II SA/Gd 666/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wanda Antończyk Sędziowie: Sędzia WSA Jolanta Górska (spr.) Sędzia WSA Dorota Jadwiszczok Protokolant Starszy sekretarz sądowy Katarzyna Gross po rozpoznaniu w dniu 10 marca 2010 r. na rozprawie sprawy ze skargi Spółdzielni w T. na uchwałę Zarządu Województwa z dnia 2 czerwca 2009 r., nr [...] w przedmiocie ustanowienia obrębu ochronnego w ramach obwodu rybackiego oddala skargę. W dniu 2 czerwca 2009r. Zarząd Województwa podjął uchwałę Nr [...] w sprawie ustanowienia w ramach obwodu rybackiego rzeki Wisły nr 7 obrębu ochronnego na odcinku przy ujściu rzeki do morza. W uchwale określono granice obrębu ochronnego. Postanowiono, że obręb ochronny obowiązuje w okresie całego roku. Nadto uchwalono, że na terenie ustanowionego obrębu ochronnego obowiązuje zakaz połowu oraz czynności szkodliwych dla ryb, a w szczególności naruszania urządzeń tarliskowych, dna zbiornika i roślinności wodnej oraz uprawiania sportów motorowodnych i urządzania kąpielisk, za wyjątkiem wykonywania statutowych obowiązków zarządców cieku. Do oznakowania obrębu ochronnego zobowiązany jest uprawniony do rybactwa w obwodzie rybackim rzeki Wisły nr 7. Wykonanie uchwały powierzono Dyrektorowi Departamentu Środowiska, Rolnictwa i Zasobów Naturalnych. Jednocześnie postanowiono, że uchwała wchodzi w życie po upływie 14 dni od opublikowania w Dzienniku Urzędowym Województwa Pomorskiego. Uchwała została podjęta na podstawie art. 14 ust. 1 i 2, art. 15 ust. 2 i art. 16 z dnia 18 kwietnia 1985r. o rybactwie śródlądowym (tekst jednolity Dz. U. z 1999r., nr 66, poz. 750 ze zm.) oraz § 15 pkt 2 i pkt 4 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 12 listopada 2001r. w sprawie połowu ryb oraz warunków chowu, hodowli i połowu innych organizmów żyjących w wodzie ( DZ. U. z 2001r., nr 138, poz. 1559 ze zm.). Pismem z dnia 2 lipca 2009r. Spółdzielnia A z siedzibą w T. wezwała Zarząd Województwa do usunięcia naruszenia prawa w powyższej uchwale zarzucając naruszenie art. 22 Konstytucji RP oraz art. 6 ust. 1, 2, 2a, 2b, art. 14 ust. 1, art. 15 ust. 2a, art. 17 ust. 3 ustawy z dnia 18 kwietnia 1985r. o rybactwie śródlądowym (Dz.U. z 1999r., Nr 66, poz. 750 ze zm.) oraz § 15 pkt 2 i 4 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 12 listopada 2001r. w sprawie połowu ryb oraz warunków chowu, hodowli i połowu innych organizmów żyjących w wodzie (Dz.U. Nr 138, poz. 1559 ze zm.). Zarząd Województwa pismem z dnia 31 sierpnia 2009r., doręczonym 3 września 2009r., poinformował skarżącą, że uznał wezwanie za bezzasadne. Wskazał przy tym, że ustanawiając obręb ochronny skorzystał z przysługujących mu uprawnień Jedynym zaś celem jego ustanowienia był ważny interes publiczny, jakim jest ochrona ryb wędrownych: łososia i troci wędrownej wiślanej. Następnie w dniu 30 września 2009r. Spółdzielnia A z siedzibą w T. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na uchwałę z dnia 2 czerwca 2009r. domagając się uchylenia tejże uchwały. Skarżąca podtrzymała zarzuty zawarte w wezwaniu do usunięcia naruszenia prawa. W uzasadnieniu skarżąca zakwestionowała pogląd organu, że wprowadzenie obrębu ochronnego poprawi warunki środowiskowe dla naturalnego rozwoju troci i łososia. Skarżąca stwierdziła, że ustanowienie obrębu ochronnego w niczym tego stanu nie zmieni, ani też nie poprawi, gdyż nie ma to żadnego związku ze stanem czystości wód, brakiem dostępu do tarlisk przez zapory i progi wodne, stratami powodowanymi łopatami turbin elektrowni wodnych czy inną ingerencją człowieka (wydobywanie żwiru itp.). Skarżąca zarzuciła także, iż art. 15 ust. 2 ustawy o rybactwie śródlądowym nie uprawnia do podjęcia takiej uchwały na wniosek innych podmiotów niż uprawnionego do rybactwa lub właściwego dyrektora regionalnego zarządu gospodarki wodnej. Postępowanie w przedmiocie podjęcia zaskarżonej uchwały zostało wszczęte natomiast na wniosek Polskiego Związku Wędkarskiego Zarządu Okręgu w G. Nadto przy podejmowaniu zaskarżonej uchwały została pominięta opinia prof. dr hab. R. B. z dnia 14 kwietnia 2008 r. W odpowiedzi na skargę Zarząd Województwa wniósł o jej oddalenie. W szczególności zaś organ stwierdził, że ustanowienie obrębu ochronnego w granicach określonych w zaskarżonej uchwale pozwala na zachowanie możliwości prowadzenia połowów gospodarczych i nie wyklucza prowadzenia połowów ryb łososiowatych w celu pozyskania materiału dla zarybień, ponieważ obręb ochronny ustanawia się tylko na odcinku przyujściowym rzeki Wisły o długości 2 km. Organ wskazał nadto, że uprawniony do rybactwa może uzyskać zezwolenie na połowy ryb w szczególnie uzasadnionych wypadkach w obrębie ochronnym zgodnie z art. 17 ust. 1 ustawy o rybactwie śródlądowym. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta co do zasady sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Stosownie natomiast do art. 3 § 2 pkt 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 156, poz. 1270 ze zm.) kontrola działalności administracji publicznej wykonywana przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na akty prawa miejscowego jednostek samorządu terytorialnego. Zaskarżona uchwała została podjęta na podstawie ustawy z dnia 18 kwietnia 1985r. o rybactwie śródlądowym (tekst jednolity Dz. U. z 1999r., nr 66, poz. 750 ze zm.). Z art. 14 ust. 1 tej ustawy wynika, że w ramach obwodu rybackiego, w wodach, w których znajdują się miejsca stałego tarła oraz rozwoju narybku gromadnego zimowania, bytowania i przepływu ryb, mogą być ustanawiane obręby ochronne. W obrębach ochronnych zabrania się połowu oraz czynności szkodliwych dla ryb, a w szczególności naruszania urządzeń tarliskowych, dna zbiornika i roślinności wodnej, uprawiania sportów motorowodnych i urządzania kąpielisk ( ust. 2). Obwody rybackie ustanawia i znosi w drodze rozporządzenia dyrektor regionalnego zarządu gospodarki wodnej (art. 15 ust. 1 ustawy o rybactwie śródlądowym). Stosownie zaś do art. 15 ust. 2 tej ustawy obręby ochronne ustanawia lub znosi zarząd województwa, w drodze uchwały, z urzędu albo na wniosek uprawnionego do rybactwa lub właściwego dyrektora regionalnego zarządu gospodarki wodnej. Obręb ochronny ustanawia się na czas nieokreślony albo na czas określony. Uchwałę zarządu województwa podjętą w sprawie, o której mowa w ust. 2, ogłasza się w sposób zwyczajowo przyjęty oraz w wojewódzkim dzienniku urzędowym (art. 15 ust. 2d ustawy o rybactwie śródlądowym). Skarga Spółdzielni A z siedzibą w T. złożona została w trybie art. 90 ust. 1 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie województwa (Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1590 ze zm.). Zgodnie z treścią art. 90 ust. 1 ustawy o samorządzie województwa każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone przepisem aktu prawa miejscowego, wydanym w sprawie z zakresu administracji publicznej, może – po bezskutecznym wezwaniu organu samorządu województwa, który wydał przepis, do usunięcia naruszenia - zaskarżyć przepis do sądu administracyjnego. Podstawowymi przesłankami koniecznymi dla skutecznego wniesienia skargi i podważenia uchwały organu samorządu województwa w drodze zaskarżenia jej do sądu administracyjnego są zatem: uprzednie wezwanie organu do usunięcia naruszenia (które w niniejszej sprawie zostało skutecznie dokonane – okoliczność bezsporna) oraz wykazanie przez skarżącego, że uchwała narusza jego interes prawny lub uprawnienie. Kwestionując uchwałę w trybie art. 90 ust. 1 ustawy o samorządzie województwa trzeba nadto dowieść, że zaskarżona uchwała - naruszając prawo, jednocześnie negatywnie wpływa na sferę prawno-materialną skarżącego, czyli np. pozbawia go pewnych, prawem gwarantowanych, uprawnień albo uniemożliwia ich realizację. Szczególną cechą tak rozumianego "interesu prawnego" jest przede wszystkim bezpośredniość związku pomiędzy sytuacją danego podmiotu a normą prawa materialnego, z którego wywodzi on swój interes prawny. W ocenie Sądu podstawą zaskarżenia w trybie art. 90 ust. 1 ustawy o samorządzie wojewódzkim, tak samo jak w przypadku skargi składanej na podstawie art. 101 ust. 1 o samorządzie gminnym, jest niezgodność z prawem uchwały organu gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, wywołującej negatywne następstwa w sferze prawnej skarżącego (zniesienie, ograniczenie, uniemożliwienie realizacji uprawnienia, naruszenie interesu prawnego), zaś podstawą jej wzruszenia - niezgodność z prawem (tak Mariusz Bogusz w "Podstawy zaskarżenia i wzruszenia uchwały organu gminy w trybie art. 101 ustawy o samorządzie terytorialnym", Państwo i Prawo z 1994 roku, z. 12, s. 64 oraz Sąd Najwyższy w uzasadnieniu postanowienia z dnia 3 września 1998 roku,sygn. III RN 52/98, OSNP 1999/9/296). W niniejszej sprawie bezsporne jest, że w drodze rozporządzenia Nr 1/2003 Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Gdańsku z dnia 5 listopada 2003r. w sprawie ustanowienia obwodów rybackich (zmienionego rozporządzeniem Nr 5/2004 Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Gdańsku z dnia 15 kwietnia 2004r. w sprawie zmiany rozporządzenia nr 1/2003 Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Gdańsku z dnia 5 listopada 2003r. w sprawie ustanowienia obwodów rybackich) został utworzony obwód rybacki rzeki Wisły nr 7. Bezsporne jest także, że skarżąca Spółdzielnia A z siedzibą w T. jest użytkownikiem obwodu rybackiego rzeki Wisły nr 7, który to został jej oddany w użytkowanie na podstawie umowy nr [...] z dnia 21 grudnia 2004r. zawartej z Regionalnym Zarządem Gospodarki Wodnej w Gdańsku. Skarżąca Spółdzielnia wywodzi legitymację do wniesienia skargi ze statusu użytkownika obwodu rybackiego rzeki Wisły nr 7, w ramach którego to ustanowiony został w drodze przedmiotowej uchwały obręb ochronny. W szczególności zaś wskazuje, iż obręb ochronny został ustanowiony po pięcioletnim okresie obowiązywania umowy dotyczącej użytkowania obwodu rybackiego. Skarżąca wskazuje, że zawierając umowę na okres 20 lat miała prawo oczekiwać, iż jej działalność gospodarcza na terenie obwodu nie będzie ograniczana. Ustanowienie obrębu ochronnego doprowadzi do ekonomicznej nieopłacalności gospodarki rybackiej w obwodzie rybackim rzeki Wisły nr 7. Zaskarżona uchwała wskazuje na brak poszanowania zasady wolności gospodarczej. W ocenie Sądu w niniejszej sprawie skarżąca nie wykazała naruszenia jej interesu prawnego lub uprawnienia polegającego na istnieniu związku między zaskarżoną uchwałą, a jej własną, indywidualną sytuacją prawną. Sąd miał przy tym na uwadze, iż taki związek musi istnieć w chwili podejmowania uchwały, a nie w przyszłości i powodować następstwo w postaci ograniczenia lub pozbawienia konkretnych uprawnień albo nałożenia obowiązków. W szczególności zaś interes taki nie wynika ani ze wskazanej umowy o oddanie w użytkowanie obwodu rybackiego, ani też z przepisów ustawy o rybactwie śródlądowym. Wprawdzie z zawartej z Regionalnym Zarządem Gospodarki Wodnej w Gdańsku umowy wynika uprawnienie do prowadzenie działalności gospodarczej na terenie obwodu rybackiego rzeki Wisła nr 7 oraz związany z nim obowiązek dbania o gospodarkę rybacką na użytkowanych wodach, jednakże zarówno to uprawnienie, jak i obowiązek mają charakter wyłącznie obligacyjny. W świetle powyższych okoliczności stwierdzić należy, że skarżąca Spółdzielnia nie ma interesu prawnego, wynikającego z określonej normy prawa materialnego, w zaskarżeniu przedmiotowej uchwały, a jedynie interes faktyczny (ekonomiczny) wynikający z łączącej ją z Regionalnym Zarządem Gospodarki Wodnej w Gdańsku umowy użytkowania obwodu rybackiego rzeki Wisły nr 7. Wobec tego, że skarżąca nie wykazała, że zaskarżona uchwała narusza jej interes prawny lub uprawnienie należało uznać, że nie ma ona legitymacji do zaskarżenia przedmiotowej uchwały. Wskazać przy tym należy, że dopiero wykazanie naruszenia interesu prawnego skarżącej umożliwiłoby sądowi administracyjnemu ocenę zgodności z prawem podjętej uchwały. W tym zaś stanie rzeczy Sąd nie był uprawniony do badania zasadności zarzutów podniesionych w skardze. Z powyższych względów Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.