II SA/Gd 663/08
WyrokWSA w Gdańsku2009-05-13
Skład orzekający: Janina Guść, Wanda Antończyk, Tamara Dziełakowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżący, który utracił przymiot strony postępowania w toku jego prowadzenia, może skutecznie wnieść odwołanie od decyzji organu pierwszej instancji, jeśli decyzja ta nie rozstrzyga o jego uprawnieniach ani nie nakłada na niego obowiązków?Ratio decidendi
Organ odwoławczy prawidłowo umorzył postępowanie odwoławcze, ponieważ skarżący utracił przymiot strony w rozumieniu art. 28 kpa w związku ze zmianą przebiegu planowanej inwestycji, która przestała obejmować jego działki. W takiej sytuacji skarżący nie posiada interesu prawnego do wniesienia odwołania, a decyzja organu pierwszej instancji nie rozstrzyga o jego uprawnieniach ani nie nakłada na niego obowiązków.Stan faktyczny
Skarżący J. L. wniósł skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego umarzającą postępowanie odwoławcze w sprawie ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego. Postępowanie dotyczyło budowy kanalizacji i modernizacji sieci wodociągowej, której przebieg został zmieniony w toku postępowania, wyłączając działki skarżącego. Skarżący kwestionował prawo gminy do dysponowania działkami, na które planowano inwestycję, powołując się na toczący się spór sądowy o posiadanie tych działek.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Janina Guść Sędziowie: Sędzia WSA Wanda Antończyk Sędzia WSA Tamara Dziełakowska (spr.) Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Małgorzata Kuba po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 kwietnia 2009 r. przy udziale Prokuratora Prokuratury Apelacyjnej w Gdańsku Bożeny Kiecol sprawy ze skargi J. L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 25 czerwca 2008 r., nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego w sprawie ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego oddala skargę.
Przedmiotem wniesionej przez J. L. skargi jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego umarzająca postępowanie odwoławcze w sprawie ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego.
Zaskarżona decyzja została podjęta w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych:
Postępowanie administracyjne zainicjował wniosek Gminy L. o ustalenie lokalizacji inwestycji celu publicznego polegającego na budowie kanalizacji sanitarnej i modernizacji sieci wodociągowej w miejscowościach S. i T. Zgodnie z wnioskiem teren planowanej inwestycji obejmował między innymi działki nr [...], [...], [...] i [...] stanowiące własność skarżącego oraz działki nr [...] i [...] położone w S., które stosownie do informacji z ewidencji gruntów stanowiły własność Skarbu Państwa. Po zawiadomieniu stron o wszczęciu postępowania skarżący wniósł do organu pismo w którym oświadczył, że nie wyraża zgody na prowadzenie inwestycji przez teren jego działek [...], [...], [...] i [...] oraz "w gruntach w których jest prowadzona sprawa sądowa nr sygn. akt I C 377/05". Na skutek tego oświadczenia skarżącego przebieg planowanej inwestycji został w toku postępowania zmieniony w taki sposób, że nie obejmował już działek skarżącego nr [...], [...],[...] i [...]. Odnośnie działek [...] i [...], a więc tych których dotyczyła podana sprawa sądowa, planów inwestycyjnych nie zmieniono. Przedmiotem sprawy I C 377/05 prowadzonej w Sądzie Rejonowym w W. była ochrona naruszonego posiadania fragmentów dróg istniejących na w/w działkach. Wyrokiem z dnia 30 października 2007 r. Sąd uwzględniając powództwo Gminy L. zobowiązał pozwanego J. L. do doprowadzenia pasa gruntu do stanu sprzed naruszeń poprzez usunięcie zrobionych nasypów ziemnych. Wyrok ten – zgodnie z oświadczeniem skarżącego – nie jest prawomocny, gdyż do chwili obecnej nie została rozpoznana wniesiona przez niego apelacja. Organ I instancji ustalił jednak, że w odniesieniu do działek nr [...] i [...] zostały wydane decyzje komunalizacyjne stwierdzające nabycie ich własności przez Gminę L. na podstawie art. 18 ust. 1 w zw. z art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. Przepisy wprowadzające ustawę o pracownikach samorządowych ( Dz. U. z 1990 r., Nr 32, poz. 191 ze zm. ). W aktach administracyjnych znajdują się w/w decyzje Wojewody z dnia 17 lipca 2000 r. ( dotyczy działki nr [...] ) i z dnia 3 października 2007 r. ( dotyczy działki nr [...] ). W tych okolicznościach Wójt decyzją z dnia 25 lutego 2008 r. wskazując na art. 50 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym ustalił warunki lokalizacji inwestycji celu publicznego dla planowanej inwestycji wyznaczając jej przebieg m. in. przez teren działek [...] i [...] z pominięciem innych działek wskazanych w piśmie skarżącego.
Odwołanie od tej decyzji złożył skarżący. W odwołaniu tym wskazał na brak swojej zgody co do budowy inwestycji na terenie jego nieruchomości w tym również na działkach nr [...] i [...] co do których trwa sprawa sądowa. Skarżący zarzucił, że "urząd nie posiada prawa własności spornych działek, nie może zatem naruszać własności i ustalać projektu inwestycyjnego".
Przekazując odwołanie skarżącego Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu organ I instancji w piśmie z dnia 28 marca 2008 r. wskazał, że wydaną decyzję doręczył skarżącemu jedynie omyłkowo, albowiem wskutek uwzględnienia jego wniosku o wyłączenie działek nr [...], [...], [...], [...] z terenu planowanej inwestycji skarżący utracił przymiot strony postępowania.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 kpa umorzyło postępowanie odwoławcze. W uzasadnieniu wydanej w dniu 25 czerwca 2008 r. decyzji administracyjnej Kolegium wyjaśniło, że postępowanie odwoławcze może zostać skutecznie wszczęte jedynie przez uprawniony podmiot, czyli przez osobę, która ma interes prawny w prowadzonym postępowaniu administracyjnym stosownie do art. 28 kpa. Wskazując, że z przedmiotowej inwestycji wyłączono działki stanowiące własność skarżącego ( nr [...], [...], [...] i [...] ), a działki nr [...] i [...] stanowią własność Gminy L. organ odwoławczy stwierdził, iż brak jest podstaw prawnych do uznania skarżącego za stronę postępowania.
W skardze na powyższą decyzję J. L. wskazał na toczące się postępowanie sądowe w sprawie I C 377/05 i zarzucił, że "spór o drogę [...] i [...] nie jest założony w księgach wieczystych" i że "niniejsza kanalia ma przebiegać przez środek jego gruntów gdzie nie zostały przeprowadzone żadne rozgraniczenia". W piśmie precyzującym przedmiot skargi skarżący stwierdził, że przedmiotowa inwestycja dotyczy gruntów, których jest właścicielem.
W odpowiedzi na skargę wniesiono o jej oddalenie.
W toku rozpoznawanej sprawy sądowoadministracyjnej skarżący złożył do akt dokumenty odnoszące się do sprawy I C 377/05 tj. pozew Gminy o ochronę naruszonego posiadania oraz wyrok Sądu Rejonowego w W. wraz z uzasadnieniem. W złożonym w dniu 9 września 2009 r. piśmie skarżący wyraził pogląd, że dopóki trwa spór o własność nieruchomości to organ nie powinien rozstrzygać o przebiegu inwestycji przez teren tej nieruchomości. Skarżący przedłożył także szereg innych dokumentów m. in. kosztorys na odbudowę drogi na działkach [...] i [...], odpis z księgi wieczystej swojej nieruchomości o numerze [...] oraz kserokopię aktu notarialnego umowy darowizny na podstawie której nabył własność nieruchomości w S. Dokumenty te w swojej treści nie wymieniają działek o numerach geodezyjnych [...] i [...].
Prokurator Prokuratury Apelacyjnej w Gdańsku, która zgłosiła udział w przedmiotowej sprawie wniosła o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna, albowiem zaskarżona decyzja odpowiada prawu. Rację ma organ odwoławczy, że w sytuacji gdy w toku postępowania zmieniono przebieg planowanej przez Gminę L. inwestycji w taki sposób że nie obejmuje on działek stanowiących własność skarżącego tj. działek nr [...], [...], [...] i [...] to skarżący z uwagi na utratę tzw. interesu prawnego w rozumieniu art. 28 kpa nie może skutecznie wnieść odwołania od decyzji organu I instancji. Decyzja ta bowiem nie rozstrzyga o jego własnych uprawnieniach ani nie nakłada na niego żadnych obowiązków. W takim przypadku uzasadnionym jest podjęcie rozstrzygnięcia wskazanego w art. 138 § 1 pkt 3 kpa umarzającego postępowanie odwoławcze. Wyjaśnić trzeba, że podjęte rozstrzygnięcie jest wyrazem kontroli stanowiska organu I instancji i działań inwestora odnoszących się do zmiany przebiegu planowanej inwestycji w taki sposób że nie obejmuje on działek skarżącego. Weryfikacji jedynie wymaga pogląd organu I instancji o omyłkowym doręczeniu decyzji skarżącemu. Fakt, że inwestor w toku postępowania dokonał zmiany wniosku nie oznacza, że osobom, które zostały zawiadomione o jego wszczęciu nie doręcza się wydanej w sprawie decyzji. Podmiot uznany za stronę postępowania przy jego wszczęciu powinien otrzymać rozstrzygnięcie organu chociażby z tego względu aby móc zweryfikować prawidłowość tych czynności organu, które odnoszą się do jego praw, a które spowodowały utratę przez niego przymiotu strony postępowania czyli tak jak w niniejszej sprawie czy rzeczywiście nastąpiła zmiana terenu objętego inwestycją w taki sposób że nie dotyczy uprawnień i obowiązków skarżącego. Potwierdzeniem tej okoliczności jest wydanie przez organ odwoławczy decyzji na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 kpa. Jest ona podejmowana właśnie wówczas gdy strona nie ma, bądź na skutek pewnych okoliczności zaistniałych po wszczęciu postępowania utraci przymiot strony. Gdyby okoliczność ta w istocie nie miała miejsca organ odwoławczy władny byłby merytorycznie ponownie rozstrzygnąć sprawę i podjąć inne rozstrzygnięcie wymienione w art. 138 kpa. Zdaniem Sądu niedoręczenie decyzji podmiotowi, który miał przymiot strony w chwili wszczęcia postępowania uniemożliwiałoby mu kontrolę wydanej decyzji właśnie w odniesieniu do okoliczności, które w toku postępowaniu spowodowały pozbawienie go legitymacji strony, czyli w odniesieniu do jego uprawnień bądź obowiązków.
W przedmiotowej sprawie skarżący istnienia swojego interesu prawnego, a zarazem swojej legitymacji do udziału w postępowaniu upatruje nie w prawie własności do działek nr [...], [...], [...] i [...], które zostały wyłączone z terenu inwestycji, a która to okoliczność jest w istocie bezsporna. Skarżący twierdzi, że decyzja organu I instancji ustalając przebieg inwestycji przez teren działek [...] i [...] narusza jego prawa, gdyż działki te stanowią jego własność. Ustalając jednak podmiot, któremu przysługuje tytuł prawny do w/w działek przez które przebiegać ma planowana inwestycja organ nie mógł pominąć znajdujących się w aktach sprawy opisanych wyżej decyzji komunalizacyjnych. Skarżący ich jakby w ogóle nie dostrzega i pomija ich znaczenie. Decyzje te natomiast jednoznacznie legitymują Gminę L. odnośnie tytułu prawnego do terenu inwestycji. Dopóki rozstrzygnięcia Wojewody w przedmiocie nabycia prawa własności działek nr [...] i [...] przez Gminę L. nie zostaną wyeliminowane z obrotu prawnego to nie ma podstaw do dokonywania odmiennych ustaleń w tym przedmiocie. Wbrew twierdzeniom skarżącego podłożone przez niego dokumenty nie wykazują jego praw do w/w działek, a sprawa I C 377/05 w istocie nie jest sporem o prawo własności, gdyż w sprawie o ochronę naruszonego posiadania o wyniku sprawy rozstrzyga tzw. ostatni stan spokojnego posiadania i fakt jego naruszenia, a nie tytuł prawny do nieruchomości. Skarżący jeżeli twierdzi, że działki nr [...] i [...] zostały przejęte przez Gminę, a uprzednio przez Skarb Państwa z naruszeniem prawa musi ten fakt wykazać we właściwym postępowaniu sądowym lub administracyjnym w zależności od okoliczności dotyczących ich przejęcia.
W niniejszej sprawie ustalenie organu odwoławczego, że skarżący nie ma legitymacji do wniesienia odwołania jest prawidłowe, a zatem i wydana na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 kpa decyzja odpowiada prawu.
Z powyższych względów Sąd na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. ) oddalił skargę.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło