czynów. Organ II instancji utrzymując w mocy decyzje organu I instancji wziął pod uwagę stanowisko Naczelnika Sekcji Kryminalnej podkom. J.K., który stwierdził, że wielokrotnie informował na codziennych odprawach i w indywidualnych rozmowach z pracownikami sekcji o treści pisma KR-pf-1571/02 I Zastępcy Komendanta Powiatowego Policji i terminie zapoznania się funkcjonariuszy z zarządzeniem nr 16/02/pf KGP oraz o konieczności dokonania zmian w prowadzonych formach pracy operacyjnej. Potwierdzili to również inni funkcjonariusze przesłuchani w postępowaniu dyscyplinarnym. Ponadto obwiniony nie zgłaszał trudności związanych z dostępem do zarządzenia nr 16/02/pf. Zdaniem organu odwoławczego materiał dowodowy zebrany w sprawie jest wystarczający do oceny zdarzenia. Jako niewiarygodne uznane zostały wyjaśnienia A.R. ponieważ inni policjanci wykonali czynności wynikające z poleceń I Zastępcy Komendanta Powiatowego Policji. Częściowo w zakresie przekwalifikowania osobowych źródeł informacji wykonał je również obwiniony. Twierdzenia obwinionego o trudnościach w uzyskaniu dokumentów nie znajdują również potwierdzenia w zeznaniach innych świadków. Dnia 25 kwietnia 2003 r. A.R. zaskarżył powyższą decyzję Komendanta Policji. W skardze zarzucił organowi II instancji nie odniesienie się do wszystkich zarzutów zawartych w odwołaniu. W szczególności brak w aktach sprawy pisma KR-pf-1571/02, uznanie jego winy na podstawie zeznań świadków, którzy wyrażają jedynie przypuszczenie, że powinien on słyszeć o wyznaczonym terminie zapoznania się z zarządzeniem Komendanta Głównego Policji oraz odrzucenia zeznań sierż. M.B., które potwierdzają jego twierdzenia. Nadto zarzucił brak obiektywizmu prowadzącej postępowanie dyscyplinarne asp. D.M.. Według skarżącego podobne sformułowania w protokołach przesłuchań świadków mogą świadczyć o wymuszaniu zeznań przez prowadzącą postępowanie. W odpowiedzi na skargę organ II instancji podtrzymał twierdzenia zawarte w swojej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. Organ uznał postępowanie dyscyplinarne za prowadzone zgodnie z przepisami, z zachowaniem zasad bezstronności, obiektywizmu i profesjonalizmu oraz należnym zaangażowaniem przez prowadzącego postępowanie. Zbieżność treści zeznań oraz użytych sformułowań wynika z przedmiotu sprawy i nie jest dowodem wymuszania zeznań. Przeprowadzone dowody z zeznań świadków i oraz grafików służby wskazują na prawidłowy sposób postępowania w przedmiocie zapoznania funkcjonariuszy z pismem KR-pf-1571/02. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Na wstępie należy wskazać, że stosownie do art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Sądy administracyjne zgodnie z ustawą z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Postępowanie dyscyplinarne w sprawie policjanta było, w momencie orzekania, regulowane przepisami ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (tj; Dz.U. z 2002 r. Nr 7, poz. 58 ze zm.) oraz wydanego na jej podstawie rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 19 grudnia 1997 r. w sprawie szczegółowych wyróżnień oraz przeprowadzania postępowania dyscyplinarnego w stosunku do policjantów (Dz.U z 1998 r. Nr 4, poz. 14 ze zm.). Na mocy § 45 tego rozporządzenia w zakresie nie uregulowanym rozporządzeniem stosuje się przepisy kodeksu postępowania administracyjnego. Postępowanie dyscyplinarne ma na celu wszechstronne wyjaśnienie okoliczności i przyczyn popełnienia przewinienia lub naruszenia dyscypliny służbowej, którą stanowić może czyn policjanta popełniony w czasie służby lub podczas wykonywania zadań albo czynności służbowych, a także wyjątkowo za przewinienie można uznać czyn popełniony przez policjanta poza czasem służby lub nie związany z wykonywaniem zadań albo czynności służbowych, jeżeli przepisy szczególne przewidują odpowiedzialność dyscyplinarną (§ 9 rozporządzenia). Urzeczywistnieniu tego założenia są podporządkowane wszelkie przepisy proceduralne, które regulują postępowanie dyscyplinarne. Nadrzędnym obowiązkiem prowadzącego postępowanie jest przestrzeganie przepisów i ich interpretowanie w zgodzie z celem postępowania. Dopiero wszechstronne zbadanie sprawy i jednoznaczne ustalenia upoważniają do uznania policjanta winnym zarzucanego mu czynu i wymierzenia mu kary dyscyplinarnej. W niniejszej sprawie Sąd uznał, że przesłanki te nie zostały spełnione. Kwestią zasadniczą w sprawie pozostaje; czy A.R. dostał polecenie służbowe o zapoznaniu się z zarządzeniem nr 16/02/pf i wytypowania kandydata na współpracownika do dnia 12 grudnia 2002 r. Dopiero pozytywna odpowiedź na to pytanie pozwala na tle innych okoliczności sprawy uznać policjanta winnym naruszenia dyscypliny służbowej. Jest sprawą oczywistą, że aby uznać policjanta winnym nie wykonania polecenia służbowego musi on być o tym poleceniu skutecznie poinformowany. A.R. konsekwentnie twierdził, że nie otrzymał polecenia służbowego zapoznania się z przedmiotowym zarządzeniem oraz wytypowania osoby do współpracy w określonym terminie. Jest wątpliwe, czy A.R. otrzymał do zapoznania się zarządzenie 16/02/pf. Brak nazwiska policjanta w karcie zapoznania się z treścią aktu prawnego świadczy o nieprawidłowym obiegu dokumentów w Komisariacie Policji w R. i podważa twierdzenia J.K.. Karta ta winna zawierać nazwiska wszystkich funkcjonariuszy, którzy mają obowiązek zapoznać się z dokumentem oraz ich podpisy z datą zapoznania się z jego treścią. Z orzeczenia organu II instancji wynika, że Naczelnik Sekcji Kryminalnej wielokrotnie na odprawach i w indywidualnych rozmowach przypominał o konieczności zapoznania się z zarządzeniem i wytypowania kandydatów do współpracy, ale nie zostało ustalone, kiedy i czy rzeczywiście zostało to polecenie przekazane A.R.. Nikt z policjantów w tym jego bezpośredni przełożony nie potwierdził jednoznacznie, że skarżącemu wydane zostało polecenie służbowe i kiedy zostało mu ono wydane. Argument, że skoro inni policjanci wykonali czynności wynikające z polecenia służbowego a zatem wiedzieli o poleceniu służbowym to i skarżący jako policjant z wieloletnim stażem powinien był wiedzieć o poleceniu, w ocenie Sądu nie wytrzymuje krytyki. Mogło się, bowiem tak zdarzyć, że w danej sprawie tyko jeden policjant nie otrzymał polecenia służbowego. To organ ma wyjaśnić sprawę i ustalić fakty a nie kierować się domniemaniami. Reasumując, Sąd stoi na stanowisku, że wbrew twierdzeniom organu materiał dowodowy nie jest wystarczający do oceny zaistniałego zdarzenia. Ponieważ nie wiadomo czy A.R. wiedział o poleceniu zapoznania się z zarządzeniem 16/02/pf w określonym terminie, nie można rozstrzygać również o winie skarżącego w przedmiocie wytypowania osoby do współpracy w terminie do dnia 12 grudnia 2002 r. Ze względu na powyższe okoliczności Sąd stwierdził naruszenie przez organy przepisu § 9 rozporządzeniu Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 19 grudnia 1997 r. w sprawie szczegółowych wyróżnień oraz przeprowadzania postępowania dyscyplinarnego w stosunku do policjantów (Dz.U. z 1998 r. Nr 4, poz. 14 ze zm.) i na podstawie art. 145 § 1 ust. 1 lit. c w związku z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł o uchyleniu obu decyzji. Z uwagi na treść wyroku sąd orzekł także w trybie art. 152 powyższej ustawy.