II SA/Gd 662/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Elżbieta Kowalik-Grzanka Sędziowie : sędzia WSA Felicja Kajut (spr.) sędzia NSA Anna Orłowska Protokolant: Hanna Tarnawska po rozpoznaniu w dniu 25 maja 2006 r. na rozprawie sprawy ze skargi D. T. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 13 sierpnia 2004 r., nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania w sprawie obiektu budowlanego uchyla zaskarżone postanowienie. II SA/Gd 662/04 U z a s a d n i e n i e Decyzją z dnia 9 czerwca 2004r. nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nakazał D. T. doprowadzenie obiektu w budynku mieszkalno-usługowym usytuowanym na działce nr [...], przy ul. [...] do stanu zgodnego z prawem poprzez zamurowanie otworu drzwiowego znajdującego się od strony działki nr [...], w terminie do 30 września 2004 r. D. T. wniosła od powyższej decyzji odwołanie wnosząc o jej uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji celem wyjaśnienia całokształtu okoliczności faktycznych sprawy. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia 13 sierpnia 2004 r., nr [...] stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania. W świetle dokonanych przez organ odwoławczy ustaleń przedmiotowa decyzja, zawierająca prawidłowe pouczenie o środku oraz terminie jej zaskarżenia, doręczona została stronie zastępczo (poprzez złożenie w placówce pocztowej – awizo z dnia 14 czerwca 2004r.) w dniu 21 czerwca 2004 r., a zatem ustawowy termin do wniesienia odwołania upłynął z dniem 5 lipca 2004 r. Natomiast D. T. wniosła odwołanie w dniu 15 lipca 2004 r. (data stempla pocztowego). Kolejnym postanowieniem z dnia 15 września 2004 r., nr [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, po rozpatrzeniu wniosku D. T., odmówił jej przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 9 czerwca 2004 r. D. T. złożyła skargę na oba wyżej wymienione postanowienia. W skardze na postanowienie z dnia 18 sierpnia 2004r. skarżąca zakwestionowała dokonane przez organ nadzoru budowlanego ustalenia stanu faktycznego. Skarżąca złożyła odwołanie w terminie, gdyż zgodnie z informacją pozostawioną w skrzynce pocztowej odebrała korespondencję w terminie wskazanym w awizo, potem zaś, w zakreślonym przez organ I instancji terminie skarżąca złożyła - zgodnie z pouczeniem - odwołanie. Zdaniem skarżącej nie może ona ponosić negatywnych konsekwencji z tytułu błędów popełnionych przez urząd pocztowy, który dwukrotnie awizował przesyłkę. Nadto, w piśmie z dnia 19 lipca 2004r. organ I instancji stwierdził, że odwołanie zostało złożone w terminie. Skarżąca stwierdziła również, że jeżeli odebrała korespondencję w terminie z poczty zgodnie z pouczeniem, to nie mogła przewidywać faktu upływu terminu. Gdyby strona miała świadomość zaistniałej sytuacji - a co nie miało miejsca z uwagi na brak odpowiedniego pouczenia - z pewnością złożyłaby odwołanie w krótszym terminie. Skarżąca nie może zatem ponosić negatywnych konsekwencji braku prawidłowego pouczenia o skutkach prawnych awizowania korespondencji, mimo jej odebrania w terminie. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi podtrzymując argumentację zawartą w motywach zaskarżonego postanowienia. Stwierdził nadto, że zarzut braku pouczenia strony o procedurze doręczeń jest bezpodstawny, ponieważ normy prawa nie nakładają na organ administracji publicznej takiego obowiązku. Wyrokiem z dnia 15 marca 2005r. sygn. akt II SA/Gd 663/04 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku orzekł o uchyleniu postanowienia Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 15 września 2004 r., nr [...], którym odmówił D. T. przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 9 czerwca 2004 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) rozstrzygając w granicach danej sprawy, sąd administracyjny nie jest związany granicami skargi. Dokonując kontroli zaskarżonego postanowienia Sąd uznał, że należało je uchylić. Zgodnie z art. 134 k.p.a. organ odwoławczy w drodze postanowienia stwierdza uchybienie przez stronę terminu do wniesienia odwołania od decyzji organu pierwszej instancji. Podstawowym bowiem warunkiem skuteczności wniesienia przez stronę odwołania jest zachowanie czternastodniowego terminu do wniesienia odwołania od dnia doręczenia decyzji (art. 129 § 2 k.p.a.). Organ odwoławczy jest zatem zobowiązany w postępowaniu wstępnym zbadać, czy odwołanie zostało wniesione w przewidzianym przepisami prawa terminie, a w przypadku uchybienia terminu - do stwierdzenia wniesienia odwołania z uchybieniem terminu. Tym samym podstawowym obowiązkiem organu jest należyte zbadanie, czy przesyłka –tutaj decyzja organu pierwszej instancji - została prawidłowo doręczona, tak jak stanowią to przepisy art. 42 - 44 k.p.a. W aktach sprawy administracyjnej znajduje się zwrotne poświadczenie odbioru przez D. T. decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia z dnia 9 czerwca 2004r. Zakreślono na jego odwrocie pkt 2 dotyczący doręczenia pisma sąsiadowi – dozorcy domu, po czym, w tym samym punkcie zakreślono zapis, że umieszczono w drzwiach mieszkania zawiadomienie o powyższym fakcie. Z kolei w pkt 3 stwierdzono, że "Wobec niemożności doręczenia pisma adresatowi i braku osoby, która podjęłaby się oddać adresatowi, złożyłem je w dniu 14.06.2004r. w Urzędzie Pocztowo-Telekomunikacyjnym Nr 23" po czym w miejscu, gdzie winno być wskazanie miejsca, w którym umieszczono zawiadomienie o powyższym, znajduje się nieczytelny, składający się z dwóch słów zapis i również nieczytelny podpis. Przepis art. 44 k.p.a. wymaga, by o złożeniu pisma w placówce pocztowej (jak to miało miejsce w niniejszej sprawie) pozostawić zawiadomienie w skrzynce pocztowej lub na drzwiach adresata. Należy zatem stwierdzić, że znajdujące się w aktach potwierdzenie odbioru decyzji budzi wątpliwości co do jego prawidłowości, co z kolei nie pozwało, bez dokonania dodatkowych ustaleń, na przyjęcie, iż decyzja została właściwie doręczona, tak jak to uznał organ odwoławczy w dniu 5 lipca 2004r. ( doręczenie zastępcze). Tym bardziej, że urząd pocztowy ponownie awizował w/w przesyłkę, co zdawałoby się świadczyć o tym, że uznał on, iż taka potrzeba w tym przypadku zachodzi. Z kolei organ pierwszej instancji nie miał wątpliwości, że za dzień doręczenia stronie swojej decyzji należało uznać dzień 2 lipca 2004r., a co wynika z treści jego pisma z dnia 19 lipca 2004r., w którym przekazał odwołanie wyraźnie podkreślając, że odwołanie wpłynęło w terminie, co jednak zostało zignorowane przez organ odwoławczy. Nadto przy rozpatrywaniu niniejszej sprawy nie można pominąć faktu, że tutejszy Sąd wyrokiem z dnia 15 marca 2005r. sygn. akt II SA/Gd 663/04 orzekł o uchyleniu postanowienia Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Gdańsku z dnia 15 września 2004r., nr [...], którym odmówiono skarżącej przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 9 czerwca 2004 r. Z konstrukcji art. 58 i 59 k.p.a. wynika, że rozpatrzenie wniosku o przywrócenie terminu do złożenia odwołania musi poprzedzać rozstrzygnięcie w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania. Ewentualne wydanie postanowienia przywracającego termin do wniesienia odwołania czyni bezprzedmiotowym wydanie postanowienia o uchybieniu terminu do złożenia odwołania. Z kolei obowiązywanie postanowienia stwierdzającego uchybienie terminu do złożenia odwołania powoduje niemożność przywrócenia takiego terminu, tym samym winno być ono wyeliminowane z obrotu prawnego. Można to uczynić jedynie poprzez złożenie skargi do sądu administracyjnego, bowiem nie można go wzruszyć w trybie wskazanym w art. 126 k.p.a. Reasumując powyższe należy stwierdzić, że zaskarżone postanowienie zostało wydane z naruszeniem powołanych wyżej przepisów kodeksu postępowania administracyjnego i naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Z powyższych względów orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Wskazania co do dalszego toku postępowania wynikają z powyższych rozważań. Jednocześnie Sąd pominął w wyroku, mając na uwadze dyspozycję art. 152 w/w aktu prawnego, orzeczenie w przedmiocie niemożności wykonania zaskarżonego orzeczenia. W ocenie Sądu wykładnia celowościowa prowadzi do wniosku, że art. 152 w/w ustawy odnosi się do aktów lub czynności które podlegają wykonaniu. Ratio legis powołanego przepisu wskazuje, że jego stosownie ma zabezpieczyć stronę, której skarga została uwzględniona przed ewentualnym wykonaniem przez organ, przed uprawomocnieniem się wyroku, aktu uchylonego przez Sąd. W niniejszej sprawie nie istnieją zaś podstawy przemawiające za odniesieniem się do kwestii wykonalności w/w aktu do czasu uprawomocnienia się orzeczenia.